Adhyaya 27
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 2774 Verses

अग्निकार्य-होमविधिः (Agnikārya and Homa Procedure)

အဓ್ಯಾಯ ၂၇ တွင် ဥပမညုက အဂ္နိကာရျ—ပူဇော်မီးကို တည်ထောင်၍ သန့်စင်ကာ မဟာဒေဝအား ဟောမဖြင့် ပူဇော်သည့် နည်းလမ်းကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ အစတွင် ကုဏ္ဍ (မီးကန်), စထဏ္ဍိလ (ပြင်ဆင်ထားသော မြေပြင်), ဝေဒီ (ပူဇော်ပလ္လင်) သို့မဟုတ် သံအိုး/ကောင်းမွန်သော အသစ်မြေခွက် စသည့် ခွင့်ပြုရာနေရာနှင့် အထည်အလိပ်များကို သတ်မှတ်သည်။ ဗိဓာနအတိုင်း မီးတည်ပြီး စံစ్కာရများ ပြီးစီးလျှင် မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ အာဟုတိများ ဆက်လက်ထည့်သွင်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကုဏ္ဍအရွယ်အစား (ဟஸတ ၁ သို့ ၂), ပုံသဏ္ဍာန် (ဝိုင်း/စတုရန်း), ဝေဒီနှင့် မဏ္ဍလ တည်ဆောက်ပုံ၊ အလယ်တွင် အဋ္ဌဒလအမ္ဗုဇ (ပန်းကန် ၈ ပွင့်) ထားပုံနှင့် အင်္ဂုလဖြင့် အမြင့်တိုင်းတာပုံ (၂၄ အင်္ဂုလ = ကရ/ဟஸတ ၁) ကို ဖော်ပြသည်။ မေခလာ ၁ မှ ၃ လွှာအထိ ဝိုင်းပတ်ခါးပတ်များ၊ မြေသားတည်ဆောက်မှုကို လှပခိုင်မာစေရန်၊ ယောနိပုံစံအမျိုးမျိုးနှင့် တည်နေရာ/ဦးတည်ချက်တို့ကိုလည်း ညွှန်ကြားသည်။ ကုဏ္ဍ/ဝေဒီကို နွားချေးနှင့် ရေဖြင့် လိမ်းသန့်စင်ခြင်း၊ မဏ္ဍလကို နွားချေးရေဖြင့် ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ကို ဆိုပြီး အချို့သော အိုးအရွယ်အစားများမှာ တိတိကျကျ မသတ်မှတ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ စုစည်း၍ မဟာဒေဝကို အဓိကထားသော ရှိုင်ဝဟောမအတွက် ပူဇော်ပုံ-တည်ဆောက်ပုံ အပြည့်အစုံသော လမ်းညွှန်ဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अथाग्निकार्यं वक्ष्यामि कुण्डे वा स्थंडिले ऽपि वा । वेद्यां वा ह्यायसे पात्रे मृन्मये वा नवे शुभे

ဥပမန်ယူက ပြောသည်– «ယခု ငါသည် အဂ္နိကာရျ (မီးပူဇာ) အခမ်းအနားကို ဖော်ပြမည်။ ကုဏ္ဍ (မီးကန်) ထဲ၌ဖြစ်စေ၊ သံဍိလ (ပြင်ဆင်ထားသော မြေပြင်) ပေါ်၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဝေဒီပေါ်၌၊ သံပန်းကန်၌၊ သို့မဟုတ် မင်္ဂလာရှိသော မြေခွက်အသစ်၌ ပြုလုပ်နိုင်သည်»။

Verse 2

आधायाग्निं विधानेन संस्कृत्य च ततः परम् । तत्राराध्य महादेवं होमकर्म समाचरेत्

သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သန့်ရှင်းသော မီးကို မီးထွန်း၍ ထို့နောက် သေချာစွာ သံස්ကာရ (သန့်စင်-သိက္ခာ) ပြုလုပ်ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝကို ပူဇော်ကာ ဟိုးမ (မီးပူဇာအလှူ) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 3

कुण्डं द्विहस्तमानं वा हस्तमात्रमथापि वा । वृत्तं वा चतुरस्रं वा कुर्याद्वेदिं च मण्डलम्

ကုဏ္ဍ (မီးကန်) ကို လက်နှစ်လက်အတိုင်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် လက်တစ်လက်အတိုင်းဖြစ်စေ ပြုလုပ်ရမည်။ ဝိုင်းပုံဖြစ်စေ စတုရန်းဖြစ်စေ ရနိုင်ပြီး၊ ဝေဒီနှင့် မဏ္ဍလ (ပူဇာပုံစံ) ကိုလည်း ပြင်ဆင်ရမည်။

Verse 4

कुण्डं विस्तारवन्निम्नं तन्मध्ये ऽष्टदलाम्बुजम् । चतुरंगुलमुत्सेधं तस्य द्व्यंगुलमेव वा

ကုဏ္ဍကို ကျယ်ဝန်း၍ နိမ့်နက်သော်လည်း မျှတစွာ ပြုလုပ်ရမည်။ အလယ်၌ အရွက်ရှစ်ရွက်ပါသော ကြာပန်းပုံ ရှိရမည်။ ထိုအမြင့်ပိုင်းသည် လက်ချောင်းလေးချောင်းအမြင့် ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် လက်ချောင်းနှစ်ချောင်းအမြင့်သာ ဖြစ်စေ ရသည်။

Verse 5

वितस्तिद्विगुणोन्नत्या नाभिमन्तः प्रचक्षते । मध्यं च मध्यमांगुल्या मध्यमोत्तमपर्वणोः

သဒ္ဓါရှိသူတို့က ချက်ပတ်ပတ်လည် အပိုင်းသည် ဝိတတ္တိ (လက်တစ်ချောင်းအလျား) နှစ်ဆအမြင့်ထိ ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် “အလယ်” ဟူသည်မှာ အလယ်လက်ချောင်း၌၊ ၎င်း၏ အလယ်ဖလင့်နှင့် အပေါ်ဖလင့် ဆုံရာတွင် ရှိသည်ဟု ပြောကြသည်။

Verse 6

अंगुलैः कथ्यते सद्भिश्चतुर्विंशतिभिः करः । मेखलानां त्रयं वापि द्वयमेकमथापि वा

သီလရှိသူတို့က “လက်” (ကရ) ကို အင်္ဂုလ (လက်ချောင်းအကျယ်) ၂၄ ဖြင့် တိုင်းတာကြသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သန့်ရှင်းသော မေခလာ (ခါးပတ်) များအတွက် သုံးခု၊ နှစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုတည်းပင် ဝတ်နိုင်သည်။

Verse 7

यथाशोभं प्रकुर्वीत श्लक्ष्णमिष्टं मृदा स्थिरम् । अश्वत्थपत्रवद्योनिं गजाधारवदेव वा

