Adhyaya 12

Verse 1

व्यास उवाच । ततो देवैर्नृपश्रेष्ठ रक्षार्थं सत्यमंदिरम् । स्थापितं तत्तदाद्यैव सत्याभिख्या हि सा पुरी

ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက်၊ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဒေဝတော်တို့သည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် သစ္စမန္ဒိရကို တည်ထောင်ကြ၏; ထိုအချိန်မှစ၍ မြို့တော်သည် ‘သစ္စာ’ ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားလာ၏။

Verse 2

पूर्वं धर्मेश्वरो देवो दक्षिणेन गणाधिपः । पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः

အရှေ့ဘက်တွင် ဓမ္မေရှဝရ ဒေဝကို တည်ထား၍၊ တောင်ဘက်တွင် ဂဏာဓိပ (ဂဏေရှ) ကို၊ အနောက်ဘက်တွင် ဘာနု (နေမင်း) ကို၊ မြောက်ဘက်တွင် စွယံဘူ (ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူ) ကို တည်ထား하였다။

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । गणेशः स्थापितः केन कस्मात्स्थापितवानसौ । किं नामासौ महाभाग तन्मे कथय मा चिरम्

ယုဓိဋ္ဌိရ မေးလျှောက်သည်– ဂဏေရှကို မည်သူက တည်ထောင်သနည်း၊ ထိုသူသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် တည်ထောင်သနည်း။ အို မဟာဘုန်းရှိသူ၊ ထိုသူ၏ အမည်သည် မည်သို့နည်း။ ကျွန်ုပ်အား မနှောင့်နှေးဘဲ ပြောကြားပါ။

Verse 4

व्यास उवाच । अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिकारणम्

ဗျာသ မိန့်တော်မူသည်– ယခု ဂဏေရှ ပေါ်ထွန်းလာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ငါ ရှင်းလင်းပြောကြားမည်။

Verse 5

समये मिलिताः सर्वे देवता मातरस्तथा । धर्मारण्ये महाराज स्थापितश्चंडिकासुतः

ထိုအချိန်၌ ဒေဝတားအပေါင်းတို့နှင့် မာတൃကာ မယ်တော်ဒေဝီများလည်း စုဝေးလာကြ၏။ အို မဟာရာဇာ၊ ဓမ္မာရဏ္ယ၌ စဏ္ဍိကာ၏ သားတော်ကို ပရတိဋ္ဌာနဖြင့် တင်မြှောက်တော်မူ하였다။

Verse 6

आदौ देवैर्नृपश्रेष्ठ भूमौ वै सत्ययोषिताम् । प्राकारश्चाभवत्तत्र पताकाध्वजशोभितः

အစဦး၌ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဒေဝတားတို့သည် စတျယယောသိတားတို့၏ မြေပေါ်၌ ထိုနေရာတွင် ဝန်းရံတံတိုင်း (ပရကာရ) ကို တည်ဆောက်ကြပြီး၊ ပတാകာနှင့် ဓွဇများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထား하였다။

Verse 7

ब्राह्मणायतने तत्र प्राकारमण्डलान्तरे । तन्मध्ये रचितं पीठमिष्टकाभिः सुशोभितम्

ထိုနေရာ၌ ဘြာဟ္မဏ အာယတနအတွင်း၊ ဝန်းရံတံတိုင်း၏ စက်ဝိုင်းအတွင်း၌၊ အလယ်ဗဟိုတွင် အုတ်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ပီဋ္ဌ (အခြေခံပလ္လင်) ကို ပြုလုပ်၍ အလွန်လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထား하였다။

Verse 8

प्रतोल्यश्च चतस्रो वै शुद्धा एव सतोरणाः । पूर्वे धर्मेश्वरो देवो दक्षिणे गणनायकः

ထိုနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော တံခါးဝ (ပရတိုးလီ) လေးခုရှိ၍ တံခါးတော်တံခါးခေါင်း (တောရဏ) များလည်း လှပ၏။ အရှေ့ဘက်တွင် ဓမ္မေရှ္ဝရ ဒေဝ၊ တောင်ဘက်တွင် ဂဏနာယက (ဂဏေရှ) ကို တင်ထား하였다။

