Adhyaya 204
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 204

Adhyaya 204

အဓ್ಯಾಯ ၂၀၄ သည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ ဒေဝီသည် «စရஸဝတီ-မာဟာတ္မယ» ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ရှင်းလင်းပေးရန် တောင်းဆိုပြီး၊ ပရဘာသတွင် ဘုရားဖူးသွားလာရာ၌ လိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းများကို နည်းပညာဆန်စွာ မေးမြန်းသည်—«မုခဒွာရ» (mukha-dvāra) ဟုခေါ်သော “ပါးစပ်တံခါး” မှ ဝင်ရောက်ခြင်း၏ ကုသိုလ်၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုး၊ အခြားနေရာများတွင် ရေမြုပ်ခြင်း၏ အကျိုးအာနိသင်၊ ထို့ပြင် «ရှရဒ္ဓ» ပြုလုပ်ရာတွင် စည်းကမ်း၊ မန္တရ၊ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သူအရည်အချင်း၊ သင့်လျော်သော အစားအစာနှင့် အကြံပြုဒါနများကို မေးသည်။ ဣရှွရသည် ဒါန–ရှရဒ္ဓ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို စနစ်တကျ ဖော်ပြမည်ဟု ကတိပြုကာ၊ စရஸဝတီ၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုကို အလွှာလိုက် ချီးမွမ်းတင်ပြသည်။ စရஸဝတီရေကို အထူးကောင်းကျိုးကြီးမားသော ရေဟု ကြေညာပြီး၊ ပင်လယ်နှင့် ရောနှောသည့်အခါ တောင့်တင်းရှားပါးမှုသည် နတ်တို့အကြားတွင်တောင် ရှားပါးကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုမြစ်ကို လောကီအဆင်ပြေချမ်းသာမှုနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကင်းစေသော အရင်းအမြစ်အဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဝိုင်ရှာခ (Vaiśākha) လနှင့် ဆိုမ (soma) ဆိုင်ရာ အကျင့်ဝတ်များကဲ့သို့ ကာလအခါရှားပါးမှုကို အလေးပေးကာ၊ စရஸဝတီသို့ ရောက်ရှိနိုင်ခြင်းသည် အခြားတပသျာနှင့် အပြစ်ဖြေကျင့်စဉ်များထက် ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း ထောက်ပြသည်။ အကျိုးဖလ (phala) ကို ပြင်းထန်စွာ ဆိုထားပြီး စရஸဝတီရေထဲတွင် နေထိုင်သူသည် ဗိဿနုလောက (Viṣṇu-loka) တွင် အချိန်ကြာရှည် နေထိုင်ရမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ပရဘာသတွင် စရஸဝတီကို မမြင်နိုင်သူများကိုလည်း ဝိညာဉ်ရေးအမြင်မရှိသူများနှင့် တူသကဲ့သို့ သရော်သဘောဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည်။ စရஸဝတီကို အလှအပနှင့် ဉာဏ်ပညာအရလည်း ချီးမွမ်းကာ ကျယ်ပြန့်သော ဗဟုသုတနှင့် သန့်စင်သော ခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။ စရஸဝတီနှင့် အခြားနာမည်ကြီးမြစ်များ၊ ပင်လယ်တို့ ဆုံရာ စင်္ဂမ (sangama) ကို အမြင့်ဆုံး တီရ္ထဟု တင်ပြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးကို ယဇ္ဉကြီးများ၏ ကုသိုလ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ၊ စရஸဝတီရေဖြင့် လှုပ်ရှားသန့်စင်ခံရသူများကို ကံကောင်းသူ၊ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူဟု ဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

देव्युवाच । भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । सरस्वत्याश्च माहात्म्यं विस्तरात्कथयस्व मे

ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်။ အို ဘဂဝန်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝေရှ၊ သံသာရသမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်စေသော ကယ်တင်ရှင်၊ သရஸဝတီ၏ မဟာတန်ခိုးကို အသေးစိတ် မိန့်ကြားပါ။

Verse 2

यात्रागतानां देवेशि पुरुषाणां जितात्मनाम् । मुखद्वारे तु किं पुण्यं स्नानदाने च शंकर

