Sutra 5

Devanagari script

निरुत्साहस्तु प्रभाववान् राजा विक्रमाभिपन्नो नश्यति इत्याचार्याः ॥ कZ_०९.१.०५ ॥

Transliteration

nirutsāhas tu prabhāvavān rājā vikramābhipanno naśyati ity ācāryāḥ

Translation

କିନ୍ତୁ ଭୌତିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଯଦି ଉତ୍ସାହହୀନ ହୁଏ, ତେବେ ଯେତେବେଳେ ତାକୁ ପରାକ୍ରମମୟ (ଜୋଖିମପୂର୍ଣ୍ଣ) ପ୍ରୟାସରେ ଠେଲିଦିଆଯାଏ, ସେ ନଶିଯାଏ—ଏହିପରି ଆଚାର୍ୟମାନେ କହନ୍ତି।

Word by Word

• निरुत्साहः: one who is devoid of initiative/energy
• Type: Noun
• Root: उत्साह
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; निः/निर् (नञर्थक उपसर्गसदृश) + उत्साह

• तु: but, indeed
• Type: Particle
• Root: तु
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषणार्थे (but/indeed)

• प्रभाववान्: powerful, influential
• Type: Adjective
• Root: प्रभाववत्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; -वत् प्रत्ययान्त विशेषण

• राजा: the king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन

• विक्रमाभिपन्नः: having resorted to/undertaken valor (relying on mere prowess)
• Type: Participle (Verbal adjective)
• Root: अभि√पद्
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘अभिपन्न’; उपसर्ग: अभि-; पूर्वपद: विक्रम (पराक्रम/उद्यम)

• नश्यति: perishes, is ruined
• Type: Verb
• Root: √नश्
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• इति: thus
• Type: Quotative particle
• Root: इति
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणचिह्न

• आचार्याः: the teachers/authorities (say)
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन

Entities Mentioned

• ācāryāḥ (teachers)
• rājā
• utsāha
• prabhāva

More Details

FAQs

What is the structural lesson for modern governance?

Large capacity without leadership drive and adaptive execution collapses under crisis or forced escalation.