Adhyaya 4
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 464 Verses

त्रिपुरदीक्षाविधानम् — Tripura Dīkṣā: Prescriptive Procedure (Chapter on the Ordinance of Initiation)

သနတ်ကုမာရ–ပါရာရှရျာ ဆွေးနွေးခန်းအတွင်း ဤအဓ್ಯಾಯသည် တ్రိပုရ ဖြစ်ရပ်နှင့် ဆက်နွယ်သော ဓမ္မအခြေပြု လုပ်ဆောင်မှုကို တားဆီးရန် သို့မဟုတ် စမ်းသပ်ရန် အလွန်သေချာသည့် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ တန်ပြန်အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ သနတ်ကုမာရက ဗိဿနု (အချျုတ) သည် မိမိ၏ အတ္တသတ္တိမှ မာယာဖြင့် ဖန်ဆင်းထားသော ပုရုෂတစ်ဦးကို ထုတ်ပေါ်စေ၍ ဓမ္မဗိဃ္န (ဓမ္မအတားအဆီး) ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြောသည်။ ထိုသူသည် ခေါင်းရိတ်ထားခြင်း၊ အဝတ်အစားဖျော့ခြင်း၊ အိုးတစ်လုံးနှင့် အထုပ်တစ်ထုပ်ကိုင်ထားခြင်း စသည့် အာသီဝက/မင်္ဂလာမကောင်းသည့် လက္ခဏာများရှိပြီး “ဓမ္မ” ဟု တုန်ယင်သံဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဆိုကာ လှည့်စားသည့် သာသနာပုံစံကို ပြသသည်။ သူသည် ဗိဿနုထံ ချဉ်းကပ်၍ ဦးညွှတ်ကာ ဘယ်သူကို ပူဇော်ရမည်၊ ဘာလုပ်ရမည်၊ ဘယ်နာမည်ခံရမည်၊ ဘယ်နေရာတွင် နေရမည်ကို သင်ကြားပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဗိဿနုက သူ၏ မူလနှင့် တာဝန်ကို ရှင်းပြ၍ မိမိခန္ဓာမှ မွေးဖွားလာသူ၊ မိမိ၏ အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်သူ ဖြစ်ပြီး ပူဇော်ထိုက်သူဟု လူတို့က ယူဆမည်ဟု ဆိုကာ “အရိဟန်” ဟု နာမည်ပေးပြီး အခြားနာမည်များ မင်္ဂလာမကောင်းကြောင်း ပြောကာ နေရာ/အာဝါသကို နောက်မှ ဖော်ပြမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဤအခန်းသည် မာယာ၊ အာဏာလွှဲအပ်မှုနှင့် ဓမ္မ၏ ကလိမ်ကကျစ်ပုံစံများကြောင့် ထိခိုက်လွယ်မှုကို သဘောတရားအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । असृजच्च महातेजाः पुरुषं स्वात्मसंभवम् । एकं मायामयं तेषां धर्मविघ्नार्थमच्युतः

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ မဖျက်မယုတ်သော အရှင် အလွန်တောက်ပမြတ်သောသူသည် မိမိ၏အတ္တသဘာဝမှ မာယာဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော လူတစ်ဦးတည်းကို ဖန်ဆင်း၍ သူတို့၏ ဓမ္မလုပ်ငန်းကို အတားအဆီး ဖြစ်စေရန် ပြုတော်မူ၏။

Verse 2

मुंडिनं म्लानवस्त्रं च गुंफिपात्रसमन्वितम् । दधानं पुंजिकां हस्ते चालयंतं पदेपदे

သူသည် ခေါင်းပြောင်ထားသော လူတစ်ယောက်ကို မြင်၏။ အဝတ်အစားဟောင်းနွမ်းဖျော့ဖျော့ ဝတ်ဆင်ပြီး ချုပ်ဆက်ထားသော ဘောလုံးပန်းကန်တစ်လုံးကို ဆောင်ထားသည်။ လက်ထဲတွင် အထုပ်ငယ်တစ်ထုပ်ကို ကိုင်ကာ ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လှုပ်ရွှားစေ၏။

Verse 3

वस्त्रयुक्तं तथा हस्तं क्षीयमाणं मुखे सदा । धर्मेति व्याहरंतं हि वाचा विक्लवया मुनिम्

သူတို့သည် မုနိကို မြင်ကြ၏။ လက်မှာ အဝတ်ကိုင်ထားဆဲဖြစ်ပြီး မျက်နှာသည် အမြဲတမ်း ပျော့ယိုင်လျော့နည်းနေသည်။ တုန်ယင်၍ မတည်ငြိမ်သော အသံဖြင့် “ဓမ္မ” ဟူသော စကားတစ်လုံးတည်းကိုသာ ထပ်ခါတလဲလဲ ဆိုနေ၏။

