Adhyaya 10
Vayaviya SamhitaUttara BhagaAdhyaya 1038 Verses

श्रद्धामाहात्म्यं तथा देवीप्रश्नः (The Greatness of Śraddhā and Devī’s Question to Śiva)

အဓ್ಯಾಯ ၁၀ တွင် သင်ကြားရေးဆက်လက်ပုံစံဖြင့် ကృష్ణသည် ရှိဝဗေဒ (śiva-jñāna) ကို အထူးသိမြင်သူ အပမန်ယူ ရှင်ကို ချီးမွမ်းကာ “အမృత” ကဲ့သို့သော ရှိဝဉာဏ်ကို မြည်းစမ်းပြီးနောက် မလုံလောက်သေးကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အပမန်ယူက မန္ဒရတောင်ပေါ်၌ မဟာဒေဝသည် ဒေဝီနှင့် အနီးကပ် သမาธိအတွင်း ထိုင်နေပြီး ဒေဝီများနှင့် ဂဏများ (gaṇa) ဝန်းရံနေသည့် မြင်ကွင်းကို ရှင်းပြသည်။ အခွင့်ကောင်းကို မြင်သော ဒေဝီက “အတ္မတတ္တဝ (ātma-tattva) တွင် မတည်ကြသူ၊ ဉာဏ်နည်းသော လူသားတို့သည် မဟာဒေဝကို မည်သို့ ရရှိနိုင်သနည်း” ဟု မေးသည်။ ဣရှ్వరက ကర్మကာန်၊ တပဿ၊ ဂျပ၊ အာသန၊ သဘောတရားဉာဏ်တို့ထက် śraddhā (ယုံကြည်သဒ္ဓါ) ကို ဦးစားပေးကာ သဒ္ဓါမရှိလျှင် အရာအားလုံးသည် ဘုရားသို့ နီးကပ်စေမနိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သဒ္ဓါကို ကိုယ့်ဓမ္မဖြင့် ပြုစုပျိုးထောင်ကာ ကာကွယ်ရပြီး ဝဏ္ဏာရှရမ (varṇāśrama) စည်းကမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် အပြင်ပန်းကျင့်စဉ်များသည် အတွင်းသဒ္ဓါမရှိလျှင် မပြည့်စုံ၊ သဒ္ဓါသည် စည်းကမ်းရှိသော ဓမ္မရေးရာ-လူမှုရေး အစီအစဉ်ဖြင့် တည်ငြိမ်လာကာ ရှိဝ၏ ကရုဏာကို ရယူ၍ တွေ့မြင်၊ ထိတွေ့၊ ပူဇော်၊ စကားပြောနိုင်သည့် လမ်းကို ဖွင့်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

कृष्ण उवाच । भगवन्सर्वयोगींद्र गणेश्वर मुनीश्वर । षडाननसमप्रख्य सर्वज्ञाननिधे गुरो । प्रायस्त्वमवतीर्योर्व्यां पाशविच्छित्तये नृणाम् । महर्षिवपुरास्थाय स्थितो ऽसि परमेश्वर

ကృష్ణက ပြော၏— «အရှင်မြတ်ဘုရား၊ ယောဂီအပေါင်းတို့၏ အရှင်၊ ဂဏာတို့၏ အုပ်စိုးရှင်၊ မုနိတို့၏ အထွဋ်အမြတ်! ဂုရုတော်၊ ဗဟုသုတ အားလုံး၏ خزာနာ၊ ခြောက်မျက်နှာရှင် (Ṣaḍānana) ကဲ့သို့ တောက်ပသူ! လူသားတို့၏ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို ဖြတ်တောက်ရန် သင်သည် အများအားဖြင့် ဤလောကသို့ ဆင်းသက်လာခဲ့၏။ မဟာရိရှီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ ဤနေရာ၌ ပရမေရှဝရအဖြစ် တည်ရှိနေ၏။»

Verse 3

अन्यथा हि जगत्यस्मिन् देवो वा दानवो ऽपि वा । त्वत्तोन्यः परमं भावं को जानीयाच्छिवात्मकम् । तस्मात्तव मुखोद्गीर्णं साक्षादिव पिनाकिनः । शिवज्ञानामृतं पीत्वा न मे तृप्तमभून्मनः

မဟုတ်လျှင် ဤလောက၌ နတ်ဖြစ်စေ ဒါနဝဖြစ်စေ သင်မှတပါး သီဝအတ္တမက ဖြစ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး သဘောတရားကို မည်သူက အမှန်တကယ် သိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် သင်၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော သီဝဉာဏအမృతကို—ပင်နာကင် (သီဝဘုရား၊ လေးကိုင်ရှင်) ထံမှ တိုက်ရိုက် ထွက်လာသကဲ့သို့—ငါ သောက်ခဲ့သော်လည်း ငါ့စိတ်သည် မပြည့်ဝသေး။

Verse 5

साक्षात्सर्वजगत्कर्तुर्भर्तुरंकं समाश्रिता । भगवन्किन्नु पप्रच्छ भर्तारं परमेश्वरी । उपमन्युरुवाच । स्थाने पृष्टं त्वया कृष्ण तद्वक्ष्यामि यथातथम् । भवभक्तस्य युक्तस्य तव कल्याणचेतसः

ကမ္ဘာလောကအပေါင်းကို တိုက်ရိုက် ဖန်ဆင်းထိန်းသိမ်းသော မိမိသခင်၏ ပေါင်ပေါ်၌ ခိုလှုံနေသော ပရမေရှဝရီ (ပါဝတီ) သည် ခင်ပွန်းအား “အရှင်ဘုရား၊ ဤအရာသည် အဘယ်နည်း” ဟု မေးလေ၏။ ဥပမန်ယူက “ကృష్ణာ၊ သင်မေးသည် မှန်ကန်၏။ သင်သည် ဘဝ (ရှီဝ) ကို भक्तိဖြင့် ကိုးကွယ်သူ၊ ယောဂ၌ စည်းကမ်းရှိသူ၊ မင်္ဂလာကို ရည်ရွယ်သူ ဖြစ်သဖြင့် အမှန်အတိုင်း ငါရှင်းပြမည်” ဟု ဆို၏။

