Adhyaya 6
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 655 Verses

शिवस्तुतिवर्णनम् (Śiva-stuti-varṇanam) — “Description of Hymns in Praise of Śiva”

အဓ್ಯಾಯ ၆ တွင် ဗျာသက စနတ်ကုမာရအား တ్రိပုရ အသူရခေါင်းဆောင်များ မောဟဖြစ်၍ ရှိဝပူဇာကို စွန့်ပစ်သည့်အခါ လူမှု-ဓမ္မစည်းကမ်း (စာတမ်းအရ strī-dharma အပါအဝင်) ပျက်စီးကာ ဒုရာစာရသို့ ကျရောက်သွားပုံကို မေးမြန်းသည်။ စနတ်ကုမာရက ဟရီ (ဗိဿနု) သည် “အောင်မြင်သကဲ့သို့” ပေါ်ထွန်းပြီး ဒေဝတများနှင့်အတူ ကైలာသသို့ သွားကာ ဥမာပတိ (ရှင်ရှီဝ) ထံ ဖြစ်ရပ်များကို တင်ပြသည်ဟု ပြောသည်။ ရှီဝအနီးတွင် ဗြဟ္မာသည် နက်ရှိုင်းသော သမာဓိ၌ တည်နေပြီး ဗိဿနုက စိတ်ဖြင့် အလုံးစုံသိ ဗြဟ္မာကို ချဉ်းကပ်ကာ ထို့နောက် ရှင်ရှင်ကာရအား မဟေရှဝရ၊ ပရမာတ္မန်၊ ရုဒြ၊ နာရာယဏ၊ ဗြဟ္မန် ဟူသော နာမတော်များဖြင့် စတုတိတော်ကို ထင်ရှားစွာ ဆက်ကပ်သည်။ ထို့နောက် ဗိဿနုက ဒဏ္ဍဝတ်ပရဏိပါတဖြင့် လုံးဝဦးချကာ ဒက္ခိဏာမူရတိနှင့် ဆက်နွယ်သော ရုဒြမန်တရကို ရေထဲတွင် ရပ်လျက် ဂျပ်ပာပြု၍ သမ္ဘု/ပရမေရှဝရကို သမားဓိပြုသည်; ဒေဝတများလည်း မဟေရှဝရပေါ် စိတ်ကို တည်စေကြသည်။ ဤအခန်းသည် ရှင်ရှီဝ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် တ్రိပုရ စစ်ဝန်းကျင်၏ နောက်ဆက်တွဲ ဖြေရှင်းမှုကို ဖြစ်စေသော အဓိကနည်းလမ်းအဖြစ် ဘက္တိနှင့် မန်တရစည်းကမ်းကို ပြသသည့် ရာဇဝင်-ပူဇာ အလှည့်အပြောင်းဖြစ်သည်။

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । तस्मिन् दैत्याधिपे पौरे सभ्रातरि विमोहिते । सनत्कुमार किं वासीत्तदाचक्ष्वाखिलं विभो

ဗျာသ မိန့်သည်။ «ထိုဒೈတျာတို့၏ အရှင်မင်း၊ မြို့ကို အုပ်စိုးသူသည် ညီအစ်ကိုနှင့်အတူ မောဟထဲ ကျရောက်သွားသောအခါ—အို သနတ်ကုမာရ၊ ထိုအခါ ဘာဖြစ်ခဲ့သနည်း။ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုးသူ၊ အကုန်အစင် ပြောပြပါ»။

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । त्रिपुरे च तथाभूते दैत्ये त्यक्तशिवार्चने । स्त्रीधर्मे निखिले नष्टे दुराचारे व्यवस्थिते

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ တ్రိပုရသည် ထိုသို့ဖြစ်လာသောအခါ—ဒေဝပုဂ္ဂိုလ်မဟုတ်သောသူတို့သည် ရှိဝပူဇာကို စွန့်ပစ်သောအခါ—မိန်းမတို့၏ သီလဓမ္မ အကုန်လုံး ပျက်စီးသွားပြီး၊ မကောင်းမှုအကျင့်၌ တည်မြဲနေကြသောအခါ—

Verse 3

कृतार्थ इव लक्ष्मीशो देवैस्सार्द्धमुमापतिम् । निवेदितुं तच्चरित्रं कैलासमगमद्धरिः

လက္ခမီ၏အရှင် ဟရီ(ဗိဿနု) သည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသကဲ့သို့ ခံစားကာ ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ ကိုင်လာသသို့ သွား၍ ဥမာ၏အရှင် ရှိဝထံ ထိုဖြစ်ရပ်အလုံးစုံကို လျှောက်တင်하였다။

