प्रणवविभागः—वेदस्वरूपत्वं लिङ्गे च प्रतिष्ठा (The Division of Oṃ, Its Vedic Forms, and Its Placement in the Liṅga)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अथाविरभवत्तत्र सनादं शब्दलक्षणम् । ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म ब्रह्मणः प्रतिपादकम्

ဥပမန်ယူက ပြော၏— ထိုနေရာ၌ ထိုအခါ သံဓာတ်တုန်ခါသကဲ့သို့ မြည်ဟည်းသော သံတော်တစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ၎င်းသည် တစ်အက္ခရာ ဘြဟ္မန် «အိုမ်» ဖြစ်၍ အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါ (Brahman) ကို ထင်ရှားစေသော အရာတည်း။

Verse 2

तदप्यविदितं तावद्ब्रह्मणा विष्णुना तथा । रजसा तमसा चित्तं तयोर्यस्मात्तिरस्कृतम्

ထိုအမှန်တရားသည် ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏုတို့အတွက်ပင် မသိမြင်နိုင်သေးသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့နှစ်ဦး၏ စိတ်သည် ရဇသနှင့် တမသတို့ကြောင့် ဖုံးကွယ်ခံထားရသောကြောင့်တည်း။

Verse 3

तदा विभक्तमभवच्चतुर्धैकं तदक्षरम् । अ उ मेति त्रिमात्राभिः परस्ताच्चार्धमात्रया

ထိုအခါ မပျက်မယွင်းသော တစ်လုံးတည်းသော အက္ခရာသည် လေးပိုင်းခွဲကာ ဖြစ်လာသည်။ «အ၊ ဥ၊ မ» ဟူသော သုံးမಾತ್ರာဖြင့်၊ ထို့အပြင် အသံကို ကျော်လွန်သော အာဓမात्रာ (ardhamātrā) တစ်ပိုင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။ ထိုတိတ်ဆိတ်မှုသည် «ಓṃ» နောက်ကာလ၌ သိမြင်ရသော အမြင့်ဆုံး ပတိ—ရှီဝကို ညွှန်ပြသည်။

Verse 4

तत्राकारः श्रितो भागे ज्वलल्लिंगस्य दक्षिणे । उकारश्चोत्तरे तद्वन्मकारस्तस्य मध्यतः

ထိုနေရာ၌ တောက်လောင်နေသော လိင်္ဂ၏ တောင်ဘက်တွင် အက္ခရာ «အ» တည်ရှိ၏။ ထိုနည်းတူ မြောက်ဘက်တွင် «ဥ» ရှိပြီး «မ» သည် အလယ်ဗဟို၌ တည်နေ၏။

Verse 5

अर्धमात्रात्मको नादः श्रूयते लिंगमूर्धनि । विभक्ते ऽपि तदा तस्मिन्प्रणवे परमाक्षरे

လိင်္ဂ၏ ထိပ်ဖျား၌ အर्धမात्रာ သဘောရှိသော နာဒ (အသံတုန်ခါ) ကို ကြားရ၏။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံးအက္ခရာဖြစ်သော ပရဏဝ «အိုမ်» ကို အစိတ်အပိုင်းခွဲ၍ စိစစ်သော်လည်း ထိုသိမ်မွေ့သော နာဒ သည် ထူးကဲသော အနှစ်သာရအဖြစ် မပျောက်မလျော့ တည်နေ၏။

Verse 6

विभावार्थं च तौ देवौ न किंचिदवजग्मतुः । वेदात्मना तदाव्यक्तः प्रणवो विकृतिं गतः

အမှန်တရားကို နားလည်သိမြင်ရန် ရှာဖွေကြသော ထိုဒေဝတနှစ်ပါးပင် မည်သည့်အရာကိုမျှ မဖမ်းဆုပ်နိုင်ခဲ့ကြ။ ထို့နောက် ဝေဒ၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော မဖော်ပြသေးသည့် ပရဏဝသည် ပေါ်လွင်သည့် ပြောင်းလဲမှုသို့ ဝင်ရောက်ကာ သူတို့နားလည်နိုင်ရန် ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားလာ၏။

Verse 7

तत्राकारो ऋगभवदुकारो यजुरव्ययः । मकारस्साम संजातो नादस्त्वाथर्वणी श्रुतिः

ထိုနေရာ၌ အက္ခရာ «အ» သည် ရိဂ္ဝေဒ ဖြစ်လာ၏။ «ဥ» သည် မပျက်မယွင်းသော ယဇုရဝေဒ ဖြစ်လာ၏။ «မ» သည် သာမဝေဒ အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာပြီး နာဒ—အတွင်းသံတုန်ခါ—သည် အထർဝ-ရှရုတိ ဖြစ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် «အိုမ်» သည် ဝေဒဗျာဒိတ်၏ မျိုးစေ့ဟု သင်ကြားကာ၊ သဗ္ဒ၏ အရှင်ဖြစ်သော သီဝနှင့် လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကို ပေးသနားသူအဖြစ် ညွှန်ပြ၏။

Verse 8

ऋगयं स्थापयामास समासात्त्वर्थमात्मनः । रजोगुणेषु ब्रह्माणं मूर्तिष्वाद्यं क्रियास्वपि

အရှင်သည် မိမိ၏ အတ္ထသဘောကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသော အဖြစ် ရိဂ္ဝေဒကို တည်ထောင်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ရဇောဂုဏ်၏ အခြေအနေများအတွင်း၌ မူရတိများထဲမှ အဦးဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းရေး လုပ်ဆောင်ချက်များထဲမှလည်း အဦးဆုံးအဖြစ် ဘြဟ္မာကို ခန့်ထားတော်မူ၏။

Verse 9

सृष्टिं लोकेषु पृथिवीं तत्त्वेष्वात्मानमव्ययम् । कलाध्वनि निवृत्तिं च सद्यं ब्रह्मसु पञ्चसु

လောကများအတွင်း၌ သူသည် ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းခြင်းဖြစ်၏။ ဓာတ်များအတွင်း၌ သူသည် မြေဓာတ်ဖြစ်၏။ တတ္တဝများအတွင်း၌ သူသည် မပျက်မယွင်း အတ္တမန်ဖြစ်၏။ ကလာနှင့် အဓွန်၏ အဆင့်ဆင့်လမ်းကြောင်း၌ သူသည် နိဝෘတ္တိ—ပြန်လည်ရောက်ခြင်းဖြစ်၍၊ ဗြဟ္မန် ငါးမျိုးအတွင်း၌လည်း ချက်ချင်းတည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 10

लिंगभागेष्वधोभागं बीजाख्यं कारणत्रये । चतुःषष्टिगुणैश्वर्यं बौद्धं यदणिमादिषु

လိင်္ဂ၏ အပိုင်းခွဲများအနက် အောက်ပိုင်းကို «မျိုးစေ့» ဟုခေါ်၍ အကြောင်းရင်း သုံးမျိုး၏ တြိယဒ်နှင့် ဆက်နွယ်၏။ ထိုသဘောတရားကို အတွင်းပိုင်း ဉာဏ်ပွင့် အင်အားဟူ၍ နားလည်ရမည်၊ အဏိမာ စသည်တို့အပါအဝင် ဂုဏ် ၆၄ မျိုး၏ အရှင်သဘော ပြည့်စုံခြင်းကို ဆောင်၏။

