अन्तराय-उपसर्ग-विवेचनम् / Analysis of Yogic Obstacles (Antarāyas) and Upasargas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । आलस्यं व्याधयस्तीव्राः प्रमादः स्थानसंशयः । अनवस्थितचित्तत्वमश्रद्धा भ्रांतिदर्शनम्

ဥပမန်ယူက ပြောသည်—ပျင်းရိခြင်း၊ ပြင်းထန်သောရောဂါများ၊ မသတိမထားခြင်း၊ နေရာနှင့်နည်းလမ်းမှန်ကန်မှုအပေါ် သံသယရှိခြင်း၊ စိတ်မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါမရှိခြင်း၊ မှားယွင်းသောမြင်ကွင်း—ဤတို့သည် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယောဂကျင့်စဉ်၌ လမ်းလျှောက်သူကို တားဆီးသော အတားအဆီးများ ဖြစ်သည်။

Verse 2

दुःखानि दौर्मनस्यं च विषयेषु च लोलता । दशैते युञ्जतां पुंसामन्तरायाः प्रकीर्तिताः

ဒုက္ခဝေဒနာများ၊ စိတ်ညစ်ညူးခြင်း၊ နှင့် အာရုံခံအရာဝတ္ထုများအပေါ် လှုပ်ရှားလောလောဆယ်ဖြစ်ခြင်း—ဤတို့နှင့် အခြားတူညီသောအရာများကို ပေါင်း၍ စုစုပေါင်း ဆယ်ပါးဟု ဆိုကာ ယောဂကျင့်သူတို့အတွက် အတားအဆီးများဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 3

आलस्यमलसत्त्वं तु योगिनां देहचेतनोः । धातुवैषम्यजा दोषा व्याधयः कर्मदोषजाः

ယောဂီတို့အတွက် ကိုယ်နှင့်စိတ်၏အခြေအနေများသည် ပျင်းရိခြင်းနှင့် မိုက်မဲညစ်ညူးခြင်းကြောင့် ထိခိုက်လာသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ချို့ယွင်းချက်များသည် ကိုယ်တွင်းဓာတ်များ မညီမျှခြင်းမှ ဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါများသည် အတိတ်က ကမ္မဒോഷကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 4

प्रमादो नाम योगस्य साधना नाम भावना । इदं वेत्युभयाक्रान्तं विज्ञानं स्थानसंशयः

ယောဂ၌ ပေါ့လျော့မှုကို အကြီးမားဆုံးသော အပြစ်ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ စည်းကမ်းတကျ အာရုံစိုက်သဘောပွားခြင်း (ဘဝနာ) ကို အမှန်တကယ်သော နည်းလမ်းဟု ခေါ်၏။ သို့သော် “ဤသည်” နှင့် “ထိုသည်” ဟူသော အယူနှစ်မျိုးလုံးက ဖမ်းဆီးထားသော သိမြင်မှုသည် မိမိတည်ရာအခြေခံကို မသေချာသဖြင့် သံသယရှိသော ဗိညာဏသာ ဖြစ်နေ၏။

Verse 5

अप्रतिष्ठा हि मनसस्त्वनवस्थितिरुच्यते । अश्रद्धा भावरहिता वृत्तिर्वै योगवर्त्मनि

“အခြေမတည်ခြင်း” ဟူသည် စိတ်၏ မတည်ငြိမ်မှုဟု ဆိုကြသည်။ ယောဂမဂ်၌ သဒ္ဓါမရှိ၊ အတွင်းဘက် ဘက္တိ(ဘဝ) မပါသော စိတ်လှုပ်ရှားမှုသည်လည်း ထိုမတည်ငြိမ်မှုတစ်မျိုးပင် ဖြစ်သည်။

Verse 6

विपर्यस्ता मतिर्या सा भ्रांतिरित्यभिधीयते । दुःखमज्ञानजं पुंसां चित्तस्याध्यात्मिकं विदुः

ပြောင်းပြန်လှန်သွားသော နားလည်မှုကို “ဘရန္တိ” (bhrānti) ဟု ခေါ်သည်။ ပညာရှိတို့က အဝိဇ္ဇာမှ ပေါက်ဖွားသော လူတို့၏ ဒုက္ခသည် စိတ်နှင့်ဆိုင်သော အတွင်းရေး (ādhyātmika) အနာတရဟု သိကြသည်။

Verse 7

आधिभौतिकमंगोत्थं यच्च दुःखं पुरा कृतैः । आधिदैविकमाख्यातमशन्यस्त्रविषादिकम्

ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ပစ္စည်းအခြေအနေများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒုက္ခကို—အတိတ်က ပြုခဲ့သော ကမ္မကြောင့် ဖြစ်လာသဖြင့်—ādhibhautika ဟု ခေါ်သည်။ ādhi-daivika ဟု ဆိုသော ဒုက္ခသည် မိုးကြိုး၊ လက်နက်၊ အဆိပ် စသည့် တေဝတားနှင့် ကမ္ဘာလောကအင်အားများကြောင့် ဖြစ်သော အနာတရဖြစ်သည်။

Verse 8

इच्छाविघातजं मोक्षं दौर्मनस्यं प्रचक्षते । विषयेषु विचित्रेषु विभ्रमस्तत्र लोलता

“ဆန္ဒပျက်ကွက်မှုမှ ပေါက်ဖွားသော မောက္ခ” ဟု သူတို့က ခေါ်ကြသော်လည်း အမှန်တကယ်မှာ စိတ်၏ စိတ်ညစ်ငြိုငြင်မှုသာ ဖြစ်သည်။ အမျိုးမျိုးသော အာရုံဝတ္ထုများအလယ်၌ မောဟပျက်ယွင်းမှု ပေါ်လာပြီး ထိုနေရာ၌ စိတ်သည် လှုပ်ရှားလွယ်၍ မတည်ငြိမ် ဖြစ်သွားသည်။

Verse 9

शान्तेष्वेतेषु विघ्नेषु योगासक्तस्य योगिनः । उपसर्गाः प्रवर्तंते दिव्यास्ते सिद्धिसूचकाः

ဤအတားအဆီးတို့ ငြိမ်းသက်သွားသောအခါ၊ ယောဂ၌ တည်ငြိမ်စွာ စူးစိုက်နေသော ယောဂီအတွက် ဒေဝတိယ အံ့ဩဖွယ် နိမိတ်လက္ခဏာများ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုအရာတို့သည် စိဒ္ဓိရရှိမှု နီးကပ်လာကြောင်း ပြသသော အမှတ်အသားများ ဖြစ်သည်။

Verse 10

प्रतिभा श्रवणं वार्ता दर्शनास्वादवेदनाः । उपसर्गाः षडित्येते व्यये योगस्य सिद्धयः