Verse 4

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे सनत्कुमारपाराशर्य संवादे त्रिपुरदीक्षाविधानं नाम चतुर्थोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သရီရှီဝမဟာပုရာဏ၌ ဒုတိယစုစည်းမှု ရုဒ္ရသံဟိတာ၏ ပဉ္စမ ယုဒ္ဓခဏ္ဍတွင် စနတ်ကုမာရနှင့် ပါရာရှရျယ တို့၏ ဆွေးနွေးခန်းအတွင်း “တိရိပုရ အနိုင်ယူရန် ဒိက္ခာပြုနည်း” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် စတုတ္ထအခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 5

अरिहन्नच्युतं पूज्यं किं करोमि तदादिश । कानि नामानि मे देव स्थानं वापि वद प्रभो

အို ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် အရှင်၊ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းသူ၊ မလွဲမသွေသောသူ၊ ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်ကို အမိန့်တော်ပေးပါ။ အို ဒေဝ၊ အရှင်၏ နာမတော်များနှင့် ပူဇော်ရာ သန့်ရှင်းသော အရပ်ကိုလည်း မိန့်ကြားပါ အရှင်။

Verse 6

इत्येवं भगवान्विष्णुः श्रुत्वा तस्य शुभं वचः । प्रसन्नमानसो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत्

ထိုသို့ သူ၏ မင်္ဂလာရှိသော စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဘုရားဗိဿနုသည် စိတ်နှလုံး ပျော်ရွှင်သက်သာ၍ ငြိမ်းချမ်းလာကာ ပြန်လည်ဖြေကြားသည့် စကားကို ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 7

विष्णुरुवाच । यदर्थं निर्मितोऽसि त्वं निबोध कथयामि ते । मदंगज महाप्राज्ञ मद्रूपस्त्वं न संशयः

ဗိဿနုမိန့်တော်မူသည်— နားလည်လော့၊ သင်ကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းကို ငါ သင့်အား ပြောမည်။ အို ငါ့ကိုယ်မှ ပေါက်ဖွားသော သား၊ မဟာပညာရှိ၊ သင်သည် ငါ့ရုပ်သဏ္ဌာန်တူပင် ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ။

Verse 8

ममांगाच्च समुत्पन्नो मत्कार्यं कर्तुमर्हसि । मदीयस्त्वं सदा पूज्यो भविष्यति न संशयः

ငါ၏ကိုယ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် ငါ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြီးမြောက်စေသင့်၏။ သင်သည် ငါ၏အပိုင်ဖြစ်သဖြင့် အမြဲတမ်း ပူဇော်နမಸ್ಕာရ ခံရမည်—သံသယမရှိ။

Verse 9

अरिहन्नाम ते स्यात्तु ह्यन्यानि न शुभानि च । स्थानं वक्ष्यामि ते पश्चाच्छृणु प्रस्तुतमादरात्

သင်၏နာမည်သည် “အရိဟန်” ဟု ဖြစ်ရမည်၊ အခြားနာမည်များသည် မင်္ဂလာမဖြစ်။ နောက်မှ သင့်အတွက် သင့်တော်သောနေရာကို ငါပြောမည်—ယခု တင်ပြနေသည့်အရာကို လေးစားစွာ နားထောင်လော့။

Verse 10

मायिन्मायामयं शास्त्रं तत्षोडशसहस्रकम् । श्रौतस्मार्तविरुद्धं च वर्णाश्रम विवर्जितम्

အို မာယာဖြင့် လှည့်ဖြားသူ၊ ထိုကျမ်းသည် မာယာသာဖြစ်၍ အလုံးစုံ မိစ္ဆာပင်—ပုဒ်ရေ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်ရှိ၏။ ၎င်းသည် ရှရောတနှင့် စမာရတ (ဝေဒနှင့် ဓမ္မသတ်) အမိန့်များကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဝဏ္ဏ-အာရှရမ စည်းကမ်းကင်းမဲ့၏။

Verse 11

अपभ्रंशमयं शास्त्रं कर्मवादमयं तथा । रचयेति प्रयत्नेन तद्विस्तारो भविष्यति

«အပျက်အယွင်းသော စကားအသုံးအနှုန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်ပြီး၊ ကర్మကိစ္စကိုသာ မြှောက်တင်သော သဘောတရားဖြင့်လည်း ပြည့်နှက်သည့် ကျမ်းတစ်စောင်ကို ကြိုးစား၍ ရေးစီမံလော့။ ထိုအခါ ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုသည် ကျယ်ပြန့်စွာ ပျံ့နှံ့လိမ့်မည်»။

Verse 12

ददामि तव निर्माणे सामर्थ्यं तद्भविष्यति । माया च विविधा शीघ्रं त्वदधीना भविष्यति

«သင်ဖန်တီးရန် အစွမ်းကို ငါပေး၏—အမှန်တကယ် ဖြစ်လာလိမ့်မည်။ မျိုးစုံသော မာယာလည်း မကြာမီ သင်၏ အာဏာအောက်သို့ ဝင်လာလိမ့်မည်»။

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य हरेश्च परमात्मनः । नमस्कृत्य प्रत्युवाच स मायी तं जनार्दनम्

ဟရီ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်၏ ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် မာယာကို ကိုင်ဆောင်သူသည် ဂုဏ်ပြု၍ ဦးချကာ၊ ထို့နောက် ဇနာရ္ဒန (ဝိෂ္ဏု) ထံ ပြန်လည်ဖြေကြားလေ၏။