Verse 7

महीधरवरे दिव्ये मंदरे चारुकंदरे । देव्या सह महादेवो दिव्यो ध्यानगतो ऽभवत् । तदा देव्याः प्रियसखी सुस्मितास्या शुभावती । फुल्लान्यतिमनोज्ञानि पुष्पाणि समुदाहरत्

လှပသော ဂူအုံများရှိသည့် မန္ဒရ တောင်မြတ်တော်၌ မဟာဒေဝသည် ဒေဝီနှင့်အတူ တောက်ပသော ဓ్యာနအခြေအနေသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။ ထိုအခါ ဒေဝီ၏ ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေ—နူးညံ့စွာ ပြုံးနေပြီး မင်္ဂလာပြည့်ဝသူ—သည် ပွင့်ဖူးပြည့်စုံ၍ အလွန်စိတ်မောဟာစေသော ပန်းများကို စုဆောင်းလေ၏။

Verse 9

ततः स्वमंकमारोप्य देवीं देववरोरहः । अलंकृत्य च तैः पुष्पैरास्ते हृष्टतरः स्वयम् । अथांतःपुरचारिण्यो देव्यो दिव्यविभूषणाः । अंतरंगा गणेन्द्राश्च सर्वलोकमहेश्वरीम्

ထို့နောက် ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော အရှင်တော်သည် ဒေဝီကို မိမိပေါင်ပေါ်သို့ တင်လေ၏။ ထိုပန်းများဖြင့် ဒေဝီကို အလှဆင်ကာ အရှင်တော်ကိုယ်တိုင် ပိုမိုပျော်ရွှင်စွာ ထိုင်နေ၏။ ထိုအခါ အတွင်းနန်းတော်၌ လှုပ်ရှားသွားလာသော တန်ခိုးရှင် ဒေဝီများသည် တိဗ္ဗယ အလှဆင်ပစ္စည်းများ ဝတ်ဆင်၍၊ အနီးကပ် ဂဏာခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ လောကအပေါင်း၏ မဟာမိခင်မကို ဝတ်ပြုရန် ရောက်လာကြ၏။

Verse 11

भर्तारं परिपूर्णं च सर्वलोकमहेश्वरम् । चामरासक्तहस्ताश्च देवीं देवं सिषेविरे । ततः प्रियाः कथा वृत्ता विनोदाय महेशयोः । त्राणाय च नृणां लोके ये शिवं शरणं गताः

ယက်တေးအမြီးဖြင့် ပြုလုပ်သော ချာမရာကို လက်၌ ကိုင်ကာ ပန်ကာခတ်နေကြသဖြင့် သူတို့သည် ဒေဝီနှင့် ဒေဝကို—လောကအပေါင်း၏ မဟာအရှင်၊ ပြည့်စုံတော်မူသော အရှင်တော်ကို—ဝတ်ပြုစေဝါလေ၏။ ထို့နောက် မဟေရှနှင့် သူ၏ သခင်မတို့၏ အပျော်အပါးအတွက်လည်းကောင်း၊ လောက၌ ရှီဝကို အားကိုးခိုလှုံသူ လူတို့၏ ကာကွယ်ရေးအတွက်လည်းကောင်း ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ကထာတော်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 13

तदावसरमालोक्य सर्वलोकमहेश्वरी । भर्तारं परिपप्रच्छ सर्वलोकमहेश्वरम् । देव्युवाच । केन वश्यो महादेवो मर्त्यानां मंदचेतसाम् । आत्मतत्त्वाद्यशक्तानामात्मनामकृतात्मनाम्

အချိန်အခါသင့်တော်သည်ကိုမြင်၍ လောကအားလုံး၏အရှင်မဟာဒေဝီသည် လောကအားလုံး၏မဟာဣශ්ဝရဖြစ်သော မိမိ၏သခင်ကို မေးမြန်းလေ၏။ ဒေဝီကဆိုသည်— «ဉာဏ်မပြည့်စုံသော မရဏလူသားတို့၊ အတ္တမတတ္တဝနှင့် အထက်တရားတတ္တဝတို့ကို မသိမသာနိုင်သူတို့၊ အတွင်းစိတ်မသန့်စင်သေးသူတို့အပေါ် မဟာဒေဝသည် မည်သို့သောနည်းဖြင့် ကရုဏာတော်ပြ၍ တုံ့ပြန်တော်မူသနည်း?»

Verse 15

ईश्वर उवाच । न कर्मणा न तपसा न जपैर्नासनादिभिः । न ज्ञानेन न चान्येन वश्यो ऽहं श्रद्धया विना । श्रद्धा मय्यस्ति चेत्पुंसां येन केनापि हेतुना । वश्यः स्पृश्यश्च दृश्यश्च पूज्यस्संभाष्य एव च

အရှင်မြတ်က မိန့်တော်မူသည်မှာ- “ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် မဟုတ်၊ ခြိုးခြံစွာ ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် မဟုတ်၊ မန္တန်ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် မဟုတ်၊ ထိုင်နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မဟုတ်၊ အသိပညာသက်သက်ဖြင့် မဟုတ်၊ အခြားမည်သည့်အရာဖြင့်မျှ မဟုတ်ဘဲ—ယုံကြည်ခြင်းမရှိဘဲ ငါ့ကို မရရှိနိုင်ပေ။ သို့သော် လူတို့သည် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ငါ့အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းရှိလျှင် ငါသည် ၎င်းတို့အတွက် ချဉ်းကပ်နိုင်သော၊ ထိတွေ့နိုင်သော၊ မြင်နိုင်သော၊ ကိုးကွယ်နိုင်သော၊ စကားပြောဆိုနိုင်သော အရှင်ဖြစ်လာမည်။”