အတွင်းဉာဏ် (ပတိဘာ)၊ အလွန်ဝေးက အသံကြားနိုင်ခြင်း၊ ဝေးလံသောသတင်းအကြောင်း သိမြင်ခြင်း၊ ဒေဝတိယမြင်ကွင်း၊ အံ့ဩဖွယ် အရသာခံနိုင်ခြင်း၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ထိတွေ့ခံစားမှု—ဤခြောက်ပါးကို အုပသဂ္ဂ (ဒုတိယစိဒ္ဓိ) ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းတို့ ပေါ်လာသောအခါ ယောဂအမှန်သည် လျော့နည်းပျောက်ကွယ်နေကြောင်း ညွှန်ပြသည်၊ အကြောင်းမှာ ယောဂီကို အမြင့်ဆုံးပတိဖြစ်သော သီဝနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းမှ လှည့်ဖယ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 11

सूक्ष्मे व्यवहिते ऽतीते विप्रकृष्टे त्वनागते । प्रतिभा कथ्यते यो ऽर्थे प्रतिभासो यथातथम्

အရာဝတ္ထုသည် သေးငယ်နူးညံ့၍ ဖုံးကွယ်နေခြင်း၊ အတိတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ဝေးလံခြင်း သို့မဟုတ် မလာသေးသော အနာဂတ်ဖြစ်ခြင်းတို့တွင်ပင်၊ ထိုအရာကို သိမြင်ဖမ်းယူနိုင်သော အသိဉာဏ်ကို «ပတိဘာ» (အတွင်းဉာဏ်) ဟု ခေါ်သည်။ ထိုအရာသည် စိတ်အတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသည့် ပုံရိပ်ကို «ပတိဘာသ» ဟု ခေါ်ပြီး၊ အရာ၏ အမှန်တကယ်ဖြစ်ပုံအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 12

श्रवणं सर्वशब्दानां श्रवणे चाप्रयत्नतः । वार्त्ता वार्त्तासु विज्ञानं सर्वेषामेव देहिनाम्

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးသည် သဘာဝအားဖြင့် အသံအားလုံးကို ကြားနိုင်သော အင်အားရှိပြီး၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုမလိုဘဲ ကြားနိုင်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ နေ့စဉ်သတင်းစကားနှင့် စကားဝိုင်းများမှတစ်ဆင့် သာမန်နားလည်မှုကို ရရှိကြသည်။

Verse 13

दर्शनं नाम दिव्यानां दर्शनं चाप्रयत्नतः । तथास्वादश्च दिव्येषु रसेष्वास्वाद उच्यते

«မြင်ခြင်း» ဟူသည် ဒေဝတိယတို့ကို ကြိုးစားအားထုတ်မှုမလိုဘဲ မြင်တွေ့နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထိုနည်းတူ «အရသာ» ဟူသည် ဒေဝတိယ ရသ (rasa) များကို ခံစားမြည်းစမ်းနိုင်ခြင်းဟု ခေါ်သည်။

Verse 14

स्पर्शनाधिगमस्तद्वद्वेदना नाम विश्रुता । गन्धादीनां च दिव्यानामाब्रह्मभुवनाधिपाः

ထိုနည်းတူပင် ထိတွေ့မှုကို သိမြင်ခြင်းကို “ဝေဒနာ” (ခံစားမှု) ဟု ကျော်ကြားစွာ ခေါ်ကြသည်။ အနံ့စသည်တို့ဖြင့် စတင်သော ဒိဗ္ဗဝတ္ထုများကိုလည်း လောကအုပ်စိုးရှင်တို့အားလုံးက၊ ဗြဟ္မာလောက၏ အရှင်အထိ ခံစားသိမြင်ကြသည်။

Verse 15

संतिष्ठन्ते च रत्नानि प्रयच्छंति बहूनि च । स्वच्छन्दमधुरा वाणी विविधास्यात्प्रवर्तते

ထိုနေရာ၌ ရတနာများသည် အမြဲတည်ရှိနေပြီး များစွာ ပေးအပ်ကြသည်။ ထို့ပြင် လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်း၍ ချိုမြိန်သော စကားသံသည် အမျိုးမျိုးသော ပုံစံဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 16

रसायनानि सर्वाणि दिव्याश्चौषधयस्तथा । सिध्यंति प्रणिपत्यैनं दिशंति सुरयोषितः

ရသာယန (အသက်ရှည်စေသော အာယုဗေဒဆေးရည်) အားလုံးနှင့် ဒိဗ္ဗဆေးဝါးများပင်လျှင် သူ့အား ဦးချ၍ ပူဇော်ရာမှ ပြည့်စုံအောင် အောင်မြင်လာကြသည်။ ထို့ပြင် နတ်တို့၏ ဇနီးများသည်လည်း လေးစားစွာဖြင့် သူ့ထံသို့ သွားရာလမ်းကို ညွှန်ပြကြသည်။ ဤပုရာဏက ဆိုလိုသည်မှာ—အရှင်ထံသို့ အလျှော့ပေးအပ်နှံခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ချဉ်းကပ်လျှင် မင်္ဂလာသော အောင်မြင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 17

योगसिद्ध्यैकदेशे ऽपि दृष्टे मोक्षे भवेन्मतिः । दृष्टमेतन्मया यद्वत्तद्वन्मोक्षो भवेदिति

ယောဂသိဒ္ဓိကို အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ မြင်တွေ့ရသော်လည်း မောက္ခအပေါ် ယုံကြည်ချက် ပေါ်ထွန်းလာသည်—«ဤအရာကို ငါကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်မြင်သကဲ့သို့ မောက္ခလည်း အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်လာမည်» ဟူ၍။

Verse 18

कृशता स्थूलता बाल्यं वार्धक्यं चैव यौवनम् । नानाचातिस्वरूपं च चतुर्णां देहधारणम्

ပိန်ပါးခြင်း၊ ဝဖြိုးခြင်း၊ ကလေးဘဝ၊ အိုမင်းခြင်း၊ လူငယ်ဘဝ—ထို့ပြင် အမျိုးမျိုးသော အခြေအနေများစွာတို့သည်—ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုင်ဆောင်ရသော လေးမျိုးသော အခြေအနေ၏ ကိုယ်ယူပုံစံများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 19

पार्थिवांशं विना नित्यं सुरभिर्गन्धसंग्रहः । एवमष्टगुणं प्राहुः पैशाचं पार्थिवं पदम्

မြေဓာတ်ပိုင်းကို ချန်လှပ်လျှင် မွှေးရနံ့သည် အမြဲတမ်း ရှိနေပြီး အနံ့အစုအဝေးအဖြစ် တည်ရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ရှင်ရသီတို့က ‘မြေသဘောအခြေအနေ’ ကို ပိသာචကဲ့သို့ (ကြမ်းတမ်း၍ တမသ) သော မုဒ်တွင် အရည်အသွေး ရှစ်ပါးရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 20

