त्रिपुरमोहनम् (Tripuramohana — “The Delusion/Enchanting of Tripura”)

Verse 1

व्यास उवाच । दैत्यराजे दीक्षिते च मायिना तेन मोहिते । किमुवाच तदा मायी किं चकार स दैत्यपः

ဗျာသက ပြောသည်။ ဒೈတျာတို့၏ ဘုရင်သည် ဒီက္ခာခံပြီးနောက် မာယာပညာရှင် ထိုသူ၏ မောဟဖြစ်စေခြင်းကို ခံရသောအခါ၊ ထို မာယာဝိဇ္ဇာရှင်သည် အဘယ်သို့ ပြောခဲ့သနည်း၊ ထို ဒೈတျာမင်းသည် ထိုအခါ အဘယ်သို့ ပြုခဲ့သနည်း။

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । दीक्षां दत्त्वा यतिस्तस्मा अरिहन्नारदादिभिः । शिष्यैस्सेवितपादाब्जो दैत्यराजानमब्रवीत्

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုယတီသည် သူ့အား ဒိက္ခာ (dīkṣā) ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ အရိဟန်၊ နာရဒာ စသည့် တပည့်တို့က ကြာပန်းတော်ခြေကို ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကြသဖြင့်၊ ဒာနဝတို့၏ မင်းကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 3

अरिहन्नुवाच । शृणु दैत्यपते वाक्यं मम सञ्ज्ञानगर्भितम् । वेदान्तसारसर्वस्वं रहस्यं परमोत्तमम्

အရိဟန် မိန့်သည်။ «ဒೈတျာတို့၏ အရှင်မင်း၊ ငါ၏ စကားကို နားထောင်လော့—အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းဖြင့် ပြည့်ဝ၏။ ဤသည်မှာ ဝေဒန္တ၏ အနှစ်သာရနှင့် အဓိပ္ပါယ်အကုန်လုံး၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး လျှို့ဝှက်သင်ကြားချက် ဖြစ်၏»။

Verse 4

अनादिसिद्धस्संसारः कर्तृकर्मविवर्जितः । स्वयं प्रादुर्भवत्येव स्वयमेव विलीयते

ဤသံသရာသည် အစမရှိကတည်းက ကိုယ်တိုင်တည်ရှိလာသော အရာဖြစ်၍ သီးခြားသော ကర్తာနှင့် ကర్మ မရှိ။ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကိုယ်တိုင်ပင် ပြန်လည်ပျော်ဝင်သွားသည်—အရာအားလုံး၏ အမြဲတည်မြဲသော အခြေခံအဖြစ် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် တည်ရှိနေသည်။

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखंडे त्रिपुरमोहनं नाम पञ्चमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ၏ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌၊ «တိရိပုရမောဟန» ဟူသော ပဉ္စမအခန်းသည် အဆုံးသတ်၏။ ထိုအခန်းတွင် ရှိဝ၏ သာသနာတော်မဟာမాయာဖြင့် တိရိပုရကို မောဟအောက်သို့ ချထားပုံကို ဖော်ပြသည်။

Verse 6

यद्ब्रह्मविष्णुरुद्राख्यास्तदाख्या देहिनामिमाः । आख्यायथास्मदादीनामरिहन्नादिरुच्यते

«ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒြ» ဟူသော အမည်များသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့ ယူဆောင်ထားသော အမည်ခေါ်သာ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ အစဉ်အလာပထမဦးဆုံးတို့ကို ဆိုရာ၌၊ သူသည် ရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်သော အစမရှိသူ «အရိဟန်» ဟု ခေါ်တော်မူ၏။

Verse 7

देहो यथास्मदादीनां स्वकालेन विलीयते । ब्रह्मादि मशकांतानां स्वकालाल्लीयते तथा

ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မိမိအချိန်ကာလ ပြည့်စုံသော် ပျော်လျက်ပျက်သကဲ့သို့၊ ဗြဟ္မာမှ စ၍ အငယ်ဆုံး ခြင်ကောင်အထိ အားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာလည်း မိမိတို့၏ ကံအချိန်ရောက်သော် ထိုနည်းတူ ပျော်လျက်ပျက်သွားသည်။

Verse 8

विचार्यमाणे देहेऽस्मिन्न किंचिदधिकं क्वचित् । आहारो मैथुनं निद्रा भयं सर्वत्र यत्समम्

ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ်သုံးသပ်လျှင်၊ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ထူးမြတ်သည့်အရာ မတွေ့ရ။ အစားအစာ၊ မေထုန (လိင်ဆက်ဆံခြင်း)၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း—ဤတို့သည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံးတွင် တူညီစွာ တွေ့ရသည်။

