
Chapter 323 — The Six-Limbed Aghora Astras (षडङ्गान्यघोरस्त्राणि)
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଷଡ଼ଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ରକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ପ୍ରାୟୋଗିକ ସୂତ୍ରରୂପେ ପ୍ରଦାନ କରି ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ଏହା ବଳବତୀ ରକ୍ଷାତ୍ମକ ପ୍ରୟୋଗରେ ଆପଦା-ନିବାରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ଆଗ୍ନେୟ ମନ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ‘ଅସ୍ତ୍ର’କୁ ବିଧିଦ୍ୱାରା ସକ୍ରିୟ ‘ଉପକରଣ’ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି; ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଶୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ, ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଅଙ୍ଗ/ନ୍ୟାସ ଗଠନର ସଠିକ୍ ବିନ୍ୟାସ ଉପରେ ନିର୍ଭର। ରୁଦ୍ର-ଶାନ୍ତିର ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ସ୍ଥାପନା ଏକ ଶିକ୍ଷାକ୍ରମ ସୂଚାଏ—ପ୍ରଥମେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅପୋତ୍ରାସକ ଅସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଭୟ ନିରସନ, ପରେ ଶାନ୍ତିକର ଓ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ସାଧକ ଓ ପରିବେଶ ସ୍ଥିରୀକରଣ। ଏଭଳି ଅଧ୍ୟାୟ ଆକ୍ରାମକ ରକ୍ଷାରୁ ସମନ୍ୱୟମୟ ପ୍ରତିକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେତୁ ହୋଇ, ଶୁଦ୍ଧି-ସୁରକ୍ଷା-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ଧାର୍ମିକ ଧାରାରେ ମନ୍ତ୍ରକ୍ରିୟାର ସମାହାର ଦେଖାଏ।
Verse 1
उरूप चट प्रचट कट वम घातय हूं फट् अघोरास्त्रम् इत्य् आग्नेये महापुराणे षडङ्गान्यघोरस्त्राणि नाम द्वाविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्रयोविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः रुद्रशान्तिः ईश्वर उवाच शिवशान्तिं प्रवक्ष्यामि कल्पाघोरप्रपूर्वकम् सप्तकोट्यधिपो घोरो ब्रह्महत्याद्यघार्दनः
‘ଉରୂପ, ଚଟ୍, ପ୍ରଚଟ୍, କଟ୍, ବମ୍, ଘାତୟ, ହୂଂ, ଫଟ୍’—ଏହା ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର। ଏଭଳି ଅଗ୍ନି ମହାପୁରାଣର ‘ଷଡଙ୍ଗ ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର’ ନାମ 323ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ। ଏବେ 324ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ରୁଦ୍ରଶାନ୍ତି’ ଆରମ୍ଭ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: “ଅଘୋର-କଲ୍ପ ପୂର୍ବକ ଶିବଶାନ୍ତିର ବିଧି ମୁଁ କହିବି। ସାତ କୋଟି ଗଣଙ୍କ ଅଧିପତି, ଭୟଙ୍କର (ଅଘୋର) ରୁଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଆଦି ପାପକୁ ନାଶ କରନ୍ତି।”
Verse 2
उत्तमाधमसिद्धीणामालयो ऽखिलरोगनुत् दिव्यान्तरीक्षभौमानामुत्पातानां विमर्दनः
ସେ ଉତ୍ତମ ଓ ଅଧମ—ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ରୋଗର ନାଶକ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ, ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ, ଭୌମ—ଏ ତିନିଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉତ୍ପାତମାନଙ୍କର ଦମନକାରୀ।
Verse 3
विषग्रहपिशाचानां ग्रसनः सर्वकामकृत् प्रायश्चित्तमघौघार्तौ दौर्भाग्यार्तिविनाशनम्
