
Varāha-dvādaśī-vrata-vidhiḥ tathā brahmavadhā-prāyaścitta-itihāsaḥ
Ritual-Manual with Ethical-Discourse (Prāyaścitta/Expiation) and Avatāra-Theology
ဒုရ္ဝာသ၏ သင်ကြားရေးဘောင်အတွင်း ဤအধ্যာယတွင် မာဃလ၏ သုက္လ-ဒွာဒသီနေ့၌ ဝရာဟာ-ဝရတ ပြုလုပ်နည်းကို ဖော်ပြသည်—သင်္ကల్పနှင့် သန့်စင်ရေချိုးခြင်း၊ ဧကာဒသီနေ့ ပူဇော်ခြင်း၊ ရေဖြည့် ကုမ္ဘတည်ခြင်း၊ နှင့် ဝိෂ္ဏု၏ ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်သို့ သာသနာတော်နာမတော်များကို နျာသ (nyāsa) ဖြင့် တင်သတ်မှတ်ကာ ကိုယ်တော်မြေပုံကဲ့သို့ ပြုလုပ်ခြင်း။ အဆုံးတွင် အင်အားအလိုက် ရွှေ/ငွေ/ကြေးဖြင့် ဝရာဟာရုပ်တု တင်မြှောက်ခြင်း၊ မျိုးစေ့အမျိုးမျိုးပါသော ပാത്ര၊ ညလုံးပတ်လုံး ဂျာဂရဏ (နိုးကြားစောင့်) ပြုခြင်း၊ ထို့နောက် ကုမ္ဘနှင့်အတူ ဒေဝတားကို ပညာရှိ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘြာဟ္မဏထံ ဒါနပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ကာရဏ-ဖလ သဘောတရားကို ပြသသည့် ပုံပြင်တွင် ဘုရင် ဝီရဓနုသည် သမင်ရုပ်ဖြင့်ရှိသော ဘြာဟ္မဏများကို မှားယွင်းသတ်မိပြီး ဒေဝရာတထံ အကြံဉာဏ်ယူကာ ဤဝရတကို ပရာယရှ္စိတ္တ အဖြစ် ဆောင်ရွက်၍ သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော ဂတိကို ရရှိသည်။ မြေကြီးကို မြှောက်တင်သော ဝရာဟာ၏ မော်ဒယ်ကို ကမ္ဘာ့ညီမျှမှုနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း၏ သင်္ကေတအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။
Verse 1
दुर्वासा उवाच । एवं माघे सिते पक्षे द्वादशीं धरणीभृतः । वराहस्य शृणुष्वाद्यां मुने परमधार्मिक ॥ ४१.१ ॥
ဒုర్వာသာ မိန့်တော်မူသည်—“ဤသို့ မာဃလတွင်၊ လင်းပက္ခ၌၊ အမြင့်မြတ်သော ဓမ္မရှိ မုနိယေ၊ ယနေ့ မြေကို ထမ်းဆောင်သော ဝရာဟ၏ ဒွာဒသီ ဝရတကို နားထောင်လော့။”
Verse 2
प्रागुक्तेन विधानेन सङ्कल्पस्नानमेव च । कृत्वा देवं समभ्यर्च्य एकादश्यां विचक्षणः ॥ ४१.२ ॥
အရင်က ဖော်ပြထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သင်္ကల్పဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ထို့နောက် ဘုရားသခင်ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ၊ ဉာဏ်ရှိသူသည် ဧကာဒသီနေ့၌ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 3
धूपनैवेद्यगन्धैश्चार्चयित्वाऽच्युतं नरः । पश्चात्तस्याग्रतः कुम्भं जलपूर्णं तु विन्यसेत् ॥ ४१.३ ॥
အချျုတကို မီးခိုး၊ နైవေဒျ (အစားပူဇော်) နှင့် အနံ့သာတို့ဖြင့် ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ထိုသူသည် ဘုရားရှေ့တွင် ရေပြည့်အိုး (ကుంభ) ကို တင်ထားရမည်။
Verse 4
ॐ वाराहायेति पादौ तु माधवायेति वै कटिम् । क्षेत्रज्ञायेति जठरं विश्वरूपेत्युरो हरेः ॥ ४१.४ ॥