Verse 11

तदित्थमर्थैर्दशभिर्व्याप्तं विश्वमृचा जगत् । अथोपस्थापयामास स्वार्थं दशविधं यजुः

ဤသို့ အဓိပ္ပါယ် ဆယ်မျိုးဖြင့် Ṛk (ရိဂ်) ဝေဒဗျာဒိတ်သည် စကြဝဠာတစ်လျှောက်နှင့် လှုပ်ရှားသောလောကကိုလည်း ပြည့်နှံ့စေ၏။ ထို့နောက် မိမိရည်ရွယ်ချက် ဆယ်မျိုးရှိသော Yajus (ယဇု) ဝေဒဗျာဒိတ်သည် မိမိ၏ သီးခြားရည်ရွယ်ချက်ကို ထင်ရှားစေကာ—ကမ္မဘုရားပူဇော်ခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုအကျင့်၏ လမ်းကို တည်ထောင်၏။

Verse 12

सत्त्वं गुणेषु विष्णुं च मूर्तिष्वाद्यं क्रियास्वपि । स्थितिं लोकेष्वंतरिक्षं विद्यां तत्त्वेषु च त्रिषु

ဂုဏ်များအတွင်း၌ သူသည် သတ္တဝ (Sattva) ဖြစ်၏။ ထိန်းသိမ်းသော ဒေဝတားများအတွင်း၌ သူသည် ဗိဿဏု (Viṣṇu) ဖြစ်၏။ မူရတိများအတွင်း၌ သူသည် အဓိက ပထမတော်မူ၏။ လုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း၌လည်း သူသည် လှုပ်ရှားစေသော ကရိယာအင်အားတော် ဖြစ်၏။ လောကများအတွင်း၌ သူသည် စ္ထိတိ—တည်တံ့ထိန်းသိမ်းခြင်း ဖြစ်၏။ ဒေသများအတွင်း၌ သူသည် အန္တရိက္ခ—အလယ်ကောင်းကင် ဖြစ်၏။ တတ္တဝ အခြေခံ သုံးမျိုးအတွင်း၌ သူသည် ဝိဒ္ယာ—ရှီဝသို့ ဝိညာဉ်ကို ဦးတည်စေသော အလင်းပညာ ဖြစ်၏။

Verse 13

कलाध्वसु प्रतिष्ठां च वामं ब्रह्मसु पञ्चसु । मध्यं तु लिंगभागेषु योनिं च त्रिषु हेतुषु

ကလာ (kalā) များ၏ လမ်းကြောင်း (adhvans) အတွင်း၌ တည်မြဲစေသော အင်အား ပရတိဋ္ဌာ (Pratiṣṭhā) ကို စိတ်တည်စေ၍ ဆင်ခြင်ရမည်။ ဗြဟ္မန် ငါးပါးအတွင်း၌ ဘယ်ဘက်သဘောတရား ဝာမ (Vāma) ကို ဆင်ခြင်ရမည်။ လင်္ဂ (Liṅga) ၏ အပိုင်းအခြားများအတွင်း၌ အလယ်သဘော မဓျ (Madhya) ကို ဆင်ခြင်ရမည်။ အကြောင်းရင်း သုံးပါးအတွင်း၌ ယောနိ (Yoni) ဟူသော မွေးဖွားရာ မူလကို ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 14

प्राकृतं च यथैश्वर्यं तस्माद्विश्वं यजुर्मयम् । ततोपस्थापयामास सामार्थं दशधात्मनः

အရှင်၏ အာဏာတော်နှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့၊ ပထမဓာတ်ပစ္စည်းအမိန့်ကိုလည်း ထုတ်ဖော်တော်မူ၏။ ထိုမှ ယဇုစ် (ယဇုရ်) ယဇ္ဈာသဘောတရားဖြင့် ပြည့်နှက်သော စကြဝဠာကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ ထို့နောက် ဒသဝိဓာတ္မန် (ဆယ်မျိုးဝိညာဉ်) စကြဝဠာစနစ်၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို တည်ထောင်တော်မူ၏။

Verse 15

तमोगुणेष्वथो रुद्रं मूर्तिष्वाद्यं क्रियासु च । संहृतिं त्रिषु लोकेषु तत्त्वेषु शिवमुत्तमम्

တမောဂုဏ်၌ သူ့ကို «ရုဒြ» ဟု သိကြ၏။ မူရတိ (ရုပ်သဏ္ဌာန်) များအနက် အဓိကပထမတော်မူ၏။ ကရိယာ (လုပ်ဆောင်မှု) များအနက် ပျက်သိမ်းခြင်း၏ အင်အားတော်ဖြစ်၏။ လောကသုံးပါး၌ စကြဝဠာပြန်လည်သိမ်းယူခြင်းတော်တိုင်ဖြစ်ပြီး၊ တတ္တဝ (တတ္တဝ) အားလုံးအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး «ရှီဝ»—အထွတ်အထိပ် သစ္စာနှင့် အရှင်တော်ဖြစ်၏။

Verse 16

विद्याकलास्वघोरं च तथा ब्रह्मसु पञ्चसु । लिंगभागेषु पीठोर्ध्वं बीजिनं कारणत्रये

ဗိဒ္ယာနှင့် ကလာ (သိပ္ပံ/အနုပညာ) များအတွင်း သူသည် «အဃောရ» ဖြစ်၏။ ထို့အတူ ပဉ္စဗြဟ္မ (ဗြဟ္မငါးပါး) အတွင်း၌လည်း ထိုသို့ပင်။ လင်္ဂ၏ အစိတ်အပိုင်းများအနက် ပီဋ္ဌ (ပီဋ္ဌ) အထက်၌ သူ့ကို မျိုးစေ့ဆောင်သူ «ဘီဇင်» ဟူ၍ သမဓိပြုရမည်။ ထို့ပြင် ကာရဏ-တြယ (အကြောင်းရင်းသုံးအဆင့်) ကို အုပ်စိုးတော်မူ၏။

Verse 17

पौरुषं च तथैश्वर्यमित्थं साम्ना ततं जगत् । अथाथर्वाह नैर्गुण्यमर्थं प्रथममात्मनः

ဤသို့ သာမန် (Sāman) သီချင်းတော်၏ သန့်ရှင်းသော သံလွင်ဖြင့် စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံး ပြန့်နှံ့နေသည်—အရှင်၏ ပေါရုရှ (ကိုယ်တိုင်တည်ရှိမှု) နှင့် အိုင်ရှွရျ (အာဏာတော်) နှစ်ပါးလုံးဖြင့်။ ထို့နောက် အထာဝန် (Atharvan) သည် နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်မဲ့) သဘောတရားအဖြစ် အတ္တမန်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပထမဦးစွာ ကြေညာ၏။

Verse 18

ततो महेश्वरं साक्षान्मूर्तिष्वपि सदाशिवम् । क्रियासु निष्क्रियस्यापि शिवस्य परमात्मनः

ထို့နောက် (သူသည်) မဟေရှဝရကို တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့သိမြင်လာသည်—ရုပ်သဏ္ဌာန်များအတွင်း၌ပင် တည်ရှိသော စဒါသီဝကို။ ထိုအမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝသည် လုပ်ဆောင်မှုများအတွင်း ပါဝင်သော်လည်း အမြဲတမ်း အလုပ်မလုပ်သကဲ့သို့ အကမ္မ (လွန်ကဲ) အနေဖြင့် တည်နေသည်။