Verse 9

पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः । धर्मेश्वरोत्पत्तिवृत्तमाख्यातं तत्तवाग्रतः

အနောက်ဘက်တွင် ဘာနု (နေမင်း) ကို တင်ထားပြီး၊ မြောက်ဘက်တွင် စွဝယံဘူ ကို တင်ထား하였다။ ထို့ပြင် ဓမ္မေရှ္ဝရ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံ အကြောင်းအရာကို သင်၏ရှေ့တွင် ယခင်ကတည်းက ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးဖြစ်သည်။

Verse 10

अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिहेतुकम् । कदाचित्पार्वती गात्रोद्वर्त्तनं कृतवत्यभूत्

ယခု ငါသည် သီလရှင်မြတ် ဂဏေရှ၏ ပေါ်ထွန်းလာရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြမည်။ တစ်ခါက ပါဝတီမယ်တော်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို အုဗ္ဗတန်လိမ်း၍ သန့်စင်ခတ်သုတ်ခဲ့သည်။

Verse 11

मलं तज्जनितं दृष्ट्वा हस्ते धृत्वा स्वगात्रजम् । प्रतिमां च ततः कृत्वा सुरूपं च ददर्श ह

ထိုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အညစ်အကြေးကို—မိမိကိုယ်ခန္ဓာမှ မွေးဖွားလာသည့်အရာ—မြင်၍ လက်ထဲတွင် ကိုင်ယူ하였다။ ထို့နောက် ထိုအရာဖြင့် ရုပ်တုတစ်ရုပ် ဖန်တီးကာ လှပသန့်ရှင်းသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မြင်တွေ့하였다။

Verse 12

जीवं तस्यां च संचार्य उदतिष्ठत्तदग्रतः । मातरं स तदोवाच कि करोमि तवाज्ञया

ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်ထဲသို့ အသက်ဝင်စေ၍ သူသည် မယ်တော်ရှေ့တွင် ထ၍ ရပ်နေ하였다။ ထို့နောက် မိခင်အား “မယ်တော်၊ အမိန့်တော်အတိုင်း ကျွန်ုပ် ဘာကို ပြုရမည်နည်း” ဟု မေးလေ၏။

Verse 13

पार्वत्युवाच । यावत्स्नानं करिष्यामि तावत्त्वं द्वारि तिष्ठ मे । आयुधानि च सर्वाणि परश्वादीनि यानि तु

ပါဝတီမယ်တော်က မိန့်တော်မူသည်—“ငါ ရေချိုးသန့်စင်နေသမျှကာလပတ်လုံး မင်းသည် ငါ့တံခါးဝ၌ ရပ်စောင့်နေပါ။ ထို့ပြင် ပရရှု(တံခွန်/ပုဆိုး) စသည့် အာယုဓအားလုံးကို ကိုင်ဆောင်ပါ။”

Verse 14

त्वयि तिष्ठति मद्द्वारे कोऽपि विघ्नं करोतु न । एवमुक्तो महादेव्या द्वारेऽतिष्ठत्स सायुधः

“မင်း ငါ့တံခါးဝ၌ ရပ်စောင့်နေသရွေ့ မည်သူမျှ အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေပါနှင့်” ဟု မဟာဒေဝီ မိန့်တော်မူသဖြင့် သူသည် အာယုဓကိုင်ဆောင်ကာ တံခါးဝ၌ ရပ်တည်နေ하였다။

Verse 16

द्वारस्थेन गणेशेन प्रवेशोदायि तस्य न । ततः क्रुद्धो महादेवः परस्परमयुध्यत

တံခါးဝ၌ ရပ်နေသော ဂဏေရှက ဝင်ခွင့်မပေးသဖြင့်၊ ထို့နောက် မဟာဒေဝသည် ဒေါသထွက်ကာ သူနှင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 17