जले निवसनं चैव भूम्यामेवं विनिर्गमः । इच्छेच्छक्तः स्वयं पातुं समुद्रमपि नातुरः

သူသည် ရေထဲ၌ပင် နေထိုင်နိုင်ပြီး ထို့အတူ မြေပေါ်သို့လည်း ထွက်ပေါ်နိုင်သည်။ ဆန္ဒအင်အားဖြင့် ပြည့်စုံသဖြင့် မပူပန်မနာကျင်—ကိုယ်တိုင်ပင် သမုဒ္ဒရာကိုတောင် သောက်နိုင်သည်။

Verse 21

यत्रेच्छति जगत्यस्मिंस्तत्रैव जलदर्शनम् । विना कुम्भादिकं पाणौ जलसञ्चयधारणम्

ဤလောက၌ သူလိုသည့်နေရာတိုင်း၌ ထိုနေရာမှာပင် ရေသည် ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ ထို့ပြင် အိုးခွက်စသည့် အထုပ်အပိုးမလိုဘဲ မိမိလက်ထဲ၌ပင် ရေကို စုဆောင်းကာ ထိန်းထားနိုင်သည်။

Verse 22

यद्वस्तु विरसञ्चापि भोक्तुमिच्छति तत्क्षणात् । रसादिकं भवेच्चान्यत्त्रयाणां देहधारणम्

အရသာမရှိသည့် အရာဝတ္ထုတစ်ခုကိုပင် စားသုံးခံစားလိုပါက ထိုခဏချင်း အရသာစသည်တို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထိုခံစားမှုမှတစ်ဆင့် အခြားအရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေါ်သည်—သုံးပါးသော ဒေါသ (သုံးဓာတ်) အားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း။

Verse 23

निर्व्रणत्वं शरीरस्य पार्थिवैश्च समन्वितम् । तदिदं षोडशगुणमाप्यमैश्वर्यमद्भुतम्

ကိုယ်ခန္ဓာသည် အနာအဆာနှင့် ရောဂါကင်းစင်လာပြီး မြေဓာတ်မှ ပေါ်ပေါက်သော ကောင်းမြတ်သည့် ဂုဏ်ရည်များနှင့်လည်း ပြည့်စုံလာသည်။ ဤသည်မှာ ဆယ့်ခြောက်ဆတိုင်အောင် ရရှိနိုင်သော အံ့ဩဖွယ် အိုင်ශ්ဝရယ (အရှင်သဘော) စိဒ္ဓိဖြစ်သည်။

Verse 24

शरीरादग्निनिर्माणं तत्तापभयवर्जनम् । शक्तिर्जगदिदं दग्धुं यदीच्छेदप्रयत्नतः

သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ မီးကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေနိုင်သော်လည်း ထိုမီး၏ အပူကြောင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။ အမှန်တကယ် သူ ဆန္ဒရှိ၍ အားထုတ်လျှင် ဤလောကတစ်လုံးလုံးကိုပင် လောင်ကျွမ်းစေနိုင်သော အင်အားရှိသည်။

Verse 25

द्वाभ्यां देहविनिर्माणमाप्यैश्वर्यसमन्वितम् । एतच्चतुर्विंशतिधा तैजसं परिचक्षते

အခြေခံသဘောတရား နှစ်ပါးမှ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ဖွဲ့စည်းမှု ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရေ၏ အာဏာတော် (အိုင်ශ්ဝရ္ယ) နှင့် ပြည့်စုံသည်။ ဤအရာကို တောက်ပသော သဘောတရား “တိုင်ဇသ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ပေါ်ထွန်းမှုအားဖြင့် နှစ်ဆယ်လေးမျိုးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 26

मनोजवत्वं भूतानां क्षणादन्तःप्रवेशनम् । पर्वतादिमहाभारधारणञ्चाप्रयत्नतः

သတ္တဝါတို့အတွက် စိတ်၏ အမြန်နှုန်းကဲ့သို့ လျင်မြန်ခြင်း၊ ခဏအတွင်း မည်သည့်နေရာမဆို အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် တောင်တန်းတို့ကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော အလေးချိန်ကိုပင် အားမထုတ်ဘဲ ထမ်းဆောင်နိုင်ခြင်းတို့ ရှိသည်။

Verse 27

गुरुत्वञ्च लघुत्वञ्च पाणावनिलधारणम् । अंगुल्यग्रनिपाताद्यैर्भूमेरपि च कम्पनम्

ထိုသခင်သည် အလေးနှင့် အပေါ့ကို ထင်ရှားစေတော်မူ၏။ လက်ဖဝါးပေါ်၌ပင် အသက်လေ (ပရာဏ) ကို ထိန်းသိမ်းကာ အုပ်စိုးနိုင်တော်မူ၏။ လက်ချောင်းထိပ်၏ ကျရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်ခြင်းတို့ဖြင့်ပင် မြေကြီးတောင် လှုပ်ခတ်စေတော်မူ၏။

Verse 28

एकेन देहनिष्पत्तिर्युक्तं भोगैश्च तैजसैः । द्वात्रिंशद्गुणमैश्वर्यं मारुतं कवयो विदुः

ဤစည်းကမ်း၏ တစ်ခုတည်းသော အတိုင်းအတာဖြင့်ပင် ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းခြင်းကို ရရှိပြီး၊ တောက်ပသိမ်မွေ့သော အဆင့်၏ ခံစားမှုများလည်း ရရှိသည်။ ပညာရှိတို့က «မာရုတ» (māruta) အင်အားကို အာဏာတန်ခိုး သုံးဆယ့်နှစ်ဆ တိုးပွားသည့် အိုင်ශ්ဝရယအဖြစ် သိကြသည်။

Verse 29

छायाहीनविनिष्पत्तिरिन्द्रियाणामदर्शनम् । खेचरत्वं यथाकाममिन्द्रियार्थसमन्वयः

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အရိပ်မပေါ်တော့သည့် အခြေအနေကို ရရှိပြီး၊ အင်္ဒြိယများသည် မမြင်သာမထင်ရှား ဖြစ်လာသည်။ လိုသလို မိုးကောင်းကင်တွင် သွားလာနိုင်သော အင်အားကို ရရှိပြီး၊ အင်္ဒြိယစွမ်းရည်များသည် မိမိတို့၏ အာရုံဝတ္ထုများနှင့် အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ညှိနှိုင်းမှုကို ရရှိ한다။ ဤတို့သည် ဝါယုသံဟိတာတွင် သင်ကြားသော စည်းကမ်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ယောဂသိဒ္ဓိများဟု ဆိုသော်လည်း၊ လွတ်မြောက်မှုအတွက် ပတိ (သီဝ) အပေါ် ဘက္တိအောက်တွင် ထားရမည်။

