
ဣရှွရသည် ဒေဝီအား မန်ကီဣရှွရ သာသနာတော်သို့ ဘုရားဖူးသွားရာ လမ်းကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ထိုလင်္ဂသည် ရာမေရှ၏ မြောက်ဘက်၊ ဒေဝမాతೃ နေရာအနီးတွင်ရှိပြီး အာရက-သ္ထလ နှင့် ကෘတ-သ္မရ တို့မှ ဦးတည်ရာများကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ရှေးကာလက ကုဗ္ဇ (ကိုယ်ခန္ဓာကွေး) ဖြစ်သော်လည်း ရှိဝဘုရားကို တပသ္နှင့် ပူဇော်ကာ အလွန်သစ္စာရှိသော မန်ကီ အမည်ရှိ ဗြာဟ္မဏက ထိုလင်္ဂကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း မန်ကီသည် ဘုရားက စိတ်ကျေနပ်မှု မပေးသေးဟု ဝမ်းနည်းကာ ဂျပနှင့် ဓျာနကို ပိုမိုတင်းကျပ်စွာ ကျင့်သုံး၍ အိုမင်းသည့်အထိ ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာပြီး အတားအဆီးတစ်ခုကို ရှင်းပြသည်—မန်ကီသည် မျက်နှာမူကွေးသဖြင့် သစ်ကိုင်းများသို့ မလွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်၍ အခြားတပသီများကဲ့သို့ ပန်းများစွာ မစုဆောင်းနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘက္တိဖြင့် ပန်းတစ်ပွင့်တည်းပင် ပူဇော်လျှင် ယဇ္ဉာ၏ ပြည့်စုံသော ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိကြောင်း သင်ကြားသည်။ ထို့ပြင် လင်္ဂပူဇော်ခြင်းသည် တြိမూర్తိ ပူဇော်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း—လင်္ဂ၏ ညာဘက်တွင် ဗြဟ္မာ၊ ဘယ်ဘက်တွင် ဗိෂ္ဏု၊ အလယ်တွင် ရှိဝ တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဘိလွ၊ သမီ၊ ကရဝီရ၊ မာလတီ၊ အွန်မတ္တက၊ စမ္ပက၊ အရှိုက၊ ကဟ္လာရ နှင့် အနံ့ပန်းမျိုးစုံတို့ကို အထူးနှစ်သက်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများအဖြစ် ရေတွက်ထားသည်။ မန်ကီသည် ဤလင်္ဂ၌ ရေချိုးပြီး ရေတစ်စက်ပင် ဆက်ကပ်သူတိုင်း အမျိုးမျိုးသော ပူဇော်မှု၏ အကျိုးကို ရစေလိုကြောင်းနှင့် အနီးအနားတွင် ဒေဝသစ်ပင်နှင့် လူ့လောကသစ်ပင်များ ရှိစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ ရှိဝဘုရားက ဆုတောင်းများကို ချီးမြှင့်ကာ နာဂများ အားလုံး ရှိနေသဖြင့် ထိုနေရာကို “နာဂ-သ္ထာန” ဟု ခေါ်မည်ဟု ကြေညာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ မန်ကီသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ ရှိဝလောကသို့ ရောက်သည်။ ယုံကြည်စွာ ဤအကြောင်းကို နားထောင်သူ၏ အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मंकीश्वर महालयम् । रामेशादुत्तरे भागे देवमातुः समीपगम्
ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်— ထို့နောက်၊ အို မဟာဒေဝီ၊ ရာမေရှာ၏ မြောက်ဘက်တွင်ရှိ၍ ဒေဝမာတೃ အနီး၌ တည်ရှိသော မံကီဣශ්ဝရ မဟာအာလယ (ဘုရားကျောင်းကြီး) သို့ သွားရမည်။
Verse 2
अर्कस्थलात्ततो याम्ये पूर्वतश्च कृतस्मरात् । लिंगं महाप्रभावं तु मंकिना स्थापितं पुरा
အာရ္ကသ္ထလ၏ တောင်ဘက်တွင်လည်းကောင်း၊ ကృతસ્મရ၏ အရှေ့ဘက်တွင်လည်းကောင်း၊ မဟာအာနုဘော်ရှိသော လိင်္ဂတော်တစ်ဆူ ရှိပြီး၊ ယခင်က မံကီက တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။
