
အဓ್ಯಾಯ ၅၀ သည် ဆရာမှ တပည့်သို့ ဗိဒ္ဓာပညာ ပို့ဆောင်သည့်ပုံစံဖြစ်ပြီး သနတ်ကုမာရက ဗျာသအား သီဝအရှင် မృత్యုဉ္ဇယ အဖြစ်နှင့် ဆက်နွယ်သော “သေခြင်းကို နှိမ်နင်းသော ဗိဒ္ဓာ” ၏ မူလနှင့် အာနိသင်ကို သင်ကြားသည်။ ဘൃဂုဝంశဆက် ဥပဒေသရှင် ကာဗျ (ကာဝျ) သည် ဝါရာဏသီသို့ သွားကာ ဝိශ්ဝေရှဝရကို စိတ်တည်၍ တပသ္ယာကြီးစွာ ပြုလုပ်သဖြင့် ဗိဒ္ဓာ၏ အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် လင်္ဂတည်ထောင်ခြင်း၊ မင်္ဂလာရေတွင်းတူးခြင်း၊ ပဉ္စာမృతဖြင့် အတိုင်းအတာသတ်မှတ်ကာ အဘိသေက အကြိမ်ကြိမ်ပြုခြင်း၊ အနံ့ရေချိုးခြင်း၊ လိမ်းဆေးနှင့် ပန်းပူဇော်မှုများကို အသေးစိတ်ညွှန်ပြသည်။ အပင်ပန်းစာရင်းရှည်သည် သန့်ရှင်းမှု၊ အနံ့သာနှင့် ဘက္တိပြည့်ဝမှုကို သီဝပူဇော်မှု၏ အင်အားအဖြစ် ဖော်ညွှန်းသည်။ “မృతသံဇီဝနီ” ဗိဒ္ဓာကို တပသ္အင်အားမှ ထွက်ပေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် မန္တရပညာဟု ဆိုကာ သီဝဘက္တိနှင့် ချိတ်ဆက်လျှင် အသက်ကယ်တင်နိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ စုစည်း၍ တပသ္ယာ → ဗိဒ္ဓာဖော်ထုတ်ခြင်း → လင်္ဂပူဇော်ခြင်း → သေခြင်းကာကွယ်၍ အသက်အား ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း ဟူသော လမ်းကြောင်းကို ပြထားသည်။
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास यथा प्राप्ता मृत्युप्रशमनी परा । विद्या काव्येन मुनिना शिवान्मृत्युञ्जयाभिधात्
စနတ်ကူမာရက ပြောသည်—“နားထောင်ပါ၊ ဗျာသာရေ၊ သေခြင်းကို သက်သာစေသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဗိဒ္ဓာသည် မည်သို့ ရရှိလာသည်ကို။ မုနိ ကာဗျာ (သုကြာ) သည် မృတ்யုဉ္ဇယ ဟု ကျော်ကြားသော ရှီဝထံမှ ထိုဗိဒ္ဓာကို ရရှိခဲ့သည်။”
Verse 2
पुरासौ भृगुदायादो गत्वा वाराणसीं पुरीम् । बहुकालं तपस्तेपे ध्यायन्विश्वेश्वरं प्रभुम्
ရှေးကာလတုန်းက ဘೃဂု၏ မျိုးဆက်တစ်ဦးသည် သန့်ရှင်းသော ဝါရာဏသီမြို့သို့ သွားရောက်ပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပသ္စရိယာ ပြုလုပ်ကာ စကြဝဠာ၏ အရှင် ဗိရှ္ဝေရှဝရ ဘုရားကို သမาธိဖြင့် အာရုံပြုခဲ့သည်။
Verse 3
स्थापयामास तत्रैव लिंगं शंभोः परात्मनः । कूपं चकार सद्रम्यं वेदव्यास तदग्रतः
ထိုနေရာ၌ပင် သူသည် ပရမာတ္မာဖြစ်သော သမ္ဘူ၏ လင်္ဂကို တည်ထောင်하였다။ ထို့အပြင်၊ ဟေ့ ဝေဒဗျာသ၊ ထိုလင်္ဂ၏ ရှေ့တွင် လှပ၍ မင်္ဂလာရှိသော ရေတွင်းတစ်တွင်းကို ဆောက်လုပ်စေ하였다။
Verse 4
मृतसंजीवनी नाम विद्या या मम निर्मला । तपोबलेन महता मयैव परिनिर्मिता
“မృతသံဇီဝနီ ဟု အမည်ရသော ကျွန်ုပ်၏ သန့်ရှင်းသည့် ဗိဒ္ယာတစ်ရပ် ရှိသည်။ အလွန်ကြီးမားသော တပသ်အင်အားဖြင့် ထိုဗိဒ္ယာကို ကျွန်ုပ်တစ်ဦးတည်းက ပြည့်စုံစွာ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။”
Verse 5
सहस्रकृत्वो देवेशं चन्दनैर्यक्षकर्दमैः । समालिलिंप सुप्रीत्या सुगन्धोद्वर्त्तनान्यनु
အလွန်ပီတိဖြင့် သူသည် ဒေဝတို့၏အရှင်ကို စန္ဒနလိမ်းဆေးနှင့် ယက္ခတို့၏ မွှေးကြိုင်သော လိမ်းဆေးများဖြင့် အကြိမ်တစ်ထောင် လိမ်းပေးပြီးနောက်၊ ထပ်မံ၍ မွှေးကြိုင်သော အလိမ်းအနှိပ်ဆေးများဖြင့် ချောမွေ့စွာ တန်ဆာဆင်လိမ်းပေးလေ၏။
Verse 6