Verse 17

साध्या तस्मान्मयि शद्धा मां वशीकर्तुमिच्छता । श्रद्धा हेतुस्स्वधर्मस्य रक्षणं वर्णिनामिह । स्ववर्णाश्रमधर्मेण वर्तते यस्तु मानवः । तस्यैव भवति श्रद्धा मयि नान्यस्य कस्यचित्

ထို့ကြောင့် ငါ့ကို အောင်နိုင်လိုသောသူသည် ငါ့အပေါ်၌ ယုံကြည်ခြင်းကို မွေးမြူရမည်။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ဤလောကရှိ ဝဏ္ဏအသီးသီးမှ လူတို့အတွက် မိမိတို့၏ ဓမ္မကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် မိမိ၏ ဝဏ္ဏနှင့် အာသရမ အလိုက် တာဝန်များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်သော လူသား၌သာ ငါ့အပေါ် ယုံကြည်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အခြားသူ၌ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ပေ။

Verse 19

आम्नायसिद्धमखिलं धर्ममाश्रमिणामिह । ब्रह्मणा कथितं पूर्वं ममैवाज्ञापुरस्सरम् । स तु पैतामहो धर्मो बहुवित्तक्रियान्वितः । नात्यन्त फलभूयिष्ठः क्लेशाया ससमन्वितः

ဝေဒသင်္ကေတအရ တည်ထောင်ထားသော အာရှရမ်လေးပါး၌ နေထိုင်သူတို့၏ ဓမ္မအားလုံးကို ယခင်က ဗြဟ္မာသည် ငါ့ (သီဝ) အမိန့်ကို လိုက်နာ၍ ဟောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အဘိုးဘွားဆက်ခံသော ထိုဓမ္မသည် အခမ်းအနားများစွာနှင့် ကုန်ကျစရိတ်များစွာနှင့် ချိတ်ဆက်နေ၍ အလွန်ကြီးမားသော အကျိုးမပေးဘဲ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် ဒုက္ခကလေးရှာတို့နှင့် တွဲဖက်နေသည်။

Verse 20

तेन धर्मेण महतां श्रद्धां प्राप्य सुदुर्ल्लभाम् । वर्णिनो ये प्रपद्यंते मामनन्यसमाश्रयाः । तेषां सुखेन मार्गेण धर्मकामार्थमुक्तयः

ထိုမြင့်မြတ်သော ဓမ္မကြောင့် မဟာသူတော်ကောင်းတို့၏ ရှားပါးသော ယုံကြည်ခြင်းကို ရရှိပြီး၊ စည်းကမ်းရှိသော ရှာဖွေသူတို့သည် ငါ (သီဝ) တစ်ပါးတည်းကိုသာ အားကိုးကာ အခြားအကာအကွယ်မယူဘဲ ဆက်ကပ်လျှင်၊ လွယ်ကူသော လမ်းဖြင့် ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အာဿ၊ နောက်ဆုံး မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရောက်ရှိကြသည်။

Verse 22

वर्णाश्रमसमाचारो मया भूयः प्रकल्पितः । तस्मिन्भक्तिमतामेव मदीयानां तु वर्णिनाम् । अधिकारो न चान्येषामित्याज्ञा नैष्ठिकी मम

«ဝဏ္ဏနှင့် အာရှရမ်တို့၏ သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံကို ငါ (သီဝ) သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ချမှတ်ထားသည်။ ထိုစည်းကမ်းအတွင်း၌ ဝဏ္ဏလူတို့ထဲမှ ငါ့ကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သူတို့သာ အပြည့်အဝသော ဝိညာဉ်ရေး အကျိုးကို ခံစားခွင့်ရှိသည်; အခြားသူတို့မရှိ။ ဤသည်ကား ငါ၏ မပြောင်းမလဲ တည်ကြည်သော အမိန့်တော်ဖြစ်သည်»။

Verse 24

तदाज्ञप्तेन मार्गेण वर्णिनो मदुपाश्रयाः । मलमायादिपाशेभ्यो विमुक्ता मत्प्रसादतः । परं मदीयमासाद्य पुनरावृत्तिदुर्लभम् । परमं मम साधर्म्यं प्राप्य निर्वृतिमाययुः

ငါ အမိန့်ပေးထားသော လမ်းစဉ်အတိုင်း လိုက်နာ၍ ငါ့ထံ အားကိုးလာသော စည်းကမ်းတကျ ရှာဖွေသူတို့သည် ငါ့ကရုဏာကြောင့် မလ (အညစ်အကြေး)၊ မာယာ စသည့် ချည်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်ကြ၏။ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မလွယ်ကူသော ငါ့၏ အမြင့်ဆုံး နေရာသို့ ရောက်ရှိကာ ငါ့သဘောသဘာဝနှင့် အမြင့်ဆုံးတူညီမှုကို ရယူပြီး ပြည့်စုံသော ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။

Verse 25

तस्माल्लब्ध्वाप्यलब्ध्वा वा वर्णधर्मं मयेरितम् । आश्रित्य मम भक्तश्चेत्स्वात्मनात्मानमुद्धरेत् । अलब्धलाभ एवैष कोटिकोटिगुणाधिकः । तस्मान्मे मुखतो लब्धं वर्णधर्मं समाचरेत्