Verse 30

आकाशलंघनं चैव स्वदेहे तन्निवेशनम् । आकाशपिण्डीकरणमशरीरत्वमेव च

သူသည် မိုးကောင်းကင်ကို ဖြတ်ကျော်သွားနိုင်ခြင်း၊ ထို (သိမ်မွေ့သော) ဓာတ်ကို မိမိကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း တည်စေခြင်း၊ အာကာသဓာတ်ကို ထိတွေ့နိုင်သော အစုအဖွဲ့အဖြစ် ချုံ့စည်းခြင်း၊ ထို့ပြင် ကိုယ်မဲ့အခြေအနေသို့တိုင် ရောက်နိုင်ခြင်း စသည့် ယောဂသိဒ္ဓိများကို ရရှိသည်။ ဤအရာတို့သည် သီဝယောဂလမ်းပေါ်ရှိ ဒုတိယဖလများသာ ဖြစ်ပြီး၊ လွတ်မြောက်မှုသည် သခင်၏ ကရုဏာနှင့် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ကြောင့် ရရှိသည်။

Verse 31

अनिलैश्वर्यसंयुक्तं चत्वारिंशद्गुणं महत् । ऐन्द्रमैश्वर्यमाख्यातमाम्बरं तत्प्रचक्षते

လေ၏အရှင်တန်ခိုးနှင့် ပေါင်းစည်းထားသော မဟာအာဏာတော်သည် ကောင်းမြတ်မှု လေးဆယ်ဆတိုး၍ ကြီးမြတ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤသည်ကို အိန္ဒြာ၏ မဟိမတော်ဟု ကြေညာ၍ ကောင်းကင်အာကာသလောကနှင့် ဆိုင်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။

Verse 32

यथाकामोपलब्धिश्च यथाकामविनिर्गमः । सर्वस्याभिभवश्चैव सर्वगुह्यार्थदर्शनम्

သူသည် ဆန္ဒအတိုင်း ရရှိခြင်းကို ပေးတော်မူသကဲ့သို့ ဆန္ဒအတိုင်း ထွက်ခွာလွတ်မြောက်ခြင်းကိုလည်း ပေးတော်မူသည်။ အရာအားလုံးကို အနိုင်ယူတော်မူပြီး သတ္တဝါအရာဝတ္ထုတို့၏ အလွန်လျှို့ဝှက်နက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပါယ်ကို မြင်ကြားစေတော်မူသည်။

Verse 33

कर्मानुरूपनिर्माणं वशित्वं प्रियदर्शनम् । संसारदर्शनं चैव भोगैरैन्द्रैस्समन्वितम्

မိမိ၏ ကမ္မအလိုက် ကိုယ်ခန္ဓာပုံသဏ္ဍာန်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထိုနှင့်အတူ အာဏာပိုင်မှုနှင့် မြင်ရသက်သာသော ရုပ်ရည်လည်း ရရှိသည်။ ထို့ပြင် သံသရာလောက၏ မြင်ကွင်းကိုလည်း အိန္ဒြာတူသော အပျော်အပါးများနှင့်အတူ ခံစားရသည်။

Verse 34

एतच्चांद्रमसैश्वर्यं मानसं गुणतो ऽधिकम् । छेदनं ताडनं चैव बंधनं मोचनं तथा

ဤလမင်းဆိုင်ရာ အာဏာတော်သည် စိတ်သဘောသဘာဝဖြစ်၍ အရည်အသွေးအားဖြင့် ပိုမိုမြင့်မားသည်။ ထိုအာဏာတွင် ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ထိုးနှက်ခြင်း၊ ချည်နှောင်ခြင်းနှင့် ထုတ်လွှတ်လွတ်မြောက်စေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

Verse 35

ग्रहणं सर्वभूतानां संसारवशवर्तिनाम् । प्रसादश्चापि सर्वेषां मृत्युकालजयस्तथा

သံသရာ၏ အာဏာအောက်တွင် လှုပ်ရှားနေသော သတ္တဝါအားလုံးကို သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ဆောင်ယူတော်မူသည်။ ထို့ပြင် အားလုံးအပေါ် ကရုဏာတော်နှင့် ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် သတ်မှတ်ထားသော သေချိန်ကိုပါ အနိုင်ယူတော်မူသူ ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 36

आभिमानिकमैश्वर्यं प्राजापत्यं प्रचक्षते । एतच्चान्द्रमसैर्भोगैः षट्पञ्चाशद्गुणं महत्

«အာဘိမာနိက» ဟုခေါ်သော အရှင်အာဏာတော်သည် ပရာဇာပတိ (Prajāpati) အဆင့် အုပ်စိုးမှုဟု ကြေညာကြ၏။ ထိုမဟာဂုဏ်သည် လ (Chāndramasa) လောက၌ ရနိုင်သော အပျော်အပါးတို့ထက် ၅၆ ဆ မြင့်မြတ်ကြီးမား၏။

Verse 37

सर्गः संकल्पमात्रेण त्राणं संहरणं तथा । स्वाधिकारश्च सर्वेषां भूतचित्तप्रवर्तनम्

ဖန်ဆင်းခြင်းသည် အရှင်၏ ဆန္ဒတစ်ချက်သာဖြင့် ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုနည်းတူ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ပျက်သိမ်းခြင်းလည်း ဖြစ်၏။ အရှင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းအာဏာရှင်ဖြစ်၍ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်ကို မိမိသဘာဝအတိုင်း လှုပ်ရှားစေသဖြင့် ပတိ (Pati) သည် ပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းတို့၏ အုပ်စိုးသော အကြောင်းရင်း임ကို ထင်ရှားစေ၏။

Verse 38

असादृश्यं च सर्वस्य निर्माणं जगतः पृथक् । शुभाशुभस्य करणं प्राजापत्यैश्च संयुतम्

အရှင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ မျိုးစုံကွဲပြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍ စကြဝဠာကို ပုံသဏ္ဌာန်ကွဲကွဲပြားပြားဖြင့် တည်ဆောက်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် ဖန်ဆင်းမှုကို အုပ်စိုးသော ပရာဇာပတိ အင်အားများနှင့် ပေါင်းစည်း၍ မင်္ဂလာနှင့် အမင်္ဂလာ အကျိုးရလဒ်တို့၏ အကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 39

चतुष्षष्ठिगुणं ब्राह्ममैश्वर्यं च प्रचक्षते । बौद्धादस्मात्परं गौणमैश्वर्यं प्राकृतं विदुः

