
Pūjādisāmayikāparādha-prāyaścittaṃ tathā Upaspṛśya-vidhiḥ
Ritual-Manual (Prāyaścitta) and Ethical-Discourse (Conduct in Devotional Practice)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဝရာဟာနှင့် ပෘထဝီ (ဓရဏီ/ဝಸುန္ဓရာ) တို့၏ သင်ကြားရေးဆွေးနွေးခန်းဖြစ်ပြီး ပူဇာနှင့် နေ့စဉ်အကျင့်အကြံတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ရိုးရာပူဇာဆိုင်ရာ အမှားများကို မည်သို့ ပရాయశ్చित्त (အပြစ်ဖြေ) ပြုရမည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဝရာဟာသည် မသင့်တော်သည့်နည်းဖြင့် နီးကပ်ခြင်း၊ မသင့်လျော်သော ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ချို့ယွင်းသော ပူဇာပူဇော်ပစ္စည်းများ စသည့် လွဲချော်မှုများအတွက် ကမ္မဖလနှင့် အပြစ်ဖြေဝတ်/တပသ (Cāndrāyaṇa, Mahāsāntapana, taptakṛcchra) တို့ကို ရှင်းလင်းပေးသည်။ ထို့နောက် ပෘထဝီက ဘာဂဝတများသည် အကျင့်သိက္ခာမလွန်ကျူးဘဲ ဒေဝတားထံ ချဉ်းကပ်နိုင်ရန် ‘လျှို့ဝှက်’ စံနည်းကို မေးမြန်းသည်။ ဝရာဟာက အုပ်စပೃရှျ (upaspṛśya) သန့်စင်နည်းကို အဆင့်လိုက်—ဆေးကြောခြင်း၊ မြေကိုယူ၍ သန့်စင်ခြင်း၊ ပါးစပ်ဆေးခြင်း၊ စည်းကမ်းတကျ အာချမန်ရေသောက်ခြင်း၊ အသက်ရှူထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ထိတွေ့မှု—ဟူ၍ ပြောကြားသည်။ ထို့ပြင် အထူးသဖြင့် က္ရောဓ (ဒေါသ) ကို ရှောင်ကြဉ်သည့် စိတ်အာရုံထိန်းချုပ်မှုကို ပူဇာအကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် လိုအပ်သကဲ့သို့ ပෘထဝီ၏ လူထုကောင်းကျိုးနှင့် ကမ္ဘာ့စည်းကမ်းတည်တံ့ရေးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပေးသည့် အကျင့်သီလဟု အလေးပေးထားသည်။
Verse 1
अथ पूजादिसामयिकापराधेषु प्रायश्चित्तानि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मुक्त्वा तु मम कर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि यस्तु वाक्यं प्रभाषते ॥
ယခု ပူဇာနှင့် အချိန်ကာလလိုက် အကျင့်အကြံများနှင့် ဆက်နွယ်သော အပြစ်များအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တများကို ဆိုမည်။ သရီဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– ‘ဒေဝီ၊ ငါ၏ ကర్మများ၌ သစ္စာရှိသူဖြစ်လျက် ငါသတ်မှတ်ထားသော ကర్మများကို စွန့်ပြီး ပရாயရှ္စိတ္တ နည်းလမ်းကို ပြောဆိုသူသည်…’
Verse 2
मूर्खो भवति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
‘အို သြဇာလှသော တင်ပါးရှင်၊ သူသည် မိုက်မဲသူ ဖြစ်သွားသည်—ငါ၏ ကర్మများ၌ သစ္စာရှိသူဖြစ်သော်လည်း; ထို့ကြောင့် ဒေဝီ၊ အပြစ်ကင်းလွတ်စေမည့် ပရాయရှ္စိတ္တ နည်းလမ်းကို သင်ကြားပါ’
Verse 3
आकाशशयनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च ॥ मुच्यते किल्बिषात्तत्र देवि चैव न संशयः ॥
‘ကောင်းကင်အောက်တွင် အိပ်ခြင်း’ ကို ဆယ်ရက်နှင့် ထပ်မံ ငါးရက် (စုစုပေါင်း ၁၅ ရက်) ပြုလုပ်လျှင်၊ ဒေဝီ၊ ထိုနေရာ၌ အပြစ်မှ လွတ်ကင်းသည်—သံသယမရှိ။
Verse 4
इति मौनत्यागप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितो नीलवस्त्रेण यो हि मामुपपद्यते ॥ वर्षाणां हि शतं पञ्च कृमिर्भूत्वा स तिष्ठति ॥
ဤသည်မှာ မောန (တိတ်ဆိတ်သန့်ရှင်းမှု) ကို စွန့်ခြင်းအတွက် ပရాయရှ္စိတ္တ ဖြစ်သည်။ သရီဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– ‘အပြာရောင်ဝတ်စုံဖြင့် အလှဆင်ကာ ငါ့ထံ လာသူသည် ပိုးကောင်ဖြစ်၍ နှစ် ၁၀၅ တိုင် နေထိုင်ရသည်’။
Verse 5
तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि अपराधविशोधनम् ॥ प्रायश्चित्तं विशालाक्षि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
အို ခါးလှသောသူမ၊ ထိုအပြစ်၏ သန့်စင်ခြင်းကို ငါဆိုမည်—အို မျက်လုံးကျယ်သောသူမ၊ အပြစ်မလွဲမှားမှုမှ လွတ်မြောက်စေသော ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ဖြစ်၏။
Verse 6
व्रतं चान्द्रायणं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ मुच्यते किल्बिषाद्भूमे एवमेतन्न संशयः ॥
