
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဒေဝီနှင့် ဣရှ္ဝရတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုဖြင့် ပရဘာသာတီရ္ထ၌ ဆိုမေရှ္ဝရနှင့် ဆက်စပ်သော “ကင်္ကဏ” (လက်ကောက်) ကို သမုဒ္ဒရာထဲ ပစ်ချသည့် ရိတုအခမ်းအနား၏ အကြောင်းရင်းနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝီက မန္တရ၊ ဝိဓိ၊ အချိန်ကာလနှင့် ရှေးပုံပြင်အထောက်အထားကို အသေးစိတ် မေးမြန်းသည်။ ဣရှ္ဝရက ပုရာဏပုံစံဖြင့် ဥပမာတစ်ပုဒ်ကို ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။ ဘృဟဒ္ရထ မင်းနှင့် သီလသမာဓိရှိသော မိဖုရား အိန္ဒုမတီတို့က ကဏ္ဝ ရှင်ကို ဧည့်ခံပြီး၊ ဓမ္မကထာပြီးနောက် ကဏ္ဝက အိန္ဒုမတီ၏ အတိတ်ဘဝကို ဖော်ထုတ်သည်။ သူမသည် ယခင်က ဆင်းရဲသော အာဘီရီ မိန်းမတစ်ဦးဖြစ်၍ ခင်ပွန်းငါးယောက်နှင့် ဆိုမေရှ္ဝရသို့ သွားကာ ပင်လယ်ရေချိုးစဉ် လှိုင်းများကြောင့် လက်ကောက်ရွှေ ပျောက်ဆုံးပြီး နောက်ပိုင်း သေဆုံးကာ မင်းသမီးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်။ ကဏ္ဝက ယခုဘဝ၏ ကောင်းကျိုးကံကောင်းမှုသည် ကြီးမားသော ဝရတ၊ တပသ၊ ဒါန များကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လက်ကောက်ဖြစ်ရပ်နှင့် ထိုတီရ္ထ၏ နေရာအကျိုး (phala) ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် လက်ကောက်ရိတု၏ “အကျိုး” ကို သိရှိကာ ဆိုမေရှ္ဝရ၌ ဆားရေချိုးပြီးနောက် နှစ်စဉ် ပြုလုပ်လာကြပြီး၊ ပာပနာရှန (အပြစ်ပျက်စီးစေခြင်း) နှင့် ဆာဝကာမပရဒ (ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေခြင်း) ဟူသော မြင့်မြတ်သော အကျိုးများကို ရရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
देव्युवाच । किमर्थं कंकणं देव क्षिप्यते लवणांभसि । तस्या पुण्यं न पूर्वोक्तं यथावद्वक्तुमर्हसि
ဒေဝီက မေးလေ၏—“အို ဘုရားသခင်၊ အဘယ်ကြောင့် ကင်္ကဏ (လက်ကောက်) ကို ဆားရေသမုဒ္ဒရာထဲသို့ ပစ်ချသနည်း။ ၎င်း၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို ယခင်က မဖော်ပြခဲ့သေးပါ—အမှန်အတိုင်း သေချာစွာ ရှင်းပြပေးပါ။”
Verse 2
के मंत्राः किं विधानं तत्कस्मिन्काले महत्फलम् । किं पुराभूच्च तद्वृत्तं भगवन्कंकणाश्रितम्
«ဘယ်မန္တရားတွေကို ရွတ်ဆိုရမလဲ၊ အခမ်းအနားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းက ဘာလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ အကျိုးကြီးမားစေသလဲ။ ထို့ပြင် ကင်္ကဏာ (လက်ကောက်) နှင့် ဆက်နွယ်သော ရှေးဟောင်းအကြောင်းအရာက ဘာလဲ၊ အရှင်ဘုရား»။
Verse 3
ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महीपालो बृहद्रथ इति श्रुतः । तस्य भार्याऽभवत्साध्वी नाम्ना चेंदुमती प्रिया
ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်— «ရှေးကာလတွင် ဘೃಹဒ္ရထ ဟု ကျော်ကြားသော မင်းတစ်ပါးရှိ၏။ သူ၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော မိဖုရားမှာ သီလရှင်ကောင်းမြတ်သူ အိန္ဒုမတီ ဟူသော အမည်ရှိ၏»။
Verse 4
न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च किंनरी । तादृग्रूपा महादेवि यादृशी सा सुमध्यमा