ထို့ကြောင့် လောကီအောင်မြင်မှု ရရှိသည်ဖြစ်စေ မရရှိသည်ဖြစ်စေ ငါ သင်ကြားထားသော ဝဏ္ဏဓမ္မကို အားကိုးရမည်။ ငါ့ဘက္တ (bhakta) သည် ထိုအရာကို အားထား၍ ကိုယ်တိုင်ဖြင့် ကိုယ်ကို မြှင့်တင်နိုင်လျှင်၊ “မရယူခြင်းမှ ရယူခြင်း” ဟူသော အကျိုးသည် ကုဋေကုဋေ ဆတိုးထက်သာလွန်၏။ ထို့ကြောင့် ငါ့နှုတ်မှ ရရှိသော ဝဏ္ဏဓမ္မကို သေချာစွာ ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 27

ममावतारा हि शुभे योगाचार्यच्छलेन तु । सर्वांतरेषु सन्त्यार्ये संततिश्च सहस्रशः । अयुक्तानामबुद्धीनामभक्तानां सुरेश्वरि । दुर्लभं संततिज्ञानं ततो यत्नात्समाश्रयेत्

အို မင်္ဂလာရှိသော ဒေဝီ၊ ငါ၏ အဝတားများသည် ယောဂဆရာ၏ အယောင်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ယုဂတိုင်းတွင်လည်း အရိယာမိခင်၊ ထိုသို့သော သာသနာဆက်စပ် စန္တတိများသည် ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိ၏။ သို့ရာတွင် စည်းကမ်းမရှိသူ၊ ဉာဏ်မပြည့်သူ၊ ဘက္တိမရှိသူတို့အတွက်—ဒေဝတို့၏ အရှင်မ—စစ်မှန်သော စန္တတိဉာဏ်ကို ရယူရန် အလွန်ရှားပါး၏။ ထို့ကြောင့် အားထုတ်၍ ထိုစန္တတိ၌ အလေးအနက်ဖြင့် ခိုလှုံသင့်၏။

Verse 29

सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहस्सांधमूकता । यदन्यत्र श्रमं कुर्यान्मोक्षमार्गबहिष्कृतः । ज्ञानं क्रिया च चर्या च योगश्चेति सुरेश्वरि । चतुष्पादः समाख्यातो मम धर्मस्सनातनः

အဲဒါဟာ ဆုံးရှုံးခြင်းပဲ၊ အဲဒါဟာ အကြီးမားဆုံး အပေါက်ကြီးပဲ၊ အဲဒါဟာ မောဟနှင့် မျက်နှာမပြော မတုံ့ပြန်သော မူးမိုက်တိတ်ဆိတ်မှုတစ်မျိုးပဲ—မောက္ခလမ်းမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး အခြားရာများတွင် ပင်ပန်းအားထုတ်နေသော်။ ဒေဝတို့၏ ဒေဝီမ၊ ငါ၏ စနာတနဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းရှိသည်ဟု ကြေညာထား၏—ဉာဏ် (jñāna)၊ ကိရိယာ (kriyā) အဖြစ် သာသနာရေးလုပ်ဆောင်မှု၊ စည်းကမ်းကျင့်စဉ် (caryā)၊ နှင့် ယောဂ (yoga) တို့ဖြစ်၏။

Verse 31

पशुपाशपतिज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते । षडध्वशुद्धिर्विधिना गुर्वधीना क्रियोच्यते । वर्णाश्रमप्रयुक्तस्य मयैव विहितस्य च । ममार्चनादिधर्मस्य चर्या चर्येति कथ्यते

ဉာဏ်ဟု ခေါ်သည်မှာ ပသု (ချည်နှောင်ခံသတ္တဝါ)၊ ပါရှ (ချည်နှောင်မှု) နှင့် ပတိ (အရှင်) တို့ သုံးပါးကို နားလည်သိမြင်ခြင်း ဖြစ်၏။ ကိရိယာ (kriyā) ဟု ဆိုသည်မှာ ဂုရု၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း ဆဋ္ဌဒ္ဝန် (ṣaḍadhvan) ကို သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ချာရျာ (caryā) ဟု ခေါ်သည်မှာ ငါကိုယ်တိုင် သတ်မှတ်ထားသော ဝဏ္ဏ-အာශ්ရမ အလိုက် အကျင့်သဘောတရားဖြင့် ငါ့အား ပူဇော်ခြင်း စသည့် ဓမ္မများကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 33

मदुक्तेनैव मार्गेण मय्यवस्थितचेतसः । वृत्त्यंतरनिरोधो यो योग इत्यभिधीयते । अश्वमेधगणाच्छ्रेष्ठं देवि चित्तप्रसाधनम् । मुक्तिदं च तथा ह्येतद्दुष्प्राप्यं विषयैषिणाम्

ငါဟောပြောသင်ကြားထားသော လမ်းကြောင်းအတိုင်းပင် လိုက်နာ၍ စိတ်ကို ငါ၌ တည်မြဲစွာထားလျက် စိတ်၏ အခြားပြောင်းလဲမှုများကို တားဆီးခြင်းကို «ယောဂ» ဟု ခေါ်သည်။ အို ဒေဝီ၊ ၎င်းသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဈများ အစုအဝေးထက်ပင် မြင့်မြတ်၍ စိတ်ကို ကြည်လင်သန့်ရှင်းစေကာ မုက္ခတိကို ပေးသည်။ သို့ရာတွင် အာရုံခံအရာဝတ္ထုများကို လိုက်စားသူတို့အတွက် ရရှိရန် ခက်ခဲသည်။

Verse 35

विजितेंद्रियवर्गस्य यमेन नियमेन च । पूर्वपापहरो योगो विरक्तस्यैव कथ्यते । वैराग्याज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्योगः प्रवर्तते