Verse 19

भूतानुग्रहणं चैव मुच्यंते येन जंतवः । लोकेष्वपि यतो वाचो निवृत्ता मनसा सह

သတ္တဝါအပေါင်းတို့အပေါ် သခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်ပင် သတ္တဝါတို့ လွတ်မြောက်ကြသည်။ လောကအပေါင်းတို့၌ပင် စကားနှင့် စိတ်တို့သည် သခင်ထံ မရောက်နိုင်သဖြင့် ပြန်လှည့်သွားကြ၏။

Verse 20

तदूर्ध्वमुन्मना लोकात्सोमलोकमलौकिकम् । सोमस्सहोमया यत्र नित्यं निवसतीश्वरः

အွန်မာနာလောကထက် အထက်တွင် လောကီမဟုတ်သော ဆိုမလောကရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ဆိုမသည် ဟိုးမာနှင့်အတူ အမြဲတမ်း တည်ရှိပြီး၊ ထိုအရပ်၌ အီရှဝရ (သခင်) သာသနာတော်အမြဲ နေထိုင်တော်မူ၏။

Verse 21

तदूर्ध्वमुन्मना लोकाद्यं प्राप्तो न निवर्तते । शांतिं च शांत्यतीतां च व्यापिकां चै कलास्वपि

ထိုအထက်သို့ မြင့်တက်၍ အွန်မာနာ၌ တည်သော စိတ်သည် မူလအာလမ္ဘကို ရောက်ပြီး ပြန်မလာတော့။ ထိုနေရာ၌ ငြိမ်းချမ်းမှုကိုလည်း၊ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ကျော်လွန်သော ငြိမ်းချမ်းမှုကိုလည်း သိမြင်ကာ၊ အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုး၍ ကလာ (ပေါ်ထွန်းမှုအဆင့်) အားလုံး၌ပါ တည်ရှိသည်။

Verse 22

तत्पूरुषं तथेशानं ब्रह्म ब्रह्मसु पञ्चसु । मूर्धानमपि लिंगस्य नादभागेष्वनुत्तमम्

ဘရဟ္မန်ငါးပါး (ဒေဝသဘောတရားငါးမျိုး) အတွင်း၌ တတ္ပုရုရှနှင့် အီရှာနတို့သည် အမှန်တကယ် ဘရဟ္မန်ဖြစ်ကြ၏။ ထိုနှစ်ပါးကို လိင်္ဂ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး «ဦးခေါင်း» ဟု ကြေညာကြပြီး၊ နာဒ (အတွင်းသန့်ရှင်းသံ) ၏ အပိုင်းအခြား၌ အထူးအမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။

Verse 23

यत्रावाह्य समाराध्यः केवलो निष्कलः शिवः । तत्तेष्वपि तदा बिंदोर्नादाच्छक्तेस्ततः परात्

တစ်ပါးတည်းသော အစိတ်အပိုင်းမရှိသော (နိစ္ကလ) သီဝရှင်ကို ဖိတ်ခေါ်၍ သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ရာ နေရာ၌—ထိုအခါ တတ္တဝများအတွင်း၌ပင် ထိုရှင်ကို ဘိန္ဒုကိုလွန်၍ နာဒကိုကျော်ကာ သက္တိထက်ပင် မြင့်မြတ်သောအဖြစ် သိမြင်ရမည်။

Verse 24

तत्त्वादपि परं तत्त्वमतत्त्वं परमार्थतः । कारणेषु त्रयातीतान्मायाविक्षोभकारणात्

အမြင့်ဆုံးသော အမှန်တရားအရ၊ ထိုရှင်သည် တတ္တဝများထက်ပင် လွန်ကဲသော အမှန်တရား—‘အတတ္တဝ’ ဟူသော အမျိုးအစားမဟုတ်သည့် အလွန်လွန်ကဲမှု ဖြစ်သည်။ ထိုရှင်သည် အကြောင်းတရား သုံးပါးကိုလည်း ကျော်လွန်ကာ မာယာကို လှုပ်ရှားစေသော (ဝိက္ခိုဘ) အကြောင်းရင်းတည်းဟူ၍ ပေါ်ထွန်းမှုကို စတင်စေသည်။

Verse 25

अनंताच्छुद्धविद्यायाः परस्ताच्च महेश्वरात् । सर्वविद्येश्वराधीशान्न पराच्च सदाशिवात्

အနန္တကိုလည်း ကျော်လွန်၍၊ သန့်ရှင်းသော ဝိဒ္ယာကိုလည်း ကျော်လွန်၍၊ မဟေရှ్వరကိုတောင် ကျော်လွန်သော်လည်း—သဒာရှီဝ၊ ဗိဒ္ယာရှင်များ၏ အရှင်တော်အပေါင်းတို့၏ အထက်တော်မူသော အမြင့်ဆုံးရှင်ထက် မြင့်သူ မရှိ။

Verse 26

सर्वमंत्रतनोर्देवाच्छक्तित्रयसमन्वितात् । पञ्चवक्त्राद्दशभुजात्साक्षात्सकलनिष्कलात्

မန်တရအားလုံး၏ အနှစ်သာရကို ကိုယ်တော်တင်ဆောင်သော ထိုဘုရားသည် သက္တိ သုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံ၍—မျက်နှာငါးပါး၊ လက်ဆယ်ပါးဖြင့် ထင်ရှားသော အမှန်တရားတော်တည်းဟူ၍၊ သက္ကလ (အင်္ဂါရပ်ရှိ) နှင့် နိစ္ကလ (အင်္ဂါရပ်မရှိ) နှစ်မျိုးလုံးကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 27

तस्मादपि पराद्बिंदोरर्धेदोश्च ततः परात् । ततः परान्निशाधीशान्नादाख्याच्च ततः परात्

ထိုအရာထက်လည်း ကျော်လွန်၍ ဘိန္ဒု ရှိ၏။ အာဓမಾತ್ರာ (တစ်ဝက်အတိုင်းအတာ) ကိုတောင် ကျော်လွန်လျှင် ထို့ထက် မြင့်သော အရာရှိ၏။ ည၏ အရှင် (လ) ထက် မြင့်သည်မှာ နာဒ သဘောတရားဖြစ်ပြီး၊ နာဒကိုလည်း ထပ်မံကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံးမှာ—အသံနှင့် သင်္ကေတ အဆင့်ဆင့်အားလုံးကို လွန်ကဲသော ထာဝရ ပတိ၊ သီဝရှင်တော် ဖြစ်သည်။

Verse 28

ततः परात्सुषुम्नेशाद्ब्रह्मरंध्रेश्वरादपि । ततः परस्माच्छक्तेश्च परस्ताच्छिवतत्त्वतः

သုသုမ္နာ၏ အရှင်ကို ကျော်လွန်၍၊ ဗြဟ္မရန္ဓြကို အုပ်စိုးသော အရှင်ကိုပင် ကျော်လွန်၍၊ ထို့ထက် မြင့်မြတ်သည့် အရာရှိသေး၏။ သက္တိကိုပင် ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားမှာ ရှိဝတတ္တဝ ဖြစ်၏။

Verse 29

परमं कारणं साक्षात्स्वयं निष्कारणं शिवम् । कारणानां च धातारं ध्यातारां ध्येयमव्ययम्