Verse 4

तस्योपकंठं स्थित्वाऽसौ देवैस्सह रमापतिः । ततो भूरि स च ब्रह्मा परमेण समाधिना

ထိုအရှင်၏အနီး၌ ရမာ၏ခင်ပွန်း ဗိဿနုသည် ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ တည်နေ하였다။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် အမြင့်ဆုံးသော သမာဓိသို့ ဝင်ကာ အမြတ်ဆုံးသော သစ္စာကို ရည်ရွယ်၍ နက်ရှိုင်းစွာ အမျိုးမျိုး စဉ်းစားတော်မူ하였다။

Verse 5

मनसा प्राप्य सर्वज्ञं ब्रह्मणा स हरिस्तदा । तुष्टाव वाग्भिरिष्ट्वाभिश्शंकरं पुरुषोत्तमः

ထို့နောက် ပုရုရှုတ္တမ ဟရိသည် စိတ်အတွင်းဖြင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသော သင်္ကရ (ရှင်ကရ) ထံ ချဉ်းကပ်၍၊ ဗြဟ္မာနှင့်အတူ ချစ်မြတ်နိုးသော စတုတိဂါထာများနှင့် ချီးမွမ်းသံများဖြင့် ထိုရှင်ကို ပူဇော်ချီးကျူး하였다။

Verse 6

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शिवस्तुतिवर्णनं नाम षष्ठोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်တော်ကြီးသော သီဝမဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒ္ရသံဟိတာအတွင်း ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ «သီဝဘုရားအား စတုတိဖော်ပြခြင်း» ဟု အမည်ရသော ဆဋ္ဌမအခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 7

एवं कृत्वा महादेवं दंडवत्प्रणिपत्य ह । जजाप रुद्रमंत्रं च दक्षिणामूर्तिसंभवम्

ထိုသို့ပြုလုပ်ပြီးနောက် မဟာဒေဝအား ဒဏ္ဍဝတ်ဖြင့် အပြည့်အဝ လဲကျကန်တော့ကာ၊ ဒက္ခိဏာမူရ္တိမှ ထင်ရှားပေါ်ထွန်းသော ရုဒ္ရမန်တရကို ရွတ်ဆို၍ သီဝ၏ ကရုဏာပြည့်ဝသော သင်ကြားမှု၌ ခိုလှုံ하였다။

Verse 8

जले स्थित्वा सार्द्धकोटिप्रमितं तन्मनाः प्रभुः । संस्मरन् मनसा शंभुं स्वप्रभुं परमेश्वरम्

ရေထဲ၌ စိမ့်ဝင်နေကာ ကောဋိတစ်ခုနှင့် တစ်ဝက်ခန့်ကြာသည့်ကာလတစ်လျှောက်၊ စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ထိုအရှင်သည် မိမိ၏ အမြင့်ဆုံးအရှင် ပရမေရှဝရ ဖြစ်သော သမ္ဘုကို အတွင်းစိတ်ဖြင့် အမြဲသတိရနေ하였다။

Verse 9

तावद्देवास्तदा सर्वे तन्मनस्का महेश्वरम्

ထိုအခါ ထိုအချိန်တွင် နတ်ဒေဝအားလုံးသည် မဟေရှဝရကိုသာ စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် အာရုံစိုက်ကာ သူ့ပေါ်တွင်သာ တည်ကြည်နေ하였다။

Verse 10

देवा ऊचुः । नमस्सर्वात्मने तुभ्यं शंकरायार्तिहारिणे । रुद्राय नीलकंठाय चिद्रूपाय प्रचेतसे

ဒေဝများက ဆိုကြသည်– အရာအားလုံး၏ အတ္တမဖြစ်တော်မူသော သင့်အား နမസ്കာရ။ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးတော်မူသော ရှင်ကရာအား နမസ്കာရ။ နီလကဏ္ဍ ရုဒြာအား နမസ്കာရ။ အသိစိတ်သဘောတရားဖြစ်တော်မူသော၊ အလုံးစုံသိတော်မူသော သင့်အား နမസ്കာရ။

Verse 11

गतिर्नस्सर्वदा त्वं हि सर्वापद्विनिवारकः । त्वमेव सर्वदात्माभिर्वंद्यो देवारिसूदन

သင်တော်မူသည်သာ အမြဲတမ်း ကျွန်ုပ်တို့၏ အားကိုးရာနှင့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ သင်သည် အန္တရာယ်အပေါင်းကို ဖယ်ရှားပေးသူဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် သတ္တဝါအားလုံးက အချိန်တိုင်း ဂုဏ်ပြုကန်တော့ထိုက်သူမှာ သင်တော်မူသည်သာ—ဒေဝတို့၏ ရန်သူများကို သတ်ဖြတ်သူအို။

Verse 12

त्वमादिस्त्वमनादिश्च स्वानंदश्चाक्षयः प्रभुः । प्रकृतेः पुरुषस्यापि साक्षात्स्रष्टा जगत्प्रभुः