«သူမသည် နတ်သမီးမဟုတ်၊ ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းကလေးမဟုတ်၊ အသူရီမဟုတ်၊ ကိန္နရီလည်း မဟုတ်။ သို့သော် မဟာဒေဝီ၊ ခါးသေးသွယ်သော ထိုမိန်းမ၏ အလှအပသည် သူတို့ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏»။
Verse 5
शीलरूपगुणोपेता नित्यं सा तु पतिवता । सर्वयोषिद्गुणैर्युक्ता यथा साध्वी ह्यरुन्धती
«သီလ၊ အလှ၊ ဂုဏ်သတ္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သူမသည် အမြဲတမ်း ပတိဝတား—ခင်ပွန်းကို သစ္စာရှိသူ ဖြစ်၏။ မိန်းမတို့၏ ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်အားလုံးနှင့် ပြည့်စုံကာ သီလရှင် အရုန္ဓတီကဲ့သို့ ဖြစ်၏»။
Verse 6
प्रधान हस्रस्य सौभाग्यमदगर्विता । न विना स तया रेमे मुहूर्त्तमपि पार्थिवः
«ကံကောင်းခြင်း၏ မူးယစ်သော ဂုဏ်မာန်ကြောင့် သူမသည် မိန်းမတို့အနက် အထက်ဆုံးအဖြစ် ထင်ရှား၏။ မင်းသည် သူမမရှိဘဲ တစ်ခဏတောင် မပျော်ရွှင်နိုင်ခဲ့»။
Verse 7
एकदा तस्यराजर्षेरर्द्धासनगता सती । यावत्तिष्ठति राजेंद्रमृषिस्तावदुपागतः । कण्वो नाम महातेजास्तपस्वी वेदपारगः
တစ်ခါတုန်းက ထိုရာဇဉာဏ်ရှိ ရှင်မင်း၏ သီလရှင် မဟာမိဖုရားသည် ထီးနန်း၏ တစ်ဝက်ပေါ်၌ ထိုင်နေစဉ်၊ ရှင်မင်း၏ နန်းတော်သို့ ရှင်တော်တစ်ပါး ရောက်လာ၏။ ထိုသူမှာ တေဇောကြီးမားသော ကဏ္ဝ မဟာရိရှီဖြစ်၍ တပသီ၊ ဝေဒတို့ကို ကျွမ်းကျင်ပြီးဆုံးသူ ဖြစ်၏။
Verse 8
तमागतमथो दृष्ट्वा सहसोत्थाय पार्थिवः । पूजां कृत्वा यथान्यायं दत्त्वा चार्घ्यमनुत्तमम्
ထိုရိရှီ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် မင်းကြီးသည် ချက်ချင်း ထ၍ ရပ်၏။ ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ကန်တော့ပြီး၊ အလွန်မြတ်သော အရ္ဃျ (ဂုဏ်ပြုရေ) ကို ဆက်ကပ်လေ၏။
Verse 9
सुखासीनं ततो मत्वा विश्रांतं मुनिपुंगवम् । आपृच्छत्कुशलं राजा स सर्वं चान्वमोदयत्
ထို့နောက် မုနိပုင်္ဂဝ—ရိရှီတို့အတွင်း နွားထီးကဲ့သို့ အထူးမြတ်သူ—သည် သက်သာစွာ ထိုင်၍ အနားယူပြီးကြောင်း မြင်သော် မင်းကြီးက ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း၏။ ရိရှီသည် မေးသမျှ အားလုံးကို ကြင်နာစွာ လက်ခံဖြေကြားလေ၏။
Verse 10
ततो धर्मकथां चक्रे स ऋषिर्नृपसन्निधौ
ထို့နောက် ထိုရိရှီသည် မင်းကြီး၏ ရှေ့မှောက်၌ ဓမ္မကထာကို ဟောကြားလေ၏။
Verse 11
ततः कथावसाने सा भार्या तस्य महीपतेः । अब्रवीदमृतं वाक्यं कृतांजलिपुटा सती
ဓမ္မကထာ ပြီးဆုံးသည့်အခါ မင်းကြီး၏ မဟာမိဖုရားသည် သီလရှင်ဖြစ်၍ လက်အုပ်ချီကန်တော့လျက် အမృతကဲ့သို့ ချိုမြိန်သော စကားကို ဆိုလေ၏။
Verse 12
इन्दुमत्युवाच । त्वं वेत्सि भगवन्सर्वमतीतानागतं विभो । पृच्छे त्वां कौतुकाविष्टा तस्मात्त्वं क्षंतुमर्हसि
ဣန္ဒုမတီက ပြော၏— «အရှင်ဘုရား၊ အလုံးစုံသိတော်မူသော သခင်၊ အတိတ်နှင့် အနာဂတ် အားလုံးကို သိတော်မူ၏။ စူးစမ်းလိုစိတ်ကြီးစွာဖြင့် မေးမြန်းရသဖြင့် ကျွန်မကို သည်းခံခွင့်လွှတ်တော်မူပါ»။
Verse 13
अन्यदेहोद्भवं कर्म मम सर्वं प्रकीर्त्तय । ईदृशं मम सौभाग्यं पतिर्देवसुतोपमः