Verse 9

निराहारपरीमाणं प्राप्य सर्वो हि देहभृत् । सदृशीमेव संतृप्तिं प्राप्नुयान्नाधिकेतराम्

အစာမစားခြင်း၌ပင် သင့်တော်သော အတိုင်းအတာကို သိရှိပြီးနောက်၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတိုင်းသည် သင့်လျော်သည့် စိတ်ကျေနပ်မှုကိုသာ ရယူသင့်သည်—အလွန်အကျွံ မဖြစ်စေရ။

Verse 10

यथा वितृषिताः स्याम पीत्वा पेयं मुदा वयम् । तृषितास्तु तथान्येपि न विशेषोऽल्पकोधिकः

ကျွန်ုပ်တို့သည် ပျော်ရွှင်စွာ သောက်သုံးပြီး ရေငတ်ခြင်းမှ လွတ်ကင်းသကဲ့သို့၊ အခြားသူတို့လည်း ရေငတ်နေကြသည်။ ထိုအရာ၌ အနည်းအများဟူ၍ အမှန်တကယ် ကွာခြားမှု မရှိ။

Verse 11

संतु नार्यः सहस्राणि रूपलावण्यभूमयः । परं निधुवने काले ह्यैकेवेहोपयुज्यते

အလှအပနှင့် ဆွဲဆောင်မှု ပြည့်ဝသော မိန်းမများ ထောင်ချီ ရှိစေကာမူ၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီး ပေါင်းစည်းရာ အချိန်တွင် ဤနေရာ၌ အမှန်တကယ် ပါဝင်ရသူမှာ တစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 12

अश्वाः परश्शतास्संतु संत्वेनेकैप्यनेकधा । अधिरोहे तथाप्येको न द्वितीयस्तथात्मनः

မြင်းများ ရာချီ ရှိစေကာမူ၊ မျိုးစုံအနက် များစွာဖြစ်စေကာမူ၊ စီးနင်းရာတွင် တစ်ကောင်တည်းကိုသာ ရွေးချယ်သည်။ ထိုနည်းတူ မိမိ၏ အတ္တ/အတ္မာအတွက် ဒုတိယ မရှိ။

Verse 13

पर्यंकशायिनां स्वापे सुखं यदुपजायते । तदेव सौख्यं निद्राभिर्भूतभूशायिनामपि

ခုံတင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းသူတို့ အိပ်စက်ရာမှ ပေါ်ပေါက်သော သက်သာချမ်းသာမှုသည်၊ ထိုအိပ်ခြင်းတည်းဟူသော အရာကြောင့်ပင် မြေပြင်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းသော သတ္တဝါတို့လည်း အလားတူ သက်သာချမ်းသာမှုကို ခံစားရသည်။

Verse 14

यथैव मरणाद्भीतिरस्मदादिवपुष्मताम् । ब्रह्मादिकीटकांतानां तथा मरणतो भयम्

ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါတို့တွင် သေခြင်းကို ကြောက်ရွံ့မှု ရှိသကဲ့သို့၊ ဗြဟ္မာမှ စ၍ အငယ်ဆုံး ပိုးမွှားအထိ သေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုလည်း ရှိသည်။

Verse 15

सर्वे तनुभृतस्तुल्या यदि बुद्ध्या विचार्य्यते । इदं निश्चित्य केनापि नो हिंस्यः कोऽपि कुत्रचित्

ပညာသိမြင်၍ သေချာစဉ်းစားလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးသည် အနှစ်သာရအားဖြင့် တူညီကြသည်။ ဤအချက်ကို ခိုင်မာစွာသိပြီးနောက် မည်သူမျှ မည်သူကိုမဆို မည်သည့်နေရာ၌မဆို မထိခိုက်စေသင့်။

Verse 16

धर्मो जीवदयातुल्यो न क्वापि जगतीतले । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या जीवदया नृभिः

ဤလောကမြေပြင်ပေါ်တွင် သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာမေတ္တာနှင့် တူညီသော ဓမ္မမရှိ။ ထို့ကြောင့် လူတို့သည် အစွမ်းကုန်ကြိုးစား၍ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် သနားကြင်နာမှုကို ကျင့်သုံးသင့်သည်။

Verse 17

एकस्मिन्रक्षिते जीवे त्रैलोक्यं रक्षितं भवेत् । घातिते घातितं तद्वत्तस्माद्रक्षेन्न घातयेत्

အသက်တစ်ခုကို ကာကွယ်နိုင်လျှင် သုံးလောကလုံးကို ကာကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အသက်တစ်ခုကို သတ်လျှင် သုံးလောကလုံးကို သတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အသက်ကို ကာကွယ်၍ သတ်ဖြတ်မှု မဖြစ်စေသင့်။