ယမနှင့် နိယမတို့ဖြင့် အာရုံခံအင်္ဂါစုကို အနိုင်ယူထားသူအတွက် ယောဂသည် အတိတ်အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု သင်ကြားသည်—အမှန်တကယ် စွဲလမ်းကင်းသူအတွက်ပင် ဖြစ်သည်။ စွဲလမ်းကင်းခြင်းမှ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ် ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ ထိုဉာဏ်မှ ယောဂသည် တည်ငြိမ်စွာ ထူထောင်ကာ ဆက်လက်တိုးတက်သည်။

Verse 37

योगज्ञः पतितो वापि मुच्यते नात्र संशयः । दया कार्याथ सततमहिंसा ज्ञानसंग्रहः । सत्यमस्तेयमास्तिक्यं श्रद्धा चेंद्रियनिग्रहः

ယောဂကို သိသူသည် အကျင့်ပျက်ကျသော်လည်း လွတ်မြောက်သည်—ဤအရာ၌ သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် ကရုဏာကို အမြဲပြုရမည်; အဟിംသာနှင့် အမှန်တရားသော ဉာဏ်ကို စုဆောင်းထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့ပြင် သစ္စာ၊ မခိုးယူခြင်း၊ ဘုရားတရားကို ယုံကြည်ခြင်း (အာஸ္တိက்ய)၊ သဒ္ဓါနှင့် အင်္ဒြိယထိန်းချုပ်မှုတို့ကိုလည်း ထိန်းထားရမည်။

Verse 39

अध्यापनं चाध्ययनं यजनं याजनं तथा । ध्यानमीश्वरभावश्च सततं ज्ञानशीलता । य एवं वर्तते विप्रो ज्ञानयोगस्य सिद्धये । अचिरादेव विज्ञानं लब्ध्वा योगं च विंदति । दग्ध्वा देहमिमं ज्ञानी क्षणाज्ज्ञानाग्निना प्रिये

သင်ကြားပေးခြင်းနှင့် လေ့လာခြင်း၊ ယဇ္ဈပြုခြင်းနှင့် အခြားသူတို့အတွက် ယဇ္ဈကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ ထို့ပြင် ဓျာနနှင့် အရှင်ဣရှွရ၏ ရှိနေမှုကို အမြဲခံစားသိမြင်ခြင်း (ဣရှွရ-ဘာဝ)၊ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ကို အမြဲတမ်းချစ်မြတ်နိုးသည့် သဘောထား—ဤသို့ နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏသည် ဉာဏ-ယောဂကို ပြည့်စုံစေရန် အလျင်အမြန် ဗိဇ္ဈာန (အတွေ့အကြုံတိကျသော သိမြင်မှု) ကို ရယူကာ ယောဂကိုလည်း ရရှိသည်။ အို ချစ်သူရေ၊ ဉာဏ်မီးဖြင့် ခဏတစ်ခဏအတွင်း ဤကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေကို မီးရှို့သကဲ့သို့ ပညာရှိသည် လွတ်မြောက်လာသည်။

Verse 41

प्रसादान्मम योगज्ञः कर्मबंधं प्रहास्यति । पुण्यःपुण्यात्मकं कर्ममुक्तेस्तत्प्रतिबंधकम् । तस्मान्नियोगतो योगी पुण्यापुण्यं विवर्जयेत्

ငါ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ယောဂကို သိသူသည် ကမ္မချည်နှောင်မှုကို ပယ်ချလိမ့်မည်။ ကုသိုလ်ကမ္မပင်—ကောင်းမြတ်သဘောရှိသော်လည်း—မုက္ခတိအတွက် အတားအဆီး ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်းမှန်ကန်စွာ တည်နေသော ယောဂီသည် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ် နှစ်မျိုးလုံးကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်။

Verse 42

फलकामनया कर्मकरणात्प्रतिबध्यते । न कर्ममात्रकरणात्तस्मात्कर्मफलं त्यजेत् । प्रथमं कर्मयज्ञेन बहिः सम्पूज्य मां प्रिये । ज्ञानयोगरतो भूत्वा पश्चाद्योगं समभ्यसेत्

အကျိုးဖလကို လိုလား၍ ကမ္မကို ပြုလုပ်သဖြင့် အတ္တသည် ချည်နှောင်ခံရသည်၊ ကမ္မကိုသာ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ကမ္မဖလအပေါ် စွဲလမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်ရမည်။ အို ချစ်သူ၊ ပထမဦးစွာ ကမ္မယဇ္ဉဖြင့် အပြင်ပန်းအားဖြင့် ငါ့ကို ပူဇော်လော့။ ထို့နောက် ဉာဏယောဂ၌ တည်မြဲစွာ ရောက်ရှိကာ နောက်တဖန် ယောဂကို တဖြည်းဖြည်း လေ့ကျင့်လော့။

Verse 44

विदिते मम याथात्म्ये कर्मयज्ञेन देहिनः । न यजंति हि मां युक्ताः समलोष्टाश्मकांचनाः । नित्ययुक्तो मुनिः श्रेष्ठो मद्भक्तश्च समाहितः । ज्ञानयोगरतो योगी मम सायुज्यमाप्नुयात्

ငါ၏ အမှန်တကယ်သော သဘောတရားကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့အနက် စည်းကမ်းတကျနှင့် စိတ်ညီမျှသူများသည် မြေတုံး၊ ကျောက်တုံး၊ ရွှေကို တူညီစွာ မြင်ကြသဖြင့် ကမ္မယဇ္ဉတစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ ငါ့ကို မပူဇော်ကြ။ အမြဲတမ်း ငါနှင့် ယောဂဖြင့် ချိတ်ဆက်နေသော အထူးမြတ်မုနိ၊ ငါ့ဘက္တ၊ စိတ်တည်ငြိမ်စုစည်း၍ ဉာဏယောဂ၌ ရောက်ရှိသူ ယောဂီသည် ငါနှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းခြင်း) ကို ရရှိမည်။