၎င်းကို အလှတင့်တယ်စွာ—ချောမွေ့၍ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းကာ ခိုင်မာအောင်—အခြေကျပြီးသော မြေညက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် အခြေခံ (ယောနီပီဋ္ဌ) ကို အရှွတ္ထပင်ရွက်ကဲ့သို့ သို့မဟုတ် ဆင်တင်ခုံအထောက်ကဲ့သို့ ပုံဖော်ရမည်။

Verse 8

मेखलामध्यतः कुर्यात्पश्चिमे दक्षिणे ऽपि वा । शोभनामग्नितः किंचिन्निम्नामुन्मीलिकां शनैः

မေခလာ (ဝေဒိကာကို ဝိုင်းပတ်ထားသော မျဉ်း) ၏ အလယ်မှ စ၍၊ အနောက်ဘက် သို့မဟုတ် တောင်ဘက်တွင် ထိုအရာကို ပြုလုပ်ရမည်။ မီးမှ စ၍ အနည်းငယ် နိမ့်ဝင်သည့် လှပသော အဖွင့်ပေါက်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြုလုပ်ကာ ထွက်ပေါက်အဖြစ် ထားရမည်။

Verse 9

अग्रेण कुण्डाभिमुखीं किंचिदुत्सृज्य मेखलाम् । नोत्सेधनियमो वेद्याः सा मार्दी वाथ सैकती

မေခလာ (ခါးပတ်) ကို ကုဏ္ဍ (မီးပူဇော်အိုး) ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင် အနည်းငယ်ရှေ့သို့ရွှေ့၍ ရှေ့တွင် နည်းနည်းအကွာအဝေးထားပါ။ ၎င်း၏အမြင့် သို့မဟုတ် မြှောက်တင်မှုအတွက် တိတိကျကျ စည်းကမ်းမရှိကြောင်း သိပါစေ; မြေညက်ဖြင့်လည်းကောင်း သဲဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။

Verse 10

मंडलं गोशकृत्तोयैर्मानं पात्रस्य नोदितम् । कुण्डं च मृन्मयं वेदिमालिपेद्गोमयांबुना

နွားချေးရေ (နွားချေးနှင့်ရေ ရောစပ်ထားသောရေ) ဖြင့် မဏ္ဍလကို အမှတ်အသားချပါ။ ပാത്ര (အိုး/ခွက်) ၏ အတိုင်းအတာကို ဤနေရာတွင် သီးသန့် မညွှန်ကြားထားပါ။ ထို့ပြင် မြေညက်ဖြင့် ကုဏ္ဍကို ပြင်ဆင်၍ ဝေဒီ (ပူဇော်ပလ္လင်) ကို နွားချေးရေဖြင့် လိမ်းပါ။

Verse 11

प्रक्षाल्य तापयेत्पात्रं प्रोक्षयेदन्यदंभसा । स्वसूत्रोक्तप्रकारेण कुण्डादौ विल्लिखेत्ततः

ပူဇော်ပാത്രကို ဆေးကြောပြီးနောက် အပူပေးကာ၊ ထို့နောက် အခြားသန့်စင်ရေဖြင့် ပရောက္ခဏ (ရေဖြန်းသန့်စင်) လုပ်ပါ။ ထို့နောက် မိမိ၏ ရိတုယ် စူထရ (sūtra) တွင် ဆိုထားသည့်နည်းအတိုင်း ကုဏ္ဍနှင့် ဆက်စပ်သော ပူဇော်နေရာတို့တွင် လိုအပ်သော အမှတ်အသားလိုင်းများကို ခြစ်ရေးပါ။

Verse 12

संप्रोक्ष्य कल्पयेद्दर्भैः पुष्पैर्वा वह्निविष्टरम् । अर्चनार्थं च होमार्थं सर्वद्रव्याणि साधयेत्

သန့်စင်ရေဖြင့် ပရောက္ခဏ (ရေဖြန်းသန့်စင်) လုပ်၍ နေရာနှင့် ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ပြီးနောက်၊ ဒರ್ಭမြက် သို့မဟုတ် ပန်းများဖြင့် ဝဟ္နိဝိစ္စတရ (မီးအာသန/မီးတင်ရာ) ကို စီစဉ်ပါ။ အರ್ಚန (ပူဇော်ကန်တော့) အတွက်လည်းကောင်း ဟိုးမ (မီးထဲသို့ အဟုတိ) အတွက်လည်းကောင်း လိုအပ်သော ပစ္စည်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပါ။

Verse 13

प्रक्षाल्यक्षालनीयानि प्रोक्षण्या प्रोक्ष्य शोधयेत् । मणिजं काष्ठजं वाथ श्रोत्रियागारसम्भवम्

ဆေးကြောသင့်သည်များကို ဆေးကြောရမည်၊ ရေပက်ဖျန်း၍ သန့်စင်သင့်သည်များကို သန့်စင်သောရေဖြင့် ပက်ဖျန်းရမည်။ ရတနာ၊ သစ်သား သို့မဟုတ် ပုဏ္ဏားအိမ်မှလာသည်ဖြစ်စေ စနစ်တကျ သန့်စင်ရမည်။

Verse 14

अन्यं वाभ्यर्हितं वह्निं ततः साधारमानयेत् । त्रिः प्रदक्षिणमावृत्य कुण्डादेरुपरि क्रमात्

သို့မဟုတ် အလေးအနက်ဖြင့် ပူဇော်ထားသော သန့်ရှင်းသော မီးတစ်စင်းကို ထပ်မံယူဆောင်ကာ အများသုံး ယဇ္ဈမီးထဲသို့ ပေါင်းထည့်ရမည်။ ထို့နောက် ကောင်းမြတ်သော ညာဘက်လှည့်ဖြင့် သုံးကြိမ် ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပြီး မီးကွန်ဒ်နှင့် အနီးအနား ယဇ္ဈမြေပြင်အပေါ်ကို အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းသွားရမည်။

Verse 15

वह्निबीजं समुच्चार्य त्वादधीताग्निमासने । योनिमार्गेण वा तद्वदात्मनः संमुखेन वा

မီး၏ ဘီဇမန်တရကို ထင်ရှားစွာ ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ မိမိအတွင်းရှိ «အဂ္နိ၏ အာသန» (မီးထိုင်ရာ) ထဲသို့ ထားရမည်—ယောနိလမ်းကြောင်း (ဖန်တီးရာ ချန်နယ်) ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မိမိရှေ့တွင် တူညီသကဲ့သို့ ထား၍ အတွင်းသို့ မျက်နှာမူစေ။ ဤနည်းဖြင့် စာဓကသည် မန္တရ၏ သန့်စင်မီးကို ထွန်းညှိကာ ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ဖယ်ရှားပြီး ပရှု (paśu) အတ္တကို ပတိ (Pati) သခင်ရှီဝထံသို့ လှည့်မည်။