“အုံ ဝါရာဟာယေ” ဟု ဆိုကာ ခြေတော်တို့၌ နိယောဂပြု၍၊ “မာဓဝါယေ” ကို ခါး၌၊ “ခ္ෂೇತ್ರဇ္ဉာယေ” ကို ဝမ်းဗိုက်၌၊ “ဝိශ්ဝရူပ” ကို ဟရီ၏ ရင်ဘတ်၌ သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 5
सर्वज्ञायेति कण्ठं तु प्रजानां पतये शिरः । प्रद्युम्नायेति च भुजौ दिव्यास्त्राय सुदर्शनम् । अमृतोद्भवाय शङ्खं तु एष देवर्चने विधिः ॥ ४१.५ ॥
“သဗ္ဗဇ္ဉာယေ” ကို လည်ချောင်း၌၊ “ပရဇာနံ ပတယေ” (သတ္တဝါတို့၏ အရှင်) ကို ခေါင်း၌၊ “ပရဒျုမ္နာယေ” ကို လက်မောင်းတို့၌ သတ်မှတ်၍၊ ဒိဗ္ယအာယုဓဖြစ်သော စုဒർശန (စက်ရ) နှင့် “အမృతောဒ္ဘဝာယ” ကို သင်္ခ (ခေါင်းခွံ) ၌ သတ်မှတ်ရမည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားပူဇော်ရာ၏ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
Verse 6
एवमभ्यर्च्य मेधावी तस्मिन्कुम्भे तु विन्यसेत् । सौवर्णं रौप्यताम्रं वा पात्रं विभवशक्तितः ॥ ४१.६ ॥
ဤသို့ ပူဇော်ပြီးနောက် ဉာဏ်ရှိသော ဆောင်ရွက်သူသည် ထိုကမ္ဘ (ရိတုအိုး) ထဲတွင် မိမိ၏ အင်အားနှင့် ငွေကြေးအလိုက် ရွှေ၊ ငွေ သို့မဟုတ် ကြေးဖြင့် ပြုလုပ်သော ပန်းကန်/ဗာဇနကို ထည့်ထားရမည်။
Verse 7
सर्वबीजैस्तु सम्पूर्णं स्थापयित्वा विचक्षणः । तत्र शक्त्या तु सौवर्णं वाराहं कारयेद्बुधः ॥ ४१.७ ॥
စေ့မျိုးစုံအားလုံးဖြင့် ပြည့်စုံအောင် တည်ထောင်ပြီးနောက် ဉာဏ်ရှိသူသည် မိမိ၏ အင်အားအလိုက် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်သော ဝရာဟ (Varāha) ရုပ်တုကို ပြုလုပ်စေသင့်သည်။
Verse 8
दंष्ट्राग्रेणोद्धृतां पृथ्वीं सपर्वतवनद्रुमाम् । माधवं मधुहन्तारं वाराहं रूपमास्थितम् ॥ ४१.८ ॥
ဗိဿဏုသည် မိမိ၏ သွားတံထိပ်ဖြင့် တောင်တန်း၊ တောအုပ်၊ သစ်ပင်များနှင့်အတူ မြေကြီးကို မြှောက်တင်ကာ ဝက်ရုပ် (ဝရာဟ) ကို ခံယူတော်မူ၏—မాధဝ၊ မဓုကို သတ်သူ။
Verse 9
सर्वबीजभृते पात्रे रत्नगर्भं घटोपरि । स्थापयेत् परमं देवं जातरूपमयं हरिम् ॥ ४१.९ ॥
စေ့မျိုးစုံအားလုံးကို ထမ်းဆောင်ထားသော ဗာဇနပေါ်၌၊ ထို့အိုး၏ အပေါ်ဘက်တွင် ရွှေ (ဇာတရူပ) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရား ဟရီကို တင်တော်မူရမည်။
Verse 10
सितवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रं तु वै मुने । स्थाप्यार्च्चयेद्गन्धपुष्पैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः ॥ ४१.१० ॥
အို မုနိ၊ အဖြူရောင်အဝတ်နှစ်ထပ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသော ကြေးဗာဇနကို တင်ထားပြီးနောက်၊ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ပစ္စည်းများ၊ ပန်းများနှင့် မင်္ဂလာရှိသော နైవေဒျ (အစားပူဇော်) မျိုးစုံဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 11
पुष्पमण्डलिकां कृत्वा जागरं तत्र कारयेत् । प्रादुर्भावान् हरेस्तत्र वाचयेद् भावयेद् बुधः ॥ ४१.११ ॥
