Adhyaya 230

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे माङ्गल्याध्यायो नाम एकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः शकुनानि पुष्कर उवाच तिष्ठतो गमने प्रश्ने पुरुषस्य शुभाशुभं निवेदयन्ति शकुना देशस्य नगरस्य च

ଏହିପରି ଆଗ୍ନେୟ ମହାପୁରାଣରେ ‘ମାଙ୍ଗଲ୍ୟ’ ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ୨୨୯ତମ। ଏବେ ୨୩୦ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ଶକୁନ’ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପୁଷ୍କର କହିଲେ—ଠିଆ ରହିବା, ଯାତ୍ରାକୁ ବାହାରିବା କିମ୍ବା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସମୟରେ ଶକୁନ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ଫଳ ଜଣାଏ; ଏବଂ ଦେଶ ଓ ନଗର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ (ମଙ୍ଗଳ-ଅମଙ୍ଗଳ) ସୂଚନା ଦିଏ।

Verse 2

सर्वः पापफलो दीप्तो निर्दिष्टो दैवचिन्तिकैः शान्तः शुभफलश् चैव दैवज्ञैः समुदाहृतः

ଦୈବଚିନ୍ତକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଦୀପ୍ତ (ପ୍ରଖର) ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପଫଳଦାୟକ; ଦୈବଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଶାନ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଭଫଳଦାୟକ।

Verse 3

षट्प्रकारा विनिर्दिष्टा शकुनानाञ्च दीप्तयः वेलादिग्देशकरणरुतजातिविभेदतः

ଶକୁନର ଦୀପ୍ତି (ପ୍ରକଟ ସୂଚନା) ଛଅ ପ୍ରକାର ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—କାଳ, ଦିଗ, ଦେଶ/ସ୍ଥାନ, (ଜ୍ୟୋତିଷ) କରଣ, ରୁତ/ଧ୍ୱନି, ଏବଂ ଜାତି-ଭେଦ ଅନୁସାରେ।

Verse 4

पूर्वा पूर्वा च विज्ञेया सा तेषां बलवत्तरा दिवाचरो रात्रिचरस् तथा रात्रौ दिवाचरः

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶ ପରବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଅଧିକ ବଳବାନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ଯେ ଦିବାଚର, ସେ (କେବେ) ରାତ୍ରିଚର ହୁଏ; ଏବଂ ରାତିରେ (କେବେ) ଦିବାଚର (ହୁଏ)।

Verse 5

क्रूरेषु दीप्ता विज्ञेया ऋक्षलग्नग्रहादिषु धूमिता सा तु विज्ञेया याङ्गमिष्यति भास्करः

ଅଶୁଭ (କ୍ରୂର) ଯୋଗରେ ନକ୍ଷତ୍ର, ଲଗ୍ନ, ଗ୍ରହ ଆଦି ସନ୍ଦର୍ଭରେ (ସୂର୍ଯ୍ୟର) ପ୍ରଖରତାକୁ ‘ଦୀପ୍ତା’ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଭାସ୍କର ଯେତେବେଳେ ଆଗକୁ ଗମନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହା ‘ଧୂମିତା’ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 6

यस्यां स्थितः सा ज्वलिता मुक्ता चाङ्गारिणी मता एतास्तिस्रः स्मृता दीप्ताः पञ्च शान्तास् तथापराः

ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ତାହା ଅବସ୍ଥିତ ରହେ, ସେହିଟି ‘ଜ୍ୱଲିତା’ କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ତାହା ‘ଅଙ୍ଗାରିଣୀ’ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ଏହି ତିନି ଅବସ୍ଥା ‘ଦୀପ୍ତ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଏବଂ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି ‘ଶାନ୍ତ’ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 7

दीप्तायान्दिशि दिग्दीप्तं शकुनं परिकीर्तितं ग्रामो ऽरण्या वने ग्राम्यास् तथा निन्दितपादपः

ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶକୁନକୁ 'ଦିଗ୍ଦୀପ୍ତ' କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମ ଜଙ୍ଗଲ ପରି ହୁଏ, ବନରେ ଗ୍ରାମର ପକ୍ଷୀ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ନିନ୍ଦିତ ବୃକ୍ଷ ଥାଏ, ତାହା ଅଶୁଭ ଅଟେ।