Verse 3
तं दृष्ट्वा मानवः सम्यगश्वमेधफलं लभेत्
ထိုအရာကို မှန်ကန်စွာ မြင်တွေ့လျှင် လူတစ်ဦးသည် အရှွမေဓ (Aśvamedha) ယဇ္ဉပူဇာ၏ အကျိုးဖလကို ရရှိမည်။
Verse 4
देव्युवाच । कोऽसौ मंकिर्महादेव कथं लिंगं प्रतिष्ठितम् । किं प्रभावं च तल्लिंगमेतन्मे वद विस्तरात्
ဒေဝီက မေးလေသည်— «အို မဟာဒေဝ၊ မံကိ (Maṃki) ဟူသည် မည်သူနည်း။ လင်္ဂ (Liṅga) ကို မည်သို့ တည်ထောင်ခဲ့သနည်း။ ထိုလင်္ဂ၏ အာနုဘော်သည် မည်သို့နည်း။ အကျယ်တဝင့် ပြောပြပါ»။
Verse 5
ईश्वर उवाच । मंकिर्नामाभवत्पूर्वं कुब्जकायो द्विजोत्तमः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्यतपस्तेपे महत्तमम्
ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်— «အရင်က မံကိရ် (Maṃkir) ဟူသော အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရှိခဲ့၏။ ကိုယ်ခန္ဓာက ကွေ့ကောက်နေသော်လည်း ပရဘာသ (Prabhāsa) သန့်ရှင်းသော က్షేతra သို့ ရောက်လာကာ အလွန်ပြင်းထန်သော တပသ (austerity) ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့၏»။
Verse 6
प्रतिष्ठाप्य महादेवं शिवभक्तिपरायणः । न तुतोष हरस्तस्य वहुवर्षगणार्चितः
မဟာဒေဝကို တည်ထောင်၍ ရှိဝဘက္တိ (Śiva-bhakti) အပေါ် အပြည့်အဝ အားထားသူဖြစ်ကာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း ဟရ (Hara) သည် သူ့အပေါ် မနှစ်သက်သေးချေ။
Verse 7
तस्यैवं तप्यमानस्य सिद्धिं प्राप्ता ह्यनेकशः । तत्राराध्य महादेवं स्वर्गलोकमितो गताः
သူသည် ထိုသို့ တပသကျင့်နေစဉ် အခြားသူများစွာသည် အကြိမ်ကြိမ် စိဒ္ဓိကို ရရှိကြ၏။ ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ ဤလောကမှ ထွက်ခွာ၍ ကောင်းကင်ဘုံ (svarga) သို့ သွားကြ၏။
Verse 8
ततो दुःखं समभवन्मंकेस्तत्र वरानने । कस्मान्मे भगवांस्तुष्टिं न गच्छति महेश्वरः
ထို့နောက် အလှမျက်နှာရှိသူရေ၊ မံကိရ၏စိတ်၌ ဝမ်းနည်းမှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။ «အဘယ်ကြောင့် ကရုဏာရှင် မဟာဣရှွရသည် ငါ့အပေါ် မနှစ်သက်သနည်း»
Verse 9
ततस्तीव्ररतिं चक्रे कृत्वा तीव्रनिवर्तनम् । एवं वृद्धत्वमापन्नो जपध्यानपरायणः
ထို့နောက် သူသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုမိုပြင်းထန်စေ၍ ပိုမိုတင်းကျပ်သော ထိန်းချုပ်မှုကို ခံယူ하였다။ ထို့ကြောင့် အသက်ကြီးလာသော်လည်း ဇပနှင့် ဓ്യာနကိုသာ အပြည့်အဝ အားထားနေ၏။
Verse 10
तस्य तुष्टो महादेवो वयसोऽन्ते वरं ददौ । परितुष्टोऽस्मि ते मंके ब्रूहि किं करवाणि ते
သူ့အပေါ် မဟာဒေဝသည် နှစ်သက်တော်မူ၍ အသက်အဆုံး၌ အလိုတော်ပြုသော ဆုတောင်းတစ်ပါး ပေးတော်မူ၏။ «မံကေ၊ ငါသည် သင်အပေါ် အပြည့်အဝ ကျေနပ်ပြီ။ ပြောလော့—သင့်အတွက် ငါ ဘာလုပ်ပေးရမည်နည်း»
Verse 11
मंकिरुवाच । किं वरेण सुरश्रेष्ठ मम वृद्धस्य सांप्रतम् । किञ्चिन्मे परमं दुःखं स्थितस्यात्र परं प्रभो