ဗြဟ္မာ၏ အိုင်ශ්ဝရ്യ (အရှင်တန်ခိုး) သည် ခြောက်ဆယ်လေးမျိုးရှိသည်ဟု သူတို့က ကြေညာကြသည်။ ဉာဏ်အခြေပြုသော ဘုဒ္ဓိအင်အားကိုတောင် ကျော်လွန်၍၊ ဤအထက်တန်း ဒုတိယအုပ်စိုးမှုကို ‘ပရာကෘတ’ ဟု သိကြသည်—ပရာကෘတိ (ပစ္စည်းသဘာဝ) မှ ပေါ်ထွန်းလာသော အာဏာဖြစ်သည်။

Verse 40

वैष्णवं तत्समाख्यातं तस्यैव भुवनस्थितिः । ब्रह्मणा तत्पदं सर्वं वक्तुमन्यैर्न शक्यते

ထိုအရာကို ‘ဝိုင်ရှ္ဏဝ’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ လောကအပေါင်းတို့သည် ထိုအရာ၌သာ တည်ရှိကြသည်။ ထိုအဆင့်အတန်းကို ဗြဟ္မာတောင်မှ ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြနိုင်သော်လည်း အခြားသူများက မဖော်ဆိုနိုင်ကြ။

Verse 41

तत्पौरुषं च गौणं च गणेशं पदमैश्वरम् । विष्णुना तत्पदं किंचिज्ज्ञातुमन्यैर्न शक्यते

အဓိပတိအဆင့်တော်သည်—အဓိကအနက်နှင့် အထောက်အနက်နှစ်မျိုးလုံးအရ—ဂဏေရှာ (Gaṇeśa) အရှင်၏ အိုင်ရှဝရသဘောတရားပင် ဖြစ်သည်။ ဗိဿနု (Viṣṇu) သော်လည်း ထိုအခြေအနေကို အနည်းငယ်သာ သိနိုင်ပြီး၊ အခြားသူတို့ မသိနိုင်ကြ။

Verse 42

विज्ञानसिद्धयश्चैव सर्वा एवौपसर्गिकाः । निरोद्धव्या प्रयत्नेन वर्राग्येण परेण तु

ယောဂဗိညာဏမှ ပေါက်ဖွားသော စိဒ္ဓိအောင်မြင်မှုများ အားလုံးသည် အမှန်တကယ် အတားအဆီးများသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုဖြင့်—အထူးသဖြင့် အမြင့်ဆုံး ဝိုင်ရာဂျျ (vairāgya) အလျှော့မတတ်သော မကပ်မငြိမှုဖြင့်—ထိန်းချုပ်ရမည်၊ သို့မှသာ ရှီဝ (Śiva) ၏ မောက္ခကရုဏာသို့ ဦးတည်သော လမ်း၌ တည်မြဲနိုင်မည်။

Verse 43

प्रतिभासेष्वशुद्धेषु गुणेष्वासक्तचेतसः । न सिध्येत्परमैश्वर्यमभयं सार्वकामिकम्

မသန့်ရှင်းသော ဂုဏ်များနှင့် အပြင်ပန်းထင်ယောင်မှုများတွင် စိတ်ကပ်နေသူအတွက် အမြင့်ဆုံး အရှင်တော်၏ အိုင်ශ්ဝရယ မရောက်နိုင်၊ ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ဖြည့်စွမ်းသော မကြောက်မရွံ့သော အခြေအနေတော်လည်း မပေါ်ပေါက်။

Verse 44

तस्माद्गुणांश्च भोगांश्च देवासुरमहीभृताम् । तृणवद्यस्त्यजेत्तस्य योगसिद्धिः परा भवेत्

ထို့ကြောင့် နတ်များ၊ အသူရများနှင့် မြေကြီးအုပ်စိုးရှင်များတောင် လိုလားသော လောကီဂုဏ်နှင့် ခံစားမှုတို့ကို မြက်တစ်စည်းကဲ့သို့ ပစ်ပယ်နိုင်သူအတွက် ယောဂ၏ အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိ ပြည့်စုံမှု ပေါ်ပေါက်မည်။

Verse 45

अथवानुग्रहेच्छायां जगतो विचरेन्मुनिः । यथाकामंगुणान्भोगान्भुक्त्वा मुक्तिं प्रयास्यति

သို့မဟုတ် ရှိဝ၏ အနုဂ्रहဆန္ဒကြောင့် မုနိသည် လောက၌ ဆက်လက်လှည့်လည်နေနိုင်သည်။ ဂုဏ်များမှ ပေါက်ဖွားသော အတွေ့အကြုံများကို မကပ်မငြိဘဲ မိမိလိုသလို ခံစားပြီး နောက်ဆုံးတွင် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 46

विजने जंतुरहिते निःशब्दे बाधवर्जिते । सुप्रलिप्ते स्थले सौम्ये गन्धधूपादिवासिते

သတ္တဝါမရှိသော တိတ်ဆိတ်၍ အနှောင့်အယှက်ကင်းသော အထီးကျန်ရာ၌—သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ ကောင်းစွာပြင်ဆင်ထားသော နူးညံ့သက်သာသည့် နေရာ၊ အနံ့သာနှင့် မီးခိုး (ဓూప) စသည်တို့ဖြင့် မွှေးကြိုင်နေရာ၌—ရှီဝကို ပူဇော်ကာ သမาธိပြုသင့်သည်။

Verse 47

मुक्तपुष्पसमाकीर्णे वितानादि विचित्रिते । कुशपुष्पसमित्तोयफलमूलसमन्विते

ထိုနေရာသည် ပုလဲကဲ့သို့သော ပန်းများဖြင့် ပြန့်ကျဲနေပြီး၊ မဏ္ဍပ်အမိုး (ဗိတான) စသည်တို့ဖြင့် လှပစွာ အလှဆင်ထားသည်။ ထို့ပြင် ကုရှမြက်၊ ပန်းများ၊ သမစ်တိုင် (ပူဇော်မီးတိုင်)၊ ရေ၊ သစ်သီးနှင့် အမြစ်များ ပြည့်စုံ၍ ပူဇော်ပွဲနှင့် ကర్మကိစ္စအတွက် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ထားသည်။

Verse 48

नाग्न्यभ्याशे जलाभ्याशे शुष्कपर्णचये ऽपि वा । न दंशमशकाकीर्णे सर्पश्वापदसंकुले

မီးအနီး၊ ရေအနီး၊ သို့မဟုတ် ခြောက်သွေ့သော ရွက်ပေါင်းတင်ထားရာပေါ်တွင်ပင် မထိုင်သင့်၊ မပူဇော်/မသမาธိပြုသင့်။ ထို့ပြင် ကိုက်တတ်သော ပိုးမွှားနှင့် ခြင်များ ပြည့်နှက်ရာ၊ သို့မဟုတ် မြွေများနှင့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ စုဝေးရာ၌လည်း မပြုလုပ်သင့်။