ရှီဝသည် အမြင့်ဆုံးအကြောင်းရင်းကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုယ်တိုင်မှာ အကြောင်းမရှိသော အကြောင်းကင်းရှင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းပံ့ပိုးသူ이며၊ သမాధိပြုသူတို့အတွက် မပျက်မယွင်းသော သမాధိ၏ အာရုံတရား ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 30

परमाकाशमध्यस्थं परमात्मोपरि स्थितं । सर्वैश्वर्येण संपन्नं सर्वेश्वरमनीश्वरम्

ရှီဝသည် အမြင့်ဆုံး အာကာသ၏ အလယ်၌ တည်ရှိ၍၊ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ကိုတောင် ကျော်လွန်သည့် အထက်၌ တည်တံ့တော်မူ၏။ အာဏာအလုံးစုံဖြင့် ပြည့်စုံကာ အရှင်အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုယ်တိုင်မှာ မည်သူ့အာဏာအောက်၌မှ မရှိသော အမိန့်မခံရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 31

ऐश्वर्याच्चापि मायेयादशुद्धान्मानुषादिकात् । अपराच्च परात्त्याज्यादधिशुद्धाध्वगोचरात्

မာယာမှ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ အိုင်ශ්ဝర్య (အာဏာတန်ခိုး) ၏ လောကဝန်းကျင်၌ ပါဝင်သော လူသားအခြေအနေစသည့် မသန့်ရှင်းသော အခြေအနေများကိုလည်း စွန့်လွှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် အနိမ့်နှင့် အမြင့်သော တတ္တဝများကိုတောင် စွန့်ပစ်ရမည်၊ အကြောင်းမှာ အမြင့်ဆုံးသည် သန့်ရှင်းသော လမ်းကြောင်းများ (adhiśuddha-adhvan) ကို ကျော်လွန်၍ ၎င်းတို့၏ အကန့်အသတ်ကိုလည်း လွန်ကဲသော အရာဖြင့်သာ ရောက်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 32

तत्पराच्छुद्धविद्याद्यादुन्मनांतात्परात्परात् । परमं परमैश्वर्यमुन्मनाद्यमनादि च

ထို့ထက်လွန်၍ သန့်ရှင်းသော ဗိဒ္ဓာ (Pure Knowledge) ကိုယ်တိုင် ရှိသည်။ ထို့ထက်တောင် လွန်ကဲသောအရာမှာ အွန်မနာ (Unmanā)—စိတ်ကို ကျော်လွန်ခြင်း—အမြင့်ဆုံးထက် အမြင့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် အမြင့်ဆုံး အိုင်ශ්ဝర్య၊ အပြည့်စုံသော အာဏာတော်ဖြစ်ပြီး၊ အွန်မနာမှ စတင်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း ကိုယ်တိုင်မှာ အစမရှိသော အနာဒီ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 33

अपारमपराधीनं निरस्तातिशयं स्थिरम् । इत्थमर्थैर्दशविधैरियमाथर्वणी श्रुतिः

ထို့ကြောင့် သဘောတရားအဓိပ္ပါယ် ဆယ်မျိုးဖြင့် ဤအာထರ್ವဏီ ဗေဒဝိညာဉ်တော်သည် ရှီဝကို အနန္တ၊ မည်သူ့အပေါ်မှ မမှီခို၊ မလွန်ကဲနိုင်သူ၊ ထာဝရတည်ငြိမ်သူဟု ကြေညာသည်—ပတိ၊ မပြောင်းလဲသော အရှင်၊ ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်ကို ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေသူ။

Verse 34

यस्माद्गरीयसी तस्माद्विश्वं व्याप्तमथर्वणात् । ऋग्वेदः पुनराहेदं जाग्रद्रूपं मयोच्यते

အလွန်လေးနက်၍ မြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့် အထာဝဗေဒသည် စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံး ပျံ့နှံ့နေ၏။ ထို့ပြင် ရိဂ္ဗေဒက ထပ်မံကြေညာသည်—ဤအရာကို ငါက နိုးကြားသဘော (ဇာဂရတ်) ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဟု ဆို၏။

Verse 35

येनाहमात्मतत्त्वस्य नित्यमस्म्यभिधायकः । यजुर्वेदो ऽवदत्तद्वत्स्वप्नावस्था मयोच्यते

ထိုအတွင်းသဘောတရားကြောင့် ငါသည် အတ္တမတတ္တဝ၏ အမှန်တရားကို အမြဲဖော်ပြသူဖြစ်၏။ ထိုနည်းတူ ယဇုရ္ဗေဒကိုလည်း ငါက အိပ်မက်အခြေအနေ (စွပ်ပန) ၏ သဘောဟု ကြေညာ၏။

Verse 36

भोग्यात्मना परिणता विद्यावेद्या यतो मयि । साम चाह सुषुप्त्याख्यमेवं सर्वं मयोच्यते

ဗိဒ္ယာ၏ အင်အားသည် ခံစားနိုင်သော အရာ (ဘောဂျ) အဖြစ် ပြောင်းလဲလာသောကြောင့်၊ ငါ၌ တည်နေသဖြင့် သိနိုင်သော အရာ (ဝေဒျ) ဖြစ်၏။ ထိုအခြေအနေကိုလည်း “နက်ရှိုင်းအိပ်စက်ခြင်း” (သုရှုပ်တိ) ဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဤအရာအားလုံးကို ငါကြေညာ၏။

Verse 37

ममार्थेन शिवेनेदं तामसेनाभिधीयते । अथर्वाह तुरायाख्यं तुरीयातीतमेव च

ငါ၏ ရည်ရွယ်သဘောအတိုင်း ဤသင်ကြားချက်ကို တာမသ—ရှီဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင်—က ကြေညာထား၏။ ထို့ပြင် ၎င်းကို “အထာဝါဟ” ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး “တူရာ” ဟုလည်း သိကြကာ၊ စတုတ္ထအခြေအနေ (တူရိယ) ကိုတောင် ကျော်လွန်သော တူရိယာတီတ ဖြစ်၏။

Verse 38

मयाभिधीयते तस्मादध्वातीतपदोस्म्यहम् । अध्वात्मकं तु त्रितयं शिवविद्यात्मसंज्ञितम्

ထို့ကြောင့် ငါသည် အဓွဝန်များ (ကမ္ဘာလောက ပေါ်ထွန်းရာ လမ်းကြောင်းများ) ကို ကျော်လွန်သော အခြေအနေ၌ တည်ရှိသူဟု ကြေညာသည်။ အဓွဝန်သဘာဝရှိသော သုံးပါးတစ်စုကိုလည်း «သီဝ-ဝိဒ္ယာ»—သီဝ၏ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်—၏ အနှစ်သာရဟု သိကြသည်။

Verse 39

तत्त्रैगुण्यं त्रयीसाध्यं संशोध्यं च पदैषिणा । अध्वातीतं तुरीयाख्यं निर्वाणं परमं पदम्

အမြင့်ဆုံး အဘောဒ္ဓာနကို ရှာဖွေသူသည် ဂုဏ်သုံးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဝေဒသုံးပါးဖြင့် သိနိုင်သော အရာကို အပြည့်အဝ သန့်စင်ရမည်။ လောကီလမ်းကြောင်းများကို ကျော်လွန်သော် တုရိယဟု ခေါ်သော အခြေအနေ—အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန် အဆင့်သို့ ရောက်သည်။