Verse 14

मुण्ड्युवाच । यत्कर्तव्यं मया देव द्रुतमादिश तत्प्रभो । त्वदाज्ञयाखिलं कर्म सफलश्च भविष्यति

မုဏ္ဍီက ပြောသည်—«အို ဒေဝ၊ အို प्रभု၊ ကျွန်ုပ်လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာကို အမြန်ညွှန်ကြားပါ၊ အရှင်။ သင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့် လုပ်ငန်းအားလုံးသည် အကျိုးဖြစ်ထွန်း၍ ရည်ရွယ်သည့် ফলကို ရလိမ့်မည်»။

Verse 15

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा पाठयामास शास्त्रं मायामयं तथा । इहैव स्वर्गनरकप्रत्ययो नान्यथा पुनः

သနတ်ကုမာရက ဆို၏။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် မာယာဖြင့်ယက်ထည်ထားသကဲ့သို့သော သာသနာကျမ်းတစ်စောင်ကို သင်ပေးလေ၏။ အမှန်အားဖြင့် ကောင်းကင်နှင့် နရက၏ အတွေ့အကြုံသည် ဤဘဝ၌ပင် သတ်မှတ်ဖြစ်ပြီး အခြားသို့ မဟုတ်တော့။

Verse 16

तमुवाच पुनर्विष्णुः स्मृत्वा शिवपदांबुजम् । मोहनीया इमे दैत्याः सर्वे त्रिपुरवासिनः

ထို့နောက် သခင်ဗိဿဏုသည် ရှိဝ၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရလျက် ထပ်မံမိန့်ကြား하였다။ «တိရိပုရ၌ နေထိုင်သော ဒೈత్యတို့ အားလုံးကို မာယာဖြင့် မောဟဖြစ်စေရမည်» ဟု။

Verse 17

कार्यास्ते दीक्षिता नूनं पाठनीयाः प्रयत्नतः । मदाज्ञया न दोषस्ते भविष्यति महामते

«အို မဟာပညာရှိ၊ သေချာစွာ ဒီက္ခာခံယူပြီးသူတို့သည် ဤသင်ခန်းစာများကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ ရွတ်ဖတ်ရမည်။ ငါ၏အမိန့်အရ သင်၌ အပြစ်အနာအဆာ မဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်» ဟု။

Verse 18

धर्मास्तत्र प्रकाशन्ते श्रौतस्मार्त्ता न संशयः । अनया विद्यया सर्वे स्फोटनीया ध्रुवं यते

ထိုနေရာ၌ ဓမ္မ၏ သဘောတရားများသည် ထင်ရှားတောက်ပနေသည်—ရှုတိ၌ သင်ကြားသောအရာများနှင့် စမృతိ၌ မှတ်သားထားသောအရာများ—သံသယမရှိ။ ဤသန့်ရှင်းသော ဝိဒ္ယာဖြင့် ချည်နှောင်မှုနှင့် အဖုံးအကာတို့အားလုံးကို မလွဲမသွေ ချိုးဖျက်နိုင်သည်၊ အို တပသ္ဝီ။

Verse 19

गंतुमर्हसि नाशार्थं मुण्डिंस्त्रिपुरवासिनाम् । तमोधर्मं संप्रकाश्य नाशयस्व पुरत्रयम्

သင်သည် ဖျက်ဆီးခြင်းအလို့ငှာ ရှေ့သို့ကြွလှမ်းသင့်၏—တြိပူရ၌ နေထိုင်ကြကုန်သော မုဏ္ဍီတို့အား နှိမ်နင်းရန်။ သူတို့၏ တမောဂုဏ်ဆောင်သော အကျင့်တို့ကို အပြည့်အဝ ဖော်ထုတ်ပြီးလျှင် မြို့သုံးမြို့ကို ဖျက်ဆီးလော့။

Verse 20

ततश्चैव पुनर्गत्वा मरुस्थल्यां त्वया विभो । स्थातव्यं च स्वधर्मेण कलिर्यावत्समा व्रजेत्

အို တန်ခိုးကြီးသော အရှင်၊ သဲကန္တာရသို့ တစ်ဖန်ပြန်လည်ကြွမြန်းပြီးနောက်၊ ကလိယုဂ်ခေတ် ကုန်ဆုံးသည်အထိ သင်၏ ကိုယ်ပိုင်တာဝန်ဝတ္တရား၌ တည်လျက် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်သင့်၏။

Verse 21

प्रवृत्ते तु युगे तस्मिन्स्वीयो धर्मः प्रकाश्यताम् । शिष्यैश्च प्रतिशिष्यैश्च वर्तनीयस्त्वया पुनः

«ထိုယုဂကာလ စတင်လှုပ်ရှားလာသောအခါ မင်း၏ကိုယ်ပိုင် သာသနာဓမ္မနှင့် စည်းကမ်းကို ထင်ရှားစေကြလော့။ မင်းသည် သင်တန်းသားများနှင့် သူတို့၏သင်တန်းသားများနှင့်အတူ ထိုဓမ္မကို ထပ်မံလိုက်နာကာ ထိန်းသိမ်းရမည်»။