ပန်းမဏ္ဍလကို ပြုလုပ်ပြီး ထိုနေရာ၌ ညအိပ်မပျော်ဘဲ စောင့်ကြည့်ပူဇော်ခြင်းကို စီစဉ်ရမည်။ ထိုနေရာ၌ ပညာရှိသည် ဟရိ၏ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းများကို ဖတ်ကြားစေ၍ ထိုအကြောင်းကို စိတ်ဖြင့် တရားသဘောတရားအဖြစ် ဆင်ခြင်ရမည်။
Verse 12
एवं सन्नियमस्यान्तं प्रभाते उदिते रवौ । शुचिः स्नात्वा हरिं पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४१.१२ ॥
ဤသို့ နိယမကို အဆုံးသတ်ရာတွင် မနက်ခင်း နေရောင်ထွက်လာသောအခါ၊ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ရေချိုးပြီး ဟရိကို ပူဇော်ကာ ပူဇော်ပစ္စည်းကို ဗြာဟ္မဏာထံ ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 13
वेदवेदाङ्गविदुषे साधुवृत्ताय धीमते । विष्णुभक्ताय विप्रर्षे विशेषेण प्रदापयेत् ॥ ४१.१३ ॥
ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂများကို ကျွမ်းကျင်သိရှိပြီး အကျင့်သီလကောင်းမွန်ကာ ဉာဏ်ပညာရှိ၍ ဗိဿ္ဏုကို သဒ္ဓါဖြင့် ဘက်တော်မူသော ဗြာဟ္မဏာရိရှီထံသို့ အထူးသဖြင့် ပေးလှူရမည်။
Verse 14
देवं सकुम्भं तं दत्त्वा हरिं वाराहरूपिणम् । ब्राह्मणाय भवेद्यद्धि फलं तन्मे निशामय ॥ ४१.१४ ॥
ဝါရာဟရုပ်ဖြင့်ရှိသော ဟရိဘုရားကို ကုမ္ဘ (ရေခွက်/ရေအိုး) နှင့်အတူ ဗြာဟ္မဏာထံ ဆက်ကပ်ပြီးနောက်၊ ထိုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဖလ (phala) ကို ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 15
इह जन्मनि सौभाग्यं श्रीः कान्तिस्तुष्टिरेव च । दरिद्रो वित्तवान् सद्यः अपुत्रो लभते सुतम् । अलक्ष्मीर् नश्यते सद्यो लक्ष्मीः संविशते क्षणात् ॥ ४१.१५ ॥
ဤဘဝ၌ပင် ကံကောင်းခြင်း ပေါ်ပေါက်လာ၍ သီရိ၊ တောက်ပမှုနှင့် စိတ်ကျေနပ်မှုတို့လည်း ရရှိသည်။ ဆင်းရဲသူသည် ချက်ချင်း ငွေကြေးပြည့်စုံလာပြီး၊ သားမရှိသူသည် သားကို ရရှိသည်။ အလက္ခ္မီ (ကံဆိုးမှု) သည် ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်၍ လက္ခ္မီ (သီရိ) သည် ခဏအတွင်း ဝင်ရောက်လာသည်။
Verse 16
इह जन्मनि सौभाग्यं परलोके निशामय । अस्मिन्नर्थे पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ॥ ४१.१६ ॥
ဤဘဝ၌ ကံကောင်းခြင်းရှိ၏၊ နောက်ဘဝ၌လည်း ထိုသို့ပင်ရှိ၏—နားထောင်ပါ။ ဤအကြောင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှေးဟောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ ပုရాణပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ငါပြောမည်။
Verse 17
इह लोकेऽभवद् राजा वीरधन्वेति विश्रुतः । स कदाचिद् वनं प्रायान् मृगहेतोः परंतपः ॥ ४१.१७ ॥
ဤလောက၌ ဝီရဓန္ဝန် ဟူ၍ နာမည်ကြီးသော မင်းတစ်ပါးရှိခဲ့၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုရန်သူနှိမ်နင်းသူသည် တိရစ္ဆာန်လိုက်ဖမ်းရန် တောသို့ သွားလေ၏။
Verse 18
व्यापादयन् मृगगणान् तत्रार्षिवनमध्यगः । जघान मृगरूपान् सोऽज्ञानतो ब्राह्मणान् नृपः ॥ ४१.१८ ॥
