Adhyaya 46
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 4642 Verses

गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

အဓ್ಯಾಯ ၄၆ တွင် စနတ်ကုမာရက ဒိုင်တျာဘုရင် «ဂီလာ» သည် စစ်တပ်ကြီးနှင့် အလျင်အမြန်တက်လာကာ ဂဒါကိုင်၍ မဟေရှ్వర၏ သန့်ရှင်းသော ခံတပ် (ဂုဟာမုခ) ကို အကြမ်းဖက်ဖောက်ထွင်းဝင်ရောက်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဒိုင်တျာတို့သည် မိုးကြိုးကဲ့သို့တောက်ပသော လက်နက်များဖြင့် တံခါးဝများ၊ ဥယျာဉ်လမ်းများကို ဖျက်ဆီးပြီး သစ်ပင်ပန်းမန်၊ ရေ၊ အလှအပစည်းကမ်းကိုပါ ချိုးဖောက်ကာ မရ്യာဒာမဲ့ အကြမ်းဖက်မှုကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ဟရ (ရှူလာပါဏိ/ကပရ္ဒိန်/ပိနာကိန်) သည် မိမိတပ်ဖွဲ့ကို သတိရ၍ ခေါ်ယူရာ ဒေဝတားများ (ဗိဿနုအပါအဝင်)၊ ဘူတ၊ ဂဏ၊ ပရေတ၊ ပိသာချ စသည့် အလယ်အလတ်သတ္တဝါများနှင့် ရထား၊ ဆင်၊ မြင်း၊ နွား စသည့် စစ်ယာဉ်တန်းများပါဝင်သော တပ်ကြီးသည် ချက်ချင်းစုဝေးလာသည်။ သူတို့သည် ရိုသေစွာရောက်လာပြီး ဝီရကကို စေနာပတိအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ မဟေရှ్వర၏ အမိန့်ဖြင့် စစ်မြေပြင်သို့ ထွက်ခွာကြသည်။ ထိုတိုက်ပွဲကို ယုဂအဆုံးကဲ့သို့ ကြီးမား၍ စည်းကမ်းကန့်သတ်မဲ့ဟု ဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းရာကို ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းတို့၏ သဘောတရားဆန့်ကျင်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्येंगितज्ञश्च स दैत्यराजो गदां गृहीत्वा त्वरितस्ससैन्यः । कृत्वाथ साऽग्रे गिलनामधेयं सुदारुणं देववरैरभेद्यम्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်— သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်သော ဒိုင်တျာဘုရင်သည် လျင်မြန်စွာ ဂဒါ (မေ့စ်) ကို ကိုင်ယူ၍ စစ်တပ်နှင့်အတူ မိမိရှေ့တွင် “ဂီလာ” ဟု အမည်ရသော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် စစ်ဖွဲ့/လက်နက်ကို ဖန်တီး하였다။ ထိုအရာကို နတ်တို့အထဲက အမြင့်မြတ်ဆုံးတို့ပင် မဖောက်ခွဲနိုင်။

Verse 2

गुहामुखं प्राप्य महेश्वरस्य बिभेद शस्त्रैरशनिप्रकाशैः । अन्ये ततो वीरकमेव शस्त्रैरवाकिरञ्छैल सुतां तथान्ये

သူတို့သည် မဟေရှ్వర၏ ဂူဝင်ပေါက်သို့ ရောက်လျှင် မိုးကြိုးကဲ့သို့ တောက်ပသော လက်နက်များဖြင့် ထိုးခွဲဖျက်ဆီးကြ၏။ ထို့နောက် စစ်သူရဲအချို့က ထိုသူရဲကောင်းတပ်ကို လက်နက်မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချကြပြီး၊ အခြားသူများကလည်း တောင်သမီး ပါရဝတီ အပေါ်သို့ လက်နက်များ မိုးရွာသကဲ့သို့ ပစ်ချကြ၏။

Verse 3

द्वारं हि केचिद्रुचिरं बभंजुः पुष्पाणि पत्राणि विनाशयेयुः । फलानि मूलानि जलं च हृद्यमुद्यानमार्गानपि खंडयेयुः

သူတို့ထဲမှ အချို့က လှပသော တံခါးဝကို ချိုးဖျက်ကြပြီး၊ အခြားသူများက ပန်းများနှင့် အရွက်များကို ဖျက်ဆီးကြ၏။ သစ်သီးများ၊ အမြစ်များနှင့် သာယာသော ရေကိုပါ ဖျက်စီးကာ၊ ဥယျာဉ်လမ်းကြောင်းများကိုလည်း ခွဲဖျက်ကြ၏။

Verse 4

विलोडयेयुर्मुदिताश्च केचिच्छृंगाणि शैलस्य च भानुमंति । ततो हरस्सस्मृतवान्स्वसैन्यं समाह्वयन्कुपितः शूलपाणिः

အချို့တို့သည် ဝမ်းမြောက်လွန်ကဲ၍ တောင်၏ တောက်ပသော ထိပ်များကို လှုပ်ခတ်ကာ မွှေကြ၏။ ထို့နောက် ဟရ (Hara) သည် မိမိတပ်ဖွဲ့ကို သတိရ၍ ဒေါသထွက်ကာ ခေါ်ယူလေ၏—လက်တွင် တြိရှူလ ကိုင်ဆောင်သော သခင်။

Verse 5

भूतानि चान्यानि सुदारुणानि देवान्ससैन्यान्सह विष्णुमुख्यान् । आहूतमात्रानुगणास्ससैन्या रथैर्गजैर्वाजिवृषैश्च गोभिः