«အရင်ဘဝကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော ကျွန်မ၏ ကုသိုလ်ကံအလုပ် အားလုံးကို ပြောပြတော်မူပါ။ ဘာကြောင့် ကျွန်မမှာ ဤမျှကံကောင်းခြင်းရှိ၍ နတ်သားတူသော ခင်ပွန်းကို ရရှိသနည်း»။
Verse 14
सौभाग्यं पतिदेवत्वं शीलं त्रैलोक्यविश्रुतम् । किं प्रभावो व्रतस्यैष उताहोपोषितस्य वा
«ဤကံကောင်းခြင်း၊ ခင်ပွန်းကို နတ်တော်ကဲ့သို့ ရိုသေခြင်း၊ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော အကျင့်သီလ—ဤအရာတို့၏ အကြောင်းရင်းသည် အဘယ်နည်း။ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ၏ အာနုဘော်လော၊ သို့မဟုတ် အစာရှောင်ခြင်း၏ အာနုဘော်လော»။
Verse 15
दानस्य वा मुनिश्रेष्ठ यन्मे सौभाग्यमुत्तमम् । वशो राजा महाबाहुर्मम वाक्यानुगः सदा
«သို့မဟုတ် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ကြောင့်လော၊ မုနိအရှင်အမြတ်၊ ကျွန်မမှာ အထွတ်အထိပ် ကံကောင်းခြင်းရှိ၍ လက်မောင်းကြီးမားသော မင်းကြီးသည် အမြဲ ကျွန်မ၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကာ ကျွန်မ၏ စကားကို အစဉ်လိုက်နာနေသနည်း»။
Verse 16
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे
«ဤအရာအားလုံးကို ကျွန်မအား ရှင်းပြတော်မူပါ။ အကြောင်းမှာ ကျွန်မ၏ စူးစမ်းလိုစိတ်သည် အလွန်ကြီးမားပါသည်»။
Verse 17
सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ध्यात्वा च सुचिरं मुनिः । अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं कण्वो वेदविदां वरः
သုတက ပြောသည်။ သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် မုနိသည် အချိန်ကြာကြာ စဉ်းစားသတိပြုလျက် နေ၏။ ထို့နောက် ဝေဒပညာရှင်တို့အထဲ အမြတ်ဆုံး ကဏ္ဝသည် ပြုံးလျက် စကားဆို၏။
Verse 18
कण्व उवाच । शृणु राज्ञि प्रवक्ष्यामि अन्यदेहोद्भवं तव । न रोषश्च त्वया कार्यो लज्जा वापि सुमध्यमे
ကဏ္ဝက ပြောသည်။ “အို မိဖုရား၊ နားထောင်ပါ; သင်၏ ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အကြောင်းကို ငါပြောမည်။ အို ခါးသေးလှသူ၊ ဒေါသမထွက်စေနှင့်၊ အရှက်လည်း မခံစေနှင့်။”
Verse 19
त्वमासीदन्यदेहे तु आभीरी पंचभर्तृका । सौराष्ट्रविषये हीना देवं सोमेश्वरं गता
ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုတွင် သင်သည် အာဘီရီ မိန်းမဖြစ်၍ ခင်ပွန်းငါးယောက်ရှိ၏။ ဆော်ရာဋ္ဌရဒေသ၌ ဆင်းရဲနည်းပါးသော်လည်း သင်သည် သောမေရှ္ဝရ (သောမနာထ) ဘုရားထံ သွားရောက်ကန်တော့၏။
Verse 20
ततः स्नातुं प्रविष्टा च सागरे लवणांभसि । हता कल्लोलमालाभिर्विह्वलत्वमुपागता
ထို့နောက် ရေချိုးရန် ဆားရေသမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဝင်သွား၏။ လှိုင်းတန်းများ ဆက်တိုက်ရိုက်ခတ်သဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှား၍ မောပန်းကာ အားနည်းသွား၏။
Verse 21
तव हस्ताच्च्युतं तत्र हैमं कंकणमेव च । नष्टं समुद्रसलिले पश्चात्तापस्तु ते स्थितः
အဲဒီနေရာတွင် သင်၏လက်မှ ရွှေကောက်ကွင်းတစ်ကွင်း လျှောကျ၍ ပင်လယ်ရေထဲတွင် ပျောက်ဆုံးသွား၏။ ထို့နောက် သင်၏စိတ်၌ နောင်တရမှုက ကပ်ငြိလာ၏။