राजचंपकधत्तूरैः करवीरकुशेशयैः । मालतीकर्णिकारैश्च कदंबैर्बकुलोत्पलैः
ထိုနေရာသည် မင်းတော်ချမ်ပက ပန်းများနှင့် ဓတ္တူရာပန်းများ၊ ကရဗီရ(အိုလီအန်ဒါ)နှင့် ကြာပန်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ မာလတီနှင့် ကဏ္ဏိကာရ၊ ကဒမ္ဗ၊ ဘကူလ နှင့် ဥတ္ပလ ပန်းများဖြင့်လည်းကောင်း အလှဆင်ထား၏။
Verse 7
मल्लिकाशतपत्रीभिस्सिंधुवारैस्सकिंशुकः । बन्धूकपुष्पैः पुन्नागैर्नागकेशरकेशरैः
၎င်းကို မယ်လိကာ (စံပယ်) နှင့် ရာပွင့်ပွင့်သော ပန်းများ၊ စင်ဓုဝါရ ပန်းနှင့် ကိṃśုက ပန်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ ထို့ပြင် ဘန္ဓူက ပန်း၊ ပုန္နာဂ ပန်းနှင့် နာဂကေśရ၏ မွှေးကြိုင်သော အမွှေးတိုင်များဖြင့် ပြည့်စုံကာ၊ သီဝ၏ ပူဇော်ရန် သင့်တော်သော ပန်းပူဇော်သကာ ဖြစ်၏။
Verse 8
नवमल्लीचिबिलिकैः कुंदैस्समुचुकुन्दकैः । मन्दारैर्बिल्वपत्रैश्च द्रोणैर्मरुबकैर्वृकैः । ग्रन्थिपर्णैर्दमनकैः सुरम्यैश्चूतपल्लवैः
သူတို့သည် စံပယ်သစ်နှင့် စိဘိလိကာ ပန်းများ၊ ဖြူစင်သော ကုန္ဒ ပန်းနှင့် သမုစုကုန္ဒ ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ကြ၏။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်မဏ္ဍာရ ပန်းများနှင့် ဘိလွ ပင်ရွက်များ၊ ဒြောဏ ပန်းနှင့် မရုဘက ပန်းများ၊ အနံ့သင်းသော ဂရန်သိပဏ္ဏ၊ ဒမနက နှင့် အလွန်လှပသော သရက်ပင် အရွက်နုများကိုလည်း သဒ္ဓါဖြင့် ဆက်ကပ်ပူဇော်ကြ၏။
Verse 9
तुलसीदेवगंधारीबृहत्पत्रीकुशांकुरैः । नद्यावर्तैरगस्त्यैश्च सशालैर्देवदारुभिः
သူတို့သည် တူလစီ၊ မွှေးကြိုင်သော ဂန္ဓာရီ၊ အရွက်ကြီးသော သန့်ရှင်းသစ်ရွက်များ၊ ကုရှ မြက်အပင် အညွန့်နုများဖြင့်လည်း ပူဇော်ကြ၏။ နဒျာဝတ်တ ပန်းများ၊ အဂஸတျ ပန်းများနှင့်အတူ၊ ရှာလ အရွက်များနှင့် ဒေဝဒါရု (စီဒါ) ကိုပါ ဆက်ကပ်ကာ၊ သခင်အား ပျော်ရွှင်စေမည့် မင်္ဂလာပစ္စည်းများကို စုစည်းခဲ့ကြ၏။
Verse 10
कांचनारैः कुरबकैर्दूर्वांकुरकुरुंटकैः । प्रत्येकमेभिः कुसुमैः पल्लवैरपरैरपि
ရွှေရောင် ကာṃචနာရ ပန်းများ၊ ကုရဘက ပန်းများ၊ ဒူರ್ವာ မြက်အပင် အညွန့်နုများနှင့် ကုရုဏ္ဍက ပန်းများဖြင့်—အမှန်ပင် ဤပန်းများတစ်မျိုးချင်းစီနှင့် အခြား အရွက်အညွန့်သစ်များဖြင့်ပါ—ပူဇော်မှုကို အလွန်ပေါများစွာ ပြုလုပ်ကြ၏။
Verse 11
पत्रैः सहस्रपत्रैश्च रम्यैर्नानाविधैश्शुभैः । सावधानेन सुप्रीत्या स समानर्च शंकरम्
လှပ၍ မင်္ဂလာရှိသော အမျိုးမျိုးသော ရွက်များနှင့် အထူးသဖြင့် ထောင်ပွင့်ကြာရွက်တို့ကိုပါ ယူဆောင်ကာ၊ သေချာသတိထား၍ ပီတိဖြင့် ရှင်ကရ (ရှင်ကာရ) ကို ပြည့်စုံသော ဂုဏ်ပြုမှုဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 12
गीतनृत्योपहारैश्च संस्तुतः स्तुतिभिर्बहु । नाम्नां सहस्रैरन्यैश्च स्तोत्रैस्तुष्टाव शंकरम्
သူသည် သီချင်းနှင့် အကပူဇော်သကာများ၊ ချီးမွမ်းသံတော်များစွာ၊ စတိုးတရများနှင့် သန့်ရှင်းသော နာမတော်ထောင်ပေါင်းများကို ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ဖြင့် သင်္ကရကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်하였다။ ထိုသို့ ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်အား မောက္ခပေးတော်မူသော ကရုဏာရှင်ကို ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 13