သင်သည် အစဖြစ်သော်လည်း အစမရှိသူ၊ ကိုယ်တိုင်အာနန္ဒဖြစ်၍ မပျက်စီးသော အရှင်တော်ဖြစ်၏။ သင်သည် ပရကృతိနှင့် ပုရုෂတို့ကိုပါ တိုက်ရိုက်ဖန်ဆင်းသူ၊ စကြဝဠာ၏ အရှင်တော်ဖြစ်၏။

Verse 13

त्वमेव जगतां कर्ता भर्ता हर्ता त्वमेव हि । ब्रह्मा विष्णुर्हरो भूत्वा रजस्सत्त्वतमोगुणैः

သင်တော်တစ်ပါးတည်းသာ လောကများ၏ ဖန်ဆင်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ပြန်လည်သိမ်းယူသူ ဖြစ်၏။ ရဇသ၊ သတ္တဝ၊ တမသ ဂုဏ်သုံးပါးအားဖြင့် ဗြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ဟရ ဖြစ်လာကာ စကြဝဠာလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်၏။

Verse 14

तारकोसि जगत्यस्मिन्सर्वेषामधिपोऽव्ययः । वरदो वाङ्मयो वाच्यो वाच्यवाचकवर्जितः

ဤလောက၌ သတ္တဝါတို့ကို ကူးမြောက်စေသော ကယ်တင်ရှင်သည် သင်ဖြစ်၏။ သင်သည် အားလုံး၏ မပျက်မယွင်း အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်၏။ သင်သည် ကောင်းချီးပေးသူ၊ သဒ္ဒါသံနှင့် ဝါစက၏ သဘာဝဖြစ်၏။ စကားဖြင့် ညွှန်ပြနိုင်သော်လည်း သင်သည် ပြောနိုင်သောအရာနှင့် ပြောသူတို့၏ နှစ်မျိုးကွဲခြားမှုကို ကျော်လွန်၍၊ အညွှန်းခံနှင့် အညွှန်းပေးတို့၏ ဒွိသဘောမှ ကင်းလွတ်၏။

Verse 15

याच्यो मुक्त्यर्थमीशानो योगिभिर्योगवित्तमैः । हृत्पुंडरीकविवरे योगिनां त्वं हि संस्थितः

အို ဣရှာန (သီဝ)၊ မုက္ခအတွက် ယောဂကို အလွန်သိမြင်သော ယောဂီတို့က သင့်ကို တောင်းခံ၍ ပူဇော်ခေါ်ယူကြ၏။ အမှန်တကယ် သင်သည် ယောဂီတို့၏ နှလုံးပဒုမ၏ အတွင်းအပေါက်၌ တည်ရှိ၏။

Verse 16

वदंति वेदास्त्वां संतः परब्रह्मस्वरूपिणम् । भवंतं तत्त्वमित्यद्य तेजोराशिं परात्परम्

ဝေဒများနှင့် သဘောတရားကို သိမြင်ပြီးသော သန္တပုရုသတို့က သင့်ကို အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၏ ရုပ်သဘောတော်ဟု ဆိုကြ၏။ ယနေ့တိုင် သူတို့သည် သင့်ကို အဆုံးစွန်သော တတ္တဝါ—အရာအားလုံးထက် လွန်ကဲသော ဘုရားသခင့် အလင်းရောင်၏ မဟာစုတည်းဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 17

परमात्मानमित्याहुररस्मिन् जगति यद्विभो । त्वमेव शर्व सर्वात्मन् त्रिलोकाधिपते भव

ဤလောက၌ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်ဘုရား၊ သင်တော်တည်းသာ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် (ပရမာတ္မာ) ဟု ကြေညာကြ၏။ သင်သည် ရှရဝ (Śarva) ဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တမန် ဖြစ်သကဲ့သို့ လောကသုံးပါး၏ အရှင်လည်း ဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ခိုလှုံရာအဖြစ် ကရုဏာဖြင့် တည်ရှိပါစေ။

Verse 18

दृष्टं श्रुतं स्तुतं सर्वं ज्ञायमानं जगद्गुरो । अणोरल्पतरं प्राहुर्महतोपि महत्तरम्

အို ဂျဂတ်ဂုရု (Jagadguru)၊ မြင်ရသမျှ၊ ကြားရသမျှ၊ ချီးမွမ်းရသမျှ၊ သိမြင်နိုင်သမျှ အားလုံးသည် သင်၏ အနည်းငယ်သော အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်၏။ ရှင်သန်ပညာရှိတို့က သင်သည် အဏုအဏုထက်ပင် ပိုမိုသိမ်မွေ့၍ အကြီးအကဲထက်ပင် ပိုမိုကြီးမြတ်ကာ စိတ်နှင့် စကား၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွန်သည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 19