Verse 40

तदतीतं च नैर्गुण्यादध्वनोस्य विशोधकम् । द्वयोः प्रमापको नादो नदांतश्च मदात्मकः

ထိုလမ်းကြောင်းအားလုံးကို ကျော်လွန်သော် ၎င်းသည် နိရ္ဂုဏ (ဂုဏမဲ့) သဘောဖြစ်၍ ပေါ်ထွန်းမှု၏ လမ်းစဉ်ကို သန့်စင်ပေးသည်။ နာဒ (Nāda) သည် ပေါ်ထွန်းနှင့် မပေါ်ထွန်း နှစ်ဖက်လုံးကို တိုင်းတာထိန်းညှိသူဖြစ်ပြီး၊ အသံ၏ အဆုံး (nadānta) သည် «ငါ» ဟူသော အတွင်းသိမြင်မှု၏ သဘောဖြစ်သည်။

Verse 41

तस्मान्ममार्थस्वातंत्र्यात्प्रधानः परमेश्वरः । यदस्ति वस्तु तत्सर्वं गुणप्रधान्ययोगतः

ထို့ကြောင့် အရ္ထ (artha) အပေါ်၌ ငါ၏ ကိုယ်ပိုင် အာဏာပိုင်လွတ်လပ်မှုကြောင့် ငါ—ပရမေရှွရ—သည် အဓိက အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ရှိသမျှ အရာဝတ္ထုအားလုံးသည် ဂုဏ်တို့၏ အလွန်အကျွံအာဏာနှင့် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုအလိုက် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 42

समस्तं व्यस्तमपि च प्रणवार्थं प्रचक्षते । सवार्थवाचकं तस्मादेकं ब्रह्मैतदक्षरम्

ပညာရှင်တို့က ပရဏဝ (အောံ) ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ပေါင်းစည်းထားသောပုံစံနှင့် ခွဲခြမ်းဆန်းစစ်သောပုံစံ နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် သိမြင်နိုင်ကြောင်း ကြေညာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤမပျက်မယွင်းသော အက္ခရာသည် အဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို ဆိုလိုသဖြင့် တစ်ပါးတည်းသော ဘြဟ္မန်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 43

तेनोमिति जगत्कृत्स्नं कुरुते प्रथमं शिवः । शिवो हि प्रणवो ह्येष प्रणवो हि शिवः स्मृतः

ထို့နောက် “အိုမ်” ဟု အသံထွက်၍ သီဝသည် အရင်ဆုံး စကြဝဠာတစ်လောကလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ သီဝသည်ပင် ဤ ပ္ရဏဝ (Praṇava) ဖြစ်ပြီး ပ္ရဏဝသည် သီဝတော်မူတော်တည်းဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 44

वाच्यवाचकयोर्भेदो नात्यंतं विद्यते यतः । चिंतया रहितो रुद्रो वाचोयन्मनसा सह

အဓိပ္ပါယ်ခံ (ဝါချျ) နှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖော် (ဝါချက) တို့၏ ကွာခြားမှုသည် အပြည့်အဝ မပြတ်သားသဖြင့်၊ အတွေးအခေါ်ကင်းသော ရုဒြသည် စကားနှင့် စိတ်တို့ကိုလည်း ကျော်လွန်တော်မူ၏။

Verse 45

अप्राप्य तन्निवर्तंते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः । एकाक्षरादकाराख्यादात्मा ब्रह्माभिधीयते

ထိုအမြင့်ဆုံးတတ္တဝါကို မရောက်နိုင်သဖြင့် စကားတို့သည် ပြန်လှည့်သွားကြ၏။ သို့သော် ထိုအရှင်ကို အက္ခရာတစ်လုံးတည်းဖြင့် ညွှန်ပြနိုင်၏။ ‘အ’ ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ အတ္တမ (အာတ္မာ) ကို ဗြဟ္မန် (Brahman) ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 46

एकाक्षरादुकाराख्याद्द्विधा विष्णुरुदीर्यते । एकाक्षरान्मकाराख्याच्छिवो रुद्र उदाहृतः

‘ဥ’ ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ ဗိဿဏုကို နှစ်မျိုးသဘောဖြင့် ကြေညာကြ၏။ ‘မ’ ဟုခေါ်သော အက္ခရာတစ်လုံးမှ သီဝကို ရုဒြဟု ကြေညာတော်မူ၏။

Verse 47

दक्षिणांगान्महेशस्य जातो ब्रह्मात्मसंज्ञिकः । वामांगादभवद्विष्णुस्ततो विद्येति संज्ञितः

မဟေရှဝရ၏ ညာဘက်အင်္ဂါမှ ဗြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာ၍ “ဗြဟ္မာ-တတ္တဝါ” ဟု ခေါ်ကြ၏။ ဘယ်ဘက်အင်္ဂါမှ ဗိဿဏု ပေါ်ထွန်းလာသဖြင့် “ဝိဒျာ” (ထိန်းသိမ်း စီမံသတ်မှတ်သော အင်အား) ဟု အမည်ပေးကြ၏။ ဤသို့ ပုရာဏာသည် အရှင်ကို အမြင့်ဆုံး ပတိ (Pati) ဟု ကြေညာပြီး စကြဝဠာ၏ လုပ်ငန်းများသည် ထိုအရှင်ထံမှ စီးဆင်းလာသည်ဟု ဆို၏။

Verse 48

हृदयान्नीलरुद्रो भूच्छिवस्य शिवसंज्ञिकः । सृष्टेः प्रवर्तको ब्रह्मा स्थितेर्विष्णुर्विमोहकः

ရှီဝ၏ နှလုံးမှ နီလာရုဒ္ဒရ ပေါ်ထွန်းလာ၍ “ရှီဝ” ဟူသော နာမတော်ဖြင့် ထင်ရှား၏။ ဗြဟ္မာသည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို လှုံ့ဆော်သူ၊ ဗိဿဏုသည် ထိန်းသိမ်းခြင်းကို အုပ်စိုး၍ အမြင့်ဆုံးသမ္မာတရားကို ဖုံးကွယ်သော မောဟကို ဖြစ်စေ၏။

Verse 49

संहारस्य तथा रुद्रस्तयोर्नित्यं नियामकः । तस्मात्त्रयस्ते कथ्यंते जगतः कारणानि च

ရုဒ္ဒရသည် သုတ်သင်ဖျက်ဆီးခြင်း၏ ကర్తာဖြစ်ပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း အင်အားနှစ်ပါးကိုလည်း အမြဲတမ်း စည်းကမ်းထိန်းညှိသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုသုံးပါးကို ကမ္ဘာလောက၏ အကြောင်းရင်းများဟု ဆိုကြ၏။

Verse 50

कारणत्रयहेतुश्च शिवः परमकारणम् । अर्थमेतमविज्ञाय रजसा बद्धवैरयोः

ရှီဝသည် အကြောင်းရင်းသုံးပါး၏ နောက်ကွယ်အကြောင်းရင်းဖြစ်၍၊ ကိုယ်တိုင်ပင် အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းတော်မူ၏။ ဤအဓိပ္ပါယ်ကို မသိကြသဖြင့် ရဇတ် (rajas) ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါတို့သည် အပြန်အလှန် ရန်ငြိုးသို့ ကျရောက်ကြ၏။