မုဆိုးလိုက်၍ သမင်အုပ်များကို သတ်နေစဉ်၊ ရှင်ရသီတို့၏ တောအလယ်သို့ ဝင်ရောက်သွားသော မင်းသည် မသိမသာဖြင့် သမင်ရုပ်ဖြစ်နေသော ဗြာဟ္မဏများကို ထိုးသတ်လေ၏။
Verse 19
भ्रातरस्तत्र पञ्चाशन्मृगरूपेण संस्थिताः । संवर्तस्य सुता ब्रह्मन् वेदाध्ययनतत्पराः ॥ ४१.१९ ॥
ထိုနေရာ၌ ညီအစ်ကို ငါးဆယ်ယောက်သည် သမင်ရုပ်ဖြင့် တည်ရှိနေကြ၏။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သူတို့သည် သံဝရတ၏ သားများဖြစ်၍ ဝေဒစာပေ လေ့လာခြင်း၌ အလွန်အာရုံစိုက်သူများဖြစ်ကြ၏။
Verse 20
सत्यतपा उवाच । कारणं किं समाश्रित्य ते चक्रुर्मृगरूपताम् । एतन्मे कौतुकं ब्रह्मन् प्रणतस्य प्रसीद मे ॥ ४१.२० ॥
စတျတပာက ပြောသည်—“အဘယ်အကြောင်းကို အခြေခံ၍ သူတို့သည် သမင်ရုပ်ကို ခံယူကြသနည်း။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ဝင်စားမှုဖြစ်၏၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ငါသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်သူဖြစ်သဖြင့် ကျေးဇူးပြု၍ မေတ္တာထားပါ။”
Verse 21
दुर्वासा उवाच । ते कदाचिद्वनं याता दृष्ट्वा हरिणपोतकान् । जातमात्रान् स्वमात्रा तु विहीनान् दृश्य सत्तम । एकैकं जगृहुस्ते हि ते मृताः स्कन्धसंस्थिताः ॥ ४१.२१ ॥
ဒုర్వာသာ မိန့်တော်မူသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ သူတို့သည် တောသို့ သွားကြ၏။ မိခင်မရှိဘဲ မွေးကင်းစ သမင်ကလေးများကို မြင်လျှင်၊ အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ တစ်ကောင်ချင်းစီကို ချီယူကြရာ ထိုသမင်ကလေးများသည် သူတို့၏ ပခုံးပေါ်တွင်ပင် သေဆုံးနေကြ၏။
Verse 22
ततस्ते दुःखिताः सर्वे ययुः पितरमन्तिकम् । ऊचुश्च वचनं छेदं मृगहिंसामृते मुने ॥ ४१.२२ ॥
ထို့နောက် သူတို့အားလုံး စိတ်မကောင်းဖြစ်၍ ဖခင်အနီးသို့ သွားကြပြီး မုနိအား စကားဆိုကာ၊ ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်များအပေါ် အကြမ်းဖက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်မည်ဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 23
ऋषिपुत्रका ऊचुः । जातमात्रा मृगाः पञ्च अस्माभिर्निहता मुने । अकामतस्ततोऽस्माकं प्रायश्चित्तं विधीयताम् ॥ ४१.२३ ॥
ရိရှီတို့၏ သားများက ပြောကြသည်။ “အို မုနိ၊ မွေးကင်းစ သမင်ငါးကောင်ကို ကျွန်ုပ်တို့က သတ်မိပါပြီ။ မရည်ရွယ်ဘဲ ဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကို သတ်မှတ်ပေးပါ။”
Verse 24
संवर्त्त उवाच । मत्पिता हिंसकस्त्वासीदहं तस्माद्विशेषतः । भवन्तः पापकर्माणः संजाताः मम पुत्रकाः ॥ ४१.२४ ॥
သံဝတ္တ မိန့်သည်။ “ငါ့အဖေသည် အကြမ်းဖက်သူဖြစ်ခဲ့၏၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ငါလည်း အထူးသဖြင့် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သင်တို့—ငါ့သားတို့—သည် အပြစ်ကမ္မကို ပြုသူများအဖြစ် မွေးဖွားလာကြ၏။”