Verse 16

नियोगः प्रदेश सर्वं कुंडं कुर्याद्विचक्षणः । स्वनाभ्यंतःस्थितं वह्निं तद्रंध्राद्विस्फुलिंगवद्

ပညာရှိသော အလေ့အကျင့်ရှင်သည် သတ်မှတ်ထားသော နေရာ၌ မီးကွန်ဒ်တစ်ခုလုံးကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ရမည်။ ထို့နောက် မိမိ၏ နာဘီအတွင်း တည်ရှိသော အတွင်းမီးကို စိတ်ကူးသတိပြု၍ ထိုအပေါက်မှ မီးကို ဖွင့်ထုတ်ကာ မီးစက်တစ်စက် လွင့်ထွက်သကဲ့သို့ ထွန်းညှိရမည်။

Verse 17

निर्गम्य पावके बाह्ये लीनं बिंबाकृति स्मरेत् । आज्यसंस्कारपर्यंतमन्वाधानपुरस्सरम्

အပြင်ဘက်ရှိ သန့်ရှင်းသော မီးထဲသို့ သတိကို ထုတ်ယူဝင်ရောက်စေပြီးနောက်၊ ထိုမီးအတွင်း ပေါင်းလျှံနေသော သင်္ကေတဆန်သည့် နူးညံ့သော ပုံသဏ္ဌာန်ကို စိတ်တွင် မှတ်သား၍ သမาธိပြုရမည်။ အနွာဓာန (anvādhāna) အခမ်းအနားမှ စ၍ အာဇျသံစ్కာရ (ājya-saṃskāra) — ဂီ၏ သန့်စင်ပူဇော်ခြင်းအထိ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရမည်။

Verse 18

स्वसूत्रोक्तक्रमात्कुर्यान्मूलमन्त्रेण मन्त्रवित् । शिवमूर्तिं समभ्यर्च्य ततो दक्षिणपार्श्वतः

မိမိ၏ ရိတုယ် စူထရတွင် ဆိုထားသည့် အစီအစဉ်အတိုင်း မန္တရသိသူသည် မူလမန္တရဖြင့် ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ရှိဝ၏ မూర్తိကို သေချာစွာ ပူဇော်ပြီးနောက် ထို့နောက် ဘုရား/ပူဇော်ခုံ၏ ညာဘက်သို့ ဆက်လက် ရွှေ့ရမည်။

Verse 19

न्यस्य मन्त्रं घृते मुद्रां दर्शयेद्धेनुसंज्ञिताम् । स्रुक्स्रुवौ तैजसौ ग्राह्यौ न कांस्यायससैसकौ

ဃရိတ (သန့်ရှင်းသော ထောပတ်) ထဲသို့ မန္တရကို အရင် ထည့်သွင်း (အာဝါဟန) ပြီး «ဓေနုမုဒြာ» ဟု ခေါ်သော လက်မုဒြာကို ပြသရမည်။ စရုက်နှင့် စရုဝ (လောင်းဇွန်းနှင့် ဇွန်း) အတွက် တောက်ပသော သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် ပစ္စည်းကို သုံးရမည်၊ ခေါင်းလောင်းသတ္တု၊ သံ၊ သို့မဟုတ် ခဲဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့်အရာများကို မသုံးရ။

Verse 20

यज्ञदारुमयौ वापि स्मार्तौ वा शिल्पसम्मतौ । पर्णे वा ब्रह्मवृक्षादेरच्छिद्रे मध्य उत्थिते

ယဇ္ဉသစ်သားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စမృతိကျမ်းများကညွှန်ကြားသည့်အတိုင်းဖြစ်စေ၊ သာသနာရေးလက်ရာစည်းကမ်းအရအတည်ပြုထားသည့်အတိုင်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ဗြဟ္မာသစ်ပင်စသည့် သန့်ရှင်းသစ်ပင်၏ မကွဲမပြတ်သောရွက်ပေါ်တွင် အလယ်၌ တည့်တည့်ထောင်ထားသော်လည်း—ထိုနည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် သီဝ၏ သန့်ရှင်းလင်္ဂကို ပူဇော်ရန် စီစဉ်ရမည်။

Verse 21

संसृज्य दर्भैस्तौ वह्नौ संताप्य प्रोक्षयेत्पुनः । पारार्षर्च्यस्वसूत्रोक्तक्रमेण शिवपूर्वकैः

ဒರ್ಭမြက်ဖြင့် သန့်ရှင်းသောမီးနှစ်ခုကို စီစဉ်ကာ ကောင်းစွာမီးထွန်း၍ ပူနွေးစေပြီး၊ ထို့နောက် သန့်စင်ရေဖြင့် ထပ်မံပက်ဖျန်းရမည်။ ထို့ပြီး မိမိ၏ ပူဇော်ရေးသုတ္တရ်တွင် ဆိုထားသည့် အစဉ်အတိုင်း၊ သီဝဘုရားမှ စ၍ ပရားရ်ရှ (ရသေ့ဝင်္ဂ) ကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 22

जुहुयादष्टभिर्बीजैरग्निसंस्कारसिद्धये । भ्रुंस्तुंब्रुश्रुं क्रमेणैव पुंड्रंद्रमित्यतः परम्

သန့်ရှင်းသောမီး၏ သံಸ್ಕာရ (အဂ္နိသံস্কာရ) ပြည့်စုံစေရန် ဘီဇမန်တရ ၈ မျိုးဖြင့် ဟောမအာဟုတိများ ပူဇော်ရမည်။ အစဉ်အတိုင်း “bhruṃ, stuṃ, bru, śruṃ” ဟုဆိုပြီး၊ ထို့နောက် “puṃḍraṃ, dram” ဟူသော နောက်ဆက်သံလုံးများကို ဆက်လက်ဆိုကာ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 23

बीजानि सप्त सप्तानां जिह्वानामनुपूर्वशः । त्रिशिखा मध्यमा जिह्वा बहुरूपसमाह्वया

မီး၏ လျှာခုနစ်ပါးအတွက် ဘီဇာ (bīja) အက္ခရာ ခုနစ်လုံးကို အစဉ်လိုက် သိမှတ်ရမည်။ အလယ်လျှာကို တြိရှိခာ (Triśikhā) ဟု ခေါ်၍ ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးရှိသူဟု အာဝဟန (invocation) ပြုကြသည်။

Verse 24

रक्ताग्नेयी नैरृती च कृष्णान्या सुप्रभा मता । अतिरिक्ता मरुज्जिह्वा स्वनामानुगुणप्रभा

