Sutra 35
Devanagari script
हैमानं चास्य सस्यं वासन्तिकं च मुष्टिमुपहन्तुं चैत्रीं यात्रां यायात् ॥ कZ_०९.१.३५ ॥
Transliteration
haimānaṃ cāsya sasyaṃ vāsantikaṃ ca muṣṭim upahantuṃ caitrīṃ yātrāṃ yāyāt
Translation
ତାହାର ହୈମନ (ଶୀତକାଳୀନ) ଓ ବାସନ୍ତିକ (ବସନ୍ତକାଳୀନ) ଫସଲକୁ ‘ମୁଷ୍ଟି’ (ଆରମ୍ଭିକ) ଅବସ୍ଥାରେ କ୍ଷତି କରିବା ପାଇଁ ଚୈତ୍ରୀ ଯାତ୍ରାକୁ ବେରିଯାଉ।
Word by Word
हैमाणम्the haimāṇa (winter/hemanta) crop
हैमाणम्:
TypeNoun/Adjective
Rootहैमाण
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणरूपेण ‘सस्यम्’ इति पदं विशेषयति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अस्यof him / of this (person)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formषष्ठी, एकवचन, पुं/नपुंसक; ‘of him/of this (person/king/official)’
सस्यम्crop; standing produce
सस्यम्:
TypeNoun
Rootसस्य
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपद
वासन्तिकम्the spring (vāsantika) crop
वासन्तिकम्:
TypeAdjective
Rootवासन्तिक
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘सस्यम्’ इति पदं विशेषयति
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
मुष्टिम्a fist(-blow)
मुष्टिम्:
TypeNoun
Rootमुष्टि
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपद
उपहन्तुम्to strike; to assault
उपहन्तुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootउप-हन्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (infinitive); अर्थः ‘to strike/assault’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
चैत्रीम्the Caitra-month (Caitrī)
चैत्रीम्:
TypeAdjective
Rootचैत्री
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘यात्राम्’ इति पदं विशेषयति
यात्राम्an expedition; a march/campaign
यात्राम्:
TypeNoun
Rootयात्रा
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; कर्मपद
यायात्should go; should undertake
यायात्:
TypeVerb
Rootया
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should go/should undertake’
Entities Mentioned
C
caitra (month/seasonal window)H
haimāna sasya (winter crop)V
vāsantika sasya (spring crop)FAQs
Agriculture underwrites revenue and provisioning; striking at vulnerable crop stages weakens both the enemy’s treasury and his ability to feed troops.