सर्वतः पाणिपादांतं सर्वतोक्षिशिरोमुखम् । सर्वतश्श्रवणघ्राणं त्वां नमामि च सर्वतः

အရပ်ရပ်၌ ငါသည် ကိုယ်တော်ကို ဦးညွှတ်ပါ၏။ လက်နှင့်ခြေတို့သည် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့၍၊ မျက်စိ၊ ခေါင်းနှင့် မျက်နှာတို့သည် အရပ်ရပ်၌ ရှိပြီး၊ ကြားနာခြင်းနှင့် အနံ့ခံခြင်းတို့သည် အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုးသော ကိုယ်တော်အား အရပ်ရပ်မှ နမස්ကာရ ပြုပါ၏။

Verse 20

सर्वज्ञं सर्वतो व्यापिन् सर्वेश्वरमनावृतम् । विश्वरूपं विरूपाक्षं त्वां नमामि च सर्वतः

အရာအားလုံးကို သိမြင်တော်မူသော၊ အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်နှံ့တော်မူသော၊ အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသော၊ ဖုံးကွယ်မှုမရှိ အတားအဆီးမရှိသော၊ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် ထင်ရှားတော်မူသော ဗိရူပါက္ရှ (Virūpākṣa) အရှင်တော်အား ငါသည် အရပ်ရပ်မှ နမස්ကာရ ပြုပါ၏။

Verse 21

सर्वेश्वरं भवाध्यक्षं सत्यं शिवमनुत्तमम् । कोटि भास्करसंकाशं त्वां नमामि च सर्वतः

အရပ်ရပ်မှ ငါသည် ကိုယ်တော်ကို ဦးညွှတ်ပါ၏—အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ ဘဝ (bhava) ၏ အုပ်စိုးရှင်၊ သစ္စာတော်၊ အမြင့်ဆုံးသော ရှိဝ (Śiva) အရှင်တော်။ ကိုယ်တော်၏ တေဇောသည် နေတစ်သန်းဆယ်၏ အလင်းကဲ့သို့ တောက်ပလှ၏။

Verse 22

विश्वदेवमनाद्यंतं षट्त्रिंशत्कमनीश्वरम् । प्रवर्तकं च सर्वेषां त्वां नमामि च सर्वतः

အစဉ်မပြတ် အစမရှိ အဆုံးမရှိသော စကြဝဠာ၏ ဘုရားသခင်တော်၊ တတ္တဝ ၃၆ ပါးအဖြစ် ထင်ရှားပေါ်လွင်သော်လည်း မိမိအထက် အရှင်မရှိသော အရှင်တော်၊ သတ္တဝါအလုံးစုံကို လှုံ့ဆော်စေ၍ စတင်ပေးသော သခင်တော်ကို ကျွန်ုပ်သည် အရပ်ရပ် အမျိုးမျိုးဖြင့် ဦးညွှတ်နမස්ကာရ ပြုပါ၏။

Verse 23

प्रवर्तकं च प्रकृतेस्सर्वस्य प्रपितामहम् । सर्वविग्रहमीशं हि त्वां नमामि च सर्वतः

ပရကృతိကို လှုံ့ဆော်၍ လှုပ်ရှားစေသော အရှင်တော်၊ အရာအားလုံး၏ အဓိက အဘိုးအဖ (ပရပိတာမဟ) ဖြစ်တော်မူသော သခင်တော်ကို ကျွန်ုပ် ဦးညွှတ်နမස්ကာရ ပြုပါ၏။ အရှင်တော်သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်အလုံးစုံကို ခံယူတော်မူသော အီශ්ဝရ ဖြစ်သဖြင့်၊ အရပ်ရပ် အမျိုးမျိုးဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် နမස්ကာရ ပြုပါ၏။

Verse 24

एवं वदंति वरदं सर्वावासं स्वयम्भुवम् । श्रुतयः श्रुतिसारज्ञं श्रुतिसारविदश्च ये

ဤသို့ပင် သြုတိများသည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော သခင်—အပေးအကူအညီ (ဗရဒ) ပေးတော်မူသူ၊ အရာအားလုံး၏ အတွင်းနေရာ (သဗ္ဗာဝါသ) ဖြစ်တော်မူသူ—ဝေဒ၏ အနှစ်သာရကို သိတော်မူသော အရှင်ကို ကြေညာကြသည်။ ဝေဒအနှစ်သာရကို သိမြင်သူတို့လည်း ထိုသို့ပင် ဆိုကြသည်။

Verse 25

अदृश्यमस्माभिरनेकभूतं त्वया कृतं यद्भवताथ लोके । त्वामेव देवासुरभूसुराश्च अन्ये च वै स्थावरजंगमाश्च

သတ္တဝါအမျိုးမျိုးအဖြစ် များပြားနေသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မမြင်နိုင်ခဲ့သော အရာကို သင်သည် ဤလောက၌ ထင်ရှားအောင် ပြုတော်မူခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်တော့ ဒေဝတား၊ အသူရ၊ မြေပြင်ရှိ ရှင်သန်သူ ဗုဿုရ (ဋ္ဌာနိက ရှင်ပညာရှိ) များနှင့် အခြား အတည်တံ့နှင့် လှုပ်ရှားသတ္တဝါ အားလုံးတို့သည် နောက်ဆုံးတွင် သင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ မြင်၍ အသိအမှတ်ပြုကြသည်။