Verse 49

न च दुष्टमृगाकीर्णे न भये दुर्जनावृते । श्मशाने चैत्यवल्मीके जीर्णागारे चतुष्पथे

ကြမ်းတမ်းသော တိရစ္ဆာန်များ ပြည့်နှက်ရာ၌ပင်၊ ကြောက်ရွံ့မှုအလယ်၌ပင်၊ လူဆိုးများ ဝိုင်းရံထားသော်လည်း—သင်္ချိုင်းမြေ၊ စေတီ/အမှတ်တရတိုင်အနီး၊ ပုရွက်ဆိတ်တောင်အနီး၊ ပျက်စီးယိုယွင်းသော အိမ်အတွင်း၊ သို့မဟုတ် လမ်းဆုံလေးခွင်၌ပင်—မလှုပ်ရှားမတုန်လှုပ်သင့်။ ရှိဝ၌ တည်မြဲသော ဘက္တသည်အတွက် ပတိဖြစ်သော သခင်ရှင်သည် အတွင်းဘက် အားကိုးရာဖြစ်၍ ကြောက်ရွံ့မှု၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးတော်မူသည်။

Verse 50

नदीनदसमुद्राणां तीरे रथ्यांतरे ऽपि वा । न जीर्णोद्यानगोष्ठादौ नानिष्टे न च निंदिते

မြစ်၊ ချောင်း၊ ပင်လယ်ကမ်းပါးတို့၌လည်းကောင်း၊ လမ်းမအလယ်၌လည်းကောင်း သီဝဘုရားပူဇော်သည့် သာသနာဝတ် (ဝရတ) ကို မပြုလုပ်သင့်။ ပျက်စီးယိုယွင်းသော ဥယျာဉ်၊ နွားတဲ စသည့်နေရာများ၌လည်း မပြုလုပ်သင့်၊ မင်္ဂလာမရှိသော သို့မဟုတ် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချခံရသော နေရာများ၌လည်း မပြုလုပ်သင့်။ သီဝပူဇော်ရန် နေရာသည် သန့်ရှင်း၍ သင့်လျော်ကာ အပြစ်ကင်းရမည်။

Verse 51

नाजीर्णाम्लरसोद्गारे न च विण्मूत्रदूषिते । नच्छर्द्यामातिसारे वा नातिभुक्तौ श्रमान्विते

အစာမကြေ၍ ချဉ်အန်သံ (ချဉ်အန်လေထွက်) ဖြစ်နေချိန်တွင်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဝမ်း သို့မဟုတ် ဆီးကြောင့် မသန့်ရှင်းသွားချိန်တွင်လည်းကောင်း သီဝသက်ဝင် ဝရတကို မစတင်သင့်။ အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောနေချိန်တွင်လည်း မပြုလုပ်သင့်။ အလွန်အကျွံစားပြီးနောက် သို့မဟုတ် အလုပ်ပင်ပန်း၍ မောနွမ်းနေချိန်တွင်လည်း မပြုလုပ်သင့်။

Verse 52

न चातिचिंताकुलितो न चातिक्षुत्पिपासितः । नापि स्वगुरुकर्मादौ प्रसक्तो योगमाचरेत्

အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ပူပန်၍ စိတ်ရှုပ်ထွေးနေချိန်တွင်လည်း မဟုတ်၊ အလွန်အမင်း ဆာလောင်ဆာငတ်၍ ဒုက္ခရောက်နေချိန်တွင်လည်း မဟုတ်—ယောဂကို မကျင့်သင့်။ ထို့ပြင် ကိုယ့်၏ လေးလံသော တာဝန်နှင့် လုပ်ငန်းများတွင် အလွန်အကျွံ မျက်နှာချင်းဆိုင်နေစဉ်လည်း ယောဂကို မစတင်သင့်။ ယောဂသည် ကိုယ်နှင့်စိတ် တည်ငြိမ်၍ မျှတသော အခြေအနေဖြင့် ကျင့်ရသည်။

Verse 53

युक्ताहारविहारश्च युक्तचेष्टश्च कर्मसु । युक्तनिद्राप्रबोधश्च सर्वायासविवर्जितः

သူသည် အစားအစာနှင့် အပန်းဖြေမှု၌ ချိန်ညှိတတ်၍၊ တာဝန်လုပ်ငန်းများ၌ ကြိုးစားမှုကိုလည်း ချိန်ညှိတတ်ပြီး၊ အိပ်ခြင်းနှင့် နိုးခြင်း၌လည်း မျှတစွာရှိသဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုအားလုံးမှ လွတ်ကင်းနေသည်။

Verse 54

आसनं मृदुलं रम्यं विपुलं सुसमं शुचि । पद्मकस्वस्तिकादीनामभ्यसेदासनेषु च

နူးညံ့၍ သာယာလှပ၊ ကျယ်ဝန်း၍ ညီညာသန့်ရှင်းသော အာသနကို ပြင်ဆင်ရမည်။ ထိုအာသနပေါ်တွင် ပဒ္မက (ကြာပန်း)၊ စွဝတ်စတိကာ စသည့် အာသနပုံစံများကို လေ့ကျင့်ရမည်။

Verse 55

अभिवंद्य स्वगुर्वंतानभिवाद्याननुक्रमात् । ऋजुग्रीवशिरोवक्षा नातिष्ठेच्छिष्टलोचनः

မိမိ၏ ဂုရုများကို ဂါရဝပြု၍ ဦးညွှတ်ကာ၊ ထို့နောက် အခြား အဘိုးအဘွားသဘောရှိသော အကြီးအကဲများကို အစဉ်လိုက် ဂါရဝပြုနှုတ်ဆက်ပြီး၊ လည်ပင်း၊ ခေါင်းနှင့် ရင်ဘတ်ကို တည့်တည့်ထားကာ မျက်လုံးကို စည်းကမ်းရှိ၍ သိုသိုသိပ်သိပ် ထိန်းထားရမည်။

Verse 56

किंचिदुन्नामितशिरा दंतैर्दंतान्न संस्पृशेत् । दंताग्रसंस्थिता जिह्वामचलां सन्निवेश्य च

ခေါင်းကို အနည်းငယ် မြှောက်ထားပြီး သွားနှင့်သွား မထိစေပါနှင့်။ သွားအဖျားတွင် လျှာကို တည်ငြိမ်စွာ ထားကာ မလှုပ်မရှား ထိန်းထားရမည်။

Verse 57

पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस्तथा प्रजननं पुनः । ऊर्वोरुपरि संस्थाप्य बाहू तिर्यगयत्नतः

«ခြေခလယ်နှစ်ဖက်ဖြင့် အဏ္ဍနှင့် မျိုးပွားအင်္ဂါကို ကာကွယ်၍၊ ထို့နောက် ပေါင်ပေါ်တွင် လက်မောင်းများကို အားမထုတ်ဘဲ ဖြတ်တင်ထားကာ၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို တည်ငြိမ်စေ—ဤသို့ဖြင့် အတွင်းသို့ ဝင်သော၊ သီဝဘုရားကို ဦးတည်သည့် သမาธိအတွက် ပြင်ဆင်ရမည်»။