Verse 25
इदानीं मृगचर्माणि परिधाय यतव्रताः । चरघ्वं पञ्चवर्षाणि ततः शुद्धा भविष्यथ ॥ ४१.२५ ॥
“ယခု သမင်အရေများကို ဝတ်ဆင်၍ စည်းကမ်းတကျ ဝရတကို စောင့်ထိန်းကြလော့။ ငါးနှစ်ကြာ ထိုသို့ နေထိုင်ကြပြီးနောက် သင်တို့သည် သန့်စင်လာကြလိမ့်မည်။”
Verse 26
एवमुक्तास्तु ते पुत्रा मृगचर्मोपवीतिनः । वनं विविशुरव्यग्रा जपन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ४१.२६ ॥
ထိုသို့ဆိုကြားခံရသော သားတို့သည် သမင်အရေကို သာသနာဝတ်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကာ စိတ်မပူပန်ဘဲ တောထဲသို့ ဝင်၍ အနန္တ ဘြဟ္မကို အစဉ်မပြတ် ဂါထာရွတ်ဆိုနေကြသည်။
Verse 27
तथा वर्षे व्यतिक्रान्ते वीरधन्वा महीपतिः । तत्राजगाम यस्मिंस्ते चरन्ति मृगरूपिणः ॥ ४१.२७ ॥
ထို့နောက် တစ်နှစ်ကုန်လွန်သွားသောအခါ မင်းကြီး ဝီရဓန္ဝါ သမင်ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူကာ လှည့်လည်နေကြသည့် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာသည်။
Verse 28
ते चाप्येकतरॊर्मूले मृगचर्मोपवीतिनः । जपन्तः संस्थितास्ते हि राज्ञा दृष्ट्वा मृगा इति । मत्वा विद्धास्तु युगपन्मृतास्ते ब्रह्मवादिनः ॥ ४१.२८ ॥
သူတို့လည်း သမင်အရေကို သာသနာဝတ်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ကာ သစ်ပင်တစ်ပင်အောက်တွင် ရပ်၍ ဂါထာရွတ်ဆိုနေကြသည်။ မင်းကြီးက မြင်သော်လည်း “သမင်တွေပါ” ဟု ထင်ကာ တပြိုင်နက် ပစ်ခတ်သဖြင့် ဘြဟ္မဝါဒင်တို့သည် အတူတကွ သေဆုံးကြသည်။
Verse 29
तान् दृष्ट्वा तु मृतान् राजा ब्राह्मणान् संहितव्रतान् । भयेन वेपमानस्तु देवराताश्रमं ययौ । तत्रापृच्छद् ब्रह्मवध्याः ममायाता महामुने ॥ ४१.२९ ॥
ထိုသို့ သေဆုံးနေသော ဝတ်ကတိတည်ကြည်သည့် ဘြာဟ္မဏတို့ကို မြင်သောအခါ မင်းကြီးသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်ကာ ဒေဝရာတ အာရှရမ်သို့ သွားပြီး “အို မဟာမုနိ၊ ငါ့အပေါ် ဘြာဟ္မဏသတ်罪 (ဘြဟ္မဟတ္ယာ) ရောက်လာပြီလား” ဟု မေးမြန်း하였다။
Verse 30
अमूल्य तद्वधं वृत्तं कथयित्वा नराधिपः । भृशं शोकपरीतात्मा रुरोद भृशदुःखितः ॥ ४१.३० ॥
အို အမူလျာ၊ ထိုသတ်ဖြတ်မှုအကြောင်းကို မင်းကြီးက ပြောပြပြီးနောက် စိတ်နှလုံးသည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ အလွန်ဒုက္ခရောက်၍ ငိုကြွေးလေသည်။
Verse 31
स ऋषिर्देवरातस्तु रुदन्तं नृपसत्तमम् । उवाच मा भैर्नृपतेऽपनेष्यामि पातकम् ॥ ४१.३१ ॥
ထို့နောက် ရှင်သန်တော် ဒေဝရာတ ရှင်ရသီသည် မျက်ရည်ကျနေသော မင်းမြတ်အား မိန့်ကြားသည်– «မကြောက်ပါနှင့် မင်းကြီး၊ သင်၏ အပြစ်ဒုစရိုက်ကို ငါ ဖယ်ရှားပေးမည်»။
Verse 32
पाताले सुतलाख्ये च यथा धात्री निमज्जती । उद्धृता देवदेवेन विष्णुना क्रोडमूर्त्तिना ॥ ४१.३२ ॥