ထို့ပြင် ကြောက်မက်ဖွယ် ရက်စက်သော ဘူတများလည်း၊ ဗိဿနုကို အစပြုသော အထွတ်အမြတ် ဒေဝတော်များနှင့် သူတို့၏ စစ်တပ်တို့ပါဝင်၍ ခေါ်ဆိုသမျှ ချက်ချင်း ထွက်ပေါ်လာကြ၏။ အနုဂဏများသည် စစ်အင်အားနှင့်အတူ ရထား၊ ဆင်၊ မြင်း၊ နွားထီးနှင့် နွားများကိုပါ စီစဉ်ယူဆောင်လာကြ၏။

Verse 6

उष्ट्रैः खरैः पक्षिवरैश्च सिंहैस्ते सर्वदेवाः सहभूतसंघैः । व्याघ्रैमृगैस्सूकरसारसैश्च समीनमत्स्यैश्शिशुमारमुख्यैः

ဒေဝတော်အားလုံးသည် ဘူတအုပ်စုများနှင့်အတူ လှည်းကုလားအုတ်၊ မြည်း၊ မြတ်သောငှက်များ၊ ခြင်္သေ့တို့ကိုပါ ခေါ်ဆောင်လာကြ၏။ ထို့ပြင် ကျား၊ သမင်၊ ဝက်တော၊ ကြာငှက်တို့နှင့် ငါးအမျိုးမျိုးကဲ့သို့ ရေတွင်းသတ္တဝါအုပ်စုများ၊ ရေဒေါင်ဖင် (śiśumāra) စသည့်အရာများကိုပါ အရှေ့တန်းထား၍ လာကြ၏။

Verse 7

अन्यैश्च नाना विधजीवसंघैर्विशीर्णदंशाः स्फुटितैस्स्मशानैः । भुजंगमैः प्रेतशतैः पिशाचैर्दिव्यैर्विमानैः कमलाकरैश्च

ထို့ပြင် အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါအုပ်စုများစွာလည်း ပါဝင်လာ၍၊ ပျက်စီးကွဲပြားနေသော သင်္ချိုင်းမြေများအလယ်တွင် သွားစွယ်များပင် စုတ်ပြတ်ယိုယွင်းနေကြ၏။ မြွေများ၊ ပရေတ ရာချီနှင့် ပိသာစများလည်း ရှိပြီး၊ ထို့အပြင် အံ့ဖွယ် ဒေဝဗိမာန်များနှင့် ကြာပန်းပြည့်ဝသော ရေကန်များလည်း ရှိ၏။

Verse 8

नदीनदैः पर्वतवाहनैश्च समागताः प्रांजलयः प्रणम्य । कपर्दिनं तस्थुरदीनसत्त्वास्सेनापतिं वीरकमेव कृत्वा

သူတို့သည် မြစ်များနှင့် မြစ်အရှင်များ၊ တောင်များနှင့် တောင်ကို သယ်ဆောင်သူများနှင့်အတူ စုဝေးလာ၍ လက်အုပ်ချီကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် စိတ်ဓာတ်မယိုင်မလဲ၊ မကြောက်မရွံ့ဘဲ ကပရ္ဒိန် (သခင်ရှီဝ) ရှေ့တွင် ရပ်တည်ကာ ဗီရကကိုသာ စစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ကြ၏။

Verse 9

विसर्जयामास रणाय देवान्विश्रांतवाहानथ तत्पिनाकी । युद्धे स्थिरं लब्धजयं प्रधानं संप्रेषितास्ते तु महेश्वरेण

ထို့နောက် ပိနာကကိုင်ဆောင်သော သခင် ရှီဝသည်၊ ယာဉ်များကို အနားယူစေပြီးနောက်၊ နတ်တို့ကို စစ်ပွဲသို့ စေလွှတ်လေ၏။ စစ်တွင် တည်ကြည်၍ အနိုင်ရရှိပြီးသား အဓိကနတ်တို့ကို မဟေရှဝရက ထိုသို့ စေလွှတ်ခဲ့လေ၏။

Verse 10

चक्रुर्युगांतप्रतिमं च युद्धं मर्य्यादहीनं सगिलेन सर्वे । दैत्येन्द्रसैन्येन सदैव घोरं क्रोधान्निगीर्णास्त्रिदशास्तु संख्ये

ထို့နောက် အားလုံးပေါင်းစည်း၍ ယုဂအဆုံးကာလ၏ မဟာပျက်စီးမှုကဲ့သို့ စစ်ပွဲကို စည်းကမ်းကန့်သတ်မဲ့ ဆင်နွှဲကြ၏။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် ဒೈတျာမင်း၏ စစ်တပ်သည် အမြဲတမ်း ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှပြီး၊ တိုက်ခိုက်နေစဉ် တိဒသ (သုံးဆယ်သုံးပါးသော ဒေဝ) တို့သည် ဒေါသကြီးမားမှုကြောင့် လုံးဝလျှံဝင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 11

तस्मिन्क्षणे युध्यमानाश्च सर्वे ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वर्कशशांकमुख्याः । आसन्निगीर्णा विधसेन तेन सैन्ये निगीर्णेऽस्ति तु वीरको हि

ထိုအခဏ၌ အားလုံးတိုက်ခိုက်နေကြစဉ်—ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ ဗိဿနု၊ နေ၊ လ၊ နှင့် အခြားအထင်ကရ ဒေဝများ—ထိုအင်အားကြီးသော စစ်တပ်ကြောင့် မျိုသိမ်းခံရမည့်အခြေအနေသို့ ရောက်လုနီးပါး ဖြစ်ကြ၏။ စစ်တပ်တစ်ခုလုံး မျိုသိမ်းခံနေရချိန်တွင် သူရဲကောင်း ဝီရကသာ ကျန်ရစ်၏။