Verse 22

मदाज्ञया भवद्धर्मो विस्तारं यास्यति ध्रुवम् । मदनुज्ञापरो नित्यं गतिं प्राप्स्यसि मामकीम्

«ငါ၏အမိန့်ကြောင့် မင်း၏ဓမ္မလမ်းစဉ်သည် မလွဲမသွေ ကျယ်ပြန့်၍ ဖွံ့ဖြိုးလိမ့်မည်။ ငါ၏ခွင့်ပြုချက်နှင့် အမိန့်တော်ကို အမြဲလေးစားလိုက်နာသူ မင်းသည် ငါ၏အခြေအနေတော်—အမြင့်ဆုံးသွားရာကို ရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 23

एवमाज्ञा तदा दत्ता विष्णुना प्रभविष्णुना । शासनाद्देवदेवस्य हृदा त्वंतर्दधे हरिः

ဤသို့ဖြစ်၍ အားလုံးကိုထိန်းသိမ်းသော အင်အားကြီး ဗိဿနုက ထိုအမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေဝဒေဝ ရှိဝ၏ အာဏာတော်အရ ဟရီသည် သင်၏နှလုံးအတွင်း၌ ကိုယ်ကိုဖုံးကွယ်ခဲ့သည်။

Verse 24

ततस्स मुंडी परिपालयन्हरेराज्ञां तथा निर्मितवांश्च शिष्यान् । यथास्वरूपं चतुरस्तदानीं मायामयं शास्त्रमपाठयत्स्वयम्

ထို့နောက် မုဏ္ဍီသည် ဟရီ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာကာ ထိုတာဝန်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပြီး တပည့်များကိုလည်း ဖန်တီးတည်ထောင်하였다။ ထိုအခါ မိမိသဘာဝနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ ကျွမ်းကျင်စွာ မာယာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သာသနာကျမ်းကို ကိုယ်တိုင် သင်ကြားပေး၍ ပေါ်ထွန်းလောက၏ လီလာသည် စနစ်တကျ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 25

यथा स्वयं तथा ते च चत्वारो मुंडिनः शुभाः । नमस्कृत्य स्थितास्तत्र हरये परमात्मने

သူကိုယ်တိုင် ပြုသကဲ့သို့ပင် ကံကောင်းမြတ်သော ခေါင်းပြောင်သူ လေးဦးတို့သည်လည်း ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ထိုနေရာ၌ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန် ဟရီ၏ ရှေ့တွင် ရပ်နေကြသည်။

Verse 26

हरिश्चापि मुनेस्तत्र चतुरस्तांस्तदा स्वयम् । उवाच परमप्रीतश्शिवाज्ञापरिपालकः

ထိုနေရာ၌ ဟရီ (ဗိဿဏု) လည်း မုနိလေးပါးကို ကိုယ်တိုင် ခေါ်၍ ပြောဆို하였다။ အလွန်ပျော်ရွှင်လျက်၊ ရှီဝ၏ အမိန့်ကို ထိန်းသိမ်းလိုက်နာသူအဖြစ် စကားဆို၏။

Verse 27

यथा गुरुस्तथा यूयं भविष्यथ मदाज्ञया । धन्याः स्थ सद्गतिमिह संप्राप्स्यथ न संशयः

ငါ၏အမိန့်တော်အတိုင်း သင်တို့သည် သင်တို့၏ဂုရုကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြလိမ့်မည်။ သင်တို့သည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူများ ဖြစ်ကြ၏; ဤနေရာ၌ပင် မြတ်သောအခြေအနေ (ဝိညာဉ်ရေးရာ အဆုံးသတ်) ကို ရရှိမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 28

चत्वारो मुंडिनस्तेऽथ धर्मं पाषंडमाश्रिताः । हस्ते पात्रं दधानाश्च तुंडवस्त्रस्य धारकाः

ထို့နောက် “ဓမ္မ” ဟုခေါ်သော ပာသဏ္ဍအဝတ်အစားကို အားကိုးယူထားသည့် ခေါင်းပြောင်ယောက်ျား လေးဦး ရှိ၏။ သူတို့သည် လက်ထဲတွင် ဘောလ်/ပാത്രကို ကိုင်ထားပြီး ပါးစပ်ကို ဖုံးအုပ်သော အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားကြ၏။

Verse 29

मलिनान्येव वासांसि धारयंतो ह्यभाषिणः । धर्मो लाभः परं तत्त्वं वदंतस्त्वतिहर्षतः

သူတို့သည် အညစ်အကြေးကပ်နေသော အဝတ်အစားများကိုသာ ဝတ်ဆင်၍ စကားနည်းနည်းသာ ပြောကြ၏။ အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက် “ဓမ္မသာလျှင် အကျိုးအမြတ်အမှန်၊ ထိုသည် အမြင့်ဆုံးသော တတ္တဝါ (အမှန်တရား) ဖြစ်သည်” ဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 30