Verse 46

अथाविरक्तचित्ता ये वर्णिनो मदुपाश्रिताः । ज्ञानचर्याक्रियास्वेव ते ऽधिकुर्युस्तदर्हकाः । द्विधा मत्पूजनं ज्ञेयं बाह्यमाभ्यंतरं तथा । वाङ्मनःकायभेदाच्च त्रिधा मद्भजनं विदुः

ယခုအခါ စိတ်မပြတ်သားသေးသော်လည်း ငါ့ကို အားကိုးရာယူထားသော ရှာဖွေသူများ (ဗြဟ္မစာရီနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ကျောင်းသားများ) သည် ထိုအရည်အချင်းနှင့် ကိုက်ညီသဖြင့် ဉာဏ၊ သီလအကျင့်၊ နှင့် သာသနာရေးကမ္မ (ကရိယာ) တို့၌ ပိုမိုအားထုတ်သင့်သည်။ ငါ့ကို ပူဇော်ခြင်းမှာ အပြင်ပန်းနှင့် အတွင်းပိုင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း သိလော့။ ထို့ပြင် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ် ဟူသော ခွဲခြားမှုကြောင့် ငါ့ကို ဘုရားဖူးခြင်းကို ပညာရှိတို့က သုံးမျိုးဟုလည်း သိကြသည်။

Verse 48

तपः कर्म जपो ध्यानं ज्ञानं वेत्यनुपूर्वशः । पञ्चधा कथ्यते सद्भिस्तदेव भजनं पुनः । अन्यात्मविदितं बाह्यमस्मदभ्यर्चनादिकम् । तदेव तु स्वसंवेद्यमाभ्यंतरमुदाहृतम्

တပဿ၊ ကမ္မ၊ ဇပ၊ ဓျာန၊ ဉာဏ—အစဉ်လိုက်—ပညာရှိသဒ္ဓါဝန်တို့က ငါးမျိုးဟု သင်ကြားကြပြီး၊ ထိုအရာတည်းပင် ဘဇန (ဘက္တိ) ဟု ခေါ်သည်။ အခြားသူတို့ သိနိုင်သော အရာများကို ပြင်ပဟု ဆိုကြပြီး—ကျွန်ုပ်တို့၏ ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သော ရိတုများကဲ့သို့—ထိုဘဇနကို မိမိအတွင်း၌ တိုက်ရိုက်ခံစားသိမြင်သော အရာကို အတွင်းပိုင်းဟု ကြေညာသည်။

Verse 50

मनोमत्प्रवणं चित्तं न मनोमात्रमुच्यते । मन्नामनिरता वाणी वाङ्मता खलु नेतरा । लिंगैर्मच्छासनादिष्टैस्त्रिपुंड्रादिभिरंकितः । ममोपचारनिरतः कायः कायो न चेतरः

ငါ့ထံသို့ ဦးတည်လှည့်နေသော စိတ်သည် ‘စိတ်သာမန်’ ဟု မခေါ်ရ။ ငါ့နာမတော်၌သာ စွဲမြဲနေသော စကားသည် အမှန်တကယ် ‘စကား’ ဖြစ်ပြီး အခြားသည် မဟုတ်။ ငါ့အမိန့်အတိုင်း သတ်မှတ်ထားသော သင်္ကေတများ—ထရီပုဏ္ဍရ (Tripuṇḍra) စသည်—ဖြင့် အမှတ်အသားတင်ကာ ငါ့ပူဇော်ဝန်ဆောင်မှု၌ အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာသာ ‘ကိုယ်’ အစစ်ဖြစ်၍ အခြားမဟုတ်။

Verse 52

मदर्चाकर्म विज्ञेयं बाह्ये यागादिनोच्यते । मदर्थे देहसंशोषस्तपः कृच्छ्रादि नो मतम् । जपः पञ्चाक्षराभ्यासः प्रणवाभ्यास एव च । रुद्राध्यायादिकाभ्यासो न वेदाध्ययनादिकम्

ငါ၏ ပူဇော်မှုကို သိမှတ်ရမည်မှာ အပြင်ပန်းအားဖြင့် ယာဂ (ယဇ္ဈ) စသည့် အခမ်းအနားများဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဟု ဆို၏။ သို့သော် ငါ့အတွက်ဟုဆိုကာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ခြောက်သွေ့စေသည့် တပစ်၊ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော အကျင့်တရားများကို ငါ မနှစ်သက်။ စစ်မှန်သော ဂျပ်သည် ပဉ္စအက္ခရာမန္တရ (နမးရှီဝာယ) ကို တည်ကြည်စွာ လေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် ပရဏဝ (အိုမ်) ကို ထပ်တလဲလဲ သတိပြုလေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်၏။ ရုဒြာဓျာယ စသည့် ပုဒ်စာများကို လေ့ကျင့်ရွတ်ဆိုကြလော့—ဗေဒစာအုပ်များကိုသာ လေ့လာခြင်းမျိုး မဟုတ်။

Verse 54

ध्यानम्मद्रूपचिंताद्यं नात्माद्यर्थसमाधयः । ममागमार्थविज्ञानं ज्ञानं नान्यार्थवेदनम् । बाह्ये वाभ्यंतरे वाथ यत्र स्यान्मनसो रतिः । प्राग्वासनावशाद्देवि तत्त्वनिष्ठां समाचरेत्