Verse 12

विहाय संग्रामशिरोगुहां तां प्रविश्य शर्वं प्रणिपत्य मूर्ध्ना । प्रोवाच दुःखाभिहतः स्मरारिं सुवीरको वाग्ग्मिवरोऽथ वृत्तम्

“စင်္ဂရာမသီရ” ဟုခေါ်သော ဂူကို စွန့်၍ စုဝီရက—စကားပြောအလွန်ကျွမ်းကျင်သူ—သည် ဝင်ရောက်ကာ ရှရဝ (သခင် ရှိဝ) ထံ၌ ခေါင်းချ၍ ပူဇော်လျက်၊ စမရာရီ (ကာမကို ဖျက်သိမ်းသူ) ထံသို့ ဝမ်းနည်းခြင်းထိခိုက်နေသဖြင့် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အစဉ်အတိုင်း လျှောက်တင်ပြောကြား하였다။

Verse 13

निगीर्णैते सैन्यं विधसदितिजेनाद्य भगवन्निगीर्णोऽसौ विष्णुस्त्रिभुवनगुरुर्दैत्यदलनः । निगीर्णौ चन्द्रार्कौद्रुहिणमघवानौ च वरदौ निगीर्णास्ते सर्वे यमवरुणवाताश्च धनदः

“အရှင်ဘုရား၊ ယနေ့ ဒေဝတို့၏ စည်းကမ်းကို ဖျက်ဆီးသော အဆုရာတစ်ပါးက အရှင်၏ စစ်တပ်ကို မျိုသိမ်းလိုက်ပါပြီ။ သုံးလောက၏ ဂုရုဖြစ်၍ ဒိုင်တျာတို့ကို ချေမှုန်းသူ ဗိဿနုတောင် မျိုသိမ်းခံရပါပြီ။ လနှင့် နေကိုလည်း မျိုသိမ်းပြီး၊ ဗြဟ္မာနှင့် အိန္ဒြ—ကောင်းချီးပေးသူများ—လည်း မျိုသိမ်းခံရပါပြီ။ အမှန်တကယ် ယမ၊ ဝရုဏ၊ ဝါယု နှင့် ကုဗေရ (ဓနဒ) တို့ပါ အားလုံး မျိုသိမ်းခံရပါပြီ။”

Verse 14

स्थितोस्म्येकः प्रह्वः किमिह करणीयं भवतु मे अजेयो दैत्येन्द्रः प्रमुदितमना दैत्यसहितः

«ကျွန်ုပ်သည် ဤနေရာ၌ တစ်ယောက်တည်း ရပ်နေပြီး ဦးခေါင်းကို နှိမ့်ချကာ ဂါရဝပြုနေသည်။ ယခုအခါ အဘယ်ကို ပြုရမည်နည်း? ဒೈတျာတို့၏ အရှင်သည် မအနိုင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်ပြီး စိတ်ပျော်ရွှင်လျက် အဆုရအုပ်စုများနှင့်အတူ ရှိနေသည်»။

Verse 15

अजेयं त्वां प्राप्तः प्रतिभयमना मारुतगतिस्स्वयं विष्णुर्देवः कनककशिपुं कश्यपसुतम् । नखैस्तीक्ष्णैर्भक्त्या तदपिभगवञ्छिष्टवशगः प्रवृत्तस्त्रैलोक्य विधमतु मलं व्यात्तवदनः

အို မအနိုင်ယူနိုင်သော အရှင်တော်၊ ဗိဿနုဘုရားကိုယ်တိုင်သည် လေကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားလိုသည့် စိတ်ဖြင့် ကာရှျပ၏ သား ဟိရဏျကသိပုထံ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ထက်မြက်သော လက်သည်းများဖြင့်၊ ဘက္တိကြောင့် လှုံ့ဆော်ကာ၊ အို ဘဂဝန်၊ သင်၏ အမိန့်တော်အောက်၌ နာခံသူဖြစ်၍ ပါးစပ်ကို ကျယ်စွာ ဖွင့်လျက် သုံးလောကကို ကပ်လျက်သော အညစ်အကြေးကို ချေမှုန်းရန် ထွက်ခွာ하였다။

Verse 16

वसिष्ठाद्यैश्शप्तो भुवनपतिभिस्सप्तमुनिभिस्तथाभूते भूयस्त्वमिति सुचिरं दैत्यसहितः

ဝသိဋ္ဌနှင့် အခြား ရှင်သန်ပညာရှိများကလည်းကောင်း၊ လောကကို ကာကွယ်သော အရှင်များနှင့် ခုနစ်ဋ္ဌ ရှိများကလည်းကောင်း ကျိန်စာချခံရသဖြင့်၊ သူသည် ဒೈတျာတို့နှင့်အတူ ထိုအခြေအနေ၌ အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ကာ «နောက်တစ်ဖန် ငါ ပြန်လည် ထမြောက်မည်» ဟု တွေးနေ하였다။

Verse 17

ततस्तेनोक्तास्ते प्रणयवचनैरात्मनि हितैः कदास्माद्वै घोराद्भवति मम मोक्षो मुनिवराः । यतः क्रुद्धैरुक्तो विधसहरणाद्युद्धसमये ततो घोरैर्बाणैर्विदलितमुखे मुष्टिभिरलम्

ထို့နောက် သူ၏ချစ်ခင်၍ အကျိုးရှိသောစကားများကြောင့် ပြောဆိုခံရသော်လည်း သူတို့က ပြန်လည်ဆိုကြသည်— «အို မုနိဝရ၊ သာသနာပညာရှင်အမြတ်ဆုံး၊ ဤကြောက်မက်ဖွယ်အခြေအနေမှ ငါ့အတွက် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် မည်သည့်အခါ ရောက်လာမည်နည်း။ စစ်ပွဲအချိန်၌ ဒေါသထွက်သူက ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) ၏ အပိုင်းကို သိမ်းယူမည်ဟု ဆိုသောအခါ ငါ့မျက်နှာကို ကြမ်းတမ်းသောမြားများက ခွဲထွက်စေခဲ့သည်—ဤလက်သီးထိုးနှက်မှုများလည်း လုံလောက်ပြီ!»