Verse 18

अहिंसा परमो धर्मः पापमात्मप्रपीडनम् । अपराधीनता मुक्तिस्स्वर्गोऽभिलषिताशनम्

အဟിംသာသည် အမြင့်ဆုံးသော ဓမ္မဖြစ်၏။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကို နှိပ်စက်ခြင်းသည် အပြစ်ဖြစ်၏။ အပြစ်မှ ကင်းလွတ်ခြင်းသည် မုတ်တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ဖြစ်ပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုံသည် လိုလားသည့် အစာနှင့် အာရုံပျော်ရွှင်မှုတို့ကို ခံစားခြင်းဖြစ်၏။

Verse 19

पूर्वसूरिभिरित्युक्तं सत्प्रमाणतया ध्रुवम् । तस्मान्न हिंसा कर्त्तव्यो नरैर्नरकभीरुभिः

ဤအရာကို ရှေးခေတ် ရှင်သန်သူ ရှင်မြတ်တို့က မှန်ကန်သော သက်သေအာဏာဖြင့် အတည်ပြုထားသော အမှန်တရားဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နရကကို ကြောက်ရွံ့သော လူတို့သည် အကြမ်းဖက်မှု (ဟിംသာ) ကို မပြုလုပ်သင့်။

Verse 20

न हिंसासदृशं पापं त्रैलोक्ये सचराचरे । हिंसको नरकं गच्छेत्स्वर्गं गच्छेदहिंसकः

လောကသုံးပါး၌—လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါတို့အပါအဝင်—အကြမ်းဖက်မှု (ဟിംသာ) နှင့်တူသော အပြစ်မရှိ။ ဟിംသာပြုသူသည် နရကသို့ သွားရပြီး၊ အဟിംသာပြုသူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်၏။

Verse 21

संति दानान्यनेकानि किं तैस्तुच्छफलप्रदैः । अभीतिसदृशं दानं परमेकमपीह न

ဒါနအမျိုးမျိုး ရှိသော်လည်း အကျိုးနည်းပါးသော အလှူတို့ဖြင့် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ ဤလောက၌ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းစေသော အဘယဒါန—ကြောက်လန့်ခြင်းနှင့် မလုံခြုံမှုမှ လွတ်မြောက်စေသော အမြတ်ဆုံးအလှူနှင့် တူညီသည့် အလှူတစ်ခုတောင် မရှိ။

Verse 22

इह चत्वारि दानानि प्रोक्तानि परमर्षिभिः । विचार्य नानाशास्त्राणि शर्मणेऽत्र परत्र च

ဤနေရာ၌ အမြတ်ဆုံး ရှင်ရသီတို့က ဒါနလေးမျိုးကို ကြေညာထားကြ၏။ သာသနာကျမ်းအမျိုးမျိုးကို စိစစ်သုံးသပ်ပြီးနောက်၊ ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံးတွင် ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာရရန် နည်းလမ်းအဖြစ် သင်ကြားထားသည်။

Verse 23

भीतेभ्यश्चाभयं देयं व्याधितेभ्यस्तथोषधम् । देया विद्यार्थिनां विद्या देयमन्नं क्षुधातुरे

ကြောက်ရွံ့နေသူတို့အား အဘယ—အာမခံကာကွယ်မှုကို ပေးရမည်။ နာမကျန်းသူတို့အား ဆေးဝါးကို ပေးရမည်။ ပညာလိုလားသူတို့အား ဗိဒ္ယာ—အသိပညာကို သင်ပေးရမည်။ ဆာလောင်သူအား အစာကို ပေးရမည်။ အချိန်မီ ကရုဏာဖြင့် ကူညီခြင်းသည် သီဝ၏ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော ပူဇော်သကာတရား ဖြစ်၏။

Verse 24

यानि यानीह दानानि बहुमुन्युदितानि च । जीवाभयप्रदानस्य कलां नार्हंति षोडशीम्

ဤနေရာ၌ မဟာမုနိများစွာက သတ်မှတ်ထားသော ဒါနအမျိုးမျိုးတို့သည်—အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အား အဘယ (ကြောက်လန့်မှုကင်းခြင်း) နှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ပေးခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံတောင် မတူညီနိုင်။

Verse 26

अर्थानुपार्ज्य बहुशो द्वादशायतनानि वै । परितः परिपूज्यानि किमन्यैरिह पूजितैः

အရင်းအမြစ်များကို အကြိမ်ကြိမ် စုဆောင်းပြီးနောက်၊ ရှိဝ၏ သန့်ရှင်းသော အာယတနာ (အဘောဒ်) ဆယ့်နှစ်ခုကို ပတ်လည်အနှံ့ အပြည့်အဝ ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်။ ဤတို့ကို မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ပြီးလျှင် အခြားပူဇော်မှုများကို ဤနေရာ၌ ဘာလိုသေးသနည်း။