सहस्रं पञ्चशरदामित्थं शुक्रो महेश्वरम् । नानाप्रकारविधिना महेशं स समर्चयत्
ဤသို့ဖြင့် သုကြာသည် မဟေရှ్వరကို နှစ်တစ်ထောင်ငါးရာကြာ ပူဇော်ခဲ့ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိနည်းလမ်းများနှင့် ဘာဝနာအကျင့်အကြံမျိုးစုံဖြင့် မဟာသခင်ကို ဂုဏ်ပြုဆက်ကပ်하였다။
Verse 14
यदा देवं नानुलोके मनागपि वरोन्मुखम् । तदान्यं नियमं घोरं जग्राहातीव दुस्सहम्
သူသည် ဘုရားသခင်က အနည်းငယ်တောင် ကောင်းချီးပေးမည့်အလား မမြင်ရသောအခါ၊ ထိုအချိန်တွင် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့်၊ ခံနိုင်ရည်မလွယ်သော တရားကျင့်စည်းကမ်းတစ်ရပ်ကို ထပ်မံခံယူ하였다။
Verse 15
प्रक्षाल्य चेतसोऽत्यंतं चांचल्याख्यं महामलम् । भावनावार्भिरसकृदिंद्रियैस्सहितस्य च
စိတ်၏ အလွန်ကြီးမားသော အညစ်အကြေးဖြစ်သည့် “မတည်ငြိမ်မှု” ကို လုံးဝဆေးကြောပြီး၊ ဘာဝနာ၏ ရေများဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ သန့်စင်ကာ၊ အင်ဒြိယများနှင့်အတူပါ သန့်ရှင်းစေ하였다။
Verse 16
निर्मलीकृत्य तच्चेतो रत्नं दत्त्वा पिनाकिने । प्रययौ कणधूमौघं सहस्रं शरदां कविः
စိတ်ကို သန့်စင်ပြီးနောက် ကဗျာဆရာသည် ပိနာကင် (ပိနာကာဓနုကိုင်သော သီဝ) ထံသို့ တန်ဖိုးကြီး ရတနာတစ်လုံးကို ပူဇော်하였다။ ထို့နောက် သူသည် မီးခိုးမှုန်သဏ္ဌာန် အမှုန်အမွှားများအစုအဝေးထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားကာ ဆောင်းဦးတစ်ထောင် (နှစ်) တိုင်တိုင် ထိုသို့နေ하였다။
Verse 17
काव्यमित्थं तपो घोरं कुर्वन्तं दृढमानसम् । प्रससाद स तं वीक्ष्य भार्गवाय महेश्वरः
ဘားဂဝ (ဘೃဂု၏သား) သည် မလှုပ်မယှက် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာဖြင့် ထိုကဲ့သို့ ပြင်းထန်ကြမ်းတမ်းသော တပဿ (အာသီတ) ကို ကျင့်ဆောင်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် မဟေဿဝရသည် သူ့အပေါ် ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏။
Verse 18
तस्माल्लिंगाद्विनिर्गत्य सहस्रार्काधिकद्युतिः । उवाच तं विरूपाक्षस्साक्षाद्दाक्षायणीपतिः
ထို့နောက် ထိုလင်္ဂမှ ထွက်ပေါ်လာ၍ အလင်းရောင်သည် နေတစ်ထောင်ထက်ပင် လွန်ကဲတောက်ပသော သုံးမျက်စိရှိ ဗိရူပါက္ရှ (ဒက္ရှာယဏီ စတီ၏ ထင်ရှားသော ခင်ပွန်း) သခင်တော်က သူ့အား မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 19
महेश्वर उवाच । तपोनिधे महाभाग भृगुपुत्र महामुने । तपसानेन ते नित्यं प्रसन्नोऽहं विशेषतः
မဟေဿဝရ မိန့်တော်မူသည်—“တပဿ၏ خزانہ ဖြစ်သောသူ၊ ကံကောင်းကြီးမားသောသူ၊ အို မဟာမုနိ၊ ဘೃဂု၏သားရေ၊ သင်၏ ဤတပဿကြောင့် ငါသည် အမြဲတမ်းပင် အထူးသဖြင့် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လျက်ရှိ၏။”
Verse 20
मनोभिलषितं सर्वं वरं वरय भार्गव । प्रीत्या दास्येऽखिलान्कामान्नादेयं विद्यते तव
အို ဘာရ္ဂဝ၊ သင်၏စိတ်၌ လိုလားသမျှ အကောင်းဆုံးသော ဝရကို ရွေးချယ်ပါ။ သင်ကို ကျေနပ်သဖြင့် သင်လိုသမျှ ဆန္ဒအားလုံးကို ဝမ်းမြောက်စွာ ပေးမည်—သင့်အတွက် မပေးနိုင်သော အရာ မရှိ။
Verse 21
सनत्कुमार उवाच । निशम्येति वचश्शंभोर्महासुखकरं वरम् । स बभूव कविस्तुष्टो निमग्नस्सुखवारिधौ