ရက္တာဂ္နေယီ (Raktāgneyī) နှင့် နိုင်ရ္ရတီ (Nairṛtī) တို့၊ ထို့ပြင် ကృష్ణာ (Kṛṣṇā) ဟု ခေါ်သော အခြားတန်ခိုးတစ်ပါးတို့ကို စု၍ စုಪ್ರဘာ (Suprabhā) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့အတူ အတိရိက္တာ (Atiriktā) နှင့် မရုဇ္ဇိဟ္ဝာ (Marujjihvā) တို့သည် မိမိတို့၏ အမည်နှင့် ကိုက်ညီသော တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်ကြသည်။

Verse 25

स्वबीजानन्तरं वाच्या स्वाहांतञ्च यथाक्रमम् । जिह्वामंत्रैस्तु तैर्हुत्वाज्यं जिह्वास्त्वेकैकश क्रमात्

ထို့နောက် မျိုးဗီဇအက္ခရာတစ်လုံးစီကို ရွတ်ဆိုပြီးနောက် အစဉ်အတိုင်း «svāhā» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရကို ထပ်မံရွတ်ဆိုရမည်။ ထို «jihvā-မန္တရ» များဖြင့် ဂျီ (ကြည်နို့ဆီ) ကို မီးယဇ်ထဲသို့ လောင်းပူဇော်ကာ အဂ္နိ၏ သာသနာတော် အလျှာများကို အစဉ်လိုက် တစ်လျှာစီ ဖိတ်ခေါ်ရမည်။

Verse 26

रं वह्नयेति स्वाहेति मध्ये हुत्वाहुतित्रयम् । सर्पिषा वा समिद्भिर्वा परिषेचनमाचरेत्

«raṁ», «vahnaye (အဂ္နိသို့)», «svāhā» ဟူ၍ အစဉ်အတိုင်း ရွတ်ဆိုကာ မီးထဲသို့ အာဟုတိ သုံးကြိမ် ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဂျီဖြင့်ဖြစ်စေ သန့်ရှင်းသော မီးထင်း (samidh) ဖြင့်ဖြစ်စေ ပရိသေချန (ဖြန်းဝန်းပတ်ကာ ကာကွယ်သန့်စင်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 27

दीपान्तं परिषिच्याथ समिद्धोमं समाचरेत् । ताः पालाश्यः परा वापि याज्ञिया द्वादशांगुलाः

ထို့နောက် မီးအိမ်၏ အဆုံးပိုင်းကို ရေဖြန်း၍၊ မီးထွန်းသစ်တံများဖြင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုသစ်တံများသည် ပလာရှ (Palāśa) သစ်သားဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ယဇ္ဉအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အခြားသစ်တံများဖြစ်စေ၊ အလျားမှာ လက်ချောင်း ၁၂ ချောင်းအတိုင်း အတိုင်းအတာဖြစ်ရမည်။

Verse 28

अवक्रा न स्वयं शुष्कास्सत्वचो निर्व्रणाः समाः । दशांगुला वा विहिताः कनिष्ठांगुलिसंमिताः

ထိုအရာတို့သည် ကွေးမနေစေရ၊ သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့နေခြင်း မဖြစ်စေရ။ အရေပြားပြည့်စုံ၍ အနာမရှိ၊ တစ်ပြေးညီ ဖြစ်ရမည်။ သတ်မှတ်အတိုင်း အလျားသည် လက်ချောင်းအကျယ် ဆယ်ချက်ဖြစ်ပြီး လက်မလေး၏ အကျယ်ဖြင့် တိုင်းတာရသည်။

Verse 29

प्रादेशमात्रा वालाभे होतव्याः सकला अपि । दूर्वापत्रसमाकारां चतुरंगुलमायताम्

အရာအားလုံးကို လက်တစ်ဆန့်အတိုင်းအတာဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ဒူးဝါမြက်ရွက်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အလျားမှာ လက်ချောင်းအကျယ် လေးချက်ရှိရမည်။

Verse 30

दद्यादाज्याहुतिं पश्चादन्नमक्षप्रमाणतः । लाजांस्तथा सर्षपांश्च यवांश्चैव तिलांस्तथा

ထို့နောက် ဂီ (ထောပတ်ရှင်း) ဖြင့် အဟုတိ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြီးလျှင် အက္ရှ (akṣa) ဟုခေါ်သော သတ်မှတ်အတိုင်းအတာဖြင့် ချက်ထားသော ထမင်းကို ပူဇော်၍၊ ထို့အတူ လာဇာ (လှော်စပါး)၊ မုန်ညင်းစေ့၊ မုယောစေ့နှင့် နှမ်းစေ့တို့ကိုလည်း ပူဇော်ကာ၊ သီဝ၏ ကర్మကာဏ္ဍ အစီအစဉ်ကို ပြည့်စုံစေသည်။

Verse 31

सर्पिषाक्तानि भक्ष्याणि लेह्यचोष्याणि सम्भवे । दशैवाहुतयस्तत्र पञ्च वा त्रितयं च वा

ထိုပူဇော်ပွဲတွင် စားသောက်နိုင်သော ပူဇော်စာ—စားရသော၊ လျှာဖြင့်လိမ်းစားရသော၊ စုပ်စားရသော အစားအစာများကို ဂီနှင့် ရောနှော၍ ပြင်ဆင်ရမည်။ ထိုနေရာတွင် အဟုတိကို ဆယ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ငါးကြိမ် သို့မဟုတ် သုံးကြိမ်ပင် ပူဇော်နိုင်သည်။

Verse 32

होतव्याः शक्तितो दद्यादेकमेवाथ वाहुतिम् । श्रुवेणाज्यं समित्याद्यास्रुचाशेषात्करेण वा

မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဟောမပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်၍ အာဟုတိကို ဆက်ကပ်ရမည်။ တစ်ကြိမ်တည်းသော အာဟုတိပင် ဆက်ကပ်နိုင်သည်။ ဂျီ (ghee) ကို လောင်းဇွန်းဖြင့် ဆက်ကပ်နိုင်ပြီး၊ လောင်းဇွန်းမရှိလျှင် မီးဖိုသစ်တုတ် စသည့်အရာများနှင့်အတူ ဇွန်းသေးသေးဖြင့် သို့မဟုတ် လက်ဖြင့်ပင် ဆက်ကပ်နိုင်သည်။

Verse 33

तत्र दिव्येन होतव्यं तीर्थेनार्षेण वा तथा । द्रव्येणैकेन वा ऽलाभे जुहुयाच्छ्रद्धया पुनः

ထိုပူဇော်ပွဲတွင် သန့်ရှင်းကောင်းကင်သော ပူဇော်ပစ္စည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ တီရ္ထရေ (tīrtha) သန့်ရေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ရှိသီများအတည်ပြုသော ဝေဒပူဇော်ပစ္စည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ဟောမကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုအရာများ မရရှိလျှင်လည်း ရနိုင်သမျှ ပစ္စည်းတစ်မျိုးတည်းကိုပင် သဒ္ဓါခိုင်မာစွာဖြင့် ထပ်မံ၍ ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 34