အို ဒေဝေရှ၊ ယာတရာသို့ ရောက်လာသော ကိုယ်စိတ်ထိန်းသိမ်းသူ ပုရုသတို့အတွက် မုခဒွာရ၌ ဘုန်းကံအကျိုးသည် အဘယ်နည်း။ ထို့ပြင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် အဘယ်နည်း၊ အို ရှင်ကရ။

Verse 3

अवगाहनेन चान्यत्र फलं किंस्वित्प्रजायते । श्राद्धस्य किं विधानं तु के मंत्रास्तत्र के द्विजाः

အခြားနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ဘာအကျိုးရလဒ် ပေါ်ပေါက်သနည်း။ ထိုနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ၏ စနစ်တကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် အဘယ်နည်း—မည်သည့် မန္တရများကို အသုံးပြုရမည်နည်း၊ မည်သည့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များကို ဖိတ်ခေါ်ရမည်နည်း။

Verse 4

किं ग्राह्यं किञ्च भोक्तव्यं ब्राह्मणैः श्राद्धकर्मणि । कानि दानानि देयानि नृभिर्यात्रा फलेप्सुभिः

ရှရဒ္ဓကర్మ၌ ဘြာဟ္မဏတို့သည် ဘာကို လက်ခံယူနိုင်သနည်း၊ ဘာကို စားသုံးသင့်သနည်း။ ထို့ပြင် ယာတရာ၏ အကျိုးကို လိုလားသူ လူတို့က မည်သည့် ဒါနများကို ပေးအပ်သင့်သနည်း။

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देविप्रवक्ष्यामि दानश्राद्धविधिक्रमम् । सरस्वत्याश्च माहात्म्यं कीर्त्यमानं निबोध मे

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်။ နားထောင်လော့ ဒေဝီ၊ ဒါနနှင့် ရှရဒ္ဓ၏ အစီအစဉ်တကျ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ငါရှင်းပြမည်။ ထို့ပြင် ချီးမွမ်းလျက်ရှိသော သရஸဝတီ၏ မဟာတန်ခိုးကို ငါထံမှ သိမှတ်လော့။

Verse 6

पुण्यं सारस्वतं तोयं यत्र तत्रावगाह्यते । सागरेण तु संमिश्रं देवानामपि दुर्लभम्

သရသ္ဝတီ၏ သန့်ရှင်းသော ရေသည် မည်သည့်နေရာတွင် မည်သို့ပင် ရေချိုးဝင်ရောက်သော်လည်း ကုသိုလ်ပွားစေသည်။ ပင်လယ်နှင့် ပေါင်းစည်းသည့် ဆုံရာသည် နတ်တို့အတွက်တောင် ရှားပါးလှ၏။

Verse 7

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावगाहा । सरस्वतीं प्राप्य न दुःखिता नराः सदा न शोचंति परत्र चेह वा

သရသ္ဝတီသည် မြစ်အားလုံးအနက် အလွန်သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်ဖြစ်၏။ သရသ္ဝတီ၌ ရေချိုးဝင်ရောက်ခြင်းသည် လောကတို့၏ ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုထဲသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းပင်။ သရသ္ဝတီသို့ ရောက်ရှိသူတို့သည် ဝမ်းနည်းမှုမခံရ၊ ဤလောက၌လည်း နောက်လောက၌လည်း မမြည်တမ်းကြ။

Verse 8

पुण्यं सारस्वतं तीर्थं पुण्यकृल्लभते नरः । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्या सोमपर्वणि

သရသ္ဝတ တီရ္ထသည် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော သန့်ရှင်းရာဌာနဖြစ်၏။ ကုသိုလ်ပြုထားသူသာ ထိုသန့်ရှင်းရာကို ရရှိနိုင်သည်။ လောကသုံးပါး၌ပင် ထိုအခွင့်အလမ်းသည် ရှားပါးပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဝိုင်ရှာခ မာသ၌ ဆိုမပွဲနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်သော် ပို၍ရှားလှ၏။

Verse 9

अमा सोमेन संयुक्ता यदि तत्रैव लभ्यते । तत्र किं क्रियते देवि पर्वकोटिशतैरपि

အို ဒေဝီ၊ ထိုတီရ္ထ၌ပင် ဆိုမနှင့် ပေါင်းစည်းသော အမావာသျာနေ့ကို ရရှိနိုင်လျှင်၊ အခြားနေရာများတွင် ပွဲနေ့ ကုဋိရာချီဖြင့်ပင် ဘာကို အောင်မြင်နိုင်မည်နည်း။