သနတ်ကူမာရက ပြော၏။ သမ္ဘူ၏ မဟာပီတိပေးသော အလွန်ကောင်းမြတ်သည့် စကားတော်ကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ကဗိ-ရသီသည် အပြည့်အဝ စိတ်ကျေနပ်ကာ ပျော်ရွှင်ခြင်း၏ သမုဒ္ဒရာထဲသို့ နစ်မြုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
Verse 22
उद्यदानंदसंदोह रोमांचाचितविग्रहः । प्रणनाम मुदा शंभुमंभो जनयनो द्विजः
ပီတိ၏လှိုင်းလုံးများ တက်ကြွလျက် ပြည့်လျှံနေသဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လုံးလုံး ရောမဉ္စဖြစ်ကာ တုန်လှုပ်၏။ ရေမှ မွေးဖွားသော ထိုဒွိဇ ရသီသည် သမ္ဘူရှင်အား ဝမ်းမြောက်စွာ ဦးချလေ၏။
Verse 23
तुष्टावाष्टतनुं तुष्टः प्रफुल्लनयनाचलः । मौलावंजलिमाधाय वदञ्जयजयेति च
ဝမ်းမြောက်လျက် သူသည် အရှစ်ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသော သခင်ရှီဝကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ မျက်လုံးများ ပန်းပွင့်သကဲ့သို့ ရွှင်လန်း၍ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်နေကာ လက်အုပ်ကို ခေါင်းပေါ်တင်ပြီး «အောင်ပွဲ! အောင်ပွဲ!» ဟု ကြွေးကြော်၏။
Verse 24
भार्गव उवाच । त्वं भाभिराभिरभिभूय तमस्समस्तमस्तं नयस्यभिमतानि निशाचराणाम् । देदीप्यसे दिवमणे गगने हिताय लोकत्रयस्य जगदीश्वर तन्नमस्ते
ဘားဂဝက ပြော၏— «သင်သည် သင်၏ တောက်ပသော ရောင်ခြည်များဖြင့် အမှောင်အားလုံးကို အနိုင်ယူ၍ နိမ့်ကျသွားစေသည်။ ညတွင် လှည့်လည်သော အဆုရတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးသည့် အကြံအစည်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ ကောင်းကင်၏ ရတနာတော်၊ သုံးလောက၏ အကျိုးအတွက် မိုးကောင်းကင်၌ တောက်ပနေတော်မူ၏။ ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အုပ်စိုးရှင်—သင့်အား ငါ၏ ဂုဏ်ပြုနမස්ကာရ ဖြစ်ပါစေ»
Verse 25
लोकेऽतिवेलमतिवेलमहामहोभिर्निर्भासि कौ च गगनेऽखिललोकनेत्रः । विद्राविताखिलतमास्सुतमो हिमांशो पीयूष पूरपरिपूरितः तन्नमस्ते
အို လမင်း—လောကအားလုံး၏ မျက်စိတော်—ကောင်းကင်၌ အလွန်အကျွံ ကြီးမားသော ရောင်ခြည်ဖြင့် မည်မျှ ထွန်းလင်းတောက်ပပါသနည်း။ အမှောင်အားလုံးကို မောင်းထုတ်ပြီးနောက်၊ မြတ်သော သားတော်၊ သင်သည် အမရိတရည် စီးဆင်းမှုများဖြင့် ပြည့်လျှံနေ၏။ သင့်အား ဂုဏ်ပြုနမස්ကာရ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 26
त्वं पावने पथि सदागतिरप्युपास्यः कस्त्वां विना भुवनजीवन जीवतीह । स्तब्धप्रभंजनविवर्द्धि तसर्वजंतोः संतोषिता हि कुलसर्वगः वै नमस्ते
အို သခင်ဘုရား၊ သင်သည် သန့်စင်သော လမ်းပေါ်၌ အမြဲတမ်းရှိသော ခိုလှုံရာဖြစ်၍ အမြဲတမ်း ပူဇော်ထိုက်၏။ သင်မရှိလျှင်—လောကတို့၏ အသက်ရှင်ခြင်းအရှင်—ဤနေရာ၌ မည်သူ အသက်ရှင်နိုင်မည်နည်း? သင်သည် လေကို တည်ငြိမ်စေပြီး သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ၎င်း၏ အင်အားကိုလည်း တိုးပွားစေ၏။ သင်သည် မျိုးရိုးနှင့် အစုအဖွဲ့အားလုံးကို ပျံ့နှံ့ထောက်ပံ့သော အခြေခံတိုင်ဖြစ်၏။ သင့်အား နမස්ကာရ။
Verse 27
विश्वेकपावक न तावकपावकैकशक्तेरृते मृतवतामृतदिव्यकार्यम् । प्राणिष्यदो जगदहो जगदंतरात्मंस्त्वं पावकः प्रतिपदं शमदो नमस्ते