प्रायश्चित्ताय जुहुयान्मंत्रयित्वाहुतित्रयम् । ततो होमविशिष्टेन घृतेनापूर्य वै स्रुचम्

အပြစ်ဖြေ (ပရာယရှ္စိတ္တ) အတွက် မန္တရဖြင့် သန့်စင်ပြီးနောက် မီးပူဇော်တွင် အဟုတိ သုံးကြိမ် လောင်းပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဟောမဖြင့် အထူးသန့်စင်ထားသော ဂျီ (ghee) ဖြင့် စရုချ် (လောင်းဇွန်း) ကို ဖြည့်ကာ အခမ်းအနားကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 35

निधाय पुष्पं तस्याग्रे श्रुवेणाधोमुखेन ताम् । सदर्भेन समाच्छाद्य मूलेनांजलिनोत्थितः

၎င်း၏ရှေ့တွင် ပန်းတစ်ပွင့် ထားပြီး စရုဝ (śruva) ကို မျက်နှာအောက်ချထားသည်။ ထို့နောက် ဒರ್ಭမြက် (darbha) ဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ၊ အာသန/ယဇ္ဉဝေဒိ၏ အခြေမှ လက်နှစ်ဖက်ကို ပရဏမ် (လက်အုပ်ချီ) လုပ်လျက် ထ၍ ရပ်သည်။

Verse 36

वौषडंतेन जुहुयाद्धारां तु यवसंमिताम् । इत्थं पूर्णाहुतिं कृत्वा परिषिंचेच्च पूर्ववत्

«ဝေါုရှတ်» (vauṣaṭ) ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရနှင့် မီးထဲသို့ အဟုတိကို ဆက်တိုက်စီးဆင်းအောင် လောင်းပူဇော်ရမည်၊ ပမာဏမှာ ယဝ (barley) စေ့အရွယ်တည်း။ ထိုသို့ ပူဏ္ဏာဟုတိ (အပြီးသတ်အပြည့်အဝ ပူဇော်ခြင်း) ပြုလုပ်ပြီးနောက် ယခင်ညွှန်ကြားသကဲ့သို့ သန့်ရေကို ထပ်မံ ပက်ဖျန်းရမည်။

Verse 37

तत उद्वास्य देवेशं गोपयेत्तु हुताशनम् । तमप्युद्वास्य वा नाभौ यजेत्संधाय नित्यशः

ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲမှ ဒေဝေရှ (သီဝဘုရား) ကို လေးစားစွာ ဥဒ္ဝာသန (ပြန်လွှတ်) ပြု၍၊ သန့်ရှင်းသောမီးကို သေချာစွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။ သို့မဟုတ် ထိုမီးကိုပါ ဥဒ္ဝာသန ပြုပြီး၊ နာဘိ (ချက်) ဗဟို၌ အာရုံတည်ကာ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုကို တည်ငြိမ်သော စိတ်တည်ကြည်မှုဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 38

अथवा वह्निमानीय शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना । वागीशीगर्भसंभूतं संस्कृत्य विधिवद्यजेत्

သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသောမီးကို ယူဆောင်လာပြီး၊ သီဝရှာသ္တရများတွင် ဆိုထားသည့် လမ်းစဉ်အတိုင်း၊ ဝါဂီရှီ (Vāgīśī) ၏ ဂರ್ಭမှ မွေးဖွားလာသော အရာကို စည်းကမ်းတကျ သံಸ್ಕာရပြု၍၊ ထို့နောက် ဗిధိအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 39

अन्वाधानं पुनः कृत्वा परिधीन् परिधाय च । पात्राणि द्वन्द्वरूपेण निक्षिप्येष्ट्वा शिवं ततः

အနွာဓာန (သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိတည်စေသော ရိတု) ကို ထပ်မံပြုလုပ်ပြီး မီးပတ်လည်၌ ပရိဓိ (ကာရံတံ) များကို ချထားကာ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းအိုးခွက်များကို အတွဲလိုက် အစဉ်တကျ တင်ထားပြီးနောက်၊ သင့်တော်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း သီဝ (Śiva) ဘုရားကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 40

संशोध्य प्रोक्षणीपात्रं प्रोक्ष्यतानि तदंभसा । प्रणीतापात्रमैशान्यां विन्यस्या पूरितं जलैः

ပရောက္ခဏီအိုး (ရေဖြန်းရန် အိုး) ကို သန့်စင်ပြီး ထိုရေဖြင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဖြန်းသန့်စင်ရမည်။ ထို့နောက် အီရှာန (အရှေ့မြောက်) ဦးတည်ရာ၌ ပရဏီတာအိုးကို ရေဖြည့်ထား၍ တင်ထားရမည်။

Verse 41

आज्यसंस्कारपर्यंतं कृत्वा संशोध्य स्रक्स्रुवौ । गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं ततः

အာဇျသံස්ကာရ (ဃီးကို သန့်မြတ်စေသော အဆင့်) အထိ ရိတုများကို ပြုလုပ်ပြီး ပန်းခွေ (စရက်) နှင့် လောင်းဇွန်း (စရု) ကို သန့်စင်ကာ၊ ထို့နောက် ဂರ್ಭာဓာန (ကိုယ်ဝန်တင်ပွဲ), ပုংসဝန (ကောင်းမွန်သော သားကို ရစေသည့် ရိတု) နှင့် စီမန္တောন্নယန (ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင် ဆံခွဲပွဲ) ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 42

कृत्वा पृथक्पृथग्घुत्वा जातमग्निं विचिन्तयेत् । त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृंगं द्विशीर्षकम्

အာဟုတိများကို သီးသန့်သီးသန့် စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အသစ်တောက်လောင်လာသော သန့်ရှင်းသည့် မီးတော်ကို စိတ်၌ သမาธိဖြင့် တွေးတောရမည်—ခြေသုံးချောင်း၊ လက်ခုနစ်ချောင်း၊ ချိုလေးချောင်း၊ ခေါင်းနှစ်လုံးရှိသော အဂ္နိဖြစ်သည်။

Verse 43

मधुपिंगं त्रिनयनं सकपर्देन्दुशेखरम् । रक्तं रक्ताम्बरालेपं माल्यभूषणभूषितम्

သူသည် ပျားရည်ကဲ့သို့ ရွှေရောင်တောက်ပပြီး မျက်စိသုံးလုံးရှိကာ၊ ဇဋာဆံပင်ထုံးပေါ်တွင် လဆန်းတံဆိပ်ကို ဆောင်းထားသည်။ အနီရောင်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်း၍ အနီရောင်ဝတ်စုံနှင့် အနီရောင်လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် အလှဆင်ကာ ပန်းကုံးနှင့် အလင်္ကာတို့ဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။