မံကိရက ပြော၏။ «ဒေဝတို့အထွဋ်အမြတ်ရှင်၊ ယခု ငါအိုမင်းနေချိန်၌ ဆုတောင်းတစ်ပါးက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ သို့သော် ဤနေရာ၌ နေထိုင်နေသော ငါ့အား အလွန်ကြီးသော ဝမ်းနည်းမှုတစ်ရပ် ကပ်လျက်ရှိ၏၊ အမြတ်ဆုံး प्रभုရေ»
Verse 12
शिव उवाच । शृणु यत्कारणं तत्र तेषां तव तपस्विनाम् । व्रतचर्याप्तये विप्राः पूजयन्त्यधिकं हि ते
ရှီဝက မိန့်တော်မူ၏။ «အဲဒီအကြောင်းရင်းကို နားထောင်လော့—အဲဒီမှာရှိသော တပသ္ဝီတို့အကြောင်းပင်။ သူတို့၏ ဝရတ (သီလပဋိပက္ခ) ပြည့်စုံစေရန်အတွက် ဗြာဟ္မဏတို့သည် သင်ထက် ပိုမိုကြွယ်ဝစွာ ပူဇော်အပ်နှံကြ၏»
Verse 13
ते पुष्पाणि समानीय नानावर्णानि सर्वशः । वृक्षाणामतिगंधीनि न तेषां हर्षकारणम्
သူတို့သည် အရောင်စုံ ပန်းမျိုးစုံကို အနှံ့အပြား စုဆောင်းကာ သစ်ပင်များမှ အလွန်မွှေးကြိုင်သော ပန်းများကို ယူလာသော်လည်း ထိုအရာသည် သူတို့၏ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းအမှန် မဟုတ်ပါ။
Verse 14
त्वं पुनः कुब्जरूपश्च यज्ञपूजापरायणः । न च प्राप्नोषि वृक्षाणां शाखाग्राण्यतियत्नवान्
“သို့သော် သင်သည် ကျောကွေးသဏ္ဌာန်ဖြစ်၍ ယဇ္ဉနှင့် ပူဇော်မှု၌ အလွန်အမင်း အားထုတ်သူဖြစ်သော်လည်း သစ်ပင်ခက်တံထိပ်များကို ကြိုးစားလွန်စွာဖြင့်ပင် မရောက်နိုင်ပါ” ဟု ဆို၏။
Verse 15
एकेनापि प्रदत्तेन पुष्पेण द्विजसत्तम । भक्त्या शिरसि लिंगस्य लभ्यते याज्ञिकं फलम्
အို ဒွိဇတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးရေ၊ သဒ္ဓါဖြင့် လိင်္ဂ၏ ဦးခေါင်းပေါ်သို့ ပန်းတစ်ပွင့်တည်း ပူဇော်လှူဒါန်းသော်လည်း ယဇ္ဉကံမှ ရသော အကျိုးကို ရရှိနိုင်သည်။
Verse 16
लिंगस्य दक्षिणे ब्रह्मा स्वयमेव व्यवस्थितः । वामे च भगवान्विष्णुर्मध्येहं वै प्रतिष्ठितः
လိင်္ဂ၏ ညာဘက်၌ ဘြဟ္မာသည် ကိုယ်တိုင် တည်ရှိနေ၏။ ဘယ်ဘက်၌ ဘဂဝန် ဗိෂ္ဏုရှိ၏။ အလယ်၌ကား ငါကိုယ်တိုင် တည်ထောင်ထား၏။
Verse 17
त्रयोऽपि पूजितास्तेन येन लिंगं प्रपूजितम्
လိင်္ဂကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်သူသည် သုံးပါးသော ဒေဝတားတို့ကိုလည်း ပူဇော်ပြီးသား ဖြစ်သည်။
Verse 18
बिल्वपत्रं शमीपत्रं करवीरं च मालतीम् । उन्मत्तकं चम्पकं च सद्यः प्रीतिकरं भवेत्
ဗိလွာရွက်၊ ရှမီရွက်၊ ကရဝီရ၊ မာလတီ၊ အုန်မတ္တက နှင့် စမ္ပက—ဤပူဇာပူဇော်ပစ္စည်းတို့ဖြင့် သခင်ဘုရားသည် ချက်ချင်းပင် နှစ်သက်တော်မူ၏။
Verse 19
चंपकाशोक कह्लारैः करवीरैस्तथा मम । पूजेष्टा द्विजशार्दूल ये चान्ये वहुगंधिनः । एतैर्हि पूजितो नित्यं शीघ्रं तुष्टिं प्रयाम्यहम्
စမ္ပက၊ အရှိုက၊ ကဟ္လာရ နှင့် ကရဝီရ—ဤတို့သည် ငါ၏ပူဇာတွင် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်၏၊ အို ဒွိဇတို့အနက် ကျားသဖွယ်မြတ်သူ။ အနံ့သင်းပြင်းသော ပန်းအမျိုးမျိုးလည်း ထပ်တူပင်။ ဤတို့ဖြင့် နေ့စဉ် ငါကို ပူဇော်လျှင် ငါသည် လျင်မြန်စွာ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်မည်။
Verse 20
ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । इहागत्य नरः स्नात्वा यो जलेनापि सिञ्चति
ဗြာဟ္မဏက ပြော၏—“အို ဘုရားသခင်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် သင်နှစ်သက်တော်မူလျှင်၊ ကျွန်ုပ်အား ပေးအပ်မည့် ဆုတောင်းကောင်းကြီးရှိလျှင်—ဤနေရာသို့ လာရောက်၍ ရေချိုးပြီး ရေဖြင့်ပင် (လိင်္ဂ) ကို ပက်သွန်းသူ…”
Verse 21
लिंगमेतद्धि सर्वासां पूजानां फलमाप्नुयात् । अद्यप्रभृति ये वृक्षा दैविकाः पार्थिवाश्च ये । तेषां सान्निध्यमत्रास्तु प्रसादात्तव शंकर
ဤလိင်္ဂသည် ပူဇာအမျိုးမျိုး၏ အကျိုးဖလအားလုံးကို ပေးစွမ်းပါစေ။ ယနေ့မှစ၍ နတ်ဘုံဆိုင်ရာနှင့် မြေပြင်ဆိုင်ရာ သစ်ပင်အားလုံးတို့၏ အနီးကပ်တည်ရှိမှုသည် ဤနေရာ၌ ရှိပါစေ၊ သင်၏ကရုဏာကြောင့် အို ရှင်ကရ။
Verse 22
भगवानुवाच । सलिलेनापि यः पूजामस्मिंल्लिंगे विधास्यति । तस्य पूजाफलं सर्वं भविष्यति द्विजोत्तम
ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူ၏—“အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဤလိင်္ဂ၌ ရေတစ်မျိုးတည်းဖြင့်ပင် ပူဇော်သူ မည်သူမဆို၊ ပူဇာ၏ အကျိုးဖလအားလုံးကို အမှန်တကယ် ရရှိလိမ့်မည်။”
Verse 23
वृक्षाणामत्रसान्निध्यं सर्वेषां च भविष्यति । अद्यप्रभृति नाम्नैतन्नागस्थानं भविष्यति
ဤနေရာ၌ သစ်ပင်အမျိုးမျိုးအားလုံး၏ သာနိဓိရှိမည်။ ယနေ့မှစ၍ ဤအရပ်ကို «နာဂသ္ထာန» ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြမည်။
Verse 24
यतस्तु सर्वनागानां सांनिध्य मत्र संस्थितम् । त्वमपि द्विजशार्दूल प्रयास्यसि ममान्तिकम्
ဤနေရာ၌ နာဂအားလုံး၏ သာနိဓိကို တည်ထောင်ထားသဖြင့်၊ သင်လည်း အို ဒွိဇတို့အနက် ကျားတော်ကဲ့သို့သောသူ၊ ငါ့အနီးသို့ လာရောက်မည်။
Verse 25
एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत । मंकिस्तु देहमुत्सज्य शिवलोकं ततो गतः
ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဘဂဝန်သည် ထိုနေရာတင် အန္တရာဓိယတော်မူ၏။ မင်ကီသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ကာ နောက်တစ်ဖန် ရှိဝလောကသို့ ရောက်လေ၏။
Verse 26
इत्येवं कथितं देवि मंकीशोद्भवमुत्तमम् । श्रुतं हरति पापानि सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः
ဤသို့ဖြင့် ဒေဝီမယ်တော်၊ မင်ကီဣရှွရ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းအကြောင်း အထူးမြတ်သော ကထာကို ပြောကြားပြီးပြီ။ မှန်ကန်တည်ကြည်သော သဒ္ဓါဖြင့် ကြားနာသူတို့၏ အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 203
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मंकीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «မင်ကီဣရှွရ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိသော အခန်း ၂၀၃ သည်၊ ရှရီ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ အရှစ်တစ်ထောင်ကဗျာ စံဟိတာအတွင်း၊ သတ္တမ ပရဘာသခဏ္ဍ၊ ပထမ ပရဘာသက்ஷೇತ್ರမဟာတ္မ്യ၌ ပြီးဆုံး၏။