Verse 10

चान्द्रायणानि कृच्छ्राणि महासां तपनानि च । प्रायश्चित्तानि दीयन्ते यत्र नास्ति सरस्वती

သရသ္ဝတီ မရှိသောနေရာ၌ လူတို့သည် အပြစ်ဖြေသန့်စင်မှုများကို အားကိုးကြသည်—ချန်ဒြာယဏ ဝတ်ကတိများ၊ ကೃစ္ဆြ အတင်းအကျပ် တပသ်များနှင့် အခြား ပြင်းထန်သော သာသနာရေးကျင့်စဉ်များ။ (သို့ရာတွင် ဤနေရာ၌ သရသ္ဝတီကိုယ်တိုင် သန့်စင်မှုကို ပေးတော်မူ၏)

Verse 11

यावदस्थि शरीरस्य तिष्ठेत्सारस्वते जले । तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके वसे न्नरः । जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पंगुभिरेव च

လူတစ်ယောက်၏ ကိုယ်ခန္ဓာအရိုးများပင် စာရသွဝတ (တီရ္ထ) ရေထဲ၌ ကျန်ရှိနေသမျှကာလတိုင်အောင်၊ ထိုကာလအတိုင်း အနှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ဗိဿဏု၏ လောက၌ နေထိုင်ရ၏။ စွမ်းနိုင်သော်လည်း ဤအာရုံကို မယူသူတို့ကို မွေးရာပါ မျက်ကန်းနှင့်တူကြောင်း၊ အမှန်တကယ် သေသူနှင့် ခြေမသန်သူကဲ့သို့ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 12

समर्था ये न पश्यन्ति प्रभासस्थां सरस्वतीम् । ते देशास्तानि तीर्थानि आश्रमास्ते च पर्वताः

စွမ်းနိုင်သော်လည်း ပရဘာသ၌ တည်ရှိသော စာရသွဝတီကို မမြင်မတွေ့သူတို့အတွက်၊ သူတို့သွားလာနေသော နိုင်ငံဒေသများ၊ တီရ္ထများ၊ အာရှရမ်များနှင့် တောင်တန်းများသည် (ဤအရာနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင်) အရေးမပါလှ။

Verse 13

येषां सरस्वती देवी मध्ये याति सरिद्वरा । त्रैलोक्यपावनीं पुण्यां संश्रिता ये सरस्वतीम् । संसारकर्दमामोदमाजिघ्रन्ति न ते पुनः

မိမိတို့အလယ်မှတစ်ဆင့် မြစ်တို့အထက်မြတ်သော နတ်မ စာရသွဝတီ စီးဆင်းသွားသူတို့၊ သုံးလောကကို သန့်စင်ပေးသော ပုဏ္ဏမြတ် စာရသွဝတီကို အားကိုးခိုလှုံသူတို့သည်၊ လောကီသံသရာ၏ ရွံ့ညစ်ကန့်ကွက်သော အနံ့ဆိုးကို နောက်တစ်ဖန် မရှူရှိုက်ရတော့။

Verse 14

शब्दविद्येव विस्तीर्णा मतैव जगतः प्रिया । सतां मतिरिव स्वच्छा रमणीया सरस्वती

စာရသွဝတီသည် အသံဗေဒကဲ့သို့ ကျယ်ပြန့်၏၊ မှန်ကန်သော အမြင်ကဲ့သို့ လောက၏ ချစ်ခင်ရာဖြစ်၏၊ သီလရှိသူတို့၏ သဘောဉာဏ်ကဲ့သို့ ကြည်လင်သန့်ရှင်း၏—အမှန်တကယ် စာရသွဝတီသည် ရမဏီယာ၊ နှလုံးချမ်းမြေ့ဖွယ် ဖြစ်၏။

Verse 15

त्रैलोक्यशोभितां देवीं दिव्य तोयां सुनिर्मलाम् । स नीचो यः पुमानेतां न वन्देत सरस्वतीम्

စာရသွဝတီသည် သုံးလောကကို အလှဆင်တင့်တယ်စေသော နတ်မဖြစ်၍၊ သူမ၏ ရေသည် ဒိဗ္ဗသန့်စင်၍ အလွန်ပင် သန့်ရှင်း၏။ ဤစာရသွဝတီကို မကန်တော့မဝတ်ပြုသူ ယောက်ျားသည် အလွန်နိမ့်ကျသူ ဖြစ်၏။