Verse 26

पाह्यनन्यगतीञ्शंभो सुरान्नो देववल्लभ । नष्टप्रायांस्त्रिपुरतो विनिहत्यासुरान्क्षणात्

အခြားအရာမရှိ အားကိုးရာတစ်ပါးတည်းဖြစ်သော ရှမ္ဘု (Śambhu) အရှင်၊ ဒေဝတားတို့၏ ချစ်ခင်အနှစ်သက်ခံရသူ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒေဝတားတို့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ။ ခဏချင်းအတွင်း အသူရတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် တြိပုရမှ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကယ်တင်တော်မူပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပျက်စီးလုနီးပါး ဖြစ်နေပါသည်။

Verse 27

मायया मोहितास्तेऽद्य भवतः परमेश्वर । विष्णुना प्रोक्तयुक्त्या त उज्झिता धर्मतः प्रभो

အို ပရမေရှွရ၊ ယနေ့ သူတို့သည် သင်၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကြ၏။ အို प्रभု၊ ဗိဿဏု ပြောသော အကြောင်းပြချက်ကြောင့် သူတို့သည် ဓမ္မမှ လွဲကာ တရားလမ်းကို စွန့်ပစ်ကြ၏။

Verse 28

संत्यक्तसर्वधर्मांश्च बोद्धागमसमाश्रिताः । अस्मद्भाग्यवशाज्जाता दैत्यास्ते भक्तवत्सल

«ဝေဒသဘောတရား အလုပ်ဝတ္တရားအားလုံးကို စွန့်ကာ ဗုဒ္ဓဝါဒ အဂမကို အားကိုးသွားကြပြီး၊ ထို ဒೈတျာတို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံမကောင်းမှုကြောင့်ပင် မွေးဖွားလာကြသည်—အို भक्तवत्सल၊ भक्त များကို ချစ်မြတ်နိုးသော အရှင်!»

Verse 29

सदा त्वं कार्यकर्त्ताहि देवानां शरणप्रद । वयं ते शरणापन्ना यथेच्छसि तथा कुरु

သင်တော်တည်းဟူသော အရှင်သည် နတ်တို့၏ ကိစ္စရပ်များကို အမြဲတမ်း ပြီးမြောက်စေသူ၊ ခိုလှုံရာ ပေးသနားသူ ဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်တော်ထံ ခိုလှုံလာပြီဖြစ်သဖြင့် သင်အလိုရှိသကဲ့သို့ ပြုတော်မူပါ။

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा महेशानं देवास्तु पुरतः स्थिताः । कृतांजलिपुटा दीना आसन् संनतमूर्तयः

သနတ်ကုမာရက ဆိုသည်—ဤသို့ မဟေရှာနကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် နတ်တို့သည် အရှင်၏ ရှေ့တွင် ရပ်နေကြ၏။ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို ပေါင်းစည်းကာ အလွန်နှိမ့်ချ၍ စိတ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လျက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ငုံ့ကာ နမස්ကာရပြုနေကြ하였다။

Verse 31

स्तुतश्चैवं सुरेन्द्राद्यैर्विष्णोर्जाप्येन चेश्वरः । अगच्छत्तत्र सर्वेशो वृषमारुह्य हर्षितः

ဣန္ဒြာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့၏ ချီးမွမ်းခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဗိဿဏု၏ ဂုဏ်ပြု မန္တရဇပခြင်းကိုလည်းကောင်း ခံယူပြီးနောက်၊ အရှင်ဣရှ္ဝရ—အလုံးစုံ၏ အထွတ်အမြတ် အုပ်စိုးရှင်—သည် ဝృషဘ (နန္ဒီ) ပေါ်သို့ ပျော်ရွှင်စွာ တက်စီးကာ ထိုနေရာသို့ ချီတက်သွားတော်မူ၏။

Verse 32

विष्णुमालिंग्य नंदिशादवरुह्य प्रसन्नधीः । ददर्श सुदृशा तत्र नन्दीदत्तकरोऽखिलान्

ဗိဿဏုကို ဖက်လှမ်းကာ နန္ဒီရှ (နန္ဒီ) ပေါ်မှ ဆင်းသက်ပြီး၊ စိတ်နှလုံး တည်ငြိမ်ပျော်ရွှင်သော ထိုမျက်စိလှသူသည် ထိုနေရာ၌ နန္ဒီက ကူညီထောက်ပံ့ပေးထားသော အားလုံးကို မြင်တွေ့တော်မူ၏။

Verse 33

अथ देवान् समालोक्य कृपादृष्ट्या हरिं हरः । प्राह गंभीरया वाचा प्रसन्नः पार्वतीपतिः