စည်းကမ်းအတိုင်း ချမှတ်ထားသော ကမ္မဖြင့် ခန္ဒြာယဏ ဝတ်ကို ဆောင်ရွက်လျှင်၊ အို မြေမိခင်၊ ထိုသူသည် အပြစ်မလွဲမှားမှုမှ လွတ်မြောက်၏။ ဤသည်အမှန်တကယ်ဖြစ်၍ သံသယမရှိ။
Verse 7
अविधानेन संस्पृश्य यो हि मामुपसर्पति ॥ स मूर्खः पापकर्मा च मम विप्रियकारकः ॥
စည်းကမ်းမလိုက်နာဘဲ မသင့်လျော်စွာ ထိတွေ့၍ သို့မဟုတ် အပြုအမူမမှန်ကန်ဘဲ ငါ့ထံ ချဉ်းကပ်လာသူသည် မိုက်မဲသူ၊ အပြစ်ကမ္မပြုသူ၊ ငါမနှစ်သက်ရာကို ပြုလုပ်သူ ဖြစ်၏။
Verse 8
तेन दत्तं वरारोहे गन्धमाल्यसुगन्धितम् ॥ प्रापणं च न गृह्णामि मृष्टं चापि कदाचन ॥
အို ပေါင်လှသောသူမ၊ သူပေးသော ပူဇော်သက္ကာသည် အနံ့သာနှင့် ပန်းကုံးတို့ကြောင့် မွှေးကြိုင်နေသော်လည်း ငါမလက်ခံ။ ထို့ပြင် မည်သည့်အခါမျှ သူ၏ ချိုမြိန်သော သို့မဟုတ် ရွေးချယ်ထားသော အစားအစာကိုလည်း မယူ။
Verse 9
ततो नारायणवचः श्रुत्वा सा संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामा वसुन्धरा ॥
ထို့နောက် နာရာယဏ၏ ဝචနကို ကြားနာပြီး၊ ဝတ်သစ္စာကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဓမ္မကို လိုလားသူ ဝသုန္ဓရာ (မြေမိခင်) သည် ချိုသာသော စကားကို ပြော하였다။
Verse 10
केन कर्मविधानॆन भूत्वा भागवता भुवि ॥ उपस्पृश्योपसर्पन्ति तव कर्मपरायणाः
အရှင်ဘုရား၊ သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မဗိဓာန်အတိုင်း မြေပြင်ပေါ်တွင် ဘာဂဝတ ဘက္တဖြစ်လာပြီး၊ သင်၏ ကမ္မနှင့် ပူဇော်ပွဲများကို အားထားသူတို့သည် upaspṛśya (ရိုးရာသန့်စင်မှု) ပြုလုပ်ပြီးနောက် သင်ထံသို့ မည်သို့ ချဉ်းကပ်လာကြသနည်း။
Verse 11
एतन्मे संशयं देव परं कौतूहलं हि मे ॥ तव भक्तसुखार्थाय निष्कलं वक्तुमर्हसि
အရှင်ဒေဝ၊ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ သံသယဖြစ်ပြီး အလွန်ကြီးမားသော စူးစမ်းလိုစိတ်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ သင်၏ ဘက္တတို့၏ ချမ်းသာအကျိုးအတွက် မလွတ်မကျန် အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းမိန့်ကြားပေးပါ။
Verse 12
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ कथितं मम तत्त्वेन गुह्यमेतत्परं महत्
သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်— အို ဒေဝီ၊ အမှန်တရားတတ္တဝအတိုင်း ငါ၏စကားကို နားထောင်လော့။ ကြောက်ရွံ့လွယ်သူမ၊ သင် ငါ့အား မေးမြန်းသောအရာကို ငါသည် အခြေခံတတ္တဝအတိုင်း ပြောကြားပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ အလွန်မြင့်မြတ်၍ နက်ရှိုင်းသော လျှို့ဝှက်သင်ကြားချက် ဖြစ်သည်။
Verse 13
विमुच्य सर्वकर्माणि यो हि मामुपसर्पति ॥ तस्य वै शृणु सुश्रोणि उपस्पृश्य च या क्रिया
အခြားကမ္မအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပြီး ငါ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်လာသူအတွက်— အို လှပသောတင်ပါးရှိသူ (suśroṇī)၊ upaspṛśya (ရိုးရာသန့်စင်မှု) အဖြစ် ပြုလုပ်ရမည့် kriyā (အခမ်းအနားလုပ်ထုံး) ကို နားထောင်လော့။
Verse 14
भूत्वा पूर्वमुखस्तत्र पादौ प्रक्षाल्य चाम्बुभिः ॥ उपस्पृश्य यथान्यायं तिस्रो वै गृह्य मृत्तिकाः
အဲဒီနေရာတွင် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ ရေနှင့် ခြေထောက်ကို ဆေးကြောပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသည့်နည်းအတိုင်း upaspṛśya ပြုလုပ်ကာ၊ ထို့နောက် မṛttikā (မြေ/မြေညက်) ကို သုံးပိုင်း ယူရမည်။
Verse 15
ततः प्रक्षालितं हस्तं जलेन तदनन्तरम् ॥ सप्तकोशं ततो गृह्य जलेन क्षालयेत् ततः
ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် လက်ကို ရေနှင့် ဆေးကြောရမည်။ ထို့နောက် ‘ခုနစ်-ကိုးရှ’ ဟုခေါ်သော အတိုင်းအတာ/အစဉ်ကို ယူကာ ထပ်မံ ရေနှင့် ဆေးကြောရမည်။
Verse 16
पादमेकैकशस्तद्वत्पञ्च पञ्च वदेत् ततः ॥ कोशौ संमृज्यतां तत्र यदीच्छेत्तु मम प्रियम्