Verse 51

युवयोः प्रतिबोधाय मध्ये लिंगमुपस्थितम् । एवमोमिति मां प्राहुर्यदिहोक्तमथर्वणा

သင်တို့နှစ်ဦးကို နားလည်သဘောပေါက်စေရန် လင်္ဂသည် သင်တို့အလယ်၌ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ကြောင့် အထရဝဏ (Atharvan) က ဤနေရာ၌ ကြေညာထားသကဲ့သို့၊ သူတို့သည် “အိုမ်” ဟူသော သရဝဏ္ဏဖြင့် ငါ့ကို ခေါ်ဆိုကြ၏။

Verse 52

ऋचो यजूंषि सामानि शाखाश्चान्याः सहस्रशः । वेदेष्वेवं स्वयं वक्त्रैर्व्यक्तमित्यवदत्स्वपि

“ရစ်ခ် (Ṛk) မန္တရများ၊ ယဇုစ် (Yajus) ဖော်မြူလာများ၊ သာမန် (Sāman) သီချင်းများနှင့် အခြား ဝေဒသခွဲများ အထောင်ပေါင်းများစွာတို့သည်—ဝေဒများအတွင်း၌ ကိုယ်ပိုင်နှုတ်ဖြင့် ပြောထွက်သကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာခဲ့သည်” ဟု ဆို၏။

Verse 53

स्वप्नानुभूतमिव तत्ताभ्यां नाध्यवसीयते । तयोस्तत्र प्रबोधाय तमोपनयनाय च

ထိုအမှန်တရားကို သူတို့နှစ်ဦးက အခိုင်အမာ မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြ—အိပ်မက်တွင် တွေ့ကြုံသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအခြေအနေ၌ သူတို့ကို နိုးကြားစေရန်နှင့် အမှောင် (အဝိဇ္ဇာ) မှ ထုတ်ဆောင်ရန်အတွက် သင်ကြားချက်ကို ပေးအပ်သည်။

Verse 54

लिंगेपि मुद्रितं सर्वं यथा वेदैरुदाहृतम् । तद्दृष्ट्वा मुद्रितं लिंगे प्रसादाल्लिंगिनस्तदा

လိင်္ဂအတွင်း၌ပင် ဝေဒများက ကြေညာထားသကဲ့သို့ အရာအားလုံးသည် တံဆိပ်ထိုးထားသကဲ့သို့ ထင်ရှားနေ၏။ ထိုသို့ လိင်္ဂပေါ်တွင် အရာအားလုံး ထင်ပေါ်နေသည်ကို မြင်ကြသောအခါ လိင်္ဂကို ကိုးကွယ်သူများ (ရှီဝဘုရားကို ကိုးကွယ်သူများ) သည် ထိုအချိန်၌ ပရသာဒ (ကျေးဇူးတော်) ကို ရရှိကြ၏။

Verse 55

प्रशांतमनसौ देवौ प्रबुद्धौ संबभूवतुः । उत्पत्तिं विलयं चैव यथात्म्यं च षडध्वनाम्

စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်းသဖြင့် ထိုဒေဝတော်နှစ်ပါးသည် အပြည့်အဝ နိုးကြားသတိပြုလာကြ၏။ ထို့နောက် ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ပေါ်ထွန်းလောကကို စီမံဖွဲ့စည်းသော ခြောက်လမ်းကြောင်း (ṣaḍ-adhvā) ၏ အမှန်တရားကိုလည်း ထင်ရှားစွာ နားလည်သိမြင်ကြ၏။

Verse 56

ततः परतरं धाम धामवंतं च पूरुषम् । निरुत्तरतरं ब्रह्म निष्कलं शिवमीश्वरम्

ထိုအရာအားလုံးထက် ပိုမိုမြင့်မြတ်သေးသည်မှာ အမြင့်ဆုံး အဘိဓမ္မဌာနတော်နှင့် ထိုတောက်ပမှုကို ပိုင်ဆိုင်သော ပုရုಷ—ရှီဝဘုရား၊ အရှင်တော်ဖြစ်၏။ အနှိုင်းမဲ့ ဗြဟ္မန်၊ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော (niṣkala) အရှင်ရှီဝဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 57

पशुपाशमयस्यास्य प्रपञ्चस्य सदा पतिम् । अकुतोभयमत्यंतमवृद्धिक्षयमव्ययम्

ပရှု (ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါ) နှင့် ပါရှ (ချည်နှောင်မှု) တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤပေါ်ထွန်းလောက၏ အရှင် (ပတိ) ကို ငါသည် အစဉ်အမြဲ ဂါရဝပြု၏။ ထိုရှင်သည် ရှီဝဘုရား—အလွန်အမင်း မကြောက်မရွံ့၊ တိုးပွားခြင်းနှင့် လျော့နည်းခြင်းကို ကျော်လွန်၍ မပျက်မယွင်းသော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 58

वाह्यमाभ्यंतरं व्याप्तं वाह्याभ्यंतरवर्जितम् । निरस्तातिशयं शश्वद्विश्वलोकविलक्षणम्

သခင်သည် အပြင်နှင့် အတွင်းကိုလည်း အပြည့်အဝ ပျံ့နှံ့တော်မူသော်လည်း «အပြင်» «အတွင်း» ဟူသော အယူအဆတို့မှ ကင်းလွတ်တော်မူ၏။ အကန့်အသတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်မှုအားလုံးကို အမြဲလွန်ကဲ၍ လောကများနှင့် ၎င်းတို့၏ အရှိတရားအဆင့်ဆင့်မှ ထာဝရ သီးခြားတော်မူ၏။

Verse 59

अलक्षणमनिर्देश्यमवाङ्मनसगोचरम् । प्रकाशैकरसं शांतं प्रसन्नं सततोदितम्

သခင်သည် သတ်မှတ်လက္ခဏာမရှိ၊ ဖော်ပြမရ၊ စကားနှင့် စိတ်၏ အရာမဟုတ်တော်မူ၏။ သန့်ရှင်းသော အလင်း (သတိဉာဏ်) တစ်ရသာတည်းဖြစ်၍ အမြဲတည်ငြိမ်တောက်ပ၊ အမြဲကြည်လင်မေတ္တာပြည့်ဝ၊ ထာဝရ ကိုယ်တိုင်ထင်ရှားတော်မူ၏။

Verse 60

सर्वकल्याणनिलयं शक्त्या तादृशयान्वितम् । ज्ञात्वा देवं विरूपाक्षं ब्रह्मनारायणौ तदा

ထိုအခါ ဘြဟ္မာနှင့် နာရာယဏသည် အလုံးစုံမင်္ဂလာ၏ အာသ్రယဖြစ်၍ ထိုသို့သော ဒေဝီ-శక్తi နှင့် ပေါင်းစည်းတော်မူသော ဒေဝ Virūpākṣa ကို သိမြင်ကာ သခင်၏ အမှန်တကယ်သော ဒေဝတရားကို နားလည်သိရှိကြ၏။

Verse 61

रचयित्वांजलिं मूर्ध्नि भीतौ तौ वाचमूचतुः । ब्रह्मोवाच । अज्ञो वाहमभिज्ञो वा त्वयादौ देव निर्मितः

ကြောက်ရွံ့လျက် သူတို့နှစ်ဦးသည် လက်အုပ်ချီကို ဦးခေါင်းပေါ်တင်ကာ ပြောကြ၏။ ဘြဟ္မာက ဆို၏—“ငါသည် မသိသူဖြစ်စေ သိသူဖြစ်စေ၊ အို ဒေဝ၊ အစဦး၌ ငါကို သင်က ဖန်ဆင်းတော်မူခဲ့၏။”