Verse 27

पंचकर्मेन्द्रियग्रामाः पंच बुद्धींद्रियाणि च । मनो बुद्धिरिह प्रोक्तं द्वादशायतनं शुभम्

လုပ်ဆောင်ရေးအင်္ဂါငါးစု၊ သိမြင်ရေးအင်္ဂါငါးပါး၊ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ စိတ်နှင့် ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ) တို့ကိုပါ ထည့်သွင်း၍—ဤတို့သည် မင်္ဂလာရှိသော အာယတန ဒွါဒသ (အတွေ့အကြုံ၏ အခြေခံ) ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 28

इहैव स्वर्गनरकौ प्राणिनां नान्यतः क्वचित् । सुखं स्वर्गः समाख्याता दुःखं नरकमेव हि

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အတွက် ကောင်းကင်နှင့် ငရဲကို ဤဘဝ၌ပင် အမှန်တကယ် ခံစားရသည်၊ အခြားနေရာ အချိန်မည်သည့်အခါမျှ မဟုတ်။ ပျော်ရွှင်မှုကို ‘ကောင်းကင်’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ဒုက္ခကိုသာ အမှန်တကယ် ‘ငရဲ’ ဟု ဆိုသည်။

Verse 29

सुखेषु भुज्यमानेषु यत्स्याद्देहविसर्जनम् । अयमेव परो मोक्षो विज्ञेयस्तत्त्वचिंतकैः

လောကီပျော်ရွှင်မှုများကို ခံစားနေစဉ်ပင် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိမိကိုယ်ကို တစ်ထပ်တည်းဟု စွဲလမ်းမှုကို စွန့်လွှတ်နိုင်လာခြင်းရှိလျှင်—ဤတစ်ခုတည်းပင် အမြင့်ဆုံး မောက္ခ ဖြစ်ကြောင်း တတ္တဝကို ဆင်ခြင်သူတို့ သိမြင်ရမည်။

Verse 30

वासनासहिते क्लेशसमुच्छेदे सति ध्रुवम् । अज्ञानो परमो मोक्षो विज्ञेयस्तत्त्वचिंतकैः

ဝါသနာ (အတွင်းစွဲလမ်းအကျန်) များနှင့်အတူ ကလေရှ (ဒုက္ခကပ်) အစုအဝေးတစ်ခုလုံးကို အခိုင်အမာ ဖြတ်တောက်ပစ်နိုင်သည့်အခါ—တတ္တဝကို ဆင်ခြင်သူတို့ သိမြင်ရမည့်အရာမှာ ဤသို့ပင် ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး မောက္ခသည် အဝိဇ္ဇာ၏ ပျောက်ကွယ်ခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 31

प्रामाणिकी श्रुतिरियं प्रोच्यते वेदवादिभिः । न हिंस्यात्सर्वभूतानि नान्या हिंसा प्रवर्तिका

ဤသည်မှာ ဝေဒကို ရှင်းလင်းပြောကြားသူများက ကြေညာသော သြတိ (Śruti) ၏ အာဏာရှိသင်ခန်းစာ ဖြစ်သည်။ သက်ရှိအရာအားလုံးကို မထိခိုက်စေရ၊ အကြမ်းဖက်လိုစိတ်ကို အခြားမည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မျှ မမြှောက်ပင့်ရ။

Verse 32

अग्निष्टोमीयमिति या भ्रामिका साऽसतामिह । न सा प्रमाणं ज्ञातॄणां पश्वालंभनकारिका

ဤနေရာတွင် «ဤပူဇာသည် အဂ္နိဋ္ဌောမီယ» ဟူသော အယူအဆသည် မမှန်ကန်သောစိတ်ရှိသူတို့အတွက်သာ ဖြစ်သော မောဟတစ်ရပ်သာ ဖြစ်သည်။ သိမြင်တတ်သော ပညာရှိတို့အတွက် အာဏာပြုသက်သေ မဟုတ်သကဲ့သို့ တိရစ္ဆာန်သတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုစေသော အကြောင်းလည်း မဟုတ်။

Verse 33

वृक्षांश्छित्वा पशून्हत्वा कृत्वा रुधिरकर्दमम् । दग्ध्वा वह्नौ तिलाज्यादि चित्रं स्वर्गोऽभिलष्यते