ထိုနည်းတူပင် ခြေတစ်ဖက်စီကို သီးသန့်စီ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ‘ငါးနှင့် ငါး’ ဟု ရွတ်ဆိုရမည်။ ထိုနေရာတွင် ကိုးရှ နှစ်ခုကို သုတ်သင်သန့်စင်ရမည်—ငါ့အလိုနှင့် ကိုက်ညီစေလိုသူအတွက်။
Verse 17
त्रीणि कोशान्पिबेत्तत्र सर्वपापविशोधनम् ॥ मुखं कराभ्यां मार्जेत सर्वमिन्द्रियनिग्रहम्
ထိုနေရာတွင် ကိုးရှ သုံးခုကို သောက်ရမည်—အပြစ်အားလုံးကို သန့်စင်ပေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မျက်နှာကို သုတ်ရမည်—အင်ဒြိယအားလုံးကို ထိန်းချုပ်သည့် သင်္ကာရဖြစ်သည်။
Verse 18
प्राणायामं ततः कृत्वा मम चिन्तापरायणः ॥ कर्मणा विधिदृष्टेन कुर्यात्संसारमोक्षणम्
ထို့နောက် ပရာဏာယာမ (prāṇāyāma) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ငါ့ကို အာရုံစိုက်စဉ်းစားခြင်း၌ စိတ်ကို တည်မြဲစေကာ၊ စည်းကမ်းအတိုင်း ခွင့်ပြုထားသော လုပ်ရပ်ဖြင့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်သော အကျင့်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 19
स्पृशेत्तु निष्कलस्तत्र यो हि यत्र प्रतिष्ठितः ॥ विक्षिपेत्रिणि वाराणि सलिलं प्रवरं त्रयम्
ထိုနေရာတွင် နိစ္စကလ (ပြည့်စုံသန့်ရှင်းမှု) အခြေအနေဖြင့် မိမိတည်နေရာ၌ သတ်မှတ်ထားသော ထိတွေ့ခြင်းကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အထူးကောင်းမြတ်သော ရေကို သုံးကြိမ် ပက်ဖျန်းရမည်—တိုင်းတာထားသော သုံးပိုင်းအဖြစ်။
Verse 20
एवमुक्तस्य कर्त्तव्यं ममाभिगमनेषु च ॥ उपस्पृश्य तनुं वामे यदीक्षेत प्रियं मम ॥
ဤသို့ညွှန်ကြားခံရသူသည် ငါ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ရာတွင်လည်း ဤအတိုင်း ပြုရမည်။ သတ်မှတ်ထားသော အုပသ္ပೃśa (သန့်စင်ရန် ထိတွေ့ခြင်း) ကို နည်းလမ်းတကျ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဘယ်ဘက်၌ ငါနှစ်သက်သော လက္ခဏာကို မြင်လျှင်။
Verse 21
एवं च कुर्वतस्तस्य मम कर्मव्यवस्थितः ॥ अपराधं न विन्देत एवं देवि न संशयः ॥
ဤသို့ပြုလုပ်သူသည် ငါသတ်မှတ်ထားသော ကర్మပဋိပက္ခ၌ မှန်ကန်စွာ တည်မြဲနေသဖြင့် အပြစ်မကျရောက်ပါ—ဟေ ဒေဝီ၊ သံသယမရှိ။
Verse 22
ततो नारायणवचः श्रुत्वा देवी वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वभागवतप्रियम् ॥
ထို့နောက် နာရာယဏ၏ ဝါစကို ကြားနာပြီးနောက် ဒေဝီ ဝသုန္ဓရာသည် ချိုမြိန်သော စကားကို ပြောကြားခဲ့ရာ၊ ဘာဂဝတ သာသနာဓလေ့၏ ဘက္တားအားလုံးနှစ်သက်စေ하였다။
Verse 23
धरण्युवाच ॥ उपस्पृश्य विधानॆन यस्तु कर्माणि चाप्नुयात् ॥ तापनं शोधनं चैव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥
မြေမိခင်က ပြောသည်– “အုပသ္ပೃśa ကို နည်းလမ်းတကျ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပူဇော်ကర్మများကို ဆောင်ရွက်သူရှိလျှင်၊ ထိုအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တာပန (တပဿာ) နှင့် ရှೋಧန (သန့်စင်ခြင်း) အကျင့်များကို သင်ရှင်းပြသင့်ပါသည်။”
Verse 24
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे भूमे इमं गुह्यमनिन्दिते ॥ यां गतिं च प्रपद्यन्ते मम कर्मबहिष्कृताः ॥
သီရိ ဝရာဟာက ပြောသည်– “အို မြေမိခင်၊ အပြစ်ကင်းသူမ၊ အမှန်တရားအတိုင်း ငါ၏ လျှို့ဝှက်သင်ခန်းစာကို နားထောင်လော့။ ထို့ပြင် ငါ၏ ကర్మပဋိပက္ခမှ ဖယ်ရှားခံရသူတို့ သွားရောက်ရမည့် ဂတိကိုလည်း (ငါ) ပြောမည်။”
Verse 25
व्यभिचारं च मे कृत्वा यश्च मामुपसर्पति ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥
‘ငါ့အပေါ် သစ္စာဖောက်မှုကို ကျူးလွန်ပြီးနောက်တောင် ငါ့ထံသို့ နီးကပ်လာသူမည်သူမဆို—သူအတွက် အနှစ်တစ်သောင်းနှင့် ထို့ပြင် အနှစ်ရာများ (အကျိုးဆက်) ရှိ၏။’
Verse 26
कृमिर्भूत्वा यथान्याय्यं तिष्ठते नात्र संशयः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य मूर्खस्य माधवि ॥
‘ပိုးကောင်ဖြစ်သွားပြီး တရားသဘောအတိုင်း ထိုနေရာ၌ တည်နေ၏—ဤအကြောင်း၌ သံသယမရှိ။ အို မာဓဝီ၊ ထိုမိုက်မဲသူအတွက် ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်လျော့) ကို ငါဟောမည်။’