Verse 18

बदर्याख्यारण्ये ननु हरिगृहापुण्यवसतौ निसंस्तभ्यात्मानं विगतकलुषो यास्यसि परम् । ततस्तेषां वाक्यात्प्रतिदिनमसौ दैत्यगिलनः क्षुधार्तस्संग्रामाद्भ्रमति पुनरामोदमुदितः

«အမှန်ပင် Badarī ဟုခေါ်သော တောအုပ်၌—ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ “အိမ်” ဟူသကဲ့သို့ ကုသိုလ်သန့်ရှင်းသော နေရာ၌—စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေ၍ အညစ်အကြေးကင်းသွားလျှင် အမြင့်ဆုံးသော ပရမသို့ ရောက်လိမ့်မည်။» ထိုသူတို့၏စကားကြောင့် နတ်ဆိုးစားသူသည် ဆာလောင်နာကျင်၍ စစ်ပွဲကြောင့် ထပ်မံလှည့်လည်သွားလာသော်လည်း မိမိ၏ကြမ်းတမ်းသော အင်အားကို သဘောကျကာ ပျော်မြူးနေ၏။

Verse 19

तमस्वेदं घोरं जगदुदितयोस्सूर्यशशिनोर्यथाशुक्रस्तुभ्यं परमरिपुरत्यंतविकरः । हतान्देवैर्देत्यान्पुनरमृतविद्यास्तुतिपदैस्सवीर्यान्संदृष्टान्व्रणशतवियुक्तान्प्रकुरुते

ဤကြောက်မက်ဖွယ် အမှောင်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ ထွန်းလင်းလာသော နေ၊ လ၏ တောက်ပမှုကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း သင်အတွက်တော့ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ရန်သူကြီး ဖြစ်၏။ ဒေဝတို့က သတ်ခဲ့သော ဒိုင်တျာတို့သည် အမృతဗိဒ္ယာ၏ စတုတိမန်တရားများဖြင့် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာကာ၊ အားမာန်ပြည့်စုံ၍ အနာရာပေါင်းများစွာမှ လွတ်ကင်းသကဲ့သို့ ထင်ရှားလာကြ၏။

Verse 20

वरं प्राणास्त्याज्यास्तव मम तु संग्रामसमये भवान्साक्षीभूतः क्षणमपि वृतः कार्यकरणे

အသက်ကိုပင် စွန့်လွှတ်ရသည်က ပိုကောင်း၏; သို့သော် စစ်ပွဲကာလ၌ သင်သည် ခဏတစ်ခဏမျှ မဆုတ်ခွာရ။ ငါ၏ သက်သေဖြစ်၍ တာဝန်ကို ပြီးမြောက်စေရန် လုပ်ဆောင်နေပါ။

Verse 21

सनत्कुमार उवाच । इतीदं सत्पुत्रात्प्रमथपतिराकर्ण्य कुपितश्चिरं ध्यात्वा चक्रे त्रिभुवनपतिः प्रागनुपमम् । प्रगायत्सामाख्यं दिनकरकराकारवपुषा प्रहासात्तन्नाम्ना तदनु निहतं तेन च तमः

စနတ်ကူမာရ ပြောသည်— ထိုသန့်ရှင်းသော သား၏ စကားကို ကြားသော် ပရမထပတိ (ရှီဝ) သည် ဒေါသထွက်၍ ကြာရှည်စွာ စဉ်းစားတော်မူပြီး၊ သုံးလောက၏ အရှင်သည် ယခင်မရှိဖူးသည့် အရာတစ်ခုကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ စာမန်ဟိမ်းကို သီဆိုလျက် နေရောင်ခြည်ကဲ့သို့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ထိုနာမကို ဆောင်သော အပြုံးရယ်သံတော်ဖြင့် အမှောင်ကို နောက်တစ်ဖန် ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။

Verse 22

प्रकाशेस्मिंल्लोके पुनरपि महायुद्धमकरोद्रणे दैत्यैस्सार्द्धं विकृतवदनैर्वीरकमुनिः । शिलाचूर्णं भुक्त्वा प्रवरमुनिना यस्तु जनितस्स कृत्वा संग्रामं पुरमपि पुरा यश्च जितवान्

ဤထင်ရှားသောလောက၌ သူရဲကောင်းမုနိ ဝီရက သည် မျက်နှာပုံပျက်ကြောက်မက်ဖွယ် ဒာနဝတို့နှင့် စစ်မြေပြင်တွင် မဟာစစ်ကို ထပ်မံဆင်နွှဲ하였다။ အထွတ်အမြတ်မုနိ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကျောက်မှုန့်ကို စားသုံးပြီး မွေးဖွားလာသူသည် တိုက်ပွဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ယခင်ကလည်း သူတို့၏ ကာကွယ်မြို့တော်ကို အောင်နိုင်ခဲ့၏။

Verse 23

महारुद्रस्सद्यः स खलु दितिजेनातिगिलितस्ततश्चासौ नन्दी निशितशरशूलासिसहितः । प्रधानो योधानां मुनिवरशतानामपि महान्निवासो विद्यानां शमदममहाधैर्यसहितः