Verse 44

सर्वलक्षणसंपन्नं सोपवीतं त्रिमेखलम् । शक्तिमन्तं स्रुक्स्रुवौ च दधानं दक्षिणे करे

သူသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံ၍ ဥပဝီတ (သန့်ရှင်းသော ကြိုး) ကို ဝတ်ဆင်ကာ သုံးထပ်ခါးပတ်ကို ချည်ထားသည်။ သာသနာတော်အင်အားရှိသူဖြစ်၍ ညာလက်တွင် စရုတ် (လောင်းဇွန်း) နှင့် စရုဝ (ဇွန်းငယ်) ကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်။

Verse 45

तोमरं तालवृंतं च घृतपात्रं तथेतरैः । जातं ध्यात्वैवमाकारं जातकर्म समाचरेत्

လှံ၊ ထန်းတံ၊ ဂျီ(ဃృత) ထည့်အိုးနှင့် အခြားမင်္ဂလာပစ္စည်းများနှင့် ဆက်နွယ်သကဲ့သို့ မွေးကင်းစကို ထိုသဏ္ဌာန်ဖြင့် စိတ်တွင်မြင်ယောင်ကာ၊ ထို့နောက် မွေးဖွားပွဲ “ဇာတကမ္မ” ကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 46

नालापनयनं कृत्वा ततः संशोध्य सूतकम् । शिवाग्निरुचिनामास्य कृत्वाहुतिपुरस्सरम्

နာလာပနယန (nālāpanayana) ဟူသော အညစ်အကြေးဖယ်ရှားသည့် အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ စူတက (sūtaka) အမင်္ဂလာအညစ်အကြေးမှ ကိုယ်ကို သန့်စင်ကာ “ရှီဝာဂ္နိရုချိ” (Śivāgniruci) ဟု အမည်ရသော သန့်ရှင်းမီးကို တည်ထောင်၍၊ အဟုတိ (အလှူမီးပူဇော်) ဖြင့် အစပြုရမည်။

Verse 47

पित्रोर्विसर्जनं कृत्वा चौलोपनयनादिकम् । अप्तोर्यामावसानान्तं कृत्वा संस्कारमस्य तु

မိဘတို့အတွက် အဆုံးသတ်အခမ်းအနားများကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ခေါင်းရိတ်ပွဲ (chauḷa) နှင့် သန့်ရှင်းကြိုးအပ်နှင်းပွဲ (upanayana) စသည့် သံစကာရများကိုလည်း ပြုလုပ်ကာ၊ အပ္တောရျာမ (Aptoryāma) အဆုံးတိုင်အောင် ပြီးစီးစေပြီးနောက်၊ ထို့နောက် သူ၏ (နောက်ထပ်) သံစကာရကို လျော်ကန်သည့် အစဉ်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 48

आज्यधारादिहोमं च कृत्वा स्विष्टकृतं ततः । रमित्यनेन बीजेन परिषिंचेत्ततः परम्

အာဇျဓာရာ (ဂီစီးကြောင်းဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) မှ စတင်သော ဟောမကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက်၊ ထို့နောက် စွိဋ္ဌကೃတ (sviṣṭakṛt) ဟုခေါ်သော အဆုံးသတ်ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် အဆင့်အဖြစ် “ရမ်” ဟူသော ဘီဇမန်တရဖြင့် (သန့်စင်ထားသော အရာကို) ဖြန်းပက်ရမည်။

Verse 49

ब्रह्मविष्णुशिवेशानां लोकेशानां तथैव च । तदस्त्राणां च परितः कृत्वा पूजां यथाक्रमम्

ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသော အစဉ်အတိုင်း ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ သီဝနှင့် ဣရှာန တို့ကိုလည်းကောင်း၊ လောကပါလ (လောကကာကွယ်သူများ) ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် သူတို့၏ ဒေဝအာယုဓများကိုလည်းကောင်း ပတ်လည်အနှံ့ သင့်တော်သလို ပူဇော်ရမည်။

Verse 50

धूपदीपादिसिद्ध्यर्थं वह्निमुद्धृत्य कृत्यवित् । साधयित्वाज्यपूर्वाणि द्रव्याणि पुनरेव च

နံ့သာမီးတိုင်နှင့် ဆက်စပ်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို အောင်မြင်စွာ ပြင်ဆင်ရန် အခမ်းအနားကျွမ်းကျင်သူသည် သန့်ရှင်းသော မီးကို ထွန်းညှိရမည်။ ထို့နောက် ဂီ (ghee) ကို အစပြု၍ ပူဇော်ပစ္စည်းများကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးလျှင် ပူဇော်ပွဲကို ထပ်မံ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 51

कल्पयित्वासनं वह्नौ तत्रावाह्य यथापुरा । संपूज्य देवं देवीं च ततः पूर्णांतमाचरेत्

သန့်ရှင်းသော မီးအတွင်း၌ အာသနကို စီစဉ်ပြီး ယခင်ကကဲ့သို့ ထိုနေရာတွင် (သီဝ) ကို အာဝါဟန ပြုရမည်။ ထို့နောက် သခင်ဘုရားနှင့် ဒေဝီကို အတူတကွ စနစ်တကျ ပူဇော်ပြီးလျှင် ပူဏာဟုတိ (pūrṇāhuti) အဆုံးသတ်အခမ်းအနားကို ပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 52

अथ वा स्वाश्रमोक्तं तु वह्निकर्म शिवार्पणम् । बुद्ध्वा शिवाश्रमी कुर्यान्न च तत्रापरो विधिः

သို့မဟုတ် မိမိ၏ အာရှရမ (ဘဝအဆင့်) အလိုက် သတ်မှတ်ထားသော မီးပူဇော်ပွဲကို ရှီဝါထံ အပ်နှံပူဇော်ရမည်ဟု နားလည်ပြီး၊ ရှီဝါ၏ စည်းကမ်း၌ နေထိုင်သော ဘက္တားသည် ထိုအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤကိစ္စတွင် သီးခြားနည်းလမ်း အခြားမရှိ။

Verse 53

शिवाग्नेर्भस्मसंग्राह्यमग्निहोत्रोद्भवं तु वा । वैवाहोग्निभवं वापि पक्वं शुचि सुगंधि च

ရှီဝါအတွက် အပ်နှံထားသော မီးမှ ထွက်သော ဘဟ္စမ (သန့်မြတ်သော ပြာ) ကို စုဆောင်းရမည်။ သို့မဟုတ် အဂ္နိဟောတရမှ ထွက်သော ပြာ၊ သို့မဟုတ် မင်္ဂလာမီးမှ ထွက်သော ပြာကိုလည်း ယူနိုင်သည်။ ထိုပြာသည် ကောင်းစွာ လောင်ကျွမ်းပြီး သန့်ရှင်းကာ အနံ့မွှေးရမည်။