Verse 8

देशे चैवाशुभे ज्ञेयो देशदीप्तो द्विजोत्तमः क्रियादीप्तो विनिर्दिष्टः स्वजात्यनुचितक्रियः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଅଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ 'ଦେଶଦୀପ୍ତ'କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍। ନିଜ ଜାତିର ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ 'କ୍ରିୟାଦୀପ୍ତ' କୁହାଯାଇଛି।

Verse 9

रुतदीप्तश् च कथितो भिन्नभैरवनिस्वनः जातिदीप्तस् तथा ज्ञेयः केवलं मांसभोजनः

ଭଗ୍ନ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ 'ରୁତଦୀପ୍ତ' କୁହାଯାଇଛି। କେବଳ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ 'ଜାତିଦୀପ୍ତ' ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।

Verse 10

दीप्ताच्छान्तो विनिर्दिष्टः सर्वैर् भेदैः प्रयत्नतः मिश्रैर् मिश्रो विनिर्दिष्टस्तस्य वाच्यं फलाफलं

'ଦୀପ୍ତାଚ୍ଛାନ୍ତ' ସମସ୍ତ ଭେଦ ସହିତ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ମିଶ୍ର ଭେଦ ଦ୍ୱାରା 'ମିଶ୍ର' ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତାହାର ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ କହିବା ଉଚିତ୍।

Verse 11

गोश्वोष्ट्रगर्दभश्वानः सारिका गृहगोधिका चटका भासकूर्माद्याः कथिता ग्रामवासिनः

ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ଓଟ, ଗଧ, କୁକୁର, ଶାରୀ, ଝିଟିପିଟି, ଘରଚଟିଆ, ଭାସପକ୍ଷୀ ଓ କଚ୍ଛପ ଆଦି ଗ୍ରାମବାସୀ ଜୀବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 12

अजाविशुकनागेन्द्राः कोलो महिषवायसौ ग्राम्यारण्या विनिर्दिष्टाः सर्वे ऽन्ये वनगोचराः

ଛେଳି, ଭେଡ଼ା, ଶୁକ (ଟିଆ) ଓ ନାଗେନ୍ଦ୍ର; ତଥା ବରାହ, ମହିଷ ଓ କାଉ—ଏମାନେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ବନଗୋଚର (ବନ୍ୟ) ଗଣ୍ୟ।

Verse 13

मार्जारकुक्कुटौ ग्राम्यौ तौ चैव वनगोचरौ तयोर्भवति विज्ञानं नित्यं वै रूपभेदतः

ବିଲେଇ ଓ କୁକୁଡ଼ା ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରାମ୍ୟ (ପାଳିତ); ସେଇ ଜାତି ଅରଣ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଘୁରେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ରୂପଭେଦ (ଲକ୍ଷଣଭେଦ) ଦ୍ୱାରା ସଦା ଭେଦଜ୍ଞାନ ହୁଏ।

Verse 14

गोकर्णशिखिचक्राह्वखरहारीतवायसाः कुलाहकुक्कुभश्येनफेरुखञ्जनवानराः

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ମୟୂର, ଚକ୍ରାହ୍ୱ (ଲାଲ ହଂସ), ଗଧା, ହରିତ ଟିଆ ଓ କାଉ; ତଥା କୁଲାହ ପକ୍ଷୀ, କୁକୁଡ଼ା, ବାଜ, ପେଚା, ଖଞ୍ଜନ (ୱାଗଟେଲ) ଓ ବାନର—ଏମାନେ ଶକୁନ-ବିଚାରରେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 15

शतघ्नचटकश्यामचासश्येनकलिञ्जलाः तित्तिरः शतपत्रञ्च कपोतश् च तथा त्रयः

ଶତଘ୍ନା, ଚଟକ, ଶ୍ୟାମ, ଚାସ, ଶ୍ୟେନ ଓ କଲିଞ୍ଜଲ; ତଥା ତିତ୍ତିର, ଶତପତ୍ର ଏବଂ କପୋତ (ପରା)ର ତିନି ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 16

खञ्जरीटकदात्यूहशुकराजीवकुक्कुटाः भारद्वाजश् च सारङ्ग इति ज्ञेया दिवाचराः

ଖଞ୍ଜରୀଟ (ଖଞ୍ଜନ), ଦାତ୍ୟୂହ (ଜଳପକ୍ଷୀ), ଶୁକ (ଟିଆ), ଜୀବକ, କୁକୁଡ଼ା, ଭାରଦ୍ୱାଜ ପକ୍ଷୀ ଓ ସାରଙ୍ଗ—ଏମାନେ ଦିବାଚର (ଦିନେ ଘୁରୁଥିବା) ପକ୍ଷୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 17