ဓ്യာနဟူသည် ငါ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အစပြု၍ စိတ်ကူးဆင်ခြင်ခြင်းဖြစ်၏။ အတ္တနှင့် အခြားအရာဝတ္ထုတို့အပေါ် သာမန်စုပ်ယူနေခြင်း မဟုတ်။ အမှန်တကယ်သော ဉာဏ်သည် ငါ့အာဂမတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်ခြင်းဖြစ်ပြီး လောကီအရာဝတ္ထုများကို သိခြင်း မဟုတ်။ ဒေဝီရေ၊ အပြင်၌ဖြစ်စေ အတွင်း၌ဖြစ်စေ စိတ်ပျော်ရွှင်ရာနေရာ၌ ယခင်ဝါသနာ၏ အားဖြင့် တတ္တဝါ (အမှန်တရား) တွင် တည်မြဲစွာ နေထိုင်အောင် လေ့ကျင့်ရမည်။

Verse 56

बाह्यादाभ्यंतरं श्रेष्ठं भवेच्छतगुणाधिकम् । असंकरत्वाद्दोषाणां दृष्टानामप्यसम्भवात् । शौचमाभ्यंतरं विद्यान्न बाह्यं शौचमुच्यते । अंतः शौचविमुक्तात्मा शुचिरप्यशुचिर्यतः

အတွင်းသန့်ရှင်းမှုသည် အပြင်သန့်ရှင်းမှုထက် မြတ်၍ တစ်ရာဆ ပိုမိုကြီးမြတ်၏။ အပြစ်အနာအဆာတို့နှင့် မရောနှောသဖြင့်လည်းကောင်း၊ မြင်သာသော ချို့ယွင်းချက်များပင် ထိုအတွင်းသန့်ရှင်းမှု၌ မဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းမှုဟူသည် အတွင်း၌ရှိသည်ဟု သိရမည်။ အပြင်သန့်ရှင်းမှုတစ်ခုတည်းကို သန့်ရှင်းမှုဟု မခေါ်ကြ။ အတွင်းသန့်ရှင်းမှုကင်းသောသူသည် အပြင်က သန့်စင်နေသော်လည်း မသန့်ရှင်းသူပင် ဖြစ်၏။

Verse 58

बाह्यमाभ्यंर्तरं चैव भजनं भवपूर्वकम् । न भावरहितं देवि विप्रलंभैककारणम् । कृतकृत्यस्य पूतस्य मम किं क्रियते नरैः । बहिर्वाभ्यंतरं वाथ मया भावो हि गृह्यते

အပြင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် အတွင်းပူဇော်ခြင်း နှစ်မျိုးစလုံးကိုလည်း ဘာဝ (bhāva) သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ ဒေဝီရေ၊ ဘာဝမရှိသော ပူဇော်ခြင်းသည် ငါနှင့် ကွာဟမှုကိုသာ ဖြစ်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်လာသည်။ ပြီးပြည့်စုံပြီး အမြဲသန့်ရှင်းသော ငါ့အတွက် လူတို့၏ လုပ်ရပ်များက ဘာကို ပြုနိုင်မည်နည်း။ အပြင်ဖြစ်စေ အတွင်းဖြစ်စေ ငါသည် ပူဇော်သူ၏ ဘာဝကိုသာ အမှန်တကယ် လက်ခံ၏။

Verse 60

भावैकात्मा क्रिया देवि मम धर्मस्सनातनः । मनसा कर्मणा वाचा ह्यनपेक्ष्य फलं क्वचित् । फलोद्देशेन देवेशि लघुर्मम समाश्रयः । फलार्थी तदभावे मां परित्यक्तुं क्षमो यतः

ဒေဝီရေ၊ ဘာဝတစ်ခုတည်းဖြင့် စိတ်တစ်စိုက်တည်း ပြုသော ကရိယာသည် ငါ့၏ စနာတနဓမ္မ ဖြစ်၏—စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ စကားဖြင့်လည်းကောင်း၊ မည်သည့်အခါမျှ အကျိုးफलကို မမျှော်လင့်ဘဲ ပြုရမည်။ သို့ရာတွင် ဒေဝေရှီရေ၊ အကျိုးफलကို ရည်ရွယ်၍ ငါ့ကို အားကိုးသူ၏ အားကိုးမှုသည် ပေါ့ပါး၏။ အကျိုးကိုလိုလားသူသည် ထိုအကျိုး မပေါ်လာသော် ငါ့ကို စွန့်ခွာနိုင်သူ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

Verse 62

फलार्थिनो ऽपि यस्यैव मयि चित्तं प्रतिष्ठितम् । भावानुरूपफलदस्तस्याप्यहमनिन्दिते । फलानपेक्षया येषां मनो मत्प्रवणं भवेत् । प्रार्थयेयुः फलं पश्चाद्भक्तास्ते ऽपि मम प्रियाः

အကျိုးကိုလိုလားသူဖြစ်စေ၊ ငါ၌ စိတ်ကို တည်မြဲစွာထားနိုင်လျှင်၊ အပြစ်ကင်းသူမယ်တော်၊ ငါသည် သူ၏အတွင်းစိတ်အနေအထားနှင့် ကိုက်ညီသည့် အကျိုးကို ပေးသူဖြစ်လာ၏။ ထို့ပြင် အကျိုးမမျှော်လင့်ဘဲ ငါဘက်သို့ စိတ်လှည့်သူတို့သည် နောက်မှ ပရသဒ်တစ်စုံတစ်ရာ တောင်းလျှင်ပင်၊ ထိုဘက်တော်ဝင် ဘက္တားတို့လည်း ငါ့အချစ်တော်များ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 64

प्राक्संस्कारवशादेव ये विचिंत्य फलाफले । विवशा मां प्रपद्यंते मम प्रियतमा मताः । मल्लाभान्न परो लाभस्तेषामस्ति यथातथम् । ममापि लाभस्तल्लाभान्नापरः परमेश्वरि