အို စကြဝဠာ၏ တစ်ပါးတည်းသော သန့်စင်ရှင်! သင်၏ သန့်စင်အင်အား၏ အလင်းရောင်တစ်စက်တောင် မရှိလျှင် သေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသူတို့သည် အမရသို့ ခေါ်ဆောင်သော ဒေဝကိစ္စကို မပြီးမြောက်နိုင်။ သင်သည် လောကတို့၏ အသက်ပေးရှင်—စကြဝဠာ၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်၏။ သင်သည် အမြဲတည်သော မီးတော်ဖြစ်၍ ခြေလှမ်းတိုင်း၌ ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးတော်မူ၏။ သင့်အား နမസ്കာရ။
Verse 28
पानीयरूप परमेश जगत्पवित्र चित्रविचित्रसुचरित्रकरोऽसि नूनम् । विश्वं पवित्रममलं किल विश्वनाथ पानीयगाहनत एतदतो नतोऽस्मि
အို ရေ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူတော်မူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရမేశဝရ၊ လောကတို့ကို သန့်စင်ရှင်! သင်သည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ မင်္ဂလာအလွန်ရှိသော ကုသိုလ်ကိစ္စများကို မုချ ဖြစ်ပေါ်စေတော်မူ၏။ အမှန်ပင်၊ အို ဗိශ්ဝနာထ၊ ဤရေထဲသို့ ဝင်မြုပ်ခြင်းကြောင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ကင်းစင်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအတွက် သင့်အား ဦးချတော်မူ၏။
Verse 29
आकाशरूपबहिरंतरुतावकाशदानाद्विकस्वरमिहेश्वर विश्वमेतत् । त्वत्तस्सदा सदय संश्वसिति स्वभावात्संकोचमेति भक्तोऽस्मि नतस्ततस्त्वाम्
အို ဣရှ္ဝရ၊ သင်သည် အာကာသကိုယ်တိုင်ဖြစ်၍ အပြင်အတွင်း အနှံ့အပြားရှိ၏။ သင်က အရှိအနေအတွက် နေရာလွတ်ကို ပေးသဖြင့် ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ချဲ့ထွင်၍ တောက်ပပေါ်လွင်လာသည်။ သင်တစ်ပါးတည်းမှ၊ အို ကရုဏာရှင်၊ ၎င်းသည် သဘာဝအတိုင်း အမြဲအသက်ရှူနေပြီး နောက်တဖန် သင်ထံသို့ ပြန်လည်ကျုံ့ဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ဘက္တဖြစ်၏; ထပ်ခါထပ်ခါ သင့်အား ဦးချ၏။
Verse 30
विश्वंभरात्मक बिभर्षि विभोत्र विश्वं को विश्वनाथ भवतोऽन्यतमस्तमोरिः । स त्वं विनाशय तमो तम चाहिभूषस्तव्यात्परः परपरं प्रणतस्ततस्त्वाम्
အို စကြဝဠာကို ထောက်တည်ခြင်းသည် သင်၏အတ္တဖြစ်သော प्रभု၊ အနှံ့အပြားဖြစ်သော ဗိဘု! ဤနေရာ၌ သင်သည် ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးလုံးကို ထောက်ပံ့တော်မူ၏။ အို ဗိශ්ဝနာထ၊ သင့်အပြင် အနက်အမှောင်အနက်ဆုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သူ အခြားမည်သူရှိမည်နည်း။ ထို့ကြောင့် မြွေများဖြင့် အလှဆင်ထားသော သင်သည် အမှောင်နှင့် အတွင်းအမှောင်ကိုပါ ဖျက်ဆီးတော်မူပါစေ။ အမြင့်ဆုံးထက် မြင့်သော အမြင့်မြတ်တော်မူသော သင့်အား—ချီးမွမ်းထိုက်သူ၊ အလွန်အလွန် ထက်မြက်သော အတိတ်လွန်တော်မူသော သင့်အား—ကျွန်ုပ် ဦးချ၏။
Verse 31
आत्मस्वरूप तव रूपपरंपराभिराभिस्ततं हर चराचररूपमेतत् । सर्वांतरात्मनिलयप्रतिरूपरूप नित्यं नतोऽस्मि परमात्मजनोऽष्टमूर्ते