युद्धं कृत्वा ततश्चोभौ परस्परवधैषिणौ । परशुं जघ्निवान्देव ललाटे परमे शुभम्

စစ်တိုက်ပြီးနောက် နှစ်ဦးစလုံး အပြန်အလှန် အနိုင်ယူလိုကြ၏။ ထို့နောက် ဒေဝသည် ပရရှု(တံစဉ်)ဖြင့် နဖူးပေါ်ကို ထိုးခတ်လေ၏—အကျိုးဆက်က ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်သော်လည်း အလွန်မင်္ဂလာတော်မူ၏။

Verse 18

ततो देवो महादेवः शूलमुद्यम्य चाहनत् । शिरश्चिच्छेद शूलेन तद्भूमौ निपपात ह

ထို့နောက် မဟာဒေဝသည် သုံးချွန်(သုလ)ကို မြှောက်ကာ ထိုးခတ်လေ၏။ သုံးချွန်ဖြင့် ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်၍ မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားလေ၏။

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे देवो महादेवो जगाम ह । आभ्यंतरे प्रवेष्टुं च मतिं दध्रे महेश्वरः

ထိုအချိန်အတွင်း မဟာဒေဝသည် ဆက်လက်ရှေ့သို့ သွားလေ၏။ ထို့နောက် မဟေရှွရသည် အတွင်းသို့ ဝင်ရန် စိတ်ဆုံးဖြတ်လေ၏။

Verse 20

पार्वतीं विकलां दृष्ट्वा देवदेवो महेश्वरः । चिंतयामास देवोऽपि किं कृतं वा मुधा मया

ပါဝတီကို စိတ်ပူပန်၍ ဝမ်းနည်းနေသည်ကို မြင်သော်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟေရှွရသည် စဉ်းစားလေ၏—“ငါ ဘာကို လုပ်မိသနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် အလဟသ လုပ်မိသနည်း?”

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र गजासुरमपश्यत । तं दृष्ट्वा च महादैत्यं सर्वलोकैकपूजितः

ထိုအချိန်တွင် ဂဇာသူရကို မြင်တော်မူ၏။ ထိုနတ်ဆိုးကြီးကို မြင်လျှင် လောကသုံးပါးတို့ ကိုးကွယ်ရာအရှင်သည် အရေးယူရန် ပြင်ဆင်တော်မူ၏။

Verse 22

जघ्निवांस्तच्छिरो गृह्य पार्वत्या कृतमर्भकम् । उत्तस्थौ सगणस्तत्र महादेवस्य सन्निधौ

ထိုနတ်ဆိုးကို သတ်ဖြတ်၍ ခေါင်းကို ယူပြီးနောက် ပါရွတီမယ်တော် ဖန်ဆင်းထားသော ကလေးငယ်သည် မဟာဒေဝ၏ ရှေ့တော်မှောက်တွင် ဂိုဏ်းများနှင့်အတူ ထရပ်လေ၏။

Verse 23

ततो नाम चकारास्य गजानन इति स्फुटम् । सुराः सर्वे च संपृक्ता हर्षिता मुनयस्तथा

ထို့နောက် ကိုယ်တော်သည် သူ့အား 'ဂဇာနန' ဟူသော အမည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ပေးသနားတော်မူ၏။ နတ်ဘုရားအပေါင်းတို့ စုဝေးကြပြီး ရသေ့များလည်း ဝမ်းမြောက်ကြလေသည်။

Verse 24

स्तुवंति स्तुतिभिः शश्वत्कुटुम्बकुशलंकरम् । विक्रीणाति कुटुम्बं यो मोदकार्थं समर्चके

မိသားစု၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖန်တီးပေးသူအား ဓမ္မတေးများဖြင့် အမြဲ ချီးမွမ်းကြ၏။ သို့သော် မုန့်လုံးများ (မောဒက) အတွက် မိမိမိသားစုကို ရောင်းစားသူသည် မှားယွင်းစွာ ပြုမူ၏။

Verse 25

दक्षिणस्यां प्रतोल्यां तमेकदंतं च पीवरम् । आर्चयच्च महादेवं स्वयंभूः सुरपूजितम्

တောင်ဘက်တံခါးပေါက်တွင် ထိုအစွယ်တစ်ချောင်းတည်းရှိသော ဝဖြိုးသော အရှင်ကို ကိုးကွယ်လေ၏။ ထို့ပြင် နတ်ဘုရားတို့ ကိုးကွယ်သော ကိုယ်ထင်ရှားဖြစ်တော်မူသော မဟာဒေဝကိုလည်း ကိုးကွယ်လေ၏။