ပဋာလအောက်လောက၌ စုတလာဟု ခေါ်သော နယ်မြေသို့ မြေမိခင် (ဓာတရီ) နစ်မြုပ်သွားစဉ်၊ နတ်တို့၏နတ် ဗိဿနုသည် ဝက်တောရုပ် (ကရိုဍမူရ္တိ) ကို ခံယူကာ ထိုမြေကို ဆွဲထုတ်ကယ်တင်ခဲ့သည်။
Verse 33
तद्वद् भवन्तं राजेन्द्र ब्रह्मवध्यापरिप्लुतम् । उद्धरिष्यति देवोऽसौ स्वयमेव जनार्दनः ॥ ४१.३३ ॥
ထိုနည်းတူပင် မင်းတို့၏အရှင် ရာဇိန္ဒြာ၊ ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်ကြီးကြောင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော သင်ကို ထိုဘုရားတော် ဂျနာရ္ဒနသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ကယ်တင်မြှောက်မည်။
Verse 34
एवमुक्तस्ततो राजा हर्षितो वाक्यमब्रवीत् । कतरेण प्रकारेण स मे देवः प्रसीदति । प्रसन्ने चाशुभं सर्वं येन नश्यति सत्तम ॥ ४१.३४ ॥
ဤသို့ မိန့်ကြားခံရသော် မင်းသည် ဝမ်းမြောက်၍ ပြောသည်– «အဘယ်နည်းလမ်းဖြင့် ထိုဘုရားသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် သနားကြင်နာ၍ ပျော်ရွှင်တော်မူသနည်း၊ အကောင်းဆုံးသောသူရေ။ ထိုဘုရား ပျော်ရွှင်တော်မူလျှင် မကောင်းမှုအပေါင်းတို့ မည်သို့ ပျောက်ကွယ်သနည်း»။
Verse 35
दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन देवरात इमं व्रतम् । आचख्यौ सोऽपि तं कृत्वा भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान् ॥ ४१.३५ ॥
ဒုర్వာသာ မိန့်သည်– ထိုသူက ဤသို့ မေးမြန်းသော် မုနိ ဒေဝရာတသည် ဤဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို ရှင်းပြ하였다။ ထိုဝရတကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် သူလည်း အလွန်ပေါများသော အကျိုးခံစားမှုများကို ခံစားရ하였다။
Verse 36
मृत्युकाले मुनिश्रेष्ठ सौवर्णेन विराजता । विमानेनागमत् स्वर्गमिन्द्रलोकं स पार्थिवः ॥ ४१.३६ ॥
အို မုနိမြတ်ရှင်၊ သေဆုံးချိန်၌ ထိုဘုရင်သည် ရွှေရောင်တောက်ပသော ဒေဝယာဉ်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ထွက်ခွာ၍ အိန္ဒြလောကသို့ ရောက်하였다။
Verse 37
तस्येन्द्रस्त्वर्घ्यमादाय प्रत्युत्थानेन निर्ययौ । आयान्तमिन्द्रं दृष्ट्वा तु तमूचुर्विष्णुकिङ्कराः । न द्रष्टव्यो देवराजस्त्वद्धीनस्तपसा इति ॥ ४१.३७ ॥
ထို့နောက် အိန္ဒြသည် အရ္ဃျ ပူဇာကို ကိုင်ယူ၍ လေးစားစွာ ကြိုဆိုရန် ထွက်လာ하였다။ သို့သော် ဗိဿဏု၏ ကင်ကရများက အိန္ဒြ လာနေသည်ကို မြင်လျှင် ပြောကြသည်—«ဒေဝရာဇကို မတွေ့ခွင့်မပြုရ၊ တပသ်၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် သင်၏ အာဏာအောက်၌ ရှိသည်» ဟု။
Verse 38
एवं सर्वे लोकपालाः निर्ययुस्तस्य तेजसा । प्रत्याख्याताश्च तैर्विष्णुकिंकरैर्हीनकर्मणः । एवं स सत्यलोकान्तं गतो राजा महामुने ॥ ४१.३८ ॥
ဤသို့ဖြင့် လောကပာလများအားလုံးသည် သူ၏ တေဇောဓာတ်ကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍ ပြန်လှည့်ထွက်သွားကြသည်။ ထို့ပြင် ဗိဿဏု၏ ကင်ကရများက အလုပ်အကိုင်နိမ့်ကျသော ကမ္မပြုသူကို ပယ်ချ하였다။ ဤသို့ဖြင့် အို မဟာမုနိ၊ ထိုဘုရင်သည် သတ္တျလောက၏ အဆုံးတိုင်အောင် ရောက်သွား하였다။