သစ်ပင်များကို ခုတ်လှဲ၍ တိရစ္ဆာန်များကို သတ်ကာ မြေပြင်ကို သွေးရေညစ်ညမ်းသော ရွှံ့ကန်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေပြီးနောက်၊ မီးထဲတွင် နှမ်း၊ ဂhee နှင့် အခြားပူဇာပစ္စည်းများကို မီးရှို့ကာ—ထူးဆန်းစွာ ကောင်းကင်ဘုံကို ရည်မှန်းလိုကြသည်။

Verse 34

इत्येवं स्वमतं प्रोच्य यतिस्त्रिपुरनायकम् । श्रावयित्वाखिलान् पौरानुवाच पुनरादरात्

ဤသို့ မိမိ၏ စဉ်းစားသတ်မှတ်ထားသော အမြင်ကို တြိပုရနာယက သခင်ထံ ပြောကြားပြီးနောက်၊ ယတိသည် မြို့သူမြို့သား အားလုံးကို နားထောင်စေကာ ထပ်မံ၍ လေးစားသဒ္ဓါဖြင့် ပြောဆို하였다။

Verse 35

दृष्टार्थप्रत्ययकरान्देहसौख्यैकसाधकान् । बौद्धागम विनिर्दिष्टान्धर्मान्वेदपरांस्ततः

သူတို့သည် ဗုဒ္ဓအာဂမ၌ ဖော်ပြထားသော သဘောတရားများကို မြှင့်တင်ကြသည်—ထိုသဘောတရားများသည် မျက်မြင်သာသော အရာများပေါ်တွင်သာ ယုံကြည်မှု ဖြစ်စေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအဆင်ပြေမှုကိုသာ ရည်ရွယ်သည်—ထို့ကြောင့် ဓမ္မနှင့် မောက္ခအတွက် အမြင့်ဆုံး အာဏာဖြစ်သော ဝေဒမှ လွဲချော်သွားကြသည်။

Verse 36

आनंदं ब्रह्मणो रूपं श्रुत्यैवं यन्निगद्यते । तत्तथैव ह मंतव्यं मिथ्या नानात्वकल्पना

သြတ္တိက ဗြဟ္မန်၏ သဘာဝ (ရုပ်သဏ္ဌာန်) သည် အာနန္ဒ (ပျော်ရွှင်ဘုရားသဘော) ဟု ကြေညာသည်။ ထိုအတိုင်းပင် နားလည်ရမည်; မျိုးစုံဟု စိတ်ကူးတည်ဆောက်ခြင်းတို့သည် မုသာဖြစ်သည်။

Verse 37

यावत्स्वस्थमिदं वर्ष्म यावन्नेन्द्रियविक्लवः । यावज्जरा च दूरेऽस्ति तावत्सौख्यं प्रसाधयेत्

ဤကိုယ်ခန္ဓာ ကျန်းမာနေသမျှ၊ အင်္ဒြိယများ မပျက်ယွင်းသမျှ၊ အိုမင်းခြင်းက ဝေးနေသမျှ—ထိုအချိန်အတွင်း သဒ္ဓမ္မနှင့် မှန်ကန်သောနေထိုင်မှုဖြင့် စိတ်ချမ်းသာမှုနှင့် အမှန်တကယ်သောပျော်ရွှင်မှုကို ကြိုးစားပျိုးထောင်ရမည်။

Verse 38

अस्वास्थ्येन्द्रियवैकल्ये वार्द्धके तु कुतस्सुखम् । शरीरमपि दातव्यमर्थिभ्योऽतस्सुखेप्सुभिः

ကျန်းမာရေးမကောင်းခြင်း၊ အာရုံခံအင်္ဂါချို့ယွင်းခြင်း၊ အိုမင်းခြင်းရှိသော် ဘယ်မှာပျော်ရွှင်မှု ရှိနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် တည်တံ့သောကောင်းကျိုးကို အမှန်တကယ်လိုလားသူတို့သည် လိုအပ်သူများကို ကူညီဝန်ဆောင်ရန် မိမိကိုယ်ခန္ဓာတောင် ပူဇော်ပေးသင့်သည်။

Verse 39

याचमानमनोवृत्तिप्रीणने यस्य नो जनिः । तेन भूर्भारवत्येषा समुद्रागद्रुमैर्न हि

စိတ်၏ လိုချင်တောင်းဆိုသည့် ဆင်းရဲသောအလေ့အထကို ကျေနပ်စေလိုသော အာရုံမပေါ်သူ—ထိုသူကြောင့်သာ ဤကမ္ဘာမြေသည် အမှန်တကယ် အလေးချိန်ဖြစ်လာသည်။ သမုဒ္ဒရာ၊ တောင်တန်း၊ သစ်ပင်တို့ကြောင့် မဟုတ်။