ထို့နောက် ဟရ (သီဝ) သည် ဒေဝတားတို့ကို ကြည့်ရှု၍၊ ဟရီ (ဗိဿဏု) ထံသို့ ကရုဏာမျက်စိဖြင့် လှမ်းကြည့်ကာ၊ ပါရဝတီ၏ ခင်ပွန်းတော်ဖြစ်သော အရှင်သည် စိတ်နှလုံး ကြည်နူးတည်ငြိမ်လျက် နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။

Verse 34

शिव उवाच । ज्ञातं मयेदमधुना देवकार्यं सुरेश्वर । विष्णोर्मायाबलं चैव नारदस्य च धीमतः

ရှီဝက ပြောသည်—အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ယခုအခါ ဤဒေဝကာရျ (ဘုရားရေးရာတာဝန်) ကို ငါသိမြင်ပြီ။ ထို့ပြင် ဗိဿနု၏ မာယာအင်အားနှင့် ပညာရှိ နာရဒ၏ ခွဲခြားသိမြင်သော ရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်း ငါနားလည်ပြီ။

Verse 35

तेषामधर्मनिष्ठानां दैत्यानां देवसत्तम । पुरत्रयविनाशं च करिष्येऽहं न संशयः

«အို ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ အဓမ္မ၌ တည်မြဲသော ဒိုင်တျာတို့ကို ငါသည် ပုရတြယ (မြို့သုံးမြို့) ကိုလည်း ဖျက်ဆီးစေမည်—သံသယမရှိ» ဟု ဆို၏။

Verse 36

परन्तु ते महादैत्या मद्भक्ता दृढमानसाः । अथ वध्या मयैव स्युर्व्याजत्यक्तवृषोत्तमाः

«သို့သော် ထိုမဟာဒိုင်တျာတို့သည် ငါ၏ ဘက္တ (devotees) များဖြစ်၍ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာကြ၏။ ထို့ကြောင့် အဓမ္မကို စွန့်ပစ်သကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ လှည့်ကွက်ဖြင့် ဓမ္မလမ်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သဖြင့်—အို ဓမ္မရှိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး—သူတို့ကို ငါတော်တည်းသာ သတ်ရမည်»။

Verse 37

विष्णुर्हन्यात्परो वाथ यत्त्याजितवृषाः कृताः । दैत्या मद्भक्तिरहितास्सर्वे त्रिपुरवासिनः

ဗိဿနုက သတ်ချေသော်လည်းကောင်း၊ အခြားအင်အားတစ်ရပ်က ပြုသော်လည်းကောင်း—တိရိပုရမြို့နေ ဒိုင်တျာတို့အားလုံးသည် ဓမ္မကို စွန့်ပစ်သူများ ဖြစ်လာကြပြီး၊ ငါ (ရှီဝ) အပေါ် ဘက္တိမရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 38

इति शंभोस्तु वचनं श्रुत्वा सर्वे दिवौकसः । विमनस्का बभूवुस्ते हरिश्चापि मुनीश्वर

ဤသို့ ရှံဘု (ရှီဝ) ၏ စကားကို ကြားသော် ကောင်းကင်နေ ဒေဝတားတို့အားလုံး စိတ်ညစ်နွမ်းသွားကြ၏။ ဟရီ (ဗိဿနု) လည်း အို မုနိအရှင်ကြီး၊ ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။

Verse 39

देवान् विष्णुमुदासीनान् दृष्ट्वा च भवकृद्विधिः । कृतांजलिपुरश्शंभुं ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

ဒေဝတားတို့နှင့် ဗိဿနုတို့ပါ မလှုပ်မရှား ရပ်နေသည်ကို မြင်၍၊ လောကကို စီမံဖန်ဆင်းသူ ဗြဟ္မာသည် လက်အုပ်ချီကာ ရှံဘုထံ ချဉ်းကပ်ပြီး ဤစကားကို ပြော၏။

Verse 40

ब्रह्मोवाच । न किंचिद्विद्यते पापं यस्मात्त्वं योगवित्तमः । परमेशः परब्रह्म सदा देवर्षिरक्षकः

ဗြဟ္မာက ဆို၏—“ယောဂကို အမြင့်ဆုံး သိမြင်သူဖြစ်သော သင်နှင့် ပတ်သက်၍ အပြစ်ဟူသည် မရှိနိုင်ပါ။ သင်သည် ပရမေရှဝရ၊ အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်၍၊ ဒေဝတားနှင့် ရှိတော်မူသော ရိရှီတို့ကို အစဉ်ကာကွယ်သူ ဖြစ်၏။”

Verse 41

तवैव शासनात्ते वै मोहिताः प्रेरको भवान् । त्यक्तस्वधर्मत्वत्पूजाः परवध्यास्तथापि न