Verse 62

ईदृशीं भ्रांतिमापन्न इति को ऽत्रापराध्यति । आस्तां ममेदमज्ञानं त्वयि सन्निहते प्रभो

ဤသို့သော မောဟထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့သော် ဤနေရာ၌ အမှန်တကယ် အပြစ်တင်ရမည့်သူ မည်သူရှိမည်နည်း။ အို प्रभो၊ သင်သည် ငါ့ရှေ့၌ တည်ရှိနေသဖြင့် ငါ့အဝိဇ္ဇာကို ထားပစ်ပါစေ။

Verse 63

निर्भयः को ऽभिभाषेत कृत्यं स्वस्य परस्य वा । आवयोर्देवदेवस्य विवादो ऽपि हि शोभनः

မကြောက်မရွံ့သူက မိမိအတွက်ဖြစ်စေ အခြားသူအတွက်ဖြစ်စေ လုပ်သင့်သည့်အရာကို ဘယ်သူက ပြောနိုင်မည်နည်း။ သို့သော် ဒေဝတို့၏ဒေဝအရှင်နှင့်ဆိုင်သောကိစ္စ၌ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးအကြား အငြင်းပွားခြင်းတောင် သင့်လျော်လှ၏၊ အမှန်တကယ်သင့်တော်ရာကို ခွဲခြားသိရန်ဖြစ်သည်။

Verse 64

पादप्रणामफलदो नाथस्य भवतो यतः । विष्णुरुवाच । स्तोतुं देव न वागस्ति महिम्नः सदृशी तव

သင်သည် အရှင်၊ သင်၏ခြေတော်၌ ဦးချကန်တော့ခြင်း၏ အကျိုးကို ပေးသနားတော်မူသောကြောင့်၊ ဗိဿနုက ဆို၏—“အို ဒေဝ၊ သင်၏ မဟိမကို ချီးမွမ်းရန် လုံလောက်သော စကားမရှိပါ; သင်၏ ဂုဏ်တော်နှင့် တူညီသည့်အရာ မရှိပါ။”

Verse 65

प्रभोरग्रे विधेयानां तूष्णींभावो व्यतिक्रमः । किमत्र संघटेत्कृत्यमित्येवावसरोचितम्

အရှင်၏ ရှေ့တော်၌၊ အမိန့်နာခံရမည့်သူတို့အတွက် တိတ်ဆိတ်နေခြင်းတောင် လွန်ကျူးမှုဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ သင့်လျော်သည်မှာ “ဤနေရာ၌ မည်သည့်ဝန်ဆောင်မှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း” ဟူသောမေးခွန်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 66

अजानन्नपि यत्किंचित्प्रलप्य त्वां नतो ऽस्म्यहम् । कारणत्वं त्वया दत्तं विस्मृतं तव मायया

မသိမမြင်ဘဲပင် ကျွန်ုပ်က မည်သို့မည်ပုံ ပြောဆိုခဲ့သမျှကို ယခု သင့်ထံ ဦးချကန်တော့ပါ၏။ သင်ကိုယ်တိုင် ပေးသနားတော်မူသော “အကြောင်းရင်း” ဟူသော အဆင့်အတန်းကို သင်၏ မာယာကြောင့် မေ့လျော့သွားခဲ့ပါသည်။

Verse 67

मोहितो ऽहंकृतश्चापि पुनरेवास्मि शासितः । विज्ञापितैः किं बहुभिर्भीतोस्मि भृशमीश्वर

မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်၍ အဟင်္ကာရကလည်း တွန်းအားပေးသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ထပ်မံ၍ အမိန့်တော်ဖြင့် ဆုံးမခံနေရပါသည်။ အကြောင်းပြချက်များ များစွာ ပြောခြင်းက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ အို အီရှွရ၊ ကျွန်ုပ်သည် အလွန်အမင်း ကြောက်ရွံ့နေပါသည်။

Verse 68

यतो ऽहमपरिच्छेद्यं त्वां परिच्छेत्तुमुद्यतः । त्वामुशंति महादेवं भीतानामार्तिनाशनम्

အတိုင်းအတာမရှိသော ကိုယ်တော်ကို ငါက သတ်မှတ်တိုင်းတာလိုက်မိသဖြင့်—အမှန်တကယ် မတိုင်းတာနိုင်သော်လည်း—လူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို «မဟာဒေဝ» ဟု ချီးမွမ်းကြ၏၊ ကြောက်ရွံ့သူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖျက်သိမ်းပေးသော အရှင်ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 69

अतो व्यतिक्रमं मे ऽद्य क्षंतुमर्हसि शंकर । इति विज्ञापितस्ताभ्यामीश्वराभ्यां महेश्वरः

ထို့ကြောင့် ယနေ့ ငါ၏ လွန်ကျူးမှုကို ခွင့်လွှတ်ပေးပါ၊ အို ရှင်ကရာ။ ထိုသို့ နတ်ဘုရားနှစ်ပါးက လျှောက်ထားသဖြင့် မဟေရှဝရ (မဟာဒေဝ) သည် အကြောင်းကို သိရှိကာ တုံ့ပြန်ရန် လှုပ်ရှားတော်မူ၏။

Verse 70

प्रीतो ऽनुगृह्य तौ देवौ स्मितपूर्वमभाषत । ईश्वर उवाच । वत्सवत्स विधे विष्णो मायया मम मोहितौ

အရှင်သည် ပီတိဖြစ်၍ နတ်ဘုရားနှစ်ပါးကို ကရုဏာဖြင့် ကောင်းချီးပေးကာ အပြုံးနူးညံ့ဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။ အရှင်က မိန့်တော်မူသည်—“ချစ်သားတို့၊ အို ဗိဓေ (ဗြဟ္မာ) နှင့် အို ဗိෂ္ဏု၊ သင်တို့နှစ်ဦးသည် ငါ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ခဲ့ကြသည်။”

Verse 71

युवां प्रभुत्वे ऽहंकृत्य बुद्धवैरो परस्परम् । विवादं युद्धपर्यंतं कृत्वा नोपरतौ किल

အာဏာပိုင်မှုအပေါ် အဟင်္ကာရကြောင့် သင်တို့နှစ်ဦးသည် စိတ်ထဲတွင် အပြန်အလှန် ရန်လိုလာကြ၏။ အငြင်းပွားမှုကို စစ်ပွဲအဆုံးသတ်အထိ ဆွဲခေါ်သွားပြီးလည်း မရပ်တန့်ခဲ့ကြသေးသည်။

Verse 72

ततश्च्छिन्ना प्रजासृष्टिर्जगत्कारणभूतयोः । अज्ञानमानप्रभवाद्वैमत्याद्युवयोरपि

ထို့နောက် ကမ္ဘာ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော သင်တို့နှစ်ဦးအတွက် သတ္တဝါဖန်ဆင်းမှုသည် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်သွား၏။ အဝိဇ္ဇာနှင့် မာနကြောင့် ပဋိပက္ခနှင့် အခြားအပြစ်အနာအဆာများသည် သင်တို့နှစ်ဦးထဲတွင်ပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

Verse 73

तन्निवर्तयितुं युष्मद्दर्पमोहौ मयैव तु । एवं निवारितावद्यलिंगाविर्भावलीलया

သင်တို့၏ မာနနှင့် မောဟကို အဆုံးသတ်စေရန် ငါတစ်ဦးတည်းက လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ သင်တို့သည် ငါ၏ လိင်္ဂ ပေါ်ထွန်းခြင်း လီလာကြောင့် တားဆီး၍ ထိန်းချုပ်ခံရသည်။