Verse 16

स्वर्गनिश्रेणिसंभूता प्रभासे तु सरस्वती । नापुण्यवद्भिः संप्राप्तुं पुंभिः शक्या महानदी

ပရဘာသတွင် သရஸဝတီဒေဝီသည် ကောင်းကင်သို့တက်ရာ လှေကားကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ကုသိုလ်မရှိသူတို့သည် ဤမဟာမြစ်ကို မရောက်နိုင်ကြ။

Verse 17

चन्द्रभागा च गंगा च तथा यत्र सरस्वती । देवास्ते न मनुष्यास्ते तिस्रो नद्यः पिबन्ति ये

ချန္ဒြဘာဂါနှင့် ဂင်္ဂါ၊ ထို့အပြင် သရஸဝတီရှိရာ၌—ဤမြစ်သုံးစင်း၏ ရေကို သောက်သူတို့သည် လူမဟုတ်၊ ဒေဝတားတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 18

सत्यमेव मया देवि जाह्नवी शिरसा धृता । याः काश्चित्सरितो लोके तासां पुण्या सरस्वती

အမှန်တကယ်ပင်၊ ဒေဝီရေ၊ ဂင်္ဂါဟုခေါ်သော ဇာဟ္နဝီမြစ်ကို ငါသည် ခေါင်းပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့၏။ သို့သော် လောကရှိ မြစ်အပေါင်းတို့အနက် သရஸဝတီသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး သန့်ရှင်း၍ ကုသိုလ်ပေးအလွန်ဆုံး ဖြစ်၏။

Verse 19

दर्शनेन सरस्वत्या राजसूयो न राजते । गंडूषश्चाश्वमेधाद्वै सर्व क्रतुवरं पयः

သရஸဝတီကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ရာဇသူယယဇ္ဉ်သည် မတောက်ပတော့။ ထို့ပြင် သူမ၏ရေကို ပါးစပ်တစ်ခွက်သာ သောက်လျှင်ပင် အရှွမေဓယဇ္ဉ်ထက် မြင့်မြတ်၏—သူမ၏ရေသည် ယဇ္ဉ်အကျိုးအမြတ်တို့အနက် အကောင်းဆုံး ဖြစ်၏။

Verse 21

वहन्ति येषां कालेन ते न काल वशा नराः । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः । सरस्वत्याः परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

အချိန်ကာလကိုယ်တိုင် သူတို့အတွက် စီးဆင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်သူတို့သည် ကာလ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သော လူမဟုတ်ကြ။ ဒေဝီရေ၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်း၍ အများကြီး ပြောဆိုခြင်းသည် အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း။ သရஸဝတီထက် မြင့်မြတ်သော တီရ္ထ မရှိခဲ့၊ မရှိမည်လည်း မရှိနိုင်။

Verse 22

तत्रैव दुर्लभं स्नानं यत्र सागरसंगमः । तत्र स्नानेन दानेन कोटियज्ञफलं लभेत्

ထိုနေရာ၌ပင် ရေချိုးခြင်းသည် ရှားပါး၍ အလွန်တန်ဖိုးရှိသည်—မြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ ဒါနပြုလျှင် ယဇ్ఞ ကုဋိပေါင်းများ၏ အကျိုးကို ရရှိမည်။

Verse 23

यत्र सारस्वतं तोयं सागरोर्मिसमाकुलम् । तत्र स्नास्यंति ये मर्त्या भाग्यवन्तो युगेयुगे

စရஸဝတီ၏ ရေသည် သမုဒ္ဒရာလှိုင်းများကြောင့် လှုပ်ရှားကာ ရောယှက်နေသော နေရာ၌၊ ထိုနေရာတွင် ယုဂတစ်ခုချင်းစီ၌ ရေချိုးသူ မရဏာတို့သည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 24

ते धन्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां स्फीततरं यशः । येषां कलेवरं नॄणां सिक्तं सारस्वतैर्जलैः

သူတို့သည် ကံကောင်းသူများ၊ ဦးညွှတ်ကန်တော့ထိုက်သူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ သူတို့၏ ဂုဏ်သတင်းသည် ပိုမိုတိုးပွားလျက် ရှင်သန်သည်။ စရஸဝတီရေဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ စိုစွတ်သန့်စင်ခံရသော လူတို့သည် ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။