အမှန်တကယ် သင်၏ အမိန့်တော်တစ်ခုတည်းကြောင့်ပင် သူတို့သည် မောဟဖြစ်ကြ၏—သင်ကိုယ်တိုင်က လှုံ့ဆော်သည့် အင်အားဖြစ်၏။ သူတို့သည် ကိုယ့်ဓမ္မကို စွန့်ပစ်၍ အခြားသူတို့က သတ်ရန် ထိုက်တန်လာသော်လည်း၊ ထိုသို့ သတ်မရ။

Verse 42

अतस्त्वया महादेव सुरर्षिप्राणरक्षक । साधूनां रक्षणार्थाय हंतव्या म्लेच्छजातयः

ထို့ကြောင့် မဟာဒေဝါ—ဒေဝတာနှင့် ရှိတို့၏ အသက်ကို ကာကွယ်သူ—သဒ္ဓာဝန်သူတော်ကောင်းတို့ကို ကာကွယ်ရန် အဓမ္မကို ထောက်ခံ၍ ကောင်းသူတို့ကို ဖိနှိပ်သော မလေစ္ဆအုပ်စုတို့ကို သတ်ဖျက်ရမည်။

Verse 43

राज्ञस्तस्य न तत्पापं विद्यते धर्मतस्तव । तस्माद्रक्षेद्द्विजान् साधून्कंटकाद्वै विशोधयेत्

ဓမ္မအတိုင်း ပြုမူနေသမျှ ထိုဘုရင်အတွက် ထိုကဲ့သို့သော အပြစ်မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် ဒွိဇာနှင့် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့ကို ကာကွယ်၍ ကောင်းသူတို့ကို နှောင့်ယှက်သော «ဆူး» တို့ကို နိုင်ငံမှ သန့်စင်ဖယ်ရှားရမည်။

Verse 44

एवमिच्छेदिहान्यत्र राजा चेद्राज्यमात्मनः । प्रभुत्वं सर्वलोकानां तस्माद्रक्षस्व मा चिरम्

ဤလောက၌ ဘုရင်တစ်ပါးက မိမိနိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်းလို၍ နယ်မြေအားလုံးပေါ် အာဏာတည်မြဲလိုပါက ထို့ကြောင့် ချက်ချင်းကာကွယ်လော့၊ မနှောင့်နှေးလော့။

Verse 45

मुनीन्द्रेशास्तथा यज्ञा वेदाश्शास्त्रादयोखिलाः । प्रजास्ते देवदेवेश ह्ययं विष्णुरपि ध्रुवम्

ဟေ့ ဒေဝဒေဝေရှာ၊ မုနိအင်္ဒြာတို့၊ ယဇ္ဉာများ၊ ဝေဒများနှင့် သာသနာကျမ်းအပေါင်းတို့၊ ထို့ပြင် သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် အမှန်တကယ် သင်၏အပိုင်ဖြစ်ကြသည်။ အမှန်ပင် ဤဗိṣṇုတောင် သင်ပေါ် မူတည်နေသည်။

Verse 46

देवता सार्वभौमस्त्वं सम्राट्सर्वेश्वरः प्रभो । परिवारस्तवैवैष हर्यादि सकलं जगत्

အရှင်ဘုရား၊ သင်သည် စကြဝဠာ၏ အထွေထွေ အဓိပတိ၊ အမြင့်ဆုံး စမရာတ်၊ အရှင်အပေါင်း၏ အရှင်ဖြစ်သည်။ ဟရီ (ဗိṣṇု) မှစ၍ အခြားဒေဝတားတို့အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် သင်၏ ပရိဝါရအဖြစ် သင်၏ အာဏာအောက်၌ တည်ရှိသည်။

Verse 47

युवराजो हरिस्तेज ब्रह्माहं ते पुरोहितः । राजकार्यकरः शक्रस्त्वदाज्ञापरि पालकः

«အို တေဇောမယ ဟရိ၊ သင်သည် ယုဝရာဇ (အိမ်ရှေ့မင်း) ဖြစ်ရမည်။ ငါ ဘြဟ္မာသည် သင်၏ ပုရောဟိတ် ဖြစ်မည်။ သက္က (အိန္ဒြ) သည် နိုင်ငံရေးရာများကို ဆောင်ရွက်ကာ သင်၏ အမိန့်ကို သစ္စာရှိစွာ ကာကွယ်၍ အကောင်အထည်ဖော်မည်»။

Verse 48

देवा अन्येपि सर्वेश तव शासनयन्त्रिताः । स्वस्वकार्यकरा नित्यं सत्यं सत्यं न संशयः

အို အရှင်အမြတ် စర్వေရှ၊ အခြားသော ဒေဝတားတို့ပင် သင်၏ အမိန့်ယန္တရားအောက်၌ ထိန်းချုပ်ခံရ၏။ သူတို့သည် မိမိမိမိ တာဝန်များကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ကြ၏—ဤသည် သစ္စာ၊ သစ္စာတကယ်ပင်၊ သံသယမရှိ။

Verse 49

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य ब्रह्मणः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शंकरस्सुरपो विधिम्