Verse 27
यच्च कृत्वा महाभागे कृतकृत्यः पुनर्भवेत् ॥ महासान्तपनं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च निष्कलम् ॥
‘ထို့ပြင် မည်သို့ပြုလုပ်လျှင်၊ အို မဟာဘဂေ၊ သူသည် ပြန်လည် ကൃതကೃತ்ய (တာဝန်ပြီးစီးသူ) ဖြစ်နိုင်သနည်း—မဟာသာန်တပန ကို ဆောင်ရွက်၍ ထို့ပြင် တပ္တကೃચ્છရ ကိုလည်း အပြစ်ကင်းစင်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်။’
Verse 28
किल्बिषात्तु प्रमुक्तास्ते गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ यस्तु क्रोधसमाविष्टो मम भक्तिपरायणः ॥
‘အပြစ်မှ လွတ်မြောက်သဖြင့် သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ သွားရောက်ကြ၏။ သို့သော် ဒေါသဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသူသည် ငါ့ဘက္တိ၌ အားထားသူဖြစ်သော်လည်း…’
Verse 29
स्पृशेत मम गात्राणि चित्तं कृत्वा चलाचलम् ॥ न चाहं रागमिच्छामि क्रुद्धमेव यशस्विनि ॥
‘သူသည် ငါ့ကိုယ်အင်္ဂါများကို ထိတွေ့နိုင်သည်၊ စိတ်ကို တစ်ခါတလေ လှုပ်ရှားစေ၍ တစ်ခါတလေ တည်ငြိမ်စေကာ; သို့သော် အို ဂုဏ်သတင်းကြီးသူမ၊ ငါသည် ရာဂ (ကာမစိတ်/စွဲလမ်းမှု) ကို မလိုလား—ဤနေရာ၌ ဒေါသသာ (ရှိနေ) သည်။’
Verse 30
इच्छामि च सदा दान्तं शुभं भागवतं शुचिम् ॥ पञ्चेन्द्रियसमायुक्तं लाभालाभविवर्जितम् ॥
ငါသည် အမြဲတမ်း အင်ဒြိယသမားတ (ဒန္တ) ဖြစ်၍ မင်္ဂလာရှိသော၊ ဘာဂဝတ (ဘုရားကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သူ) ဖြစ်သော၊ သန့်ရှင်းသောသူကို လိုလား၏။ ထိုသူသည် အင်ဒြိယငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော်လည်း အမြတ်နှင့် အရှုံးအပေါ် စွဲလမ်းမှုကင်းရမည်။
Verse 31
अहङ्कारविनिर्मुक्तं कर्मण्यभिरतं मम ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वरानने ॥
သူသည် အဟင်္ကာရ (ကိုယ်တိုင်ကြီးမြတ်ဟု ထင်ခြင်း) မှ လွတ်ကင်း၍ ငါ့အတွက် ကမ္မ၌ အားထုတ်ရမည်။ ထို့ပြင် အခြားတစ်ခုကိုလည်း ငါပြောမည်—နားထောင်လော့၊ မျက်နှာလှသူမ။
Verse 32
मां यदा लभते क्रुद्धः शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ चिल्ली जातो वर्षशतं श्येनो वर्षशतं पुनः ॥
ဒေါသထွက်နေသူတစ်ဦးက ငါကို ရရှိလာသော်—သူသည် သန့်စင်၍ ဘာဂဝတဖြစ်ကာ သန့်ရှင်းသူဖြစ်သော်လည်း—နှစ်တစ်ရာကြာ ‘ချီလ္လီ’ အဖြစ် မွေးဖွားရပြီး၊ ထို့နောက် ထပ်မံနှစ်တစ်ရာကြာ ‘ရှျေန’ (ဟော့က/ဖယ်လ်ကန်) အဖြစ် မွေးဖွားရသည်။
Verse 33
भेकस्त्रिशतवर्षाणि यातुधानः पुनर्दश ॥ अपुमान् षट् च वर्षाणि रेतोभक्षस्तु जायते ॥
သူသည် နှစ်သုံးရာကြာ ဘေက (ဖား) ဖြစ်ရသည်။ ထို့နောက် ဆယ်နှစ်ကြာ ယာတုဓာန (ရက္ခသမျိုး) ဖြစ်ရသည်။ ထို့နောက် ခြောက်နှစ်ကြာ အပုမာန် (လိင်အင်အားမရှိသူ) ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရေတိုဘက္ခ (သုတ်ရည်စားသူ) အဖြစ် မွေးဖွားရသည်။
Verse 34
अन्धो जायेत सुष्रोणि पञ्च सप्त तथा नव ॥ गृध्रो द्वात्रिंशवर्षाणि चक्रवाको दशैव तु ॥
အို သာယာသော တင်ပါးရှိသူမ (သုရှ္ရောဏိ)၊ သူသည် ငါးနှစ်၊ ခုနှစ်နှစ် နှင့် ကိုးနှစ်အထိ မျက်ကန်းအဖြစ် မွေးဖွားရသည်။ ထို့နောက် သုံးဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ဂൃဓ္ဓရ (လင်းတ) ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ် ဆယ်နှစ်ကြာ စက္ကရဝါက ငှက် ဖြစ်ရသည်။
Verse 35
शैवालभक्षिता चैव ह्याकाशगमनं तथा ॥ ब्राह्मणो जायते भूमे क्रोधस्य च पथे स्थितः ॥
(အကျိုးအဖြစ်) ရေညှိ/အယ်လ်ဂါကို စားသုံးခြင်းနှင့် ကောင်းကင်၌ သွားလာနိုင်ခြင်းလည်း ရှိ၏။ ထို့နောက် မြေပြင်တွင် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် မွေးဖွားသော်လည်း ဒေါသ၏ လမ်းကြောင်းပေါ်၌ပင် တည်နေဆဲ ဖြစ်၏။
Verse 36
आत्मकर्मापराधेन प्राप्तः संसारसागरे ॥ धरण्युवाच ॥ अहो वै परमं गुह्यं यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥
မိမိ၏ ကမ္မအပြစ်ကြောင့် သတ္တဝါသည် သံသရာပင်လယ်သို့ ရောက်လာ၏။ ဓရဏီက ဆိုသည်– “အဟော! သင်က ယခင်က ပြောခဲ့သောစကားသည် အလွန်မြင့်မြတ်သော လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်၏”။