मार्जनीं ध्रियमाणाश्च वस्त्रखंडविनिर्मिताम् । शनैः शनैश्चलन्तो हि जीवहिंसाभयाद्ध्रुवम्

သူတို့သည် အဝတ်အပိုင်းအစများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော တံမြက်ကို ကိုင်ထားကြ၏။ အသက်ရှိသတ္တဝါများကို ထိခိုက်စေမည်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အလွန်နှေးနှေးကွေးကွေး လှုပ်ရှားသွားလာကြ၏။

Verse 31

ते सर्वे च तदा देवं भगवंतं मुदान्विताः । नमस्कृत्य पुनस्तत्र मुने तस्थुस्तदग्रतः

ထိုအခါ သူတို့အားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းစွာဖြင့် ဘုရားသခင်တော်ကို ထပ်မံ ဦးချကန်တော့ကြ၏။ ထို့နောက် ရိုသေစွာ နမസ്കာပြုပြီး မုနိ၏ ရှေ့တွင် ထိုနေရာ၌ပင် ရပ်တည်နေကြ၏။

Verse 32

हरिणा च तदा हस्ते धृत्वा च गुरवेर्पिताः । अभ्यधायि च सुप्रीत्या तन्नामापि विशेषतः

ထို့နောက် ဟရီသည် ထိုအရာတို့ကို လက်ထဲတွင် ကိုင်ယူ၍ မိမိ၏ ဂုရုထံ ဆက်ကပ်ပေး하였다။ အလွန်ဝမ်းမြောက်သဖြင့် ထိုအရာတို့၏ အမည်များကိုလည်း လေးစားစွာ ရှင်းလင်းပြည့်စုံအောင် ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆို하였다။

Verse 33

यथा त्वं च तथैवैते मदीया वै न संशयः । आदिरूपं च तन्नाम पूज्यत्वात्पूज्य उच्यते

“သင်ကဲ့သို့ပင် ဤတို့လည်း ထိုနည်းတူ—အမှန်တကယ် ငါ၏အရာများပင်၊ သံသယမရှိ။ ၎င်းတို့၏အမည်မှာ ‘အာဒိရူပ’ (မူလပုံသဏ္ဍာန်) ဖြစ်ပြီး၊ ပူဇော်ထိုက်သောကြောင့် ‘ပူဇျယ’ (ပူဇော်ထိုက်သူ) ဟု ခေါ်ကြသည်။”

Verse 34

ऋषिर्यतिस्तथा कीर्यौपाध्याय इति स्वयम् । इमान्यपि तु नामानि प्रसिद्धानि भवंतु वः

“သူသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ‘ရ္ဋ္ဌိ’ ‘ယတိ’ ‘ကီရ’ နှင့် ‘ဥပာဓျာယ’ ဟူ၍လည်း လူသိများ၏။ ဤအမည်များလည်း သင်တို့အကြား ထင်ရှားကျော်ကြားလာပါစေ။”

Verse 35

ममापि च भवद्भिश्च नाम ग्राह्यं शुभं पुनः । अरिहन्निति तन्नामध्येयं पापप्रणाशनम्

“သင်တို့လည်း ငါ့အတွက် မင်္ဂလာရှိသော အမည်တစ်ခုကို ထပ်မံ လက်ခံယူကြလော့။ ‘အရိဟန်’ ဟူသည်မှာ ထိုအမည်ဖြစ်၏။ ထိုအမည်ကို စိတ်တွင် ဆင်ခြင်၍ ရွတ်ဆိုရမည်၊ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသောကြောင့်။”

Verse 36

भवद्भिश्चैव कर्तव्यं कार्यं लोकसुखावहम् । लोकानुकूलं चरतां भविष्यत्युत्तमा गतिः

ထို့ကြောင့် သင်တို့လည်း လောက၏ ချမ်းသာကောင်းကျိုးကို ဆောင်ကြဉ်းသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြုလုပ်သင့်၏။ လူထုနှင့် လောကဓမ္မအလိုက် သင့်တင့်စွာ ကျင့်ကြံသူတို့အတွက် သီဝ၏ ကရုဏာအောက်၌ အမြင့်ဆုံးသော ဂတိ—မောက္ခ—သည် မလွဲမသွေ ပေါ်ပေါက်လိမ့်မည်။

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । ततः प्रणम्य तं मायी शिष्ययुक्तस्स्वयं तदा । जगाम त्रिपुरं सद्यः शिवेच्छाकारिणं मुमा

သနတ်ကုမာရက ပြောသည်—ထို့နောက် မာယာကို ကိုင်တွယ်နိုင်သူသည် မိမိ၏ တပည့်နှင့်အတူ ထိုသူအား ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ ချက်ချင်းပင် တြိပုရသို့ သွားလေ၏။ သူသည် သီဝ၏ အလိုတော်အတိုင်း လုပ်ဆောင်သူ ဖြစ်လေသည်။

Verse 38

प्रविश्य तत्पुरं तूर्णं विष्णुना नोदितो वशी । महामायाविना तेन ऋषिर्मायां तदाकरोत्