ထို့နောက် မဟာရုဒြ သည် ဒာနဝတစ်ဦးက ချက်ချင်း မျိုချခံရ၏။ ထိုအခါ နန္ဒီသည် ထက်မြက်သော မြားများ၊ တ్రిశူလ (သုံးခွ) နှင့် ဓားကို ကိုင်ဆောင်လျက် ရှေ့တန်းသို့ တက်လှမ်းလာသည်—စစ်သူရဲတို့အနက် အဓိက၊ မုနိအမြတ်တစ်ရာတို့အနက်၌ပင် မဟာမြတ်၊ သာသနာဗိဇ္ဇာတို့၏ နေရာတော်၊ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် မဟာသတ္တိတည်ကြည်မှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသူ။

Verse 24

निरीक्ष्यैवं पश्चाद्वृषभवरमारुह्य भगवान्कपर्द्दी युद्धार्थी विधसदितिजं सम्मुखमुखः । जपन्दिव्यं मन्त्रं निगलनविधानोद्गिलनकं स्थितस्सज्जं कृत्वा धनुरशनिकल्पानपि शरान्

ဤသို့ကြည့်ရှုပြီးနောက် ကပရ္ဒ္ဒီ ဘုရားသခင်သည် အကောင်းဆုံး နွားတော်ပေါ်တက်စီး၍ စစ်ပွဲအလိုရှိကာ မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသော ဒိုင်တျကို ရင်ဆိုင်လေ၏။ ရန်သူကို မျိုသိမ်းလည်းကောင်း ပြန်လွှတ်လည်းကောင်း ပြုနိုင်သည့် ဒိဗ္ဗမန်တရကို မပြတ်မနား ဂျပကာ၊ မိုးကြိုးတံကဲ့သို့သော မြားများကို ကြိုးပေါ်တင်၍ အဆင်သင့် ရပ်တည်လေ၏။

Verse 25

ततौ निष्कांतोऽसौ विधसवदनाद्वीरकमुनिर्गृहीत्वा तत्सर्वे स्वबलमतुलं विष्णुसहितः । समुद्गीर्णास्सर्वे कमलजबलारीन्दुदिनपाः प्रहृष्टं तसैन्यं पुनरपि महायुद्धमकरोत्

ထို့နောက် သူရဲကောင်း ရှင်ရသေ့ ဝီရကသည် ဗြဟ္မာ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ သူသည် ဗိဿနုနှင့်အတူ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အင်အားအားလုံးကို စုစည်းကာ အားလုံးကို ပြန်လည် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်하였다။ ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ လ၊ နေတို့လည်း စစ်အော်သံကို မြှောက်ကြွကာ၊ ပျော်ရွှင်သည့် ထိုတပ်မဟာသည် ထပ်မံ၍ မဟာစစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲ하였다။

Verse 26

जिते तस्मिञ्छुक्रस्तदनु दितिजान्युद्धविहतान् यदा विद्यावीर्यात्पुनरपि सजीवान्प्रकुरुते । तदा बद्ध्वानीतः पशुरिव गणैभूतपतये निगीर्णस्तेनासौ त्रिपुररिपुणा दानवगुरुः

သူတို့ကို အနိုင်ယူပြီးနောက်၊ ဒိုင်တျများ စစ်မြေပြင်၌ ကျဆုံးသူတို့ကို သုက္ကရ (ဒာနဝဂုရု) သည် မန္တရဗိဒ္ယာ၏ အင်အားဖြင့် ပြန်လည်အသက်သွင်းလေ၏။ ထိုအခါ ဂဏများက သူ့ကို တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ ချည်နှောင်၍ ဘူတပတိ—သီဝရှင်ထံသို့ ဆွဲခေါ်သွားကြပြီး၊ တ్రိပုရ၏ ရန်သူ သီဝက ဒာနဝဂုရုကို မျိုသွားလေ၏။

Verse 27

विनष्टे शुक्राख्यो सुररिपुनिवासस्तदखिलो जितो ध्वस्तो भग्नो भृशमपि सुरैश्चापि दलितम् । प्रभूतैर्भूतौघैर्दितिजकुणपग्रासरसिकैस्सरुंडैर्नृत्यद्भिर्निशितशरशक्त्युद्धृतकरैः

သုက္ကရဟု ခေါ်သော နတ်တို့၏ ရန်သူတို့၏ ခိုလှုံရာသည် ပျက်စီးသွားသောအခါ၊ ဒိုင်တျတို့၏ အင်အားစုတစ်ခုလုံးသည် နတ်များကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍ ချိုးဖျက်ခံရကာ အလွန်အမင်း ကြေမွသွားလေ၏။ ထို့နောက် ဘူတအုပ်စုကြီးများသည် ထွက်ပေါ်လာ၍ ဒိုင်တျအလောင်းကောင်များကို စားသောက်ရခြင်းကို နှစ်သက်ကာ အော်ဟစ်၍ ကခုန်ကြပြီး လက်များကို မြှောက်ကာ ထက်မြက်သော မြားနှင့် လှံတံများကို ကိုင်ဆောင်လေ၏။

Verse 28

प्रमत्तैर्वेतालैस्सुदृढकरतुंडैरपि खगैवृकैर्नानाभेदैश्शवकुणपपूर्णास्यकवलैः । विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकश्चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः

စစ်ပွဲသည် အလွန်အမင်း ရှုပ်ထွေးသွားသောအခါ—အရူးအမူး ဝေတားလာများ၊ ခိုင်မာသော နှုတ်တံရှိ ကြမ်းတမ်းသော ငှက်များ၊ အမျိုးမျိုးသော ဝံပုလွေများက အလောင်းကောင်အသားတုံးများဖြင့် ပါးစပ်ပြည့်နေကြသည့်အလယ်—ဟိရဏျကသိပု မျိုးရိုး၏ အစပြုသူသည် ကြာရှည်စွာ တိုက်ခိုက်သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဟရိ(ဗိဿဏု)၊ ဟရ(သီဝ) နှင့် မဟိန္ဒြ(အိန္ဒြ) တို့က အနိုင်ယူလေ၏။

Verse 29

प्रविष्टे पाताले गिरिजलधिरंध्राण्यपि तथा ततस्सैन्ये क्षीणे दितिजवृषभश्चांधकवरः । प्रकोपे देवानां कदनदवरो विश्वदलनो गदाघातैर्घोरैर्विदलितमदश्चापि हरिणा

သူသည် ပာတာလာသို့ ဝင်ရောက်ပြီး တောင်ဂူများနှင့် သမုဒ္ဒရာအနက်များထိ ရောက်သွားသောအခါ၊ ထိုစစ်တပ် အားနည်းသွားချိန်တွင် ဒိုင်တျတို့အနက် အထူးထင်ရှားသော အန္ဓက—ဒေမုန်တို့၏ နွားထီး—ထလာလေ၏။ နတ်များသည် ဒေါသဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေစဉ်၊ သတ်ဖြတ်မှု၏ အထွတ်အထိပ်၊ ကမ္ဘာကို ခွဲဖျက်သူဟု ဆိုရမည့် သူ၏ မာနသည်လည်း ဟရိ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဂဒါထိုးချက်များကြောင့် ခွဲကွဲပျက်စီးသွားလေ၏။

Verse 30

न वै यस्सग्रामं त्यजति वरलब्धः किलः यत स्तदा ताडैर्घोरैस्त्रिदशपतिना पीडिततनुः । ततश्शस्त्रास्त्रौघैस्तरुगिरिजलैश्चाशु विबुधाञ्जिगायोच्चैर्गर्जन्प्रमथपतिमाहूय शनकैः

သူသည် ရရှိထားသော ကောင်းချီးတော်၏ အားဖြင့် ခိုင်မာနေသဖြင့် စစ်မြေပြင်ကို မစွန့်ခွာခဲ့။ ဒေဝတို့၏ အရှင်က ကြောက်မက်ဖွယ် ထိုးနှက်မှုများဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို နှိပ်စက်သော်လည်း၊ ထို့နောက် လက်နက်အစုအဝေးနှင့် အာစတြာမိုးကြီးဖြင့်၊ သစ်ပင်၊ တောင်တန်း၊ ရေများကို ပစ်လွှတ်ကာ ဒေဝတော်များကို လျင်မြန်စွာ အနိုင်ယူ하였다။ အော်ဟစ်ဟုန်းဟုန်းဖြင့် ပရမထတို့၏ အရှင် (ရှီဝ) ကို တဖြည်းဖြည်း ခေါ်ယူ하였다။

Verse 31

स्थितो युद्धं कुर्वन्रणपतितशस्त्रैर्बहुविधैः परिक्षीणैस्सर्वैस्तदनु गिरिजा रुद्रमतुदत् । तथा वृक्षैस्सर्पैरशनिनिवहैः शस्त्रप टलैर्विरूपैर्मायाभिः कपटरचनाशम्बरशतैः

တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်ပြီး စစ်ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်နေစဉ်၊ ရုဒြသည် စစ်မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျရောက်လာသော လက်နက်မျိုးစုံတို့ အားလုံးသည် ကုန်ခမ်း၍ အကျိုးမရှိတော့ကြောင်း တွေ့မြင်하였다။ ထို့နောက် ဂိရီဇာသည် ရုဒြကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်ကာ သစ်ပင်များ၊ မြွေများ၊ မိုးကြိုးအစုအဝေးများ၊ လက်နက်မိုးရွာများနှင့် မျက်နှာပုံပျက်သော မာယာလှည့်ကွက်များကို လှည့်စားနည်းရာပေါင်းများစွာဖြင့် ဖန်တီး၍ ပစ်လွှတ်하였다။

Verse 32

विजेतुं शैलेशं कुहकमपरं तत्र कृतवान्महासत्त्वो वीरस्त्रिपुररिपुतुल्यश्च मतिमान् । न वध्यो देवानां वरशतमनोन्मादविवशः प्रभूतैश्शस्त्रास्त्रैस्सपदि दितिजो जर्जरतनुः

ရှိုင်လေရှကို အနိုင်ယူရန်၊ အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်းသည် ထိုနေရာ၌ လှည့်ကွက်တစ်မျိုး ထပ်မံစီမံ하였다—ရဲရင့်၍ စိတ်ဓာတ်ကြီး၊ ဉာဏ်ပညာရှိကာ တ్రိပုရသတ်သူနှင့် တူညီလောက်သည်။ သို့သော် ကောင်းချီးတော် တစ်ရာကြောင့် မူးယစ်သွားသော ဒါနဝသည် ဒေဝတို့က မသတ်နိုင်ခဲ့; လက်နက်နှင့် အာစတြာများစွာဖြင့် တပြိုင်နက် ထိုးနှက်ခံရသော်လည်း သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပျက်စီးကွဲအက်သွားရုံသာ ဖြစ်하였다။