Verse 37
श्रुत्वा सुदुस्तरं सारं भीतास्मि परिदेविता ॥ नाहमाज्ञापयामि त्वां देवदेव जगत्पते ॥
ဤအနှစ်သာရသည် အလွန်ကျော်လွှားရန်ခက်ခဲသည်ဟု ကြားသိရသဖြင့် ကျွန်မသည် ကြောက်ရွံ့ကာ ငိုကြွေးနေ၏။ ဟေ ဒေဝဒေဝ၊ ဟေ ဇဂတ်ပတိ၊ ကျွန်မသည် သင့်ကို အမိန့်မပေးပါ။
Verse 38
मम चैव प्रियार्थाय सर्वलोकसुखावहम् ॥ येन मुच्यन्ति संशुद्धा बुधाः कर्मपरायणाः ॥
ကျွန်မ၏ ချစ်မြတ်နိုးသော ရည်ရွယ်ချက်အတွက်လည်းကောင်း၊ လောကအားလုံးသို့ ချမ်းသာကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသောအရာအတွက်လည်းကောင်း—သန့်စင်ပြီး ပညာရှိကာ ကမ္မ၌ တည်ကြည်သူတို့ လွတ်မြောက် (မောက္ခ) ရစေသော နည်းလမ်းကို မိန့်ကြားပါ။
Verse 39
अल्पसत्त्वा गतभया लोभमोहसमन्विताः ॥ तरन्ति येन दुर्गाणि प्रायश्चित्तं च मे वद ॥
အားနည်းသူများ၊ ကြောက်ရွံ့မှုကို စွန့်လွှတ်ပြီးသော်လည်း လောဘနှင့် မောဟ (မိုဟ) တို့နှင့် တွဲဖက်နေသူများသည် မည်သည့်နည်းဖြင့် အခက်အခဲများကို ကျော်လွှားနိုင်သနည်း။ ထို့ပြင် ကျွန်မအား ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ/သန့်စင်နည်း) ကိုလည်း မိန့်ကြားပါ။
Verse 40
ततः कमलपत्राक्षो वराहः सम्मुखे स्थितः ॥ सनत्कुमारो मे भक्तो पुनर्नारायणोऽब्रवीत् ॥
ထို့နောက် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော ဝရာဟ ဘဂဝန်သည် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်တည်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တ စနတ်ကုမာရသည် နာရာယဏကို ရိုသေစွာ ခေါ်ဆို၍ ထပ်မံ ပြောကြား၏။
Verse 41
ततो भूम्या वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥ सनत्कुमारो योगज्ञः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥
ထို့နောက် မြေမိခင်၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဘြဟ္မာ၏ သားဖြစ်သော မုနိ—ယောဂကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော စနတ်ကုမာရ—သည် ဝသုန္ဓရာ (မြေ) ကို ပြန်လည် ဖြေကြား၏။
Verse 42
धन्या चैव सुभाग्या च यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ वराहरूपी भगवान् सर्वमायाकरण्डकः ॥
သင်မေးမြန်းခဲ့သော အရာသည် အလွန်ကောင်းချီးမင်္ဂလာနှင့် ကံကောင်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။ ဝရာဟရုပ်ကို ခံယူတော်မူသော ဘဂဝန်သည် မာယာ၏ အံ့ဩဖွယ် အင်အားနှင့် အနုပညာအားလုံး၏ သိုလှောင်ရာတော် ဖြစ်၏။
Verse 43
किं त्वया भाषितो देवि सर्वयोगाङ्गयोगवित् ॥ देवो नारायणस्तत्र सर्वधर्मविदां वरः ॥
အို ဒေဝီ၊ သင်ပြောဆိုခဲ့သော စကားသည် ထိုနေရာရှိ နာရာယဏကို ရည်ညွှန်းခြင်းပင်—ယောဂ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အားလုံးကို သိမြင်တော်မူပြီး၊ ဓမ္မကို သိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတော် ဖြစ်၏။
Verse 44
कुमारवचनं श्रुत्वा तं मही प्रत्यभाषत ॥ शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन् यन्मया परिपृच्छितम् ॥
ကုမာရ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် မြေမိခင်သည် သူ့အား ပြန်လည် ပြော၏—“အို ဘြာဟ္မဏ၊ ကျွန်မ မေးမြန်းထားသော အရာကို တတ္တဝအမှန်တရားဖြင့် နားထောင်ပါ။”
Verse 45
कार्यं क्रियां च योगं च अध्यात्म्यं पार्थिवस्थितम् ॥ एतन्मे पृच्छते ब्रह्मन् देवो नारायणः प्रभुः ॥
တာဝန် (kārya)၊ ဝိဓိပြုလုပ်သည့် ကရိယာ (kriyā)၊ ယောဂနှင့် အတွင်းရေးဝိညာဉ်သဘော (adhyātmya) တို့သည် လောကီအခြေအနေ၌ တည်ရှိသကဲ့သို့—ဤအကြောင်းကို အို ဘြာဟ္မဏ၊ အရှင် နာရာယဏ သခင်ထံ မေးမြန်းနေပါသည်။
Verse 46
कृत्वा तेन व्रतं चैव मम कर्मपरायणः ॥ षष्ठे काले तु भुञ्जीत गृहभिक्षामनिन्दिताम् ॥
ထိုဝရတကို ဆောင်ရွက်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မ၌ အလေးထားနစ်မြုပ်သူသည် ခြောက်မြောက်ကာလ၌ စားသောက်ရမည်။ အိမ်အိမ်မှ ရရှိသော အပြစ်မရှိသော ဘိက္ခာကိုသာ လက်ခံရမည်။