Verse 39
अपुनर्मारके लोके दाहप्रलयवर्ज्जिते । अद्यापि तिष्ठते देवैः स्तूयमानो महानृपः । प्रसन्ने यज्ञपुरुषे किं चित्रं येन तद्भवेत् ॥ ४१.३९ ॥
ပြန်လည်သေဆုံးရခြင်းမရှိသော လောက၊ ကမ္ဘာပျက်ကပ်၏ မီးလောင်မှုကင်းသော လောက၌ ထိုမဟာဘုရင်သည် ယနေ့တိုင် နတ်တို့၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံလျက် တည်ရှိနေသည်။ ယဇ္ဉပုရုෂ မျက်နှာသာပေးလျှင် ထိုသို့ဖြစ်လာခြင်းမှာ အံ့ဩစရာ မဟုတ်။
Verse 40
इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदः । एकैका विधिनोपास्ता ददात्यमृतमुत्तमम् ॥ ४१.४० ॥
ဤဘဝ၌ပင် ထိုသို့သော အနုသီလ/အုပ်သတ်မှုသည် ကံကောင်းခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်းနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို ပေးသည်။ တစ်ခုချင်းစီကို သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်လျှင် အမြင့်မြတ်သော “အမృత” ဟူသော အကျိုးအမြတ်ကို ပေးတတ်သည်။
Verse 41
किं पुनर्वर्षसंपूर्णे स ददाति स्वकं पदम् । नारायणश्चतुर्मूर्तिः परार्ध्यं च न संशयः ॥ ४१.४१ ॥
ထို့ပြင် တစ်နှစ်ပြည့်စုံသည့်အခါ သူသည် မိမိ၏ နေရာတော်ကို ပေးတော်မူ၏။ နာရာယဏသည် ပုံသဏ္ဍာန်လေးမျိုးဖြင့် ထင်ရှား၍ အလွန်တန်ဖိုးမြတ်သော အရာကို ပေးတော်မူသည်—သံသယမရှိ။
Verse 42
यथैवोद्धृतवान् वेदान् मत्स्यरूपेण केशवः । क्षीराम्बुधौ मथ्यमाने मन्दरं धृतवान् प्रभुः । तद्वच्च कूर्मरूपाख्या द्वितीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४२ ॥
ကေရှဝသည် ငါးရုပ် (မတ်စျ) ဖြင့် ဝေဒများကို ကယ်တင်ခဲ့သကဲ့သို့၊ နို့ပင်လယ်ကို မွှေချိန် မန္ဒရတောင်ကို သခင်တော်က ထမ်းဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့—ထိုနည်းတူပင်၊ အို ဝိုင်ရှ္ဏဝီ၊ ဒုတိယ ထင်ရှားမှုဖြစ်သော လိပ်ရုပ် (ကူර්မ) ကို ကြည့်လော့။
Verse 43
यथा रसातलात् क्ष्मां च धृतवान् पुरुषोत्तमः । वराहरूपी तद्वच्च तृतीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४३ ॥
ပုရုရှောတ္တမသည် ဝရားဟ (ဝက်ရုပ်) ကို ခံယူ၍ ရသာတလမှ မြေကြီးကို မြှောက်တင်ခဲ့သကဲ့သို့—ထိုနည်းတူပင်၊ အို ဝိုင်ရှ္ဏဝီ၊ တတိယ ထင်ရှားမှုကို ကြည့်လော့။
Durvāsas introduces a prescriptive vrata for Varāha to be observed in Māgha (śukla pakṣa), framing it as both a devotional rite and a corrective mechanism for grave impurity and social-moral disorder.
Stepwise Varāha-dvādaśī observance: saṅkalpa and snāna, Ekādaśī pūjā, kumbha-sthāpana with water, aṅga-nyāsa-style epithet mapping onto Viṣṇu’s limbs, installation of a Varāha image (as per means), placement of a sarva-bīja vessel, night vigil, and dawn completion with dāna of the deity-with-kumbha to a learned Vaiṣṇava Brāhmaṇa.