Verse 33

तदीयाद्विष्यन्दात्क्षिति तलगतैरन्धकगणैरतिव्याप्तघोरं विकृतवदनं स्वात्मसदृशम् । दधत्कल्पांताग्निप्रतिमवपुषा भूतपतिना त्रिशूले नोद्भिन्नस्त्रिपुररिपुणा दारुणतरम्

သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာမှ မြေပြင်ပေါ်သို့ အန္ဓကအစုအဝေးများ စီးထွက်လာ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရေလွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ အနှံ့အပြား ပျံ့နှံ့하였다။ တစ်ဦးချင်းစီတွင် ပုံပျက်ကြောက်စရာ မျက်နှာရှိပြီး သူ့ကိုယ်တိုင်နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။ သို့သော် ကပ္ပအဆုံးမီးကဲ့သို့ တောက်လောင်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ဘူတတို့၏ အရှင်သည် တြိပုရ၏ ရန်သူ (ရှီဝ) ၏ တြိရှူလဖြင့်ပင် မထိုးဖောက်နိုင်ခဲ့; အပြန်အလှန် သူသည် ပို၍ ကြမ်းကြုတ်လာ하였다။

Verse 34

यदा सैन्यासैन्यं पशुपतिहतादन्यदभवद्व्रणोत्थैरत्युष्णैः पिशितनिसृतैर्बिन्दुभिरलम् । तदा विष्णुर्योगा त्प्रमथपतिमाहूय मतिमान् चकारोग्रं रूपं विकृतवदनं स्त्रैणमजितम्

ပశုပတိ၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ရန်သူတပ်ဖွဲ့များသည် လုံးဝကွဲပြားသွားကာ—အနာမှ ထွက်လာသော အသားနှင့် ဒဏ်ရာများမှ စီးဆင်းသည့် အလွန်ပူသော သွေးစက်များဖြင့် နေရာအနှံ့ ပက်လက်နေသောအခါ—ဉာဏ်ပညာရှိသော ဗိṣṇုသည် ယောဂအင်အားဖြင့် ပရမထတို့၏ အရှင်ကို ခေါ်ယူ၍ ကြမ်းကြုတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်ရပ်ကို ဖန်တီး하였다။ မအနိုင်ယူနိုင်သော၊ မျက်နှာပုံပျက်သော၊ မိန်းမသဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သော ရုပ်ဖြစ်သည်။

Verse 35

करालं संशुष्कं बहुभुजलताक्रांतकुपितो विनिष्क्रांतः कर्णाद्रणशिरसि शंभोश्च भगवान्

ထို့နောက် ကောင်းချီးတော်ရှင်ဘုရားသည် မြင်ရခက်လောက်အောင် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ဒေါသကြောင့် ခြောက်သွေ့သကဲ့သို့ ဖြစ်နေစဉ်၊ လက်တံကဲ့သို့ အလှည့်အပြောင်းများစွာက ဖမ်းဆီးပတ်လည်ထားသဖြင့် ဒေါသထန်ကာ နားမှ ထွက်ပေါက်ကာ စစ်မြေပြင်ပေါ်သို့ ပေါက်ကွဲထွက်လာသည်၊ သမ္ဘု (ရှီဝ) မတိုင်မီပင်။

Verse 36

रणस्था सा देवी चरणयुगलालंकृतमही स्तुता देवैस्सर्वैस्मदनु भगवान् प्रेरितमतिः । क्षुधार्ता तत्सैन्यं दितिजनिसृतं तच्च रुधिरं पपौ सात्युष्णं तद्रणशिरसि सृक्कर्दममलम्

စစ်မြေပြင်အလယ်၌ ရပ်တည်နေသော ထိုဒေဝီမယ်တော်—ခြေတံနှစ်ဖက်ဖြင့် မြေပြင်ကို အလှဆင်ထားသူ—ကို ဒေဝတားအားလုံးက ချီးမွမ်းကြ၏။ ထို့နောက် ဘုရားသခင်၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သူမ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခိုင်မာလာ၏။ ဆာလောင်နာကျင်၍ ဒိုင်တျာတို့မှ ထွက်ပေါ်လာသော စစ်တပ်ကိုလည်း၊ သူတို့၏ သွေးကိုလည်း—အလွန်ပူလောင်သော—သောက်သုံးကာ စစ်မြေပြင်၌ သူမ၏ ပါးစပ်သည် သွေးညစ်ကပ်ကပ် မြေညစ်ကဲ့သို့ လိမ်းကျန်သွား၏။

Verse 37

ततस्त्वेको दैत्यस्तदपि युयुधे शुष्करुधिरस्तलाघातैर्घोरैशनिसदृशैर्जानुचरणैः । नखैर्वज्राकारैर्मुखभुजशिरोभिश्च गिरिशं स्मरन् क्षात्रं धर्मं स्वकुल विहितं शाश्वतमजम्

ထို့နောက် ဒိုင်တျာတစ်ဦး—သွေးခြောက်သွေ့နေသော်လည်း—ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ကာ လက်ဖဝါးဖြင့် မိုးကြိုးကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ထိုးနှက်၍ ဒူးနှင့် ခြေကိုလည်း လက်နက်ကဲ့သို့ သုံး၏။ ဝဇ္ရကဲ့သို့ ခိုင်မာသော လက်သည်းများနှင့် မျက်နှာ၊ လက်တံ၊ ခေါင်းတို့ဖြင့်ပါ ဂိရိရှ (ရှီဝ) ကို တိုက်ခိုက်လျက်၊ မိမိမျိုးရိုးအတွက် ချမှတ်ထားသော မမွေးမသေ အနန္တ စစ်သူရဲဓမ္မကို သတိရနေ၏။