Verse 40

सत्वरं गत्वरो देहः संचयास्सपरिक्षयाः । इति विज्ञाय विज्ञाता देहसौख्यं प्रसाधयेत्

ကိုယ်ခန္ဓာသည် အလျင်အမြန် ပျက်စီးရာသို့ ပြေးသွားပြီး စုဆောင်းထားသမျှသည်လည်း မလွဲမသွေ ဆုံးရှုံးရသည်ဟု သိမြင်လျှင်၊ ပညာရှိသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ကျန်းမာရေးကို သင့်တင့်စွာ ထိန်းညှိကာ ဓမ္မနှင့် ရှိဝဘုရားပူဇော်မှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသင့်သည်။

Verse 41

श्ववाय सकृमीणां च प्रातर्भोज्यमिदं वपुः । भस्मांतं तच्छरीरं च वेदे सत्यं प्रपठ्यते

ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် နံနက်ခင်း၌ ခွေးနှင့် ပိုးများ၏ အစာဖြစ်၏။ ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် ပြာဖြစ်၍ အဆုံးသတ်သည်—ဤအမှန်တရားကို ဝေဒ၌ တိတိကျကျ ကြေညာထား၏။

Verse 42

मुधा जातिविकषोयं लोकेषु परिकल्प्यते । मानुष्ये सति सामान्ये कोऽधर्मः कोऽथ चोत्तमः

လောကများတွင် “ဇာတိအလိုက် ကွာခြားမှု” ဟူသော အယူအဆကို အလဟသ စိတ်ကူးထားကြ၏။ လူဖြစ်ခြင်းတည်းဟူသော အခြေခံတူညီမှုရှိသော် အဓမ္မသည် အဘယ်နည်း၊ အထက်မြတ်သည် အဘယ်နည်း။

Verse 43

ब्रह्मादिसृष्टिरेषेति प्रोच्यते वृद्धपूरुषैः । तस्य जातौ सुतौ दक्षमरीची चेति विश्रुतौ

ဤအရာကို ရှေးဟောင်းပညာရှိကြီးများက «ဗြဟ္မာမှအစပြုသော ဖန်ဆင်းခြင်း» ဟု ခေါ်ကြောင်း ဆို၏။ ထိုသူမှ နာမည်ကျော် သားနှစ်ယောက်—ဒက္ခ (Dakṣa) နှင့် မရီချိ (Marīci)—မွေးဖွားလာ၏။

Verse 44

मारीचेन कश्यपेन दक्षकन्यास्सुलोचनाः । धर्मेण किल मार्गेण परिणीतास्त्रयोदश

မာရီချိ၏သား ကശ്യပသည် ဓမ္မ၏တရားသတ်မှတ်ချက်ကိုလိုက်နာ၍ ဒက္ခ၏ မျက်လုံးလှသော သမီးများ တစ်ဆယ့်သုံးယောက်ကို သင့်တော်စွာ လက်ထပ်ယူ하였다။

Verse 45

अपीदानींतनैर्मर्त्यैरल्पबुद्धिपराक्रमैः । अपि गम्यस्त्वगम्योऽयं विचारः क्रियते मुधा

ယခုခေတ်၏ လူသားများ—ဉာဏ်နှင့် အားမာန်နည်းပါးသူများပင်—ဤအကြောင်းကို အလကားအကျိုးမရှိစွာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံနေကြသည်၊ သိနိုင်သလား မသိနိုင်သလားဟု; အမှန်တရားမြင်ကွင်းမရှိသော စူးစမ်းမှုသည် အချည်းနှီးသာဖြစ်သည်။

Verse 46

मुखबाहूरुसञ्जातं चातुर्वर्ण्य सहोदितम् । कल्पनेयं कृता पूर्वैर्न घटेत विचारतः

«ပါးစပ်၊ လက်မောင်း၊ ပေါင်နှင့် ခြေထောက်တို့မှ တပြိုင်နက် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုသော စတုဝဏ္ဏအဖွဲ့အစည်းသည် ရှေးသူများက စိတ်ကူးဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် အရာသာ ဖြစ်၍ စိစစ်လျှင် အမှန်တကယ် မတည်မြဲနိုင်» ဟု ဆိုသည်။

Verse 47

एकस्यां च तनौ जाता एकस्माद्यदि वा क्वचित् । चत्वारस्तनयास्तत्किं भिन्नवर्णत्वमाप्नुयुः

တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ကိုယ်တည်းမှ၊ တစ်ရင်းမြစ်တည်းမှ သားလေးယောက် မွေးဖွားလာလျှင်၊ ထိုသူတို့သည် မည်သို့ကွဲပြားသော အရောင်အဆင်း/ဝဏ္ဏကို ရနိုင်မည်နည်း။