Verse 54

कपिलायाः शकृच्छस्तं गृहीतं गगने पतत् । न क्लिन्नं नातिकठिनं न दुर्गन्धं न शोषितम्

ကပိလာ (အညိုရောင်) နွား၏ ချေးကို လက်တစ်ဖက်စာ ယူခဲ့သည်။ ကောင်းကင်မှ ကျလာစဉ်၌ ထိုချေးသည် မစိုစွတ်၊ မအလွန်ခဲ၊ မနံ့ဆိုး၊ မခြောက်သွေ့ဘဲ—အံ့ဖွယ်ကောင်း၍ မညစ်ညမ်းသော သဘောကို ပြသ하였다။

Verse 55

उपर्यधः परित्यज्य गृह्णीयात्पतितं यदि । पिंडीकृत्य शिवाग्न्यादौ तत्क्षिपेन्मूलमंत्रतः

အညစ်အကြေးဖြစ်၍ ကျသွားသောအရာရှိလျှင် အပေါ်မှလည်း မထိ၊ အောက်မှလည်း မထိဘဲ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ထိုအရာကို စုယူ၍ တစ်လုံးတစ်ခဲအဖြစ် လုံးကာ၊ မူလမန္တရကို ရွတ်ဆိုလျက် သီဝအဂ္နိ (သီဝပူဇာမီး) ထဲသို့ ချလိုက်ရမည်။

Verse 56

अपक्वमतिपाक्वं च संत्यज्य भसितं सितम् । आदाय वा समालोड्य भस्माधारे विनिक्षिपेत्

မီးမကျက်သေးသော သို့မဟုတ် မီးလွန်ကဲ၍ မသင့်သော ပြာကို စွန့်ပစ်၍ ဖြူစင်သော ပြာကို ယူရမည်။ ထို့နောက် စုယူကာ ကောင်းစွာ စစ်ထုတ်ပြီး ဘသ္မအထိန်းအကွပ် (ပြာသန့်သိုလှောင်ပုံး) ထဲသို့ ထားရမည်။

Verse 57

तैजसं दारवं वापि मृन्मयं शैलमेव च । अन्यद्वा शोभनं शुद्धं भस्माधारं प्रकल्पयेत्

ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) ထားရန် အထိန်းအကွပ်ကို သတ္တုဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သစ်သားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ မြေထည်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကျောက်ဖြင့်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်ရမည်။ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်း၍ လှပသော အခြားအိုးအခွက်တစ်ခုကိုလည်း စီမံပြင်ဆင်ရမည်။

Verse 58

समे देशे शुभे शुद्धे धनवद्भस्म निक्षिपेत् । न चायुक्तकरे दद्यान्नैवाशुचितले क्षिपेत्

ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) ကို ပြေပြစ်၍ မင်္ဂလာရှိကာ သန့်ရှင်းသော နေရာတွင် တန်ဖိုးကြီးသော ရတနာကဲ့သို့ ထားရမည်။ မသင့်တော်သော လက်ထဲသို့ မပေးရ၊ မသန့်သော မြေပြင်ပေါ်သို့လည်း မချရ။

Verse 59

न संस्पृशेच्च नीचांगैर्नोपेक्षेत न लंघयेत् । तस्माद्भसितमादाय विनियुंजीत मन्त्रतः

ဘသ္မကို မသန့်သော ကိုယ်အင်္ဂါများဖြင့် မထိစေ၊ ပေါ့ပေါ့ဆဆ မထားစေ၊ ၎င်း၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို မလွန်ကျူးစေ။ ထို့ကြောင့် ဘသ္မကို ယူ၍ မန္တရအတိုင်းသာ လိမ်းအသုံးပြုရမည်။

Verse 60

कालेषूक्तेषु नान्यत्र नायोग्येभ्यः प्रदापयेत् । भस्मसंग्रहणं कुर्याद्देवे ऽनुद्वासिते सति

သတ်မှတ်ထားသော အချိန်များတွင်သာ ပေးအပ်ရမည်၊ အခြားအချိန်တွင် မပေးရ။ မသင့်လျော်သူတို့အား မပေးအပ်ရ။ နတ်တော်ကို မပယ်ဖျက်သေးသည့်အခါတွင်သာ သန့်ရှင်းသော ဘတ်စမာ (bhasma) ကို စုဆောင်းရမည်။

Verse 61

उद्वासने कृते यस्माच्चण्डभस्म प्रजापते । अग्निकार्ये कृते पश्चाच्छिवशास्त्रोक्तमार्गतः

ပယ်ဖျက်ခြင်း (udvāsana) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ အို ပရာဇာပတိ၊ မီးပူဇော်မှုကို ပြီးစီးစေပြီးနောက်တွင်၊ ရှိဝရှာသ္တရတွင် ဆိုထားသည့် လမ်းစဉ်အတိုင်း ဆက်လက်ပြုလုပ်ကာ သန့်စင်ထားသော ဘတ်စမာ (bhasma) ကို ထိုသတ်မှတ်လမ်းစဉ်အတိုင်း လိမ်းရမည်။

Verse 62

स्वसूत्रोक्तप्रकाराद्वा बलिकर्म समाचरेत् । अथ विद्यासनं न्यस्य सुप्रलिप्ते तु मण्डले

သို့မဟုတ် မိမိ၏ ရိတုယ် စူထရ (sūtra) တွင် ဖော်ပြထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဘလိကမ္မ (balikarma) ပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့နောက် သန့်စင်ကာ လိမ်းကျံပြင်ဆင်ထားသော မဏ္ဍလအတွင်း၌ ဗိဒ္ယာအာသန (vidyāsana) ကို တင်ထားရမည်။

Verse 63

विद्याकोशं प्रतिष्ठाप्य यजेत्पुष्पादिभिः क्रमात् । विद्यायाः पुरतः कृत्वा गुरोरपि च मण्डलम्

«ဗိဒ္ယာကိုးရှ» (vidyākośa) ဟူသော ဉာဏ်ပညာ၏ خز خز (သိုလှောင်ရာ/အထိမ်းအမှတ်) ကို စနစ်တကျ တည်ထောင်ပြီးနောက် ပန်းများနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် အစဉ်လိုက် ပူဇော်ရမည်။ ဗိဒ္ယာ၏ ရှေ့၌ ထားပြီးလျှင် ဂုရုအတွက်လည်း မဏ္ဍလကို ပြုလုပ်ရမည် (နှင့် သင့်လျော်သလို ပူဇော်ရမည်)။

Verse 64

तत्रासनवरं कृत्वा पुष्पाद्यै गुरुमर्चयेत् । ततोनुपूजयेत्पूज्यान् भोजयेच्च बुभुक्षितान्