Verse 58

दक्षिणं करपृष्ठं तु न्यस्य वामतलोपरि । उन्नाम्य शनकैः पृष्ठमुरो विष्टभ्य चाग्रतः

ညာလက်၏လက်ခေါင်းကို ဘယ်လက်ဖဝါးပေါ်တွင်တင်၍၊ ရင်ဘတ်ကိုရှေ့တွင်ခိုင်မြဲစွာထောက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏နောက်ဘက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်းမြှောက်တင်ရမည်။

Verse 59

संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् । संभृतप्राणसंचारः पाषाण इव निश्चलः

မိမိ၏နှာခေါင်းထိပ်ကိုသာ စူးစိုက်ကြည့်၍ မည်သည့်ဦးတည်ရာကိုမျှ မလှည့်ကြည့်ဘဲ၊ အသက်ရှူလှုပ်ရှားမှုကို သေချာစွာထိန်းချုပ်ထားသဖြင့် ကျောက်တုံးကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်နေ၏။

Verse 60

स्वदेहायतनस्यांतर्विचिंत्य शिवमंबया । हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयज्ञेन पूजयेत्

မိမိကိုယ်ခန္ဓာဟူသော အာယတနအတွင်း၌ အမ္ဘာ(မဟာမိခင်)နှင့်အတူရှိသော သီဝကို စိတ်၌တင်မြင်၍၊ နှလုံးပဒ္မ၏ ပီဋကာအလယ်၌ ဓ్యာနယဇ్ఞ (သမาธိယဇ్ఞ) ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။

Verse 61

मूले नासाग्रतो नाभौ कंठे वा तालुरंध्रयोः । भ्रूमध्ये द्वारदेशे वा ललाटे मूर्ध्नि वा स्मरेत्

အခြေခံမူလ၌ဖြစ်စေ၊ နှာခေါင်းထိပ်၌ဖြစ်စေ၊ နာဘီ၌ဖြစ်စေ၊ လည်ချောင်း၌ဖြစ်စေ၊ တာလု၏ အပေါက်များ၌ဖြစ်စေ၊ မျက်ခုံးကြား၌ဖြစ်စေ၊ တံခါးဒေသ၌ဖြစ်စေ၊ နဖူး၌ဖြစ်စေ၊ ခေါင်းထိပ်၌ဖြစ်စေ—ထိုနေရာများ၌ (သီဝကို) သတိပြုစွာ စမရေတ်ရမည်။

Verse 62

परिकल्प्य यथान्यायं शिवयोः परमासनम् । तत्र सावरणं वापि निरावरणमेव वा

ထုံးတမ်းအတိုင်း သီဝနှင့် ဒေဝီတို့အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး အာသနကို စီစဉ်တပ်ဆင်ပြီး ထိုနေရာ၌ တည်ထားရာတွင် အဝိုင်းအကာအရံပါရှိသည့် (သဂုဏ) စီမံကိန်းဖြစ်စေ၊ အကာအရံမရှိသည့် အပြည့်အဝ ဖွင့်လှစ်သန့်ရှင်းသော (နိရ္ဂုဏသဘော) စီမံကိန်းဖြစ်စေ တည်နိုင်သည်။

Verse 63

द्विदलेषोडशारे वा द्वादशारे यथाविधि । दशारे वा षडस्रे वा चतुरस्रे शिवं स्मरेत्

ပန်းကြာနှစ်ပွင့်နှင့် အရိုးတံဆယ်ခြောက်ပါသော ပန်းကြာ၌ဖြစ်စေ၊ စည်းကမ်းအတိုင်း အရိုးတံဆယ်နှစ်ပါသော ပန်းကြာ၌ဖြစ်စေ—သို့မဟုတ် အရိုးတံဆယ်ပါသော ပန်းကြာ၊ ခြောက်ထောင့်၊ သို့မဟုတ် စတုရန်း၌ဖြစ်စေ—သခင် ရှိဝကို သမాధိဖြင့် စိတ်ထဲတွင် သတိပြုရမည်။

Verse 64

भ्रुवोरंतरतः पद्मं द्विदलं तडिदुज्ज्वलम् । भ्रूमध्यस्थारविन्दस्य क्रमाद्वै दक्षिणोत्तरे

မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကြား အတွင်း၌ လျှပ်စီးကဲ့သို့ တောက်ပသော နှစ်ပွင့်ပန်းကြာတစ်ပွင့် ရှိသည်။ မျက်ခုံးအလယ်၌ တည်သော အရဝိန္ဒ၌ ၎င်းတို့ကို အစဉ်လိုက် ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်—အမှန်တကယ် တောင်နှင့် မြောက်ဟူ၍ စီရင်ထားသည်။

Verse 65

विद्युत्समानवर्णे च पर्णे वर्णावसानके । षोडशारस्य पत्राणि स्वराः षोडश तानि वै

လျှပ်စီးကဲ့သို့ အရောင်တောက်ပသော ပန်းပွင့်ပေါ်၌ အက္ခရာများကို သင့်တော်သလို စီထားရာ၊ ဆယ်ခြောက်အရိုးတံရှိသော (မန့်ဒလ) ၏ ပန်းပွင့်ဆယ်ခြောက်ပွင့်သည် အမှန်တကယ် ဆရာ (သရ) ဆယ်ခြောက်လုံးပင် ဖြစ်သည်။

Verse 66

पूर्वादीनि क्रमादेतत्पद्मं कन्दस्य मूलतः । ककारादिटकारांता वर्णाः पर्णान्यनुक्रमात्

ကန္ဒ (kanda) ၏ အမြစ်အခြေမှစ၍ ဤပန်းကြာကို အရှေ့ဘက်စသည့် ဦးတည်ရာများအတိုင်း အစဉ်လိုက် စီရင်ထားသည်။ ထို့အပြင် ပန်းပွင့်များသည် အစဉ်လိုက် “က” မှ “ဋ” အဆုံးထိ အက္ခရာများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 67

भानुवर्णस्य पद्मस्य ध्येयं तद्१ हृदयान्तरे । गोक्षीरधवलस्योक्ता डादिफान्ता यथाक्रमम्

နှလုံးအတွင်းပိုင်း၌ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိုကြာပန်းကို သမาธိဖြင့် ဓ్యာနပြုရမည်။ ထိုကြာပန်းသည် နွားနို့ကဲ့သို့ ဖြူစင်သည်ဟု ဆိုထားပြီး၊ (အက္ခရာ/အင်္ဂါရပ်များသည်) “ḍa” မှ “pha” အထိ အစဉ်လိုက် ဖြစ်သည်ဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 68