Verse 48

वर्णावर्णविभागोऽयं तस्मान्न प्रतिभासते । अतो भेदो न मंतव्यो मानुष्ये केनचित्क्वचित्

ထို့ကြောင့် “ဝဏ္ဏ” နှင့် “ဝဏ္ဏမဟုတ်” ဟူသော ခွဲခြားမှုသည် အဆုံးစွန်သော အမှန်တရားအဖြစ် မထင်ရှားပါ။ ထို့ကြောင့် မည်သူမျှ မည်သည့်နေရာ၌မဆို လူသားတို့အကြား ကွာခြားချက်ကို စိတ်ကူး၍ မတင်မထားသင့်။

Verse 49

सनत्कुमार उवाच । इत्थमाभाष्य दैत्येशं पौरांश्च स यतिर्मुने । सशिष्यो वेदधर्माश्च नाशयामास चादरात्

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်—“အို မုနိ၊ ဒိုင်တျယတို့၏ အရှင်နှင့် မြို့သူမြို့သားတို့ကိုလည်း ထိုသို့ ပြောဆိုပြီးနောက်၊ ထိုယတိသည် တပည့်များနှင့်အတူ ဝေဒဓမ္မအမှုအရာများနှင့် အကျင့်အထုံးများကို အလွန်အမင်း အားထုတ်၍ ဖျက်ဆီးစေခဲ့၏။”

Verse 50

स्त्रीधर्मं खंडयामास पातिव्रत्यपरं महत् । जितेन्द्रियत्वं सर्वेषां पुरुषाणां तथैव सः

သူသည် ပတိဝရတ္ယ (pātivratya) အပေါ်တည်သော မဟာ မိန်းမဓမ္မ—ဇနီး၏ သစ္စာတရားကို ချိုးဖျက်လေ၏။ ထိုနည်းတူပင် ယောက်ျားအားလုံး၏ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု (sense-control) ကိုလည်း ချိုးဖျက်လေ၏။

Verse 51

देवधर्मान्विशेषेण श्राद्धधर्मांस्तथैव च । मखधर्मान्व्रतादींश्च तीर्थश्राद्धं विशेषतः

“(သူသည် သင်ကြားခဲ့သည်) အထူးသဖြင့် ဒေဝတားတို့နှင့်ဆိုင်သော ဓမ္မတာဝန်များ၊ ထို့အတူ śrāddha ဓမ္မများကိုလည်း; မခ (ယဇ္ဉ) ၏ စည်းကမ်းများနှင့် ဝရတ (vrata) စသည့် အကျင့်အထုံးများကို—အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော tīrtha များတွင် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်းကို”။

Verse 52

शिवपूजां विशेषेण लिंगाराधनपूर्विकाम् । विष्णुसूर्यगणेशादिपूजनं विधिपूर्वकम्

Śiva ကို အထူးသဖြင့် ပူဇော်ရမည်၊ လိင်္ဂ (Liṅga) ကို သဒ္ဓါဖြင့် အရాధနာပြုခြင်းမှ စတင်၍။ ထို့နောက် သင့်တော်သော အစီအစဉ်အတိုင်း ဗိဿဏု၊ စူရျ (Sūrya)၊ ဂဏေရှ (Gaṇeśa) နှင့် အခြားဒေဝတားတို့ကိုလည်း စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ရမည်။

Verse 53

स्नानदानादिकं सर्वं पर्वकालं विशेषतः । खंडयामास स यतिर्मायी मायाविनां वरः

မாயာကို ပိုင်ဆိုင်သော၊ မာယာဝင်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သည့် ထိုယတီသည်၊ အထူးသဖြင့် ပွဲတော်ကာလတို့၌ ပြုလုပ်သော ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်း စသည့် အကျင့်အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီး၍ ခွဲခြမ်းပစ်လေ၏။

Verse 54

किं बहूक्तेन विप्रेन्द्र त्रिपुरे तेन मायिना । वेदधर्माश्च ये केचित्ते सर्वे दूरतः कृताः

အများကြီးပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း၊ ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်ရေ။ တိရိပုရမြို့၌ ထိုမாயာကိုင်ဆောင်သူကြောင့် ဝေဒဓမ္မ၏ စည်းကမ်းအမိန့်အားလုံး—ရှိသမျှအားလုံး—ကို အဝေးသို့ မောင်းထုတ်ကာ ပစ်ပယ်လိုက်ကြသည်။

Verse 55

पतिधर्माश्रयाः सर्वा मोहितास्त्रिपुरांगनाः । भर्तृशुश्रूषणवतीं विजहुर्मतिमुत्तमाम्