ထိုမြို့တော်ထဲသို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်သွားသော အင်အားကြီး ရှင်ရသီသည် ဗိဿဏု၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ထိုအခါ မာယာကို အသုံးချလေ၏။ မဟာမာယာကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်သူဖြစ်သဖြင့် ထိုမဟာမာယာကို ထိုအချိန်တည်းက ချလိုက်လေ၏။

Verse 39

नगरोपवने कृत्वा शिष्यैर्युक्तः स्थितितदा । मायां प्रवर्तयामास मायिनामपि मोहिनीम्

ထို့နောက် မြို့အနီးရှိ ဥယျာဉ်တစ်ခု၌ တပည့်တော်များနှင့်အတူ တည်နေပြီး မာယာ၏ လှည့်စားအင်အားကို လှုပ်ရှားစေ하였다။ ထိုမာယာသည် မာယာကို ကိုင်တွယ်သူများကိုပင် မောဟစေမည့်အထိ ဆွဲဆောင်လှပ၏။

Verse 40

शिवार्चनप्रभावेण तन्माया सहसा मुने । त्रिपुरे न चचालाशु निर्विण्णोभूत्तदा यतिः

အို မုနိ၊ ရှိဝကို ပူဇော်အာရాధနာ၏ အာနုభာဝကြောင့် ထိုမာယာသည် ချက်ချင်းပျက်ကွက်သွား၏။ တ్రိပုရ၌လည်း အလျင်အမြန် မလှုပ်ရှားနိုင်ခဲ့။ ထို့နောက် ယတီသည် ချက်ချင်း အာသက်ကင်း၍ မောဟကင်းသွား၏။

Verse 41

अथ विष्णुं स सस्मार तुष्टाव च हृदा बहु । नष्टोत्साहो विचेतस्को हृदयेन विदूयता

ထို့နောက် သူသည် သခင်ဗိဿဏုကို သတိရ၍ နှလုံးသားအတွင်းမှ အလွန်ပင် ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ စိတ်အားထက်သန်မှု ပျက်စီး၍ စိတ်မတည်မငြိမ် ဖြစ်ကာ အတွင်းနှလုံးသား၌ ဝမ်းနည်းပူလောင်လေ၏။

Verse 42

तत्स्मृतस्त्वरितं विष्णुस्सस्मार शंकरं हृदि । प्राप्याज्ञां मनसा तस्य स्मृतवान्नारदं द्रुतम्

ထိုသို့ သတိပေးခံရသဖြင့် ဗိဿဏုသည် ချက်ချင်းပင် နှလုံးသားအတွင်း၌ ရှင်ကရ (သီဝ) ကို သတိရလေ၏။ ထိုအမိန့်ကို စိတ်ဖြင့် လက်ခံရပြီးနောက် နာရဒကိုလည်း လျင်မြန်စွာ သတိရခေါ်ယူလေ၏။

Verse 43

स्मृतमात्रेण विष्णोश्च नारदस्समुपस्थितः । नत्वा स्तुत्वा पुरस्तस्य स्थितोभूत्सांजलिस्तदा

ဗိဿနုဘုရားက သူ့ကို သတိရမိသည့် ခဏတည်းမှာပင် နာရဒ မုနိသည် ချက်ချင်း ပေါ်လာ하였다။ ထို့နောက် ဗိဿနုရှေ့တွင် ဦးညွှတ်ကာ ချီးမွမ်းပြီး လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေ하였다။

Verse 44

अथ तं नारदं प्राह विष्णुर्मुनिमतां वरः । लोकोपकारनिरतो देवकार्यकरस्सदा

ထို့နောက် ဗိဿနုဘုရားသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ လောကအကျိုးကို အမြဲတမ်း ရည်ရွယ်ကာ နတ်တို့၏ ကိစ္စကို အစဉ် ဆောင်ရွက်နေသော နာရဒကို မိန့်ကြား하였다။

Verse 45

शिवाज्ञयोच्यते तात गच्छ त्वं त्रिपुरं द्रुतम् । ऋषिस्तत्र गतः शिष्यैर्मोहार्थं तत्सुवासिनाम्

“ချစ်သား၊ ရှိဝဘုရား၏ အမိန့်အရ ငါပြောသည်—သင်သည် တ్రိပုရ သို့ အမြန်သွားလော့။ ထိုမြို့နေသူတို့ကို မောဟဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ မုနိတစ်ပါးသည် တပည့်များနှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ သွားပြီးပြီ” ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 46

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य नारदो मुनिसत्तमः । गतस्तत्र द्रुतं यत्र स ऋषिर्मायिनां वरः

သနတ်ကူမာရက မိန့်သည်— ထိုသူ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး နာရဒသည် မာယာကို ကိုင်တွယ်သူတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော ထိုရိရှီရှိရာသို့ လျင်မြန်စွာ သွားရောက်하였다။

Verse 47

नारदोऽपि तथा मायी नियोगान्मायिनः प्रभोः । प्रविश्य तत्पुरं तेन मायिना सह दीक्षितः