ଏହା ବିଷ, ଗ୍ରହପୀଡା ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କୁ ‘ଗ୍ରସି’ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ପାପପ୍ରବାହରେ ପୀଡିତ ହେଲେ ଏହା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନିତ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ବିନାଶକ।
Verse 4
एकवीरन्तु विन्यस्य ध्येयः पञ्चमुखः सदा ब्रह्महर्यादिमर्दन इति ख शान्तिके पौष्टिके शुक्लो रक्तो वश्ये ऽथ पीतकः
ଏକବୀରର ନ୍ୟାସ କରି ସଦା ପଞ୍ଚମୁଖ ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ; ସେ “ବ୍ରହ୍ମା-ହରି ଆଦିଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା” ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶାନ୍ତି ଓ ପୌଷ୍ଟିକ କର୍ମରେ ଶ୍ୱେତ, ବଶ୍ୟ କର୍ମରେ ପୀତ, ଏବଂ ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଳ୍ପନା କରିବା।
Verse 5
स्तम्भने धूम्र उच्चाटमारणे कृष्णवर्णकः कर्षणः कपिलो मोहे द्वात्रिंशद्वर्णमर्चयेत्
ସ୍ତମ୍ଭନ କର୍ମରେ ଧୂମ୍ର (ଧୂସର) ବର୍ଣ୍ଣରେ, ଉଚ୍ଚାଟନ ଓ ମାରଣ କର୍ମରେ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣରେ, କର୍ଷଣ କର୍ମରେ କପିଳ (ତାମ୍ର-ଭୂରା) ବର୍ଣ୍ଣରେ, ଏବଂ ମୋହ କର୍ମରେ ବତ୍ତିଶ ବର୍ଣ୍ଣର ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା।
Verse 6
त्रिंशल्लक्षं जपेन्मन्त्रं होमं कुर्याद्दशांशतः गुग्गुलामृतयुक्तेन सिद्धो ऽसिद्धो ऽथ सर्वकृत्
ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିରିଶ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରି, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ପରିମାଣରେ ହୋମ କରିବା। ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ଅମୃତଯୁକ୍ତ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ସାଧକ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ପୂର୍ବେ ଅସିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନେ ସମର୍ଥ ହୁଏ।
Verse 7
अघोरान्नापरो मन्त्रो विद्यते भुक्तिमुक्तिकृत् अब्रह्मचारी ब्रह्मचारी अस्नातः स्नातको भवेत्
ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ରଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ—ଏହା ଭୁକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଅବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଅସ୍ନାତ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାତକ ସମାନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
Verse 8
अघोरास्त्रमघोरन्तु द्वाविमौ मन्त्रराजकौ जपहोमार्चनाद्युद्धे शत्रुसैन्यं विमर्दयेत्
‘ଅଘୋରାସ୍ତ୍ର’ ଓ ‘ଅଘୋର’—ଏହି ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ରରାଜ। ଜପ, ହୋମ, ଅର୍ଚ୍ଚନା ଆଦି ପ୍ରୟୋଗରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବ।
Verse 9
रुद्रशान्तिं प्रवक्ष्यामि शिवां सर्वार्थसाधनीं पुत्रर्थं ग्रहनाशार्थं विषव्याधिविनष्टये
ଏବେ ମୁଁ ରୁଦ୍ର-ଶାନ୍ତି ବିଷୟରେ କହୁଛି—ଯାହା ଶିବମୟ, ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଓ ସର୍ବାର୍ଥସାଧିନୀ; ପୁତ୍ରଲାଭ, ଗ୍ରହଦୋଷନାଶ ଏବଂ ବିଷ ଓ ବ୍ୟାଧିବିନାଶ ପାଇଁ ଏହା କରାଯାଏ।
Verse 10
दुर्भिक्षमारीशान्त्यर्थे दुःस्वप्नहरणाय च बलादिराज्यप्राप्त्यर्थं रिपूणां नाशनाय च
ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ମହାମାରୀର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଏବଂ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ନିବାରଣ ପାଇଁ; ବଳ ଓ ରାଜ୍ୟପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ଶତ୍ରୁନାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ (ଏହା କରାଯାଏ)।
Verse 11
अकालफलिते वृक्षे सर्वग्रहविमर्दने पूजने तु नमस्कारः स्वाहान्तो हवने तथा
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବୃକ୍ଷ ଅକାଳରେ ଫଳ ଧରେ—ଏହା ସର୍ବଗ୍ରହବିକ୍ଷୋଭର ଲକ୍ଷଣ—ତେବେ ପୂଜାରେ ନମସ୍କାର (ପ୍ରଣାମ) କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ହବନରେ ଆହୁତି-ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷ ‘ସ୍ୱାହା’ ସହ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 12
आप्यायने वषट्कारं पुष्टौ वौषन्नियोजयेत् चकारद्वितयस्थाने जातियोगन्तु कारयेत्
ଆପ୍ୟାୟନ (ପୋଷଣ/ତୃପ୍ତି) କର୍ମରେ ‘ବଷଟ୍’ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ; ପୁଷ୍ଟି (ବୃଦ୍ଧି-ସମୃଦ୍ଧି) କର୍ମରେ ‘ବୌଷଟ୍’ ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ‘ଚ’ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଯଥୋଚିତ ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ଧି (ଜାତିୟୋଗ) କରାଯିବ।
Verse 13
ॐ रुद्राय च ते ॐ वृषभाय नमः अविमुक्ताय असम्भवाय पुरुषाय च पूज्याय ईशानाय पौरुषाय पञ्च चोत्तरे विश्वरूपाय करालाय विकृतरूपाय अविकृतरूपाय विकृतौ चापरे काले अप्सु माया च नैरृते अ सर्वभूतसुखप्रद वायुपत्रे ऽथ नियतौ पुरुषे चोत्तरेन च सर्वसान्निध्यकर ब्रह्मविष्णुरुद्रपर अनर्चित अस्तुतस्तु च साक्षिन तुरु पतङ्ग पिङ्ग ज्ञान शब्द सूक्ष्म शिव सर्वप्रद ॐ नमःशिवाय ॐ नमो नमः शिवाय ॐ नमो नमः ईशाने प्राकृते तत्त्वे पूजयेज्जुहुयाज्जपेत् ग्रहरोगादिमायार्तिशमनी सर्वसिद्धिकृत्
“ଓଁ ରୁଦ୍ରାୟ ଚ ତେ; ଓଁ ବୃଷଭାୟ ନମଃ। ଅବିମୁକ୍ତ, ଅସମ୍ଭବ, ପୂଜ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଈଶାନ, ପୌରୁଷ—ଏବଂ ପଞ୍ଚୋତ୍ତର (ନାମସହିତ); ବିଶ୍ୱରୂପ, କରାଳ, ବିକୃତରୂପ, ଅବିକୃତରୂପ, ଏବଂ ପରକାଳେ ପୁନଃ ବିକାର ପ୍ରକାଶକ; ଜଳରେ ମାୟା, ଓ ନୈଋତ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଶକ୍ତି; ସର୍ବଭୂତସୁଖପ୍ରଦ; ‘ବାୟୁପତ୍ର’ରେ, ନିୟତ ପୁରୁଷରେ, ଏବଂ ଉତ୍ତର (ଦିଗ/ମୁଖ)ରେ ମଧ୍ୟ; ସର୍ବସାନ୍ନିଧ୍ୟକର, ବ୍ରହ୍ମା-ବିଷ୍ଣୁ-ରୁଦ୍ରପର; ଅନର୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତ୍ୟ; ସାକ୍ଷୀ; ତୁରୁ, ପତଙ୍ଗ, ପିଙ୍ଗ; ଜ୍ଞାନ, ଶବ୍ଦ, ସୂକ୍ଷ୍ମ; ଶିବ, ସର୍ବପ୍ରଦ। ‘ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ; ଓଁ ନମୋ ନମଃ ଶିବାୟ; ଓଁ ନମୋ ନମଃ ଈଶାନେ।’ ଈଶାନଙ୍କ ପ୍ରାକୃତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହାଦ୍ୱାରା ପୂଜା, ହବନ ଓ ଜପ କଲେ ଗ୍ରହ-ରୋଗାଦି ଓ ମାୟାଜନ୍ୟ ଆର୍ତ୍ତି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ମିଳେ।”
It presents the Aghorāstra-weapon mantra and frames it within a six-limbed (ṣaḍaṅga) mantra-technology used for protection and forceful neutralization.
By emphasizing disciplined mantra-use for protection and purification, it supports dharmic stability (safer ritual space and mind), which the text treats as a prerequisite for higher sādhana and liberation-oriented practice.