वागुर्युलूकशरभक्रौञ्चाः शशककच्छपाः लोमासिकाः पिङ्गलिकाः कथिता रात्रिगोचराः

ବାଗୁରୀ, ପେଚା, ଶରଭ, କ୍ରୌଞ୍ଚ-ପକ୍ଷୀ, ଖରଗୋଶ ଓ କଚ୍ଛପ—ତଥା ଲୋମାସିକା ଓ ପିଙ୍ଗଲିକା ନାମକ ପ୍ରାଣୀ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ରାତ୍ରିଚର (ରାତ୍ରିଗୋଚର) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 18

सर्वे ऽन्ये च वनेचरा इति झ हंषाश् च मृगमार्जारनकुलर्क्षभुजङ्गमाः वृकारिसिंहव्याघ्रोष्ट्रग्रामशूकरमानुषाः

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ‘ବନଚର’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏବଂ ହଂସ, ମୃଗ, ବିଲେଇ, ନକୁଳ (ନେଉଳ), ଭାଲୁ, ସର୍ପ, ନେଆଳ, ହିଂସ୍ର ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରାଣୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ଉଷ୍ଟ୍ର, ଗ୍ରାମ୍ୟ ପଶୁ, ଶୂକର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 19

श्वाविद्वृषभगोमायुवृककोकिलसारसाः तुरङ्गकौपीननरा गोधा ह्य् उभयचारिणः

ଶ୍ୱାବିଦ (ସାହି), ବୃଷଭ, ଗୋମାୟୁ (ଶିଆଳ), ବୃକ (ନେଆଳ), କୋକିଳ ଓ ସାରସ; ତୁରଙ୍ଗ (ଘୋଡ଼ା), କୌପୀନଧାରୀ ମନୁଷ୍ୟ, ଏବଂ ଗୋଧା—ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ଉଭୟଚାରୀ’ (ଦୁଇ ପ୍ରକାର/ଦୁଇ ପରିସରରେ ଚଳନଶୀଳ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 20

बलप्रस्थानयोः सर्वे पुरस्तात्सङ्घचारिणः जयावहा विनिर्दिष्टाः पश्चान्निधनकारिणः

ସେନାର ପ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ଅଗ୍ରସରତା ସମୟରେ ଯେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଗରେ ସଂଘବଦ୍ଧ ଭାବେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ଜୟାବହ’ (ବିଜୟଦାୟକ) ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଯେମାନେ ପଛେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ନିଧନକାରିଣ’ (ବିନାଶ/ମୃତ୍ୟୁହାନିକାରକ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 21

गृहाद्गम्य यदा चासो व्याहरेत् पुरुतः स्थितः नृपावमानं वदति वामः कलहभोजने

ଘରୁ ବାହାରି ଯେତେବେଳେ କେହି ଆଗରେ ଦାଁଡ଼ି କଥା କହେ ଏବଂ ସେହି କଥାରେ ରାଜାଙ୍କ ଅପମାନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ତେବେ ତାହା ବାମ (ଅଶୁଭ) ଶକୁନ—ଭୋଜନସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଳହ ଓ ବିବାଦକୁ ସୂଚାଏ।

Verse 22

याने तद्दर्शनं शस्तं सव्यमङ्गस्य वाप्यथ चौरैर् मोषमथाख्याति मयूरो भिन्ननिस्वनः

ଯାନରେ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାବେଳେ, ଯାହାର ବାମ ଅଙ୍ଗ ଶୁଭ, ତାହା ପାଇଁ ସେହି ଶକୁନ ଦର୍ଶନ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକର; କିନ୍ତୁ ମୟୂରର ଭଙ୍ଗା/ବିକୃତ ଧ୍ୱନି ଚୋରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୋରିର ସୂଚନା ଦେଏ।