Exemplary prāyaścitta narrative: King Vīradhanu, having unintentionally killed Brāhmaṇas disguised as deer, seeks Devarāta’s counsel, performs the Varāha-dvādaśī vrata as expiation, and is restored—culminating in an exalted post-mortem ascent; Varāha’s lifting of Earth is explicitly invoked as the cosmic analogue of lifting a sinner from ethical ‘submergence.’
Phala is framed as purification from severe sin (including brahmavadhā when unintended and properly expiated), restoration of dharma, and attainment of higher worlds/auspicious ascent through correct observance and gifting to a qualified Vaiṣṇava Brāhmaṇa.
Sites/regions referenced include Devarāta’s āśrama (forest hermitage setting), Sutala and Pātāla (netherworld regions), Rasātala (subterranean realm), Kṣīrāmbudhi (the Milk Ocean), Satyaloka and Indraloka (cosmic locales), and a generic vana/ṛṣi-vana (forest and sage-grove) as the narrative landscape.
The text frames ritual observance and charitable donation as mechanisms for repairing moral disorder, especially in cases of unintended harm. Through the Vīradhanu episode, it models accountability (seeking counsel, adopting prescribed expiation) and ties personal ethical restoration to Varāha’s cosmic function of re-stabilizing Earth—an implicit ethic of maintaining terrestrial and social balance.
The observance is placed in Māgha during the śukla pakṣa, specifically on dvādaśī, with preparatory worship on ekādaśī and completion at dawn (prabhāte) after a night vigil (jāgara).
Varāha is described as lifting Pṛthivī (with mountains, forests, and trees) from a submerged state, and this terrestrial rescue is used as an analogy for lifting a person from grave impurity or ethical ‘submergence.’ The ritual’s emphasis on water (kumbha) and seeds (sarva-bīja) can be read as a preservation-oriented symbolism: sustaining life systems while restoring order.
The narrative references sages Durvāsas, Satyatapā, Saṃvarta (and his sons), and Devarāta, alongside King Vīradhanu. It also invokes cosmic-polity figures such as Indra and the lokapālas, and identifies the recipients of dāna as Veda- and Vedāṅga-trained Brāhmaṇas devoted to Viṣṇu.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.