Verse 26

जटिलं वामनं चैव नागयज्ञोपवीतकम् । त्र्यक्षं चैव महाकायं करध्वजकुठारकम्

ဇဋာဆံပင်ထုံးထား၍ ဝါမနသဏ္ဍာန်ရှိကာ မြွေကို ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းကြိုး) အဖြစ် ဝတ်ဆင်သည်; မျက်စိသုံးလုံး၊ ကိုယ်ထည်မဟာကြီး၊ လက်တွင် အလံနှင့် ပုဆိန်ကို ကိုင်ဆောင်သော အရှင်ဟူ၍ ဖော်ပြထားသည်။

Verse 27

दधानं कमलं हस्ते सर्वविप्रविनाशनम् । रक्षणाय च लोकानां नगराद्दक्षिणाश्रितम्

လက်ထဲတွင် ကြာပန်းကို ကိုင်ဆောင်၍ ဗြာဟ္မဏများကို ပျက်စီးစေသော အန္တရာယ်အပေါင်းကို ဖျက်ဆီးတော်မူသည်; လောကတို့ကို ကာကွယ်ရန် မြို့၏ တောင်ဘက်၌ တည်နေတော်မူ၏။

Verse 28

सुप्रसन्नं गणाध्यक्षं सिद्धिबुद्धिनमस्कृतम् । सिंदूराभं सुरश्रेष्ठं तीव्रांकुशधरं शुभम्

အလွန်ကြည်နူးသဘောထား၍ ဂဏာတို့၏ အကြီးအကဲ၊ စိဒ္ဓိနှင့် ဗုဒ္ဓိတို့က နမස්ကာရပြုကြသည်; စင်ဒူးရအရောင်တောက်ပ၍ ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ မင်္ဂလာရှိကာ ထက်မြက်သော အင်ကူရှ (ချွန်တံ) ကို ကိုင်ဆောင်သည်။

Verse 29

शतपुष्पैः शुभैः पुष्पैरर्चितं ह्यमराधिपः । प्रणम्य च महाभक्त्या तुष्टुवु स्तं सुरास्ततः

အမရတို့၏ အရှင်က မင်္ဂလာပန်းတစ်ရာဖြင့် ပူဇော်အာရဓနာပြု하였다။ ထို့နောက် ဒေဝတို့သည် မဟာဘက္တိဖြင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ချီးမွမ်းသီဆိုကြ၏။

Verse 30

देवा ऊचुः । नमस्तेस्तु सुरेशाय गणानां पतये नमः । गजानन नमस्तुभ्यं महादेवाधिदैवत

ဒေဝတို့က ဆိုကြသည်– “အို စုရေးရှ (ဒေဝတို့၏ အရှင်) သင့်အား နမස්ကာရ; ဂဏာတို့၏ ပတိ သင့်အား နမස්ကာရ။ အို ဂဇာနန သင့်အား နမස්ကာရ—မဟာဒေဝ၏ အဓိဒေဝတ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒိဗ္ဗသက္တိတော်!”

Verse 31

भक्तिप्रियाय देवाय गणाध्यक्ष नमोस्तु ते । इत्येतैश्च शुभैः स्तोत्रैः स्तूयमानो गणाधिपः । सुप्रीतश्च गणाध्यक्षः तदाऽसौ वाक्यमब्रवीत्

ဘက္တိကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဒေဝတော်၊ ဂဏာတို့၏ အဓိပတိတော်၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ ဤမင်္ဂလာစတုတ္ထများဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသဖြင့် ဂဏာဓိပတိတော်သည် အလွန်ပီတိဖြစ်၍ ထိုအခါ ဂဏာဓျက္က ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 32