Verse 22
अथ कालेन महता पंचत्वं त्वमुपागता । दशार्णाधिपतेर्गेहे ततो जातासि सुन्दरि
အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် သင်သည် သေခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့၏။ ထို့နောက် အလှတရားရှိသော မိန်းမရေ၊ သင်သည် ဒဿာဏာ၏ အရှင်၏ အိမ်၌ မွေးဖွားလာ၏။
Verse 23
बृहद्रथेन चोढासि कंकणस्य प्रभा वतः । न व्रतं न तपो दानं त्वया चीर्णं पुरा शुभे
သင်သည် ဘృဟဒ္ရထနှင့် လက်ထပ်ခဲ့၏—အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ လက်ကောက်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်၏။ အရင်က မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ သင်သည် ဝရတ မလုပ်၊ တပ မကျင့်၊ ဒါန မပေးခဲ့။
Verse 24
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तच्छ्रुत्वा सा विशालाक्षी त्रपयाऽधो मुखी तथा । आसीत्तूष्णीं तदा देवी श्रुत्वा वाक्यं च तादृशम्
«သင်က မေးမြန်းသမျှကို အားလုံး ငါပြောပြပြီးပြီ» ဟုဆို၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် မျက်လုံးကျယ်သော မိန်းမသည် ရှက်ကြောက်၍ မျက်နှာချလိုက်၏။ မိဖုရားလည်း ထိုသို့သော စကားကို ကြားပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်နေ၏။
Verse 25
एवं निवेद्य स मुनी राजपत्नीं वरानने । जगाम भवनं स्वं च आमंत्र्य वसुधाधिपम्
ထိုသို့ မင်း၏ မိဖုရားကို မုနီသည် အသိပေးပြီးနောက်၊ မျက်နှာလှသော မိဖုရားရေ၊ မြေပြင်၏ အရှင် မင်းကြီးထံမှ ခွင့်တောင်းကာ မိမိ၏ နေရာသို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 26
ज्ञात्वा फलं कंकणस्य मुनेस्तस्य प्रभावतः । गत्वा सोमेश्वरं देवं स्नात्वा च लवणांभसि
ထိုမုနီ၏ စကားအာနုဘော်ကြောင့် လက်ကောက်၏ အကျိုးကို သိရှိပြီးနောက်၊ သူမသည် သောမေရှ္ဝရ ဘုရားထံ သွားကာ ဆားရေ၌ ရေချိုးခဲ့၏။
Verse 27
प्राक्षिपत्कंकणं तत्र प्रतिवर्षं महाप्रभे । ततो देवत्वमापन्ना प्रभावात्तस्य भामिनि
အို မဟာတောက်ပသောအရှင်၊ သူမသည် နှစ်တိုင်း ထိုနေရာ၌ လက်ကောက်ကို ပစ်ချခဲ့၏။ ထိုလက်ကောက်၏ အာနုဘော်ကြောင့် အို လှပသောမိန်းမ၊ သူမသည် ဒေဝတားအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့၏။
Verse 28
ईश्वर उवाच । एष प्रभावः सुमहान्कंकणस्य प्रकीर्तितः । सर्वकामप्रदो देवि सर्वपापप्रणाशनः
ဣဿဝရက မိန့်တော်မူ၏— “ဤလက်ကောက်၏ အာနုဘော်သည် အလွန်မဟာကြီးမားကြောင်းကို ကြေညာပြီးပြီ၊ အို ဒေဝီ။ ၎င်းသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးကာ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီး၏။”
Verse 37
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्ये कंकणमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီရိ စ္ကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ (၈၁,၀၀၀ ဂါထာပါ) ပရဘాసခဏ္ဍ ပထမပိုင်းရှိ ပရဘာသက္ခေတ်ရမဟာတ္မ്യ အတွင်း၊ ဆိုမေရှဝရမဟာတ္မ്യ၌ “ကင်္ကဏ၏ မဟာမြတ်တန်ခိုးကို ဖော်ပြခြင်း” ဟု အမည်ရသော အခန်း ၃၇ သည် ပြီးဆုံး၏။