Verse 74

तस्माद्भूयो विवादं च व्रीडां चोत्सृज्य कृत्स्नशः । यथास्वं कर्म कुर्यातां भवंतौ वीतमत्सरौ

ထို့ကြောင့် နောက်ထပ် အငြင်းပွားမှုကိုလည်းကောင်း၊ အရှက်အကြောက်ကိုလည်းကောင်း အကုန်လုံး စွန့်ပစ်ကြလော့။ မနာလိုမှုကင်းစင်၍ သင်တို့နှစ်ဦးသည် မိမိတို့၏ တာဝန်ကို သင့်လျော်သကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ကြလော့။

Verse 75

पुरा ममाज्ञया सार्धं समस्तज्ञानसंहिताः । युवाभ्यां हि मया दत्ता कारणत्वप्रसिद्धये

ယခင်က ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း၊ ငါသည် သင်တို့နှစ်ဦးအား ဗဟုသုတ အားလုံးကို စုစည်းထားသော စာစုများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပေးအပ်ခြင်းသည် ဤကိစ္စ၌ သင်တို့၏ ကိရိယာကာရဏ အဖြစ်အနေကို ထင်ရှားတည်မြဲစေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 76

मंत्ररत्नं च सूत्राख्यं पञ्चाक्षरमयं परम् । मयोपदिष्टं सर्वं तद्युवयोरद्य विस्मृतम्

အက္ခရာငါးလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ “သုတ္တ” ဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ် မန္တရရတနာကို ငါကိုယ်တိုင် အပြည့်အစုံ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ထိုအရာအားလုံးကို ယနေ့ သင်တို့နှစ်ဦး မေ့လျော့သွားကြပြီ။

Verse 77

ददामि च पुनः सर्वं यथापूर्वं ममाज्ञया । यतो विना युवां तेन न क्षमौ सृष्टिरक्षणे

ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း ယခင်ကကဲ့သို့ အရာအားလုံးကို ငါ ပြန်လည်ပေးအပ်မည်။ အကြောင်းမူကား သင်တို့နှစ်ဦးမရှိလျှင် သူသည် စကြဝဠာကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရန် မစွမ်းနိုင်။

Verse 78

एवमुक्त्वा महादेवो नारायणपितामहौ । मंत्रराजं ददौ ताभ्यां ज्ञानसंहितया सह

ဤသို့ မဟာဒေဝသည် မိန့်တော်မူပြီးနောက် နာရာယဏနှင့် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) တို့အား «မန္တရရာဇ» ဟူသော မန္တရတို့၏ အရှင်ဘုရင်ကို လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏသံဟိတာနှင့်အတူ ပေးအပ်တော်မူ하였다။ ထိုကြောင့် သူတို့သည် ပတိ (အရှင်) ကို သိမြင်ကာ ပာရှ (pāśa) ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော သတ္တဝါတို့ကို မောက္ခသို့ ဦးဆောင်နိုင်စေသည်။

Verse 79

तौ लब्ध्वा महतीं दिव्यामाज्ञां माहेश्वरीं पराम् । महार्थं मंत्ररत्नं च तथैव सकलाः कलाः

မဟေရှ్వర၏ ကြီးမြတ်သော၊ ဒိဗ္ဗ၊ အမြင့်ဆုံးသော အမိန့်တော်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ သူတို့သည် အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်းသော မန္တရရတနာကိုလည်း ရရှိကာ၊ ထို့အပြင် ကလာ (သန့်ရှင်းသော အနုပညာ/ပညာ) အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ရရှိ하였다။

Verse 80

दंडवत्प्रणतिं कृत्वा देवदेवस्य पादयोः । अतिष्ठतां वीतभयावानंदास्तिमितौ तदा

ဒေဝဒေဝဖြစ်သော သခင်ရှီဝ၏ ခြေတော်ရင်း၌ ဒဏ္ဍဝတ်ပရဏတိ (အပြည့်အဝ လဲလျောင်းပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် ထိုနေရာ၌ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းကာ စိတ်ငြိမ်သက်၍ အာနန္ဒ၌ စိမ့်ဝင်နေကြသည်။

Verse 81

एतस्मिन्नंतरे चित्रमिंद्रजालवदैश्वरम् । लिंगं क्वापि तिरोभूतं न ताभ्यामुपलभ्यते

ထိုအချိန်အတွင်း၌ သခင်၏ အံ့ဩဖွယ် အာဏာတော်သည် အင်ဒြဇာလ မာယာကဲ့သို့ လိင်္ဂကို တစ်နေရာရာတွင် ပျောက်ကွယ်စေသဖြင့်၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် ထိုလိင်္ဂကို မမြင်နိုင်တော့ပေ။

Verse 82

ततो विलप्य हाहेति सद्यःप्रणयभंगतः । किमसत्यमिदं वृत्तमिति चोक्त्वा परस्परम्

ထို့နောက် ချစ်ခင်သံယောဇဉ် ပျက်ကွက်သွားသကဲ့သို့ ချက်ချင်း ဝမ်းနည်းငိုယိုကာ “ဟာဟာ” ဟု အော်ဟစ်ပြီး၊ အချင်းချင်း “ဤဖြစ်ရပ်သည် မမှန်နိုင်သလား၊ ဘာဖြစ်သွားသနည်း” ဟု ပြောဆိုကြသည်။

Verse 83

अचिंत्यवैभवं शंभोर्विचिंत्य च गतव्यथौ । अभ्युपेत्य परां मैत्रीमालिंग्य च परस्परम्

ရှမ္ဘု (သီဝ)၏ စိတ်မမှီနိုင်သော မဟာဗိဘဝကို စဉ်းစားသတိပြုရာမှ၊ နှစ်ဦးစလုံး ဝေဒနာကင်းစင်သွား၏။ အမြင့်ဆုံးသော မိတ်သဟာယသို့ ဝင်ရောက်ကာ အပြန်အလှန် ချစ်ခင်စွာ ပွေ့ဖက်ကြ၏။

Verse 84

जगद्व्यापारमुद्दिश्य जग्मतुर्देवपुंगवौ । ततः प्रभृति शक्राद्याः सर्व एव सुरासुराः

လောက၏ ကောင်းကျိုးနှင့် အုပ်ချုပ်စီမံမှုကို ရည်ရွယ်၍ နတ်တို့အထဲမှ အမြင့်မြတ်ဆုံး နှစ်ပါးသည် ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ အိန္ဒြာမှ စတင်ကာ ဒေဝနှင့် အသူရ အားလုံးတို့လည်း ထိုသဘောတရားအတိုင်း လှုပ်ရှားကြ၏။

Verse 85

ऋषयश्च नरा नागा नार्यश्चापि विधानतः । लिंगप्रतिष्ठा कुर्वंति लिंगे तं पूजयंति च

ရိရှီများ၊ လူသားများ၊ နာဂများနှင့် မိန်းမများပင်လျှင် သတ်မှတ်ထားသော အခမ်းအနားအတိုင်း ရှိဝလင်္ဂကို တည်ထောင်ကြပြီး၊ ထိုလင်္ဂအတွင်းရှိ ရှိဝကိုလည်း ပူဇော်ကြ၏။