
အဓ್ಯಾಯ ၂၉ တွင် စနတ်ကုမာရက သတင်းပို့သည်—ရှင်ခချူဍ သည် အိမ်ပြန်လာပြီး လက်ထပ်ပြီးနောက် ဒာနဝများက သူ၏ တပဿနှင့် ပရသဒ်ရရှိမှုကို မှတ်မိကာ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ ဒေဝများသည် မိမိတို့၏ ဂုရုနှင့်အတူ စုဝေးလာကာ ဂုဏ်ပြုချီးမွမ်း၍ သူ၏ တောက်ပမှုနှင့် အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ရှင်ခချူဍ သည် ရောက်လာသော ကုလဂုရုရှေ့၌ အပြည့်အဝ ဦးချကန်တော့သည်။ အဆုရမျိုးရိုး၏ ပုရောဟိတ် ဆုကရက ဒေဝ–ဒာနဝ အခြေအနေ၊ သဘာဝတရားအရ ရန်သူဖြစ်မှု၊ အဆုရတို့၏ ပြန်လှန်ကျဆုံးမှု၊ ဒေဝတို့၏ အောင်ပွဲများနှင့် “ဇီဝ-သာဟာယျ” (အသက်ရှိသူတို့၏ အထောက်အကူ/အာဂျင်စီ) ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရှင်းပြသည်။ ပွဲတော်ကြီးဖြစ်ပေါ်ကာ အဆုရများ လက်ဆောင်ပေးကြပြီး အားလုံးသဘောတူညီမှုဖြင့် ဂုရုက ရှင်ခချူဍ ကို ဒာနဝနှင့် မဟာမိတ်အဆုရတို့၏ အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် ရာဇာဘိသေက လုပ်ပေးသည်။ အဘိသေကခံပြီးနောက် သူသည် မင်းတပါးကဲ့သို့ တောက်ပကာ ဒိုင်တျ၊ ဒာနဝ၊ ရာက္ခသ စစ်တပ်ကြီးကို စုစည်း၍ ရထားတက်ကာ သက္ကရ (အိန္ဒြ) မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ရန် ချီတက်သည်။
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । स्वगेहमागते तस्मिञ्शंखचूडे विवाहिते । तपः कृत्वा वरं प्राप्य मुमुदुर्दानवादयः
သနတ်ကူမာရက ပြောသည်– သင်္ခချူဍသည် မင်္ဂလာပြီးနောက် မိမိအိမ်သို့ ပြန်ရောက်လာသောအခါ၊ တပသ်ကျင့်၍ ဝရကို ရရှိပြီးနောက် ဒာနဝတို့နှင့် အခြားသူတို့သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကြ၏။
Verse 2
स्वलोकादाशु निर्गत्य गुरुणा स्वेन संयुताः । सर्वे सुरास्संमिलितास्समाजग्मुस्तदंतिकम्
မိမိတို့၏ နတ်ဘုံများမှ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာ၍ မိမိတို့၏ ဆရာဂုရုများနှင့်အတူ နတ်တို့အားလုံး စုဝေးကာ ထိုဖြစ်ရပ်ရှိရာအနီးသို့ ရောက်လာကြ၏။
Verse 3
प्रणम्य तं सविनयं संस्तुत्य विविधादरात् । स्थितास्तत्रैव सुप्रीत्या मत्वा तेजस्विनं विभुम्
သူတို့သည် အလွန်နှိမ့်ချစွာ ဦးချကန်တော့၍ မျိုးစုံသောဂုဏ်ပြုခြင်းဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။ ထိုနောက် တောက်ပ၍ အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်သော အရှင်ကြီးဟု သိမြင်ကာ အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ ထိုနေရာ၌ပင် ရပ်တည်ကြ၏။
Verse 4
सोपि दम्भात्मजो दृष्ट्वा गतं कुल गुरुं च तम् । प्रणनाम महाभक्त्या साष्टांगं परमादरात्
ဒမ္ဘ၏သားသည် မိမိတို့၏ မျိုးရိုးဂုရုကြီး ရောက်လာသည်ကို မြင်လျှင် အလွန်သဒ္ဓါကြီးစွာဖြင့် အမြင့်ဆုံးဂုဏ်ပြုကာ စာဋ္ဌာင်္ဂပရဏာမဖြင့် လဲလျောင်းကန်တော့လေ၏။
Verse 5
अथ शुक्रः कुलाचार्यो दृष्ट्वाशिषमनुत्तमम् । वृत्तांतं कथयामास देवदानवयोस्तदा
ထို့နောက် ဒೈတျယမျိုး၏ အာచာရျဂုရု သုကြာသည် ထိုမတူညီနိုင်သော အာශီर्वာဒကို မြင်ပြီးနောက် ထိုအချိန်တွင် ဒေဝနှင့် ဒာနဝတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာအားလုံးကို စတင်ပြောကြားလေ၏။
Verse 6
तदा समुत्सवो जातोऽसुराणां मुदितात्मनाम् । उपायनानि सुप्रीत्या ददुस्तस्मै च तेऽखिलाः
ထိုအခါ စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လန်းဆန်းသော အသူရတို့အကြား ပွဲတော်ကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့နောက် သူတို့အားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် သူ့ထံသို့ ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်များကို ဆက်ကပ်ပေးကြ၏။
Verse 7
ततस्स सम्मतं कृत्वा सुरैस्सर्वैस्समुत्सवम् । दानवाद्यसुराणां तमधिपं विदधे गुरुः
ထို့နောက် ဒေဝတားအားလုံး၏ အပြည့်အဝ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ပွဲတော်သဘင်အလှည့်အပြောင်းအတွင်း သူတို့၏ ဂုရုက သူ့ကို ဒိုင်တျ၊ ဒာနဝ နှင့် အခြား အဆုရာတို့၏ အထွဋ်အမြတ် အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ하였다။
Verse 9
अथ दम्भात्मजो वीरश्शंखचूडः प्रतापवान् । राज्याभिषेकमासाद्य स रेजे सुरराट् तदा
ထို့နောက် ဒမ္ဘ၏သားဖြစ်သော သတ္တိပြင်းထန်သည့် သူရဲကောင်း ရှင်ခချူဍ (Śaṅkhacūḍa) သည် ရာဇာဘိသေကကို ရရှိပြီးနောက် ထိုအခါ ဒေဝဘုရင်ကဲ့သို့ တောက်ပထင်ရှားလာ하였다။
Verse 10
स सेनां महतीं कर्षन्दैत्यदानवरक्षसाम् । रथमास्थाय तरसा जेतुं शक्रपुरीं ययौ
ဒိုင်တျ၊ ဒာနဝ နှင့် ရက္ခသတို့၏ အင်အားကြီးမားသော စစ်တပ်ကို ဆွဲခေါ်လျက်