Verse 23

प्रयातस्याग्रतो राम मृगः प्राणहरो भवेत् ऋक्षाखुजम्बुकव्याघ्रसिंहमार्जारगर्दभाः

ହେ ରାମ! ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଆଗରେ ପଥ ଅଟକାଇ କୌଣସି ପଶୁ ଦେଖାଦେଲେ, ସେ ଶକୁନ ପ୍ରାଣହର ଅଶୁଭ ହୁଏ; ଯଥା ଭାଲୁ, ମୂଷା, ଶୃଗାଳ, ବାଘ, ସିଂହ, ବିଲେଇ ଓ ଗଧା।

Verse 24

प्रतिलोमास् तथा राम खरश् च विकृत्रस्वनः वामः कपिञ्जलः श्रेष्ठस् तथा दक्षिणसंस्थितः

ଏହିପରି, ହେ ରାମ, ‘ପ୍ରତିଲୋମ’ ଓ କଠୋର ଏବଂ ବିକୃତ ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ‘ଖର’—ଏଗୁଡ଼ିକ ବାମପକ୍ଷୀୟ ଶକୁନ; କିନ୍ତୁ କପିଞ୍ଜଳ ଯଦି ଦକ୍ଷିଣ (ଡାହାଣ) ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥାଏ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳସୂଚକ।

Verse 25

पृष्ठतो निन्दितफलस्तित्तिरिस्तु न शस्यते एणा वराहाः पृषता वामा भूत्वा तु दक्षिणाः

ତିତ୍ତିରି (ତୀତର)ର ଶବ୍ଦ/ସଙ୍କେତ ଯଦି ପଛଦିଗରୁ ଆସେ, ତେବେ ତାହାର ଫଳ ନିନ୍ଦିତ (ଅମଙ୍ଗଳ) ହୁଏ, ତେଣୁ ଶୁଭ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏଣ (ହରିଣ), ବରାହ (ଶୂକର) ଓ ପୃଷତ (ଛିଟିଆ ମୃଗ) ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେଖାଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଡାହାଣପାର୍ଶ୍ୱ ପରି ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 26

भवन्त्यर्थकरा नित्यं विपरीता विगर्हिताः वृषाश्वजम्बुकव्याघ्राः सिंहमार्जारगर्दभाः

ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଅର୍ଥ/ଲାଭକର; କିନ୍ତୁ ବିପରୀତ ଭାବେ ଦେଖାଦେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନିନ୍ଦିତ (ଅମଙ୍ଗଳ) ହୁଏ—ବୃଷଭ, ଅଶ୍ୱ, ଶୃଗାଳ, ବାଘ, ସିଂହ, ବିଲେଇ, ଗଧା।

Verse 27

वाञ्छितार्थकरा ज्ञेया दक्षिणाद्वामतो गताः शिवा श्यामाननाच्छूच्छूः पिङ्गला गृहगोधिका

ଦକ୍ଷିଣ (ଡାହାଣ) ଦିଗରୁ ବାମ ଦିଗକୁ ଗତି କଲେ ଏମାନେ ଇଚ୍ଛିତାର୍ଥ ସିଦ୍ଧିକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ—ଶିବା, ଶ୍ୟାମାନନା, ‘ଛୂଛୂ’ ଶବ୍ଦକାରିଣୀ, ପିଙ୍ଗଳା ଓ ଗୃହଗୋଧିକା।

Verse 28

शूकरी परपुष्टा च पुन्नामानश् च वामतः प्रतिलोमास्तथेत्यादिः, सिंहमार्जारगर्दभा इत्य् अन्तः पाठः ज भ पुस्तकद्वये नास्ति स्त्रीसञ्ज्ञा भासकारूषकपिश्रीकर्णश्छित्कराः

‘ଶୂକରୀ, ପରପୁଷ୍ଟା, ପୁନ୍ନାମାନ’; ଏବଂ ବାମପାର୍ଶ୍ୱର ଗୁଡ଼ିକ ‘ପ୍ରତିଲୋମ’ (ବିପରୀତ) ଇତ୍ୟାଦି ଭାବେ ଗଣ୍ୟ। ‘ସିଂହ–ମାର୍ଜାର–ଗର୍ଦ୍ଧଭ’ ନାମକ ଅନ୍ତଃପାଠ ‘ଜ’ ଓ ‘ଭ’ ଚିହ୍ନିତ ଦୁଇ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକ ସ୍ତ୍ରୀସଞ୍ଜ୍ଞା: ଭାସକା, ଆରୂଷକା, ପିଶ୍ରୀକର୍ଣା, ଛିତ୍କରା।