နာရဒသည်လည်း မာယာ၏အရှင်ဖြစ်သော ထိုသခင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့် မာယာကိုကိုင်တွယ်နိုင်သူဖြစ်လာကာ ထိုမြို့သို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထိုမောဟာဝိဇ္ဇာရှင်နှင့်အတူ သင့်တော်စွာ ဒိက္ခာခံယူခဲ့သည်။

Verse 48

ततश्च नारदो गत्वा त्रिपुराधीशसन्निधौ । क्षेमप्रश्नादिकं कृत्वा राज्ञे सर्वं न्यवेदयत्

ထို့နောက် နာရဒသည် တ్రိပုရ၏ အရှင်ထံသို့ သွားရောက်하였다။ ကျန်းမာရေးမေးမြန်းခြင်း စသည့် ယဉ်ကျေးသော မေးခွန်းများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် မင်းထံသို့ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ တင်ပြ하였다။

Verse 49

नारद उवाच कश्चित्समागतश्चात्र यतिर्धर्मपरायणः । सर्वविद्याप्रकृष्टो हि वेदविद्यापरान्वितः

နာရဒက ပြောသည်—“ဤနေရာသို့ ဓမ္မကို အပြည့်အဝ အားထားသော ယတိ (သံဃာတော်/တပသီ) တစ်ဦး ရောက်လာသည်။ သူသည် ပညာရပ်အမျိုးမျိုးတွင် ထူးချွန်ပြီး အထူးသဖြင့် ဝေဒပညာအမြတ်ကို ပြည့်စုံစွာ ပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်သည်။”

Verse 50

दृष्ट्वा च बहवो धर्मा नैतेन सदृशाः पुनः । वयं सुदीक्षिताश्चात्र दृष्ट्वा धर्मं सनातनम्

ဓမ္မလမ်းစဉ်များစွာကို ကြည့်မြင်ခဲ့သော်လည်း ဤဓမ္မနှင့် တူညီသောအရာ မရှိပါ။ ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းစွာ ဒိက္ခာခံယူခဲ့ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ မပြောင်းလဲသော သနာတနဓမ္မကို—မုက္ခကို ပေးသနားသော သီဝ၏ အလိုနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဓမ္မကို—မြင်တွေ့ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 51

तवेच्छा यदि वर्तेत तद्धर्मे दैत्यसत्तम । तद्धर्मस्य महाराज ग्राह्या दीक्षा त्वया पुनः

သင်၏ ဆန္ဒသည် ထိုဓမ္မသို့ အမှန်တကယ် လှည့်မူရှိလျှင်၊ ဒိုင်တျာတို့အနက် အကောင်းဆုံးသောသူရေ—အို မဟာဘုရင်၊ ထိုဓမ္မတည်းဟူသော အရာ၌ သင်သည် ဒīkṣā (အပ်နှံအမိန့်/အဝင်ပွဲ) ကို ထပ်မံ လက်ခံယူရမည်။

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । तदीयं स वचः श्रुत्वा महदर्थसुगर्भितम् । विस्मितो हृदि दैत्येशो जगौ तत्र विमोहितः

သနတ်ကူမာရ မိန့်တော်မူသည်။ အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်း၍ အကျိုးအမြတ်ကြီးမားသော ထိုစကားကို ကြားသော် ဒေဝတမင်း (အဆုရမင်း) သည် နှလုံးအတွင်း အံ့ဩသွားပြီး ထိုနေရာတင် မောဟဖြစ်ကာ စကားဆို၏။

Verse 53

नारदो दीक्षितो यस्माद्वयं दीक्षामवाप्नुमः । इत्येवं च विदित्वा वै जगाम स्वयमेव ह

“နာရဒသည် ဒိက္ခာခံပြီးဖြစ်သဖြင့် ငါတို့လည်း ဒိက္ခာကို ရရှိကြပြီ” ဟု။ ထိုသို့မှန်ကြောင်း သိပြီးနောက် သူသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 54

तद्रूपं च तदा दृष्ट्वा मोहितो मायया तथा । उवाच वचनं तस्मै नमस्कृत्य महात्मने

ထိုအခါ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်သော် မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်၏။ ထိုမဟာသတ္တဝါအား ဦးချ၍ ရိုသေကာ သူ့ထံ စကားဆို၏။

Verse 55

त्रिपुराधिप उवाच । दीक्षा देया त्वया मह्यं निर्मलाशय भो ऋषे । अहं शिष्यो भविष्यामि सत्यं सत्यं न संशयः

တ্ৰိပုရ၏ အရှင်က မိန့်၏။ “စိတ်သန့်ရှင်းသော ရှင်ရသေ့ရေ၊ ဒိက္ခာကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားပါ။ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ တပည့်ဖြစ်မည်—အမှန် အမှန်၊ သံသယမရှိပါ။”

Verse 56

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा दैत्यराजस्य निर्मलम् । प्रत्युवाच सुयत्नेन ऋषिस्स च सनातनः

ထိုသို့ ဒೈတျရာဇာ၏ သန့်ရှင်း၍ တည့်တည့်မှန်မှန်သော စကားကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ထာဝရမုနိသည် အလွန်ဂရုစိုက်စွာ စဉ်းစား၍ ကြိုးပမ်းကာ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 57