ထိုနေရာတွင် အထူးကောင်းမွန်သော အာသနကို စီစဉ်ပြီး ပန်းများနှင့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ဂုရုကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ဂုဏ်ပြုထိုက်သူများကို စနစ်တကျ ဂုဏ်ပြုကာ ဆာလောင်သူများကိုလည်း အစာကျွေးရမည်။

Verse 65

ततस्स्वयं च भुंजीत शुद्धमन्नं यथासुखम् । निवेदितं च वा देवे तच्छेषं चात्मशुद्धये

ထို့နောက် မိမိကိုယ်တိုင် သန့်ရှင်းသော အစာကို စိတ်အေးချမ်းစွာ စားသုံးရမည်။ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်ထံ အရင်က ပူဇော်ထားသော အစာ၏ ကျန်ရစ်သည့် «ပရာသာဒ်» ကို စားသုံးရမည်၊ ထိုကျန်ရစ်သည့် သန့်မြတ်အရာသည် မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်စေသည်။

Verse 66

श्रद्दधानो न लोभेन न चण्डाय समर्पितम् । गन्धमाल्यादि यच्चान्यत्तत्राप्येष समो विधिः

ယုံကြည်ခြင်းဖြင့်—လောဘကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ကြမ်းတမ်း၍ မသန့်ရှင်းသော လက်ခံသူထံ မပူဇော်ဘဲ—အနံ့သာ၊ ပန်းကုံး စသည့် အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများအပေါ်တွင်လည်း ဤတူညီသော ပူဇော်နည်းစနစ်ကို လိုက်နာရမည်။

Verse 67

न तु तत्र शिवोस्मीति बुद्धिं कुर्याद्विचक्षणः । भुक्त्वाचम्य शिवं ध्यात्वा हृदये मूलमुच्चरेत्

သို့သော် ပညာရှိသူသည် ထိုအခါ၌ “ငါသည် ရှီဝ (Śiva) ဖြစ်သည်” ဟူသော အတွေးကို မထားရ။ စားသောက်ပြီးနောက် အာစမန (ācamana) ပြုကာ ရှီဝကို ဓ్యာနပြု၍ နှလုံးထဲတွင် မူလမန္တရ (root-mantra) ကို ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 68

कालशेषं नयेद्योग्यैः शिवशास्त्रकथादिभिः । रात्रौ व्यतीते पूर्वांशे कृत्वा पूजां मनोहराम्

ကျန်ရှိသောအချိန်ကို သင့်လျော်သောနည်းလမ်းများဖြင့်—ရှီဝ သာස්တရ (Śiva-śāstra) ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်း စသည်တို့ဖြင့်—ကုန်လွန်စေရမည်။ ည၏အစပိုင်း ကုန်လွန်သွားသောအခါ ရှီဝအား လှပ၍ စိတ်နှစ်သက်ဖွယ် ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်…

Verse 69

शिवयोः शयनं त्वेकं कल्पयेदतिशोभनम् । भक्ष्यभोज्यांबरालेपपुष्पमालादिकं तथा

သီဝနှင့် ဒေဝီတို့အတွက် အလွန်လှပသော အိပ်ရာတစ်လုံးကို တစ်ခုတည်းစီစဉ်၍၊ အရသာရှိသော အစားအစာနှင့် ချက်ပြုတ်အစားအစာများ၊ အဝတ်အစား၊ မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေး၊ ပန်းမော်လီများ စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများကိုလည်း ဆက်ကပ်ကာ သဒ္ဓါနှင့် ချစ်မြတ်နိုးစွာ ဘုရားစုံတွဲကို ဂုဏ်ပြုရမည်။

Verse 70

मनसा कर्मणा वापि कृत्वा सर्वं मनोहरम् । ततो देवस्य देव्याश्च पादमूले शुचिस्स्वपेत्

စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ အရာအားလုံးကို လှပသဘောကောင်းအောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်၍ သီဝဘုရားနှင့် ဒေဝီ၏ ခြေတော်အောက်၌ ဘက်တော်လိုက်ကာ အိပ်စက်ရမည်။

Verse 71

गृहस्थो भार्यया सार्धं तदन्ये ऽपि तु केवलाः । प्रत्यूषसमयं बुद्ध्वा मात्रामाद्यामुदीरयेत्

အိမ်ထောင်ရှင်သည် မယားနှင့်အတူ၊ အခြားသူများလည်း တစ်ဦးချင်းစီအနေဖြင့်၊ မိုးလင်းချိန်ကို သိမြင်လျှင် ပူဇော်မှုအစအဖြစ် ပထမ မာတြာ၊ အဓိကသံ “အိုမ် (Oṃ)” ကို ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 72

प्रणम्य मनसां देवं सांबं सगणमव्ययम् । देशकालोचितं कृत्वा शौचाद्यमपि शक्तितः

စိတ်ဖြင့် စိတ်အားလုံး၏ ဘုရား—အုမာနှင့်အတူရှိသော သီဝ၊ ဂဏများဖြင့် ဝန်းရံထား၍ မပျက်မယွင်းသော ဘုရားကို ဦးချပြီးနောက်၊ နေရာနှင့် အချိန်အလိုက် သင့်လျော်သကဲ့သို့ သန့်စင်ခြင်းနှင့် အခြား အစပြုအကျင့်များကို မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 73

शंखादिनिनदैर्दिव्यैर्देवं देवीं च बोधयेत् । ततस्तत्समयोन्निद्रैः पुष्पैरतिसुगंधिभिः

သံခေါင်း (śaṅkha) စသည့် မင်္ဂလာတူရိယာများ၏ ဒိဗ္ဗသံများဖြင့် ဘုရားနှင့် ဘုရားမကို နိုးထစေရမည်။ ထို့နောက် သင့်တော်သောအချိန်၌ ပွင့်ပြည့်ဝ၍ အလွန်မွှေးကြိုင်သော ပန်းများကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 74

निर्वर्त्य शिवयोः पूजां प्रारभेत पुरोदितम्

ရှီဝနှင့် ရှက္တိကို သေချာစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ အရင်က သတ်မှတ်ထားသော ထုံးတမ်းကို ထပ်မံ စတင်ဆောင်ရွက်ရမည်။

Frequently Asked Questions

It teaches agnikārya leading into homa: installing the fire with prescribed consecrations, worshipping Mahādeva at the fire, and then performing the offering-ritual with attention to altar design and purity.

The maṇḍala sacralizes space through geometry, while the eight-petalled lotus functions as a symbolic center (nābhi) of ordered worship—mapping cosmic/inner order onto the ritual ground where Śiva is invoked.

Mahādeva is the primary recipient and focus of worship, approached through Agni as the ritual medium; the chapter emphasizes Śiva’s accessibility through correctly established sacrificial space and fire.