Verse 29

कपिश्रीकर्णपिप्यीका रुरुश्येनाश् च दक्षिणाः जातीक्षाहिशशक्रोडगोधानां कीर्तनं शुभं

ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କପି, ପିଶ୍ରୀକର୍ଣ, ପିପିଳିକା, ରୁରୁ-ମୃଗ ଓ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ଦେଖା/ଉଲ୍ଲେଖ ହେଲେ ଶୁଭ; ଏହିପରି ଜାତୀ (ମଲ୍ଲି), ନକୁଳ (ନେଉଳ), ସର୍ପ, ଶଶ (ଖରା), ଶକ୍ରୋଡ (ବରାହ) ଓ ଗୋଧା (ଇଗୁଆନା) ଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ/ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ।

Verse 30

ततः सन्दर्शनं नेष्टं प्रतीपं वानरर्क्षयोः कार्यकृद्बली शकुनः प्रस्थितस्य हि यो ऽन्वहं

ତାପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଇଷ୍ଟ ନୁହେଁ—ଯଥା ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତିମୁଖ ହୋଇ ବାନର ଓ ଭାଲୁ ସହ ମିଳନ। କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟାର୍ଥେ ପ୍ରସ୍ଥିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯେ ବଳବାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୃତ୍ ଶକୁନପକ୍ଷୀ ପ୍ରତିଦିନ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିକର ବୋଲି ଧରାଯାଏ।

Verse 31

भवेत्तस्य फलं वाच्यं तदेव दिवसं बुधैः मता भक्ष्यार्थिनो बाला वैरसक्तास्तथैव च

ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ତାହାର ଫଳ ସେହି ଦିନ ପାଇଁ ହିଁ କହିବା ଉଚିତ। ଏମାନେ ଭକ୍ଷ୍ୟାର୍ଥୀ ଶିଶୁ ଭାବେ, ଏବଂ ସେହିପରି ବୈରରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଧରାଯାନ୍ତି।

Verse 32

सीमान्तमभ्यन्तरिता विज्ञेया निष्फला द्विज एकद्वित्रिचतुर्भिस्तु शिवा धन्या रुतैर् भवेत्

ହେ ଦ୍ୱିଜ! ଘର/ପ୍ରାଙ୍ଗଣର ସୀମାଭିତରୁ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ପକ୍ଷୀର ଡାକକୁ ନିଷ୍ଫଳ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରିଥର ଶୁଣାଗଲେ ସେହି ଡାକ ଶୁଭ ଓ ଧନ୍ୟଫଳଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 33

पञ्चभिश् च तथा षड्भिरधन्या परिकीर्तिता सप्तभिश् च तथा धन्या निष्फला परतो भवेत्

ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷରର ଏବଂ ସେହିପରି ଛଅ ଅକ୍ଷରର ପାଦକୁ ‘ଅଧନ୍ୟ’ (ଅଶୁଭ) ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ସାତ ଅକ୍ଷରର ପାଦ ‘ଧନ୍ୟ’ (ଶୁଭ) ବୋଲି ଘୋଷିତ; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ।

Verse 34

नृणां रोमाञ्चजननी वाहनानां भयप्रदा ज्वालानला सूर्यमुखी विज्ञेया भयवर्धनी

ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚ ଜନ୍ମାଇଥାଏ ଏବଂ ବାହନ/ସବାରୀମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ‘ଜ୍ୱାଲାନଲା’ (ଜ୍ୱାଳା ଓ ଅଗ୍ନି) ଏବଂ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ସେ ଭୟବର୍ଧିନୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 35

प्रथमं सारङ्गे दृष्टे शुभे देशे शुभं वदेत् संवत्सरं मनुष्यस्य अशुभे च शुभं तथा

ପ୍ରଥମ ଦର୍ଶନରେ ସାରଙ୍ଗ ଯଦି ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ପୂରା ଏକ ବର୍ଷ ଶୁଭଫଳ କହିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଯଦି ଅଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ତଥାପି ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ଶୁଭ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 36

तथाविधन्नरः पश्येत्सारङ्गं प्रथमे ऽहनि आत्मनश् च तथात्वेन ज्ञातव्यं वत्सरं फलं

ସେହିପରି ବିଧିଅନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ପ୍ରଥମ ଦିନ ସାରଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ, ତେବେ ସେହି ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ବର୍ଷର ଫଳ ଜାଣିବା ଉଚିତ।