गणाध्यक्ष उवाच । तुष्टोऽहं वो सुरा ब्रूत वांछितं च ददामि वः

ဂဏာဓျက္က မိန့်တော်မူသည်– “ဟေ ဒေဝတို့၊ ငါသည် သင်တို့အပေါ် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၏။ ပြောကြလော့—သင်တို့လိုချင်သမျှကို ငါ ပေးအပ်မည်”။

Verse 33

देवा ऊचुः । त्वमत्रस्थो महाभाग कुरु कार्यं च नः प्रभो । धर्मारण्ये च विप्राणां वणिग्जननिवासिनाम्

ဒေဝတို့က လျှောက်ကြသည်– “မဟာဘဂ္ဂ ပရဘု၊ ဤနေရာ၌ တည်ရှိ၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမှုကို ပြီးမြောက်စေပါ၊ အရှင်။ ဓမ္မာရဏ্যে၌ ဗြာဟ္မဏတို့နှင့် ဤနေရာတွင် နေထိုင်သော ကုန်သည်လူမျိုးတို့၏ ကျေးဇူးရှင်၊ ကာကွယ်ရှင် ဖြစ်ပါစေ”။

Verse 34

ब्रह्मचर्यादियुक्तानां धार्मिकाणां गणेश्वर । वर्णाश्रमेतराणां च रक्षिता भव सर्वदा

ဟေ ဂဏေရှ္ဝရ၊ ဗြဟ္မစရိယာ စသည့် စည်းကမ်းကျင့်ဝတ်များနှင့် ပြည့်စုံသော ဓမ္မိကသူတော်ကောင်းတို့ကိုလည်း၊ ထုံးတမ်း ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ စနစ်အပြင်ဘက်ရှိသူတို့ကိုလည်း၊ အစဉ်အမြဲ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူပါ။

Verse 35

त्वत्प्रसादान्महाभाग धनसौख्ययुता द्विजाः । भवंतु सर्वे सततं वणिजश्च महाबलाः

ဟေ မဟာဘဂ္ဂ၊ သင့်၏ ပရသာဒကြောင့် ဒွိဇတို့သည် အစဉ်အမြဲ ဓနနှင့် ချမ်းသာသုခ ပြည့်စုံကြပါစေ။ ကုန်သည်တို့လည်း အမြဲ မဟာဗလရှိ၍ စီးပွားတိုးတက်ကြပါစေ။

Verse 36

रक्षितव्यास्त्वया देव यावच्चंद्रार्कमेदिनी । एवमस्त्विति सोवादीद्गणनाथो महेश्वरः

အို ဘုရားသခင်၊ လနှင့် နေရှိသမျှ ကမ္ဘာမြေတည်တံ့နေသရွေ့ သူတို့ကို သင်က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်။ ထိုသို့ကြားပြီး ဂဏနာထ မဟေရှဝရကြီးက “အဲသို့ပင် ဖြစ်စေ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 37

देवाश्च हर्षमापन्नाः पूजयंति गणाधिपम् । ततो देवा मुदा युक्ताः पुष्पधूपादितर्पणैः

ဒေဝတားတို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ဂဏာဓိပကို ပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် ပျော်ရွှင်လျက် ပန်း၊ အမွှေးတိုင်နှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် တർပဏာကို ဆက်ကပ်ကြ၏။

Verse 38

ये चान्ये मनुजा लोके निर्विघ्नार्थं च पूजयन्

ထို့ပြင် လောက၌ အတားအဆီးကင်းစင်ရန်အတွက် ထိုဘုရားကို ပူဇော်ကြသော အခြားလူသားတို့လည်း—

Verse 39

विवाहोत्सवयज्ञेषु पूर्वमाराधितो भवेत् । धर्मारण्योद्भवानां च प्रसन्नो भव सर्वदा

မင်္ဂလာပွဲ၊ ပွဲတော်နှင့် ယဇ္ဍနာများတွင် အရင်ဆုံး ထိုဘုရားကို အာရాధနာပြုရမည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မာရဏ္ယ၌ မွေးဖွားသူများ (သို့) ထိုဒေသနှင့် သက်ဆိုင်သူများအပေါ် အမြဲတမ်း ကြည်နူးနှစ်သက်တော်မူပါစေ။