Verse 47
अष्टौ भिक्षा यथान्यायं शुद्धभागवतां गृहे ॥ य एतेन विधानॆन ब्रह्मकर्माणि कारयेत् ॥
သန့်ရှင်းသော ဘာဂဝတ ဘက္တများ၏ အိမ်၌ စည်းကမ်းတကျ ဘိက္ခာကို ရှစ်ပိုင်း/ရှစ်ကြိမ် ခွဲယူရမည်။ ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ဘြဟ္မကမ္မ (သန့်ရှင်းသော တာဝန်များ) ကို ကိုယ်တိုင်ဆောင်ရွက် သို့မဟုတ် ဆောင်ရွက်စေသူသည်—
Verse 48
मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेवमाह जनार्दनः ॥ यदीच्छसि परां सिद्धिं विष्णुलोकं जनार्दनात् ॥
ထိုအပြစ်နှင့် မလင်မှုမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်ရသည်ဟု—ဂျနာရ္ဒနက မိန့်တော်မူ၏။ သင်သည် အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိ၊ အနက် ဂျနာရ္ဒနအားဖြင့် ရောက်နိုင်သော ဗိෂ္ဏုလောကကို လိုလားပါက—
Verse 49
शीघ्रमाराधयेद्विष्णुं द्विजमुख्यो न संशयः ॥ ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥
ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဘြာဟ္မဏသည် ဗိෂ္ဏုကို လျင်မြန်စွာ အာရာဓနာပြုရမည်—သံသယမရှိ။ ထို့နောက် မြေမိခင်၏ စကားကို ကြားပြီး ဘြဟ္မာ၏ သားဖြစ်သော မုနိသည် (ဆက်လက်) ပြော/ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 50
प्रत्युवाच विशालाक्षीं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥ अहो गुह्यं रहस्यं च यत्त्वया देवि भाषितम् ॥
ဓမ္မကိုလိုလားသော ဝသုန္ဓရာသည် မျက်လုံးကျယ်သော ဒေဝီအား ပြန်လည်ဆိုသည်— “အို ဒေဝီ၊ သင်ပြောကြားသမျှသည် လျှို့ဝှက်လည်းဖြစ်၍ နက်နဲသော အာဓိပ္ပါယ်လည်းဖြစ်၏။”
Verse 51
तस्य ये मुखनिष्क्रान्ता धर्मास्तान्वक्तुमर्हसि ॥ धरण्युवाच ॥ ततः स पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः ॥
“သူ၏နှုတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဓမ္မတို့ကို သင်က သင့်လျော်စွာ ရှင်းလင်းပြောကြားသင့်သည်။” ဓရဏီက ဆိုသည်— ထို့နောက် ကြာပန်းမျက်စိရှိ၍ သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါ ကိုင်ဆောင်သော…
Verse 52
वराहरूपी भगवान् लोकनाथो जनार्दनः । उवाच मधुरं वाक्यं मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥
လောကနာထ် ဖြစ်သော ဘဂဝန် ဇနာရ္ဒနသည် ဝရာဟ ရုပ်ကို ခံယူ၍ ချိုမြိန်သော စကားကို ပြောကြားတော်မူ၏။ အသံတော်သည် မိုးတိမ်နှင့် ဒုန္ဒုဘီတူရိယာကဲ့သို့ ဂုဏ်သံထွက်၏။
Verse 53
भक्तकर्मसुखार्थाय गुणवित्तसमन्विताम् ॥ अनेनैव विधानेन आचारेण समन्वितः ॥
ဘက္တိပါသော ကမ္မမှ ပေါ်ထွန်းသော ချမ်းသာအတွက်—ကောင်းသော ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် သင့်လျော်သော အထောက်အကူတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍—ဤနည်းလမ်းနှင့် ဤအာစာရ (အကျင့်) တို့ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သူသည်…
Verse 54
देवि कारयते कर्म मम लोकं स गच्छति ॥ क्रुद्धेन न च कर्त्तव्यं लोभेन त्वरया न च ॥
အို ဒေဝီ၊ သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မကို ဆောင်ရွက်စေသူသည် ငါ၏ လောကသို့ ရောက်၏။ သို့သော် ဒေါသဖြင့် မလုပ်ရ၊ လောဘဖြင့် မလုပ်ရ၊ အလျင်အမြန်ဖြင့်လည်း မလုပ်ရ။
Verse 55
संसारं ते न गच्छन्ति अपराधविवर्जिताः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अकर्मण्येन पुष्पेण यो मामर्चयते भुवि ॥
ပြစ်မှုကင်းစင်သူတို့သည် သံသရာသို့ မဝင်မထွက် လှည့်လည်မနေကြ။ သီရိဝရာဟာ မိန့်တော်မူသည်– “မြေပြင်ပေါ်၌ မသင့်လျော်သောနည်းဖြင့် သို့မဟုတ် မှန်ကန်သောအားထုတ်မှုမရှိဘဲ ရရှိသော ပန်းဖြင့် ငါ့ကို ပူဇော်သူအကြောင်း…”
Verse 56
पातनं तस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न च ते वै मम प्रियाः ॥
“အို ဝသုန္ဓရာ၊ သူ၏ကျဆုံးမှုကို ငါပြောမည်—နားထောင်လော့။ ထိုပူဇော်သက္ကာကို ငါမလက်ခံ၊ ထိုသူတို့သည်လည်း ငါ့အချစ်တော်မဟုတ်ကြ”
Verse 57