मदीया करणीया स्याद्यद्याज्ञा दैत्यसत्तम । तदा देया मया दीक्षा नान्यथा कोटियत्नतः

အို ဒೈတျာတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ၊ ငါ၏ အမိန့်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည်ဆိုလျှင်သာ ငါက ဒိက္ခာ (dīkṣā) ကို ပေးမည်။ မဟုတ်လျှင် သန်းတစ်ဆယ် ကြိုးစားသော်လည်း မပေးနိုင်။

Verse 58

इत्येवं तु वचः श्रुत्वा राजा मायामयोऽभवत् । उवाच वचनं शीघ्रं यतिं तं हि कृतांजलिः

ထိုစကားတို့ကို ကြားပြီးနောက် မင်းကြီးသည် မာယာ (māyā) ကြောင့် စိတ်အတွင်း လှုပ်ရှား၍ မောဟဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီကာ ရိုသေစွာ ထိုယတိကို အလျင်အမြန် ပြောဆိုလေ၏။

Verse 59

दैत्य उवाच । यथाज्ञां दास्यसि त्वं च तत्तथैव न चान्यथा । त्वदाज्ञां नोल्लंघयिष्ये सत्यं सत्यं न संशयः

ဒೈတျာက ပြော၏— “သင်ပေးမည့် အမိန့်အတိုင်းပင်၊ အခြားမဟုတ်ဘဲ ထိုအတိုင်းသာ ငါလုပ်မည်။ သင်၏ အမိန့်ကို မလွန်ကျူးမည်မဟုတ်။ အမှန်တကယ်၊ အမှန်တကယ်—သံသယမရှိ။”

Verse 60

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य त्रिपुराधीशितुस्तदा । दूरीकृत्य मुखाद्वस्त्रमुवाच ऋषिसत्तमः

စနတ်ကုမာရက ပြော၏— ထိုအခါ တ్రိပုရ၏ အရှင်၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် အမြတ်ဆုံး ရှင်သန်သူ (ऋषि) သည် မျက်နှာဖုံးအဝတ်ကို ဖယ်ရှားကာ ပြောဆိုလေ၏။

Verse 61

दीक्षां गृह्णीष्व दैत्येन्द्र सर्वधर्मोत्तमोत्तमाम् । ददौ दीक्षाविधानेन प्राप्स्यसि त्वं कृतार्थताम्

ဟေ ဒೈတျယတို့၏ အရှင်၊ ဤ ဒီက္ခာ (dīkṣā) ကို လက်ခံပါ—ဓမ္မအားလုံးထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မဖြစ်၏။ စနစ်တကျ အစပြုဝင်ရိုးအတိုင်း သင့်အား ဒီက္ခာပေးအပ်လျှင် သင်သည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံခြင်းကို ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा स तु मायावी दैत्यराजाय सत्वरम् । ददौ दीक्षां स्वधर्मोक्तां तस्मै विधिविधानतः

စနတ်ကုမာရ ပြောသည်—ဤသို့ ဆိုပြီးနောက် မာယာ၏ အရှင်ဖြစ်သော သူသည် ဒာနဝတို့၏ ဘုရင်ထံသို့ အလျင်အမြန် မိမိ၏ သာသနာဓမ္မတွင် ဆိုထားသည့် ဒီက္ခာကို ပေးအပ်ကာ၊ စည်းကမ်းရိုးရာ အမိန့်အတိုင်း ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 63

दैत्यराजे दीक्षिते च तस्मिन्ससहजे मुने । सर्वे च दीक्षिता जातास्तत्र त्रिपुरवासिनः

ဒైတျယဘုရင်သည် မုနိ စဟဇ၏ လက်မှ စနစ်တကျ ဒီက္ခာခံပြီးနောက် ထရီပုရမြို့၌ နေထိုင်သူ အားလုံးလည်း ထိုနေရာတွင်ပင် ဒီက္ခာခံရကြ၏။

Verse 64

मुनेः शिष्यैः प्रशिष्यैश्च व्याप्तमासीद्द्रुतं तदा । महामायाविनस्तत्तु त्रिपुरं सकलं मुने

အို မုနိရေ၊ အချိန်မကြာခင်မှာပင် တ్రိပုရမြို့သုံးမြို့လုံးကို မုနိ၏ တပည့်များနှင့် တပည့်၏တပည့်များ—မဟာမာယာကို ကိုင်တွယ်နိုင်သောသူများ—က နေရာအနှံ့ ပြန့်နှံ့၍ ပြည့်နှက်သွား하였다။

Frequently Asked Questions

Viṣṇu emanates a māyā-constituted puruṣa from himself to function as a dharma-impediment within the Tripura-related narrative frame, then names him Arihan and assigns his role.

The chapter encodes how māyā can simulate dharmic signs (e.g., repeating “dharma”) while functioning as vighna; it distinguishes authentic dharma from its instrumental or counterfeit deployment.

A delegated manifestation from Viṣṇu (svātmasaṃbhava, māyāmaya puruṣa) is highlighted, emphasizing role-based divinity, naming, and the conferral of worship-status as part of cosmic strategy.