ပရမေရှွရီမယ်တော်၊ ယခင်ကောင်းကင်သံသရာအကျင့်အထင် (သံစကားရ) ၏ အင်အားကြောင့် အမြတ်နှင့် အရှုံးကို စဉ်းစားကာ၊ မတတ်သာသလို ငါ့ထံ ခိုလှုံလာသူတို့ကို ငါသည် အချစ်တော်အမြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူ၏။ သူတို့အတွက် ငါ့ကို ရရှိခြင်းထက် မြင့်မားသော အမြတ်မရှိ၊ မည်သို့ပင် ဖြစ်ပေါ်လာစေကာမူ။ ငါ့အတွက်လည်း သူတို့၏ ရရှိခြင်းသာ အမြတ်တစ်ခုတည်းဖြစ်၍ အခြားအမြတ် မရှိပါ၊ အို ပရမေရှွရီ။

Verse 66

मदनुग्रहतस्तेषां भावो मयि समर्पितः । फलं परमनिर्वाणं प्रयच्छति बलादिव । महात्मनामनन्यानां मयि संन्यस्तचेतसाम् । अष्टधा लक्षणं प्राहुर्मम धर्माधिकारिणाम्

ငါ့အနုဂ्रहကြောင့် သူတို့၏ အတွင်းစိတ်အနေအထားသည် ငါ၌ အပ်နှံပူဇော်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ ထိုအပ်နှံခြင်းသည် မတားဆီးနိုင်သကဲ့သို့ အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန်၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ အခြားကို မရှာသော မဟာတမန်တို့၊ ငါ၌ စိတ်ကို အပြည့်အဝ ချထားသူတို့အတွက် ပညာရှိတို့က အဋ္ဌဝိဓ လက္ခဏာကို ဆိုကြသည်—ထိုသည် ငါ့ဓမ္မကို ခံယူရန် အရည်အချင်းများ ဖြစ်၏။

Verse 68

मद्भक्तजनवात्सल्यं पूजायां चानुमोदनम् । स्वयमभ्यर्चनं चैव मदर्थे चांगचेष्टितम् । मत्कथाश्रवणे भक्तिः स्वरनेत्रांगविक्रियाः । ममानुस्मरणं नित्यं यश्च मामुपजीवति

ငါ့ဘက္တားများအပေါ် ချစ်ခင်ကြင်နာမှု၊ ပူဇော်ပွဲ၌ ဝမ်းမြောက်အတည်ပြုခြင်း၊ ကိုယ်တိုင် ငါ့ကို အဘိဓာန်ပူဇော်ခြင်း၊ ငါ့အတွက် ကိုယ်ခန္ဓာလုပ်ရပ်များကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ငါ့သန့်ရှင်းသော ကထာများကို နားထောင်ရာ၌ ဘက္တိရှိခြင်း၊ ဘက္တိအာရုံကြောင့် အသံ၊ မျက်စိ၊ ကိုယ်အင်္ဂါတို့ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ငါ့ကို အမြဲအမှတ်ရခြင်း၊ ငါ့အားဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၍ ရှင်သန်ခြင်း—ဤတို့သည် ငါ့အပေါ် ဘက္တိ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်၏။

Verse 70

एवमष्टविधं चिह्नं यस्मिन्म्लेच्छे ऽपि वर्तते । स विप्रेन्द्रो मुनिः श्रीमान्स यतिस्स च पंडितः । न मे प्रियश्चतुर्वेदी मद्भक्तो श्वपचो ऽपि यः । तस्मै देयं ततो ग्राह्यं स च पूज्यो यथा ह्यहम्

ထို့ကြောင့် ဤအဋ္ဌဝိဓ လက္ခဏာတို့သည် မလေစ္ဆ (နိုင်ငံခြားသား) အမျိုး၌ မွေးဖွားသူ၌ပင် ရှိလျှင်၊ သူသည် ဗြာဟ္မဏတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံး—ဂုဏ်ရည်ပြည့် မုနိ၊ ယတိ၊ ပဏ္ဍိတ အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်။ သို့သော် ဝေဒလေးပါးကိုသာ ကျွမ်းကျင်သူသည် ငါ့ဘက္တား မဟုတ်လျှင် ငါ့အချစ်တော် မဟုတ်။ ငါ့ဘက္တားသည် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်ရှိသူဖြစ်စေ ငါ့အချစ်တော် ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ထိုဘက္တားအား ပေးကမ်းရမည်၊ ထိုသူထံမှ လက်ခံရမည်၊ ထိုသူကို ငါကဲ့သို့ပင် ရိုသေကာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 72

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति

အကြင်သူသည် ငါ့ထံသို့ ဘက္တိဖြင့် ရွက်တစ်ရွက်၊ ပန်းတစ်ပွင့်၊ သစ်သီးတစ်လုံး သို့မဟုတ် ရေကို ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင်၊ ထိုဘက္တိဝန်သည် ငါ့ထံမှ မပျောက်ကွယ်၊ ငါလည်း ထိုသူထံမှ မပျောက်ကွယ်။

Frequently Asked Questions

A Mandara-mountain scene where Mahādeva sits with Devī amid attendants; Devī uses the occasion to question Śiva about the means by which ordinary humans can make him gracious and accessible.

Śiva declares that no practice—karma, tapas, japa, āsana, or even jñāna—works without śraddhā; faith is the decisive inner ‘adhikāra’ that makes divine encounter possible, while disciplined dharma protects and stabilizes that faith.

Śiva is portrayed as Parameśvara and Pinākin (bearer of the bow), yet made ‘approachable’ through śraddhā—described as being seeable, touchable, worshipable, and conversable for the faithful.