अधो दलस्याम्बुजस्य एतस्य २ च दलानि षट् । विधूमांगारवर्णस्य वर्णा वाद्याश्च लान्तिमाः

အောက်ဘက်ရှိ အောက်ပိုင်း ကြာပန်းတွင် ဤနှစ်ချပ်အပြင် ပွင့်ချပ်ခြောက်ချပ် ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ အရောင်သည် မီးခိုးမရှိသော မီးအံ့ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ အသံ(တုန်ခါမှု)များကိုလည်း ထိုအတိုင်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 69

मूलाधारारविंदस्य हेमाभस्य यथाक्रमम् । वकारादिसकारान्ता वर्णाः पर्णमयाः स्थिताः

ရွှေရောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ဖြစ်သော မူလာဓာရ ကြာပန်းတွင် “va” မှ “sa” အထိ အက္ခရာများကို အစဉ်လိုက် စီစဉ်ထားပြီး ပွင့်ချပ်များပေါ်၌ တည်ရှိနေသည်။

Verse 70

एतेष्वथारविंदेषु यत्रैवाभिरतं मनः । तत्रैव देवं देवीं च चिंतयेद्धीरया धिया

ဤကြာပန်းသဏ္ဍာန် အာဓာရများအနက် စိတ်သည် မည်သည့်နေရာ၌ပင် အမှန်တကယ် စူးစိုက်နှစ်မြှုပ်သွားပါစေ၊ ထိုနေရာ၌ပင် တည်ကြည်သော সাধကသည် တည်ငြိမ်၍ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်ဖြင့် သခင်ရှီဝနှင့် သက္တိဒေဝီတို့ နှစ်ပါးကို စိတ်ကူးသမားရမည်။

Verse 71

अंगुष्ठमात्रममलं दीप्यमानं समंततः । शुद्धदीपशिखाकारं स्वशक्त्या पूर्णमण्डितम्

၎င်းသည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ လက်မအရွယ်သာရှိကာ အရပ်ရပ်မှ တောက်ပလင်းလက်နေသည်။ သန့်ရှင်းသော မီးအိမ်မီးတောက်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိပြီး မိမိ၏ သဘာဝသက္တိဖြင့် ပြည့်စုံစွာ အလှဆင်ထားသည်။

Verse 72

इन्दुरेखासमाकारं तारारूपमथापि वा । नीवारशूकस्सदृशं बिससुत्राभमेव वा

၎င်းသည် လဝက်ကွေး၏ မျဉ်းတန်းကဲ့သို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ကြယ်ပုံသဏ္ဌာန်ကဲ့သို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ တောဆန်၏ အမြီးတံ (awn) ကဲ့သို့လည်း ဆင်တူနိုင်ပြီး၊ ထပ်မံ၍ ကြာဖိုက်ဘာ၏ အမျှင်တန်းကဲ့သို့လည်း ထင်ရနိုင်သည်။

Verse 73

कदम्बगोलकाकारं तुषारकणिकोपमम् । क्षित्यादितत्त्वविजयं ध्याता यद्यपि वाञ्छति

တရားထိုင်သူသည် မြေဓာတ်မှစ၍ တတ္တဝါတို့ကို အနိုင်ယူကာ လွန်မြောက်လိုသော်လည်း၊ ထိုတတ္တဝါအထက်တန်းသော သတ္တဝါတရားကို ကဒမ္ဗသီးကဲ့သို့ လုံးဝိုင်း၍ နှင်းခဲအမှုန်ငယ်ကဲ့သို့ သေးသိမ်တောက်ပသောအဖြစ်ဖြင့် သမาธိပြုစဉ်းစားရမည်။

Verse 74

तत्तत्तत्त्वाधिपामेव मूर्तिं स्थूलां विचिंतयेत् । सदाशिवांता ब्रह्माद्यभवाद्याश्चाष्टमूर्तयः

တတ္တဝါတစ်ခုချင်းစီကို အုပ်စိုးသော ထိုသခင်၏ ထင်ရှားသော (သဂုဏ) ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုပင် သမాధိပြုစဉ်းစားရမည်။ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်များသည် ရှစ်မျိုးသော မူရတိများဖြစ်၍ စဒါရှီဝမှ စ၍ ဘြဟ္မာအထိလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ဘဝမှ စ၍လည်းကောင်း—ဤရုပ်ကာယပေါ်တွင် သခင်ကို သမాధိပြုရာ လမ်းများဖြစ်သည်။

Verse 75

शिवस्य मूर्तयः स्थूलाः शिवशास्त्रे विनिश्चिताः । घोरा मिश्रा प्रशान्ताश्च मूर्तयस्ता मुनीश्वरैः

ရှီဝ-ရှာစတြာတွင် ရှီဝ၏ ထင်ရှားသော (အကြမ်း) မူရတိများကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ မုနီအရှင်တို့က ထိုမူရတိများကို သုံးမျိုးဟု ကြေညာကြသည်—ကြမ်းတမ်းသော (ဃောရ)၊ ရောနှောသော (မိශ්ရ) နှင့် ငြိမ်းချမ်းသော (ပရရှာန္တ) ဟူ၍။

Verse 76

फलाभिलाषरहितैश्चिन्त्याश्चिन्ताविशारदैः । घोराश्चेच्चिंतिताः कुर्युः पापरोगपरिक्षयम्

အကျိုးအမြတ်ကို မလိုလားသောသူများ၊ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အတွင်းသဘောကို စူးစမ်းတတ်သောသူများက ရှိဝ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် မန္တရားကို အာရုံပြုစဉ်၊ အပြစ်နှင့် အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားသော ရောဂါတို့သည် အပြည့်အဝ လျော့ပါးပျောက်ကင်းသွားသည်။

Verse 77

चिरेण मिश्रे सौम्ये तु न सद्यो न चिरादपि । सौम्ये मुक्तिर्विशेषेण शांतिः प्रज्ञा प्रसिध्यति

ရောနှောသည့်လမ်းနှင့် သောမ്യ (နူးညံ့သိမ်မွေ့) လမ်းတွင် အကျိုးရလဒ်သည် ချက်ချင်းမရ၊ အလွန်မြန်မြန်လည်း မရပေ။ သို့ရာတွင် သောမ്യလမ်း၌ အထူးသဖြင့် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် တည်မြဲလာပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ပညာဉာဏ်သိမြင်ခြင်း (prajñā) သည် ထွန်းကားရင့်ကျက်လာသည်။

Verse 78

सिध्यंति सिद्धयश्चात्र क्रमशो नात्र संशयः

ဤနေရာ၌ စိတ္တသိဒ္ဓိများသည် အဆင့်ဆင့် အစဉ်လိုက် ပြည့်စုံလာသည်—သံသယမရှိ။