အို ဟရ၊ သင်၏ သဘာဝသည် အတ္တမူလဖြစ်၏—သင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်များ ဆက်တိုက်မပြတ်သော အစဉ်အဆက်ကြောင့် လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့ပါဝင်သော စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို သင် ပျံ့နှံ့စိမ့်ဝင်ထားသည်။ အရာအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တ၏ နေရာတည်ရာဖြစ်သော ရုပ်၊ ရုပ်အားလုံးတွင် ထင်ဟပ်သော မူလရုပ်—အမြင့်ဆုံး အတ္တမှ မွေးဖွားသူ ငါသည် အရှစ်မူရတိ အရှင်ထံ အစဉ်အမြဲ ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြု၏။
Verse 32
इत्यष्टमूर्तिभिरिमाभिरबंधबंधो युक्तौ करोषि खलु विश्वजनीनमूर्त्ते । एतत्ततं सुविततं प्रणतप्रणीत सर्वार्थसार्थपरमार्थ ततो नतोऽस्मि
ထိုသို့ပင်၊ ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်—သတ္တဝါအားလုံးအတွက် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော အရှင်—သင်သည် ချည်နှောင်မှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်နေသော်လည်း အရှစ်မူရတိ အပြင်အဆင်များနှင့် အမှန်တကယ် ဆက်စပ်နေသည်။ သင်၏ တည်ရှိမှုသည် နေရာတိုင်း၌ ပျံ့နှံ့ကာ ပြည့်စုံစွာ စိမ့်ဝင်နေ၏; သင်သည် အဓိပ္ပါယ်အမြင့်ဆုံးနှင့် ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော အနှစ်သာရဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ငါ နမസ്കာရပြု၏။
Verse 33
सनत्कुमार उवाच । अष्टमूर्त्यष्टकेनेत्थं परिष्टुत्येति भार्गवः । भर्गं भूमिमिलन्मौलिः प्रणनाम पुनःपुनः
သနတ်ကုမာရက မိန့်သည်—ဤသို့ အရှစ်မူရတိ၏ အရှစ်ပုဒ်သီချင်းဖြင့် ဘာဂ္ဂ (Bharga) ကို သင့်လျော်စွာ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဘာဂ္ဂဝ (ရသီ) သည် ဦးခေါင်းမြေထိအောင် လဲကျကာ အကြိမ်ကြိမ် နမസ്കာရပြု၍ အလွန်ရိုသေစွာ အပ်နှံလျက်ရှိ하였다။
Verse 34
इति स्तुतो महादेवो भार्गवेणातितेजसा । उत्थाय भूमेर्बाहुभ्यां धृत्वा तं प्रणतं द्विजम्
အလွန်တောက်ပသော ဘာရ္ဂဝ၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံယူပြီး မဟာဒေဝသည် ထ၍ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် ပျပ်ဝပ်နမස්ကာရပြုနေသော ဒွိဇကို မြှောက်တင်တော်မူ၏။
Verse 35
उवाच श्लक्ष्णया वाचा मेघनादगभीरया । सुप्रीत्या दशनज्योत्स्ना प्रद्योतितदिंगतरः
မိုးတိမ်ဟုန်းသံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်း၍ နူးညံ့သော အသံဖြင့် မဟာဒေဝသည် မိန့်တော်မူ၏။ အလွန်ပီတိဖြင့် သွား၏ လမင်းကဲ့သို့သော အလင်းရောင်က လောကဦးတည်ရာ အရပ်အနှံ့ကို ထွန်းလင်းစေ၏။
Verse 36
महादेव उवाच । विप्रवर्य कवे तात मम भक्तोऽसि पावनः । अनेनात्युग्रतपसा स्वजन्याचरितेन च
မဟာဒေဝ မိန့်တော်မူသည်။ «ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်သူ၊ ကဗိမုနိရေ၊ ချစ်သားရေ—သင်သည် ငါ၏ ဘက္တဖြစ်၍ သန့်ရှင်းကာ သန့်စင်စေသူ ဖြစ်၏။ ဤအလွန်ပြင်းထန်သော တပသနှင့် သင်၏ မွေးရာဇာတိနှင့် မျိုးရိုးအလျောက် သင့်တော်သော အကျင့်အကြံကြောင့်…»။
Verse 37
लिंगस्थापनपुण्येन लिंगस्याराधनेन च । दत्तचित्तोपहारेण शुचिना निश्चलेन च
သီဝလင်္ဂကို တည်ထောင်ခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လင်္ဂကို အာရాధနာပြုခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ စိတ်ကို သီဝထံ အပြည့်အဝ အပ်နှံကာ သန့်ရှင်း၍ မလှုပ်မယှက်သော စိတ်ဖြင့် ပူဇော်သက္ကာတင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း—ထိုကဲ့သို့သော ဘက္တိ၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 38