တိရိပုရမြို့၏ မိန်းမအားလုံးသည် ယခင်က ခင်ပွန်းသစ္စာဓမ္မကို အားထားနေသော်လည်း မောဟာကြောင့် မျက်ကွယ်သွားကာ မိမိတို့၏ သခင်ခင်ပွန်းများကို သစ္စာဖြင့် ပြုစုဝတ်ပြုလိုသော အမြင့်မြတ်စိတ်ကို စွန့်ပစ်ကြ하였다။

Verse 56

अभ्यस्याकर्षणीं विद्यां वशीकृत्यमयीमपि । पुरुषास्सफलीचक्रुः परदारेषु मोहिताः

ဆွဲဆောင်မန်တရားနှင့် ထိန်းချုပ်အုပ်စိုးသည့် ဝိဒ္ယာကိုပါ လေ့ကျင့်ပြီးနောက်၊ အခြားသူ၏ ဇနီးများကို လိုချင်တပ်မက်၍ မောဟာဖြစ်နေသော ထိုယောက်ျားတို့သည် လောကီအမြင်အရ “အောင်မြင်” သကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့သော်လည်း ထိုအရာက သူတို့ကို ပိုမိုချည်နှောင်သည့် ဘంధနသို့ ဆွဲခေါ်သွား하였다။

Verse 57

अंतःपुरचरा नार्यस्तथा राजकुमारकाः । पौराः पुरांगनाश्चापि सर्वे तैश्च विमोहिताः

အတွင်းနန်းတော်တွင် သွားလာနေသော မိန်းမများ၊ မင်းသားငယ်များလည်းကောင်း၊ မြို့သူမြို့သားများနှင့် မြို့မိန်းမများပါလည်းကောင်း—အားလုံးကို သူတို့က မောဟာနှင့် စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုဖြင့် လှည့်ဖြားထား하였다။

Verse 58

एवं पौरेषु सर्वेषु निजधर्मेषु सर्वथा । पराङ्मुखेषु जातेषु प्रोल्ललास वृषेतरः

ဤသို့ မြို့သူမြို့သား အားလုံးသည် မိမိတို့၏ သာသနာတရားနှင့် ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မတို့မှ အစုံအလင် လှည့်ကွာသွားကြသောအခါ၊ ဝೃṣetara သည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်လှုပ်ရှားလေ၏။

Verse 59

माया च देवदेवस्य विष्णोस्तस्याज्ञया प्रभो । अलक्ष्मीश्च स्वयं तस्य नियोगात्त्रिपुरं गता

အရှင်ဘုရား၊ ဒေဝဒေဝ ဗိဿဏု၏ အမိန့်တော်အရ မာယာလည်း တ్రိပုရသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အလက္ခ္မီသည်လည်း သူ၏ ခန့်အပ်မှုဖြင့် တ్రိပုရသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

Verse 60

या लक्ष्मीस्तपसा तेषां लब्धा देवेश्वरादरात् । बहिर्गता परित्यज्य नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः

အရှင်ဘုရား၊ သူတို့သည် တပသဖြင့် ရရှိခဲ့သော လက္ခ္မီ—ဒေဝအရှင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ရရှိသည့် စည်းစိမ်—သည် ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်တော်အရ သူတို့ကို စွန့်ခွာကာ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 61

बुद्धिमोहं तथाभूतं विष्णो र्मायाविनिर्मितम् । तेषां दत्त्वा क्षणादेव कृतार्थोऽभूत्स नारदः

ဗိဿနု၏ မာယာက ဖန်တီးထားသော ဉာဏ်မောဟမှုကို နာရဒက သူတို့အား ပေးအပ်လိုက်ရာ ခဏချင်းပင် နာရဒသည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသွား하였다။

Verse 62

नारदोपि तथारूपो यथा मायी तथैव सः । तथापि विकृतो नाभूत्परमेशादनुग्रहात्

နာရဒလည်း မာယာကို ကိုင်တွယ်သူကဲ့သို့ ထိုပုံသဏ္ဍာန်တူကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပရမေရှဝရ၏ ကရုဏာအနုဂ्रहကြောင့် မပျက်ယွင်း မမောဟခဲ့ပါ။

Verse 63

आसीत्कुंठितसामर्थ्यो दैत्यराजोऽपि भो मुने । भ्रातृभ्यां सहितस्तत्र मयेन च शिवेच्छया

အို မုနိ၊ ရှိဝ၏ အလိုတော်ကြောင့် ဒೈတျာမင်းတောင်မှ အင်အား မတည်မြဲဘဲ လျော့နည်းသွား၏။ ထိုနေရာ၌ သူသည် ညီအစ်ကိုတို့နှင့်အတူ၊ မာယာနှင့်လည်းအတူ၊ ရှိဝ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ရပ်နေ၏။