Verse 38

रणे शांतः पश्चात्प्रमथपतिना भिन्नहृदयस्त्रिशूले सप्रोतो नभसि विधृतस्स्थाणुसदृशः । अधःकायश्शुष्कस्नपनकिरणैर्जीर्णतनुमाञ्जलासारेर्मेघैः पवनसहितैः क्लेदितवपुः

စစ်မြေပြင်၌ သူသည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သွား၏။ ထို့နောက် ပရမထာတို့၏ အရှင်က နောက်မှ ထိုးခတ်ရာ နှလုံးကို တြိရှူလဖြင့် ထိုးဖောက်ခံရ၏။ ထိုတြိရှူလပေါ်တွင် ထိုးတင်ကာ ကောင်းကင်၌ မြှောက်ထားသဖြင့် တိုင်တစ်တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေ၏။ အောက်ပိုင်းကို မီးကဲ့သို့ ပူလောင်သန့်စင်သော ရောင်ခြည်များက ခြောက်သွေ့စေ၍ ကိုယ်ခန္ဓာဟောင်းနွမ်းသွားသော်လည်း လေဖြင့် မောင်းနှင်လာသော မိုးတိမ်များက ကိုယ်တစ်လုံးလုံးကို စိုစွတ်စေ၏။

Verse 39

विशीर्णस्तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकलस्तथाभूतः प्राणांस्तदपि न जहौ दैत्य वृषभः । तदा तुष्टश्शंभुः परमकरुणावारिधिरसौ ददौ तस्मै प्रीत्या गणपतिपदं तेन विनुतः

ပူလောင်သော နေ၏ အစိတ်အပိုင်းများကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရေခဲအပိုင်းအစများကဲ့သို့လည်းကောင်း ချိုးကွဲပျက်စီးသော်လည်း ဒိုင်တျ ဝೃಷဘ သည် အသက်ရှုသက်ကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့။ ထိုအခါ အမြင့်ဆုံးကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော သမ္ဘူသည် စိတ်တော်ပျော်ရွှင်၍ ချစ်ခင်စွာဖြင့် သူ့အား ဂဏပတိ အဆင့်ကို ပေးတော်မူကာ၊ ထို့နောက် သူကလည်း ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 40

ततो युद्धस्यांते भुवनपतयस्सार्थ रमणैस्तवैर्नानाभेदैः प्रमथपतिमभ्यर्च्य विधिवत् । हरिब्रह्माद्यास्ते परमनुतिभिस्स्तुष्टुवुरलं नतस्कंधाः प्रीता जयजय गिरं प्रोच्य सुखिताः

ထို့နောက် စစ်ပွဲပြီးဆုံးသော် လောကအရှင်များသည် မိမိတို့၏ မဟာသမီးများနှင့်အတူ ပ္ရမထတို့၏ အရှင် (ရှီဝ) ကို ထုံးတမ်းအတိုင်း ပူဇော်ကာ အမျိုးမျိုးသော စတုတ္ထများဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။ ဟရီ၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့သည် ပခုံးချ၍ ဦးညွှတ်ကာ အမြင့်မြတ်သော နမသ္ကာရများဖြင့် အလွန်ချီးမြှောက်ကြပြီး၊ ဝမ်းမြောက်လျက် «အောင်မြင်ပါစေ၊ အောင်မြင်ပါစေ» ဟု ကြွေးကြော်ကာ ပျော်ရွှင်ကြ၏။

Verse 41

हरस्तैस्तैस्सार्द्धं गिरिवरगुहायां प्रमुदितो विसृज्यैकानंशान् विविधबलिना पूज्यसुनगान् । चकाराज्ञां क्रीडां गिरिवर सुतां प्राप्य मुदितां तथा पुत्रं घोराद्विधसवदनान्मुक्तमनघम्

ထိုအခါ တောင်တန်းအကောင်းဆုံး၏ ဂူအတွင်း၌ ဟရ (ရှီဝ) သည် ထိုအဖော်အပါများနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်လျက် ရှိ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ အင်အားအပိုင်းအချို့နှင့် အမျိုးမျိုးသော အင်အားရှိသည့် ဂုဏ်ပြုထိုက်သော ဒေဝသတ္တဝါများကို စေလွှတ်ပြီး အမိန့်တော် ထုတ်၏။ ထို့ပြင် ဝမ်းမြောက်စွာ တောင်မွေးသမီး (ပါရဝတီ) ကို ကစားပွဲအတွက် ရရှိခဲ့သကဲ့သို့၊ ကြောက်မက်ဖွယ် နှစ်မျက်နှာဆိုင်ရာ အန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်၍ အပြစ်ကင်းစင်သော သားတော်ကိုလည်း ရရှိခဲ့၏။

Verse 46

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे अंधकवधोपाख्याने अन्धकयुद्धवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒြသံဟိတာ အတွင်း၊ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍ၌၊ အန္ဓကဝဓ အုပ်ပါချာနအတွင်းရှိ «အန္ဓကနှင့် စစ်ပွဲဖော်ပြချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၄၆ ပြီးဆုံး၏။

Frequently Asked Questions

The daitya-king’s (Gila-associated) assault on Maheśvara’s sacred precinct and Śiva’s immediate counter-mobilization of devas, gaṇas, and bhūtas culminating in a yuga-end-like battle.

The episode encodes boundary-violation as adharma and depicts Śiva’s sovereignty as the power to integrate even liminal forces (pretas/piśācas/bhūtas) into a single ordered agency restoring cosmic stability.

Śiva is signaled through epithets—Kapardin, Śūlapāṇi, Pinākin—emphasizing his martial authority and command-function; the collective manifestation of his śakti appears as the assembled gaṇa-bhūta host under Vīraka.