अविमुक्तमहाक्षेत्रपवित्राचरणेन च । त्वां सुताभ्यां प्रपश्यामि तवादेयं न किंचन
အဝိမုက္တ မဟာက்ஷೇತ್ರ၏ အလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုကြောင့် သန့်စင်ထားသော ခြေတော်တို့ဖြင့်၊ သင်နှင့် သင်၏ သားနှစ်ယောက်ကို ငါမြင်တွေ့၏။ သင်အတွက် အခြားသူထံမှ ယူစရာဟူ၍ အမှန်တကယ် မရှိပါ။
Verse 39
अनेनैव शरीरेण ममोदरदरीगतः । मद्वरेन्द्रियमार्गेण पुत्रजन्मत्वमेष्यसि
«ဤကိုယ်ခန္ဓာတည်းဟူ၍ ငါ၏ဝမ်းအုံအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ၊ ငါ၏အထူးကောင်းမြတ်သော မျိုးပွားအင်္ဂါ၏ လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် သင်သည် သားအဖြစ် မွေးဖွားခြင်းကို ရောက်လိမ့်မည်»။
Verse 40
यच्छाम्यहं वरं तेऽद्य दुष्प्राप्यं पार्षदैरपि । हरेर्हिरण्यगर्भाच्च प्रायशोहं जुगोप यम्
«ယနေ့ ငါသည် သင့်အား အလွန်ရခက်သော အကျိုးတော်တစ်ပါးကို ပေးမည်—ငါ၏ပရိသတ်များတောင် ရခက်သော အကျိုးတော်ပင်။ ဟရီ (ဗိဿဏု) နှင့် ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (ဗြဟ္မာ) ထံမှလည်း ငါသည် အများအားဖြင့် ထိုအရာကို ဖုံးကွယ်ထားခဲ့၏»။
Verse 42
त्वां तां तु प्रापयाम्यद्य मंत्ररूपां महाशुचे । योग्यता तेऽस्ति विद्यायास्तस्याश्शुचि तपोनिधे
အလွန်သန့်ရှင်းမြတ်သောသူရေ၊ ယနေ့ မန္တရပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်သော သန့်ရှင်းသည့် ဝိဒ္ယာကို သင့်ထံ ပေးအပ်မည်။ အညစ်အကြေးကင်းသော တပဿာ၏ خزာနာရေ၊ ထိုဓမ္မဗိဇ္ဇာကို လက်ခံရန် သင်သည် အပြည့်အဝ သင့်လျော်သည်။
Verse 43
यंयमुद्दिश्य नियतमेतामावर्तयिष्यसि । विद्यां विद्येश्वरश्रेष्ठं सत्यं प्राणि ष्यति धुवम्
သင်သည် စည်းကမ်းတကျ ရည်ရွယ်၍ မည်သူ့အတွက်မဆို ဤဝိဒ္ယာကို ပြန်လည်ရွတ်ဆိုမည်ဆိုလျှင် ထိုသူသည် ဝိဒ္ယာ၏ အမြင့်ဆုံးအရှင်၏ ကရုဏာကြောင့် အမှန်တရားသော အသက်နှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။
Verse 44
अत्यर्कमत्यग्निं च ते तेजो व्योम्नि च तारकम् । देदीप्यमानं भविता ग्रहाणां प्रवरो भव
သင်၏ တေဇောသည် နေထက်လည်းကောင်း၊ အပြင်းထန်ဆုံး မီးထက်လည်းကောင်း ပိုမိုကြီးမားပါစေ။ ကောင်းကင်၌ ကြယ်တစ်လုံးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၍ ဂြိုဟ်တို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ဖြစ်ပါစေ။
Verse 46
तवोदये भविष्यंति विवाहादीनि सुव्रत । सर्वाणि धर्मकार्याणि फलवंति नृणामिह
အို သီလကောင်းသောသူရေ၊ သင်၏ မင်္ဂလာမြောက် ထွန်းတောက်လာခြင်းကြောင့် မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတို့နှင့် သာသနာရေး အခမ်းအနားများ အားလုံး ဖြစ်ပေါ်မည်။ ဤလောက၌ လူတို့ ပြုသော ဓမ္မကိစ္စ အားလုံးလည်း အကျိုးပွားမည်။
Verse 47
सर्वाश्च तिथयो नन्दास्तव संयोगतश्शुभाः । तव भक्ता भविष्यंति बहुशुक्रा बहु प्रजाः
အို နန္ဒာ (နန္ဒင်) ရေ၊ သင်နှင့် ဆက်စပ်ခြင်းကြောင့် လပြည့်လကွယ်နေ့များ အားလုံး မင်္ဂလာဖြစ်လာသည်။ သင်၏ ဘက္တားများသည် စည်းစိမ်တိုးပွား၍ အားမာန်ပြည့်ဝကာ သားသမီးများစွာ ရရှိမည်။
Verse 48
त्वयेदं स्थापितं लिंगं शुक्रेशमिति संज्ञितम् । येऽर्चयिष्यंति भनुजास्तेषां सिद्धिर्भविष्यति
ဤလိင်္ဂကို သင်က တည်ထောင်ထားပြီး «သုကြေရှ» ဟု အမည်ပေးထားသည်။ ဘာနု၏ မျိုးဆက်တို့က ၎င်းကို ပူဇော်ကြလျှင် သေချာစွာ စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ရရှိမည်။
Verse 49
आवर्षं प्रतिघस्रां ये नक्तव्रतपरायणाः । त्वद्दिने शुक्रकूपे ये कृतसर्वोदकक्रियाः
မိုးရာသီတစ်လျှောက်လုံး နက္တဗြတ (ညဝတ်) ကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူတို့နှင့်၊ သင်၏ သန့်ရှင်းသောနေ့၌ သုကြကူပ အထွတ်အမြတ်၌ ရေသက်ဆိုင်ရာ အခမ်းအနားအားလုံးကို ပြုလုပ်သူတို့—ထိုဘက္တတို့အားလုံးသည် သင်၏ကရုဏာဖြင့် ပူဇော်မှု၏ အကျိုးကို ရရှိပါစေ။
Verse 50
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे मृतसंजीविनीविद्याप्राप्तिवर्णनं नाम पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «မృతသံဇီဝိနီ ဝိဒ္ယာ ရရှိခြင်း၏ ဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရသော အခန်းငါးဆယ်မြောက်သည်၊ သီရိ ရှိဝ မဟာပုရာဏ၏ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ၏ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌ ပြီးဆုံး၏။
Verse 51
पुंस्त्वसौभाग्यसंपन्ना भविष्यंति न संशयः । उपेतविद्यास्ते सर्वे जनास्स्युः सुखभागिनः
သံသယမရှိ၊ သူတို့သည် အားမာန်နှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံလာမည်။ ထိုလူအပေါင်းတို့သည် မှန်ကန်သော ဗိဒ္ယာကို ရရှိ၍ ချမ်းသာသုခကို ခံစားရမည်။
Verse 52
इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्र लिंगे लयं ययौ । भार्गवोऽपि निजं धाम प्राप संतुष्टमानसः
ဤသို့ ကောင်းချီးများကို ပေးအပ်ပြီးနောက် ဘုရားသခင်သည် ထိုလိင်္ဂထဲသို့ပင် လျောဝင်ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။ ဘာရ္ဂဝလည်း စိတ်နှလုံးအပြည့်အဝ ကျေနပ်လျက် မိမိ၏ နေရာသို့ ပြန်ရောက်လေ၏။
Verse 53
इति ते कथितं व्यास यथा प्राप्ता तपोबलात् । मृत्युंजयाभिधा विद्या किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
ဤသို့ပင်၊ ဗျာသ မဟာမုနိ၊ တပဿာ၏ အင်အားကြောင့် «မృတျယုဉ္ဇယာ» ဟူသော သာသနာတော်ဗိဒ္ဓာ မည်သို့ရရှိခဲ့သည်ကို ငါပြောပြီးပြီ။ ထပ်၍ ဘာကို ကြားလိုသနည်း။
Sanatkumāra narrates how the death-subduing Mṛtyuñjaya-related vidyā became available through the tapas of the sage Kāvya in Vārāṇasī, alongside the establishment of a Śiva-liṅga and intensive abhiṣeka-based worship.
They operate as a ritual index: abundance, fragrance, and purity are treated as effective categories that ‘configure’ devotion into a stable upāsanā, making the vidyā’s protective promise (mṛtyupraśamana) ritually actionable.
Śiva as Viśveśvara/Mṛtyuñjaya is foregrounded to frame Śiva not only as cosmic sovereign but as the accessible protector who neutralizes death through mantra-knowledge anchored in liṅga worship and tapas-derived potency.