သနတ်ကုမာရက ဆို၏— ဘြဟ္မာ၏ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက်၊ အမြင့်ဆုံးအရှင် ပရမေရှ್ವರ ရှင်ကာရ (ရှင်ကရ) သည် စိတ်ကြည်နူးငြိမ်းချမ်းလျက်၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော ဗိဓိ (ဘြဟ္မာ) ထံ ပြန်လည် မိန့်ကြား၏။

Verse 50

शिव उवाच । हे ब्रह्मन् यद्यहं देवराजस्सम्राट् प्रकीर्त्तितः । तत्प्रकारो न मे कश्चिद्गृह्णीयां यमिह प्रभुः

ရှီဝက မိန့်တော်မူသည်— «အို ဘြဟ္မာ၊ ငါသည် ဒေဝတို့၏ အရှင်အမင်းအပေါ် အထက်တန်းအင်ပါယာအရှင်ဟု ချီးကျူးခံရသော်လည်း၊ ဤနေရာ၌ ထိုသို့သော အရှင်သဘောကို ငါမခံယူ၊ ဤကိစ္စ၌ အုပ်စိုးသူအဖြစ် အာဏာမယူပါ»။

Verse 51

रथो नास्ति महादिव्यस्तादृक् सारथिना सह । धनुर्बाणादिकं चापि संग्रामे जयकारकम्

အလွန်မြတ်သော ဒေဝီယ ရထားတစ်စီးမျှ မရှိ၊ ထိုကဲ့သို့ ကိုက်ညီသော ရထားမောင်းနှင့်လည်း မရှိ။ စစ်မြေပြင်၌ အောင်ပွဲကို အမှန်တကယ် အာမခံပေးနိုင်သော လေး၊ မြား စသည့် လက်နက်များလည်း မရှိ။

Verse 52

यमास्थाय धनुर्बाणान् गृहीत्वा योज्य व मनः । निहनिष्याम्यहं दैत्यान् प्रबलानपि संगरे

ယမမင်းကို စီးနင်း၍ လေးနှင့် မြားတို့ကို ကိုင်ဆောင်ကာ၊ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေလျက်၊ တိုက်ပွဲတွင် ဒေတျာ (ဘီလူး) တို့သည် အင်အားကြီးမားသော်လည်း ငါသည် ၎င်းတို့ကို နှိမ်နင်းဖျက်ဆီးမည်။

Verse 53

सनत्कुमार उवाच । अद्य सब्रह्मका देवास्सेन्द्रोपेन्द्राः प्रहर्षिताः । श्रुत्वा प्रभोस्तदा वाक्यं नत्वा प्रोचुर्महेश्वरम्

သနတ္ကုမာရက ဆိုသည်မှာ- "ယနေ့တွင် ဗြဟ္မာမင်း၊ သိကြားမင်းနှင့် ဥပေန္ဒြတို့ အပါအဝင် နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့သည် အလွန်တရာ ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏။ ထိုအချိန်တွင် အရှင်မြတ်၏ စကားတော်ကို ကြားရသဖြင့်၊ ၎င်းတို့သည် ရှိခိုးဦးချ၍ မဟေသုရအား လျှောက်ထားကြလေသည်။"

Verse 54

देवा ऊचुः वयं भवाम देवेश तत्प्रकारा महेश्वर । रथादिका तव स्वा मिन्संनद्धास्संगराय हि

ဒေဝတို့က လျှောက်ကြားသည်– «ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ မဟေရှ్వర၊ သင်အမိန့်တော်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်သဘောထားသည် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရထားများနှင့် စစ်လက်နက်အကုန်လုံးကို အရှင်ဘုရား၊ စစ်ပွဲအတွက် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ပြီးပြီ»။

Verse 55

इत्युक्त्वा संहतास्सर्वे शिवेच्छामधिगम्य ह । पृथगूचुः प्रसन्नास्ते कृताञ्जलिपुटास्सुराः

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဒေဝတို့အားလုံး စုဝေးကာ ရှိဝ၏ အလိုတော်ကို နားလည်သိမြင်ကြသည်။ ထို့နောက် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းစွာ လက်အုပ်ချီ၍ အလှည့်ကျ လျှောက်ကြားကြ၏။

Frequently Asked Questions

The devas, led by Viṣṇu, approach Kailāsa to address Śiva amid the Tripura crisis, offering Śiva-stuti and engaging in Rudra-mantra practice as the immediate narrative action.

The hymn collapses divine titles into Śiva—calling him Paramātman, Brahman, and also Rudra/Nārāyaṇa—thereby asserting Śiva’s ultimate status while presenting devotion as the medium of inter-divine recognition.

Śiva is highlighted as Maheśvara/Parameśvara/Śaṅkara/Umāpati and linked to Dakṣiṇāmūrti via the Rudra-mantra context; Viṣṇu appears as Hari/Ramāpati/Nārāyaṇa as the principal devotee-speaker.