मूर्खा भागवता देवि मम विप्रियकारिणः ॥ पतन्ति नरके घोरे रौरवे तदनन्तरम् ॥
“အို ဒေဝီ၊ ‘ဘဂဝတ’ ဟုခေါ်သော်လည်း ငါ့အလိုမကျသောအမှုကို ပြုသူတို့သည် မိုက်မဲသူများ။ ထို့နောက် ကြောက်မက်ဖွယ် နရက ‘ရောရဝ’ သို့ ကျရောက်ကြသည်”
Verse 58
अज्ञानस्य च दोषेण दुःखान्यनुभवन्ति च ॥ वानरो दश वर्षाणि मार्जारश्च त्रयोदश ॥
“အဝိဇ္ဇာ၏အပြစ်ကြောင့် သူတို့သည် ဒုက္ခများကို ခံစားရသည်။ (ထို့နောက်) ဆယ်နှစ်ကြာ မျောက်အဖြစ်၊ ဆယ့်သုံးနှစ်ကြာ ကြောင်အဖြစ် မွေးဖွားရသည်”
Verse 59
मूकः पञ्च च वर्षाणि बलीवर्दश्च द्वादश ॥ छागश्चैवाष्टवर्षाणि मासं वै ग्रामकुक्कुटः ॥
“(သူတို့သည်) ငါးနှစ်ကြာ စကားမပြောနိုင်သူအဖြစ်၊ ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ နွားထီး (အလုပ်နွား) အဖြစ်၊ ရှစ်နှစ်ကြာ ဆိတ်အဖြစ်၊ ထို့ပြင် တစ်လကြာ ရွာကြက်ထီးအဖြစ် မွေးဖွားရသည်”
Verse 60
त्रीणि वर्षाणि महिषो भवत्येव न संशयः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुष्पं यन्मे न रोचते ॥
သုံးနှစ်တိုင်တိုင် လူသည် မသံသယမရှိဘဲ နွားမ (ကျွဲ) ဖြစ်သွားသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါ့ကို မနှစ်သက်စေသော ပန်းပူဇော်အမျိုးအစားကို သင့်အား ငါ ပြောပြီးပြီ။
Verse 61
अकर्मण्यं विशालाक्षि पुष्पं ये च ददन्ति वै ॥ धरण्युवाच ॥ भगवन्यदि तुष्टोऽसि विशुद्धेनान्तरात्मना ॥
အို မျက်လုံးကျယ်သောသူမ၊ အကျိုးမရှိသော (ပူဇော်နည်းစနစ်မမှန်သော) ပန်းကို ပူဇော်သူတို့သည် အမှန်တကယ် အပြစ်ရှိကြသည်။ ဓရဏီက ပြောသည်– အို ဘဂဝန်၊ သင်သည် အတွင်းစိတ်အာတ్మာ သန့်ရှင်းခြင်းဖြင့် ကျေနပ်တော်မူလျှင်—
Verse 62
येन शुध्यन्ति ते भक्तास्तव कर्मपरायणाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
—ထိုအရာကြောင့် သင်၏ ဘက္တများသည် သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မ (တာဝန်ဝတ္တရား) တွင် အားထုတ်သူများဖြစ်၍ သန့်စင်လာကြသည်။ သရီဝရာဟာက မိန့်တော်မူသည်– အို ဒေဝီ၊ သင် ငါ့ကို မေးသောအရာကို သစ္စာတရားအတိုင်း ငါ့ထံမှ နားထောင်လော့။
Verse 63
प्रायश्चित्तं महाभागे येन शुध्यन्ति मानवाः ॥ एकाहारं ततः कृत्वा मासमेकं वरानने ॥
အို ကံကောင်းလှသောသူမ၊ လူသားတို့ သန့်စင်စေသော ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်လျှော့ချမှု) သည် ဤသို့ဖြစ်သည်– အို မျက်နှာလှသောသူမ၊ ထို့နောက် တစ်လပတ်လုံး တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ခြင်း (ဧကာဟာရ) ကို ကျင့်လော့။
Verse 64
यावकान्नं त्रीण्यहानि वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥ य एतेन विधानॆन देवि कर्माणि कारयेत् ॥
သုံးရက်တိုင်တိုင် ယာဝက အစေ့အနှံကို အစာအဖြစ် စားသောက်ရမည်၊ ထို့နောက် သုံးရက်တိုင်တိုင် ဝါယုဘက္ခ (အစာမစားဘဲ လေကိုသာ အားထားသကဲ့သို့) အစာရှောင်ရမည်။ အို ဒေဝီ၊ ဤနည်းလမ်းအတိုင်း ကမ္မများကို ဆောင်ရွက်သူမည်သူမဆို—
Verse 65
सर्वपापप्रमुक्तश्च मम लोकं स गच्छति ॥
အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းသွားသောသူသည် ငါ၏ လောကသို့ သွားရောက်ရ၏။
Verse 66
धरण्युवाच ॥ यन्मां त्वं भाषसे नाथ आचारस्य व्यतिक्रमम् ॥ उपस्पृश्य समाचारं रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥
ပृथဝီက ပြောသည်– အရှင်နာထာ၊ သင်သည် အာစာရ (ကျင့်ဝတ်) ကို ချိုးဖောက်ခြင်းအကြောင်း ငါ့အား ပြောသောကြောင့်၊ မှန်ကန်သော အကျင့်၏ လျှို့ဝှက်နည်းလမ်းဖြစ်သော upaspṛśya (သန့်စင်ရန် ထိတွေ့ခြင်း) ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသင့်ပါသည်။
Verse 67
त्रीणि वारान्स्पृशेत्तत्र शिरो ब्रह्मणि संस्थितः ॥ त्रीणि वारान्पुनस्तत्र उभे ते कर्णनासिके ॥
ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မန်ကို သတိရ၍ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ခေါင်းကို သုံးကြိမ် ထိရမည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ပင် နားနှစ်ဖက်နှင့် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်ကို သုံးကြိမ်စီ ထိရမည်။
Verse 68
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो मम ये च मते स्थिताः ॥ अनेन विधिना कृत्वा प्रायश्चित्तं यशस्विनि ॥
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ—ငါ၏ သွန်သင်ချက်၌ တည်မြဲသူတို့သည်—ဤနည်းဖြင့် ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်ပြေ) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အို ဂုဏ်သတင်းကြီးသူမ—
Verse 69
जातं मे विह्वलं चित्तं न स्थिरं जायते क्वचित् ॥ यत्त्वया भाषितं हीदं भक्तानां च दुरासदम् ॥
ငါ၏ စိတ်သည် ဝေဝါးကာ စိတ်လှုပ်ရှားနေပြီး မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မတည်ငြိမ်နိုင်ပါ။ သင်ပြောသော ဤအရာသည်လည်း ဘက္တ (သဒ္ဓါရှိသူ) များအတွက်တောင် ရရှိရန် ခက်ခဲပါသည်။
Verse 70
ततो मां भाषते ब्रह्मन् विष्णुर्मायाकरण्डकः ॥ क्रुद्धा भागवता ब्रह्मन् येन शुद्ध्यन्ति किल्बिषात् ॥
ထို့နောက် မာယာကို အံ့ဖွယ်သယ်ဆောင်သော ဗိဿဏုသည် ကျွန်ုပ်အား မိန့်ကြားသည်– “ဟေ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘဂဝတဘက္တတို့သည် ဒေါသထွက်သော်လည်း အပြစ်မှ သန့်စင်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်ကြသည်”။
Verse 71
मत्पूजनं विधानॆन यदीच्छेत् परमाṃ गतिम् ॥ ये मां देवि यजिष्यन्ति क्रोधं त्यक्त्वा जितेन्द्रियाः ॥
နည်းလမ်းတကျ ကျွန်ုပ်ကို ပူဇော်၍ အမြင့်ဆုံးသော အောင်မြင်မှုကို လိုလားသူရှိလျှင်၊ ဟေ ဒေဝီ၊ ဒေါသကို စွန့်၍ အင်္ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူကာ ကျွန်ုပ်ကို ယဇနာပြုမည့်သူတို့သာ ထိုလမ်းကြောင်းအတွက် သင့်တော်သည်။
Verse 72
वीरासनविधींश्चैव कारयेत् सप्त सप्त च ॥ चतुर्थं भक्ष्यमेकेन मासेन घृतपायसम् ॥
သတ်မှတ်ထားသော ဝီရာသန အနေအထားများကိုလည်း ဆောင်ရွက်စေရာ—ခုနစ်နှင့် ထပ်မံ ခုနစ် (ကြိမ်/အုပ်စု)။ စတုတ္ထကာလတွင် တစ်လပတ်လုံး စားသုံးရမည့် ပူဇော်အာဟာရမှာ ဂျီထည့် နို့ဆန်ပူတင်း (ghṛta-pāyasa) ဖြစ်သည်။
The text links ritual correctness to ethical self-regulation: proper worship requires disciplined conduct (ācāra), especially restraint from krodha (anger), along with prescribed purificatory actions. Expiation is presented as a corrective technology that restores eligibility for devotion and stabilizes social-ritual order as voiced through Pṛthivī’s concern for devotees’ welfare.
The chapter specifies durations rather than seasons: e.g., 10 or 15 days of ākāśa-śayana (sleeping in the open/sky), the lunar vow Cāndrāyaṇa (month-structured observance), and regulated eating intervals (e.g., eating on the sixth time-period; month-long ekāhāra; multi-day yāvaka diet and three days of vāyu-bhakṣa). No explicit ṛtu (season) markers are stated in the excerpt.
Environmental stewardship appears indirectly through Pṛthivī’s role as Earth-personified: she requests practices that allow devotees to become 'saṃśuddha' and safely traverse difficulties, implying that moral-ritual discipline contributes to societal stability on Earth. The chapter frames terrestrial balance as maintained through regulated conduct, purity, and avoidance of disruptive emotions like anger.
The narrative names Sanatkumāra (a Brahmā-putra) as an interlocutor in the transmission context, and it references varṇa categories (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya) as eligible practitioners of the stated prāyaścittas. No dynastic royal lineages or specific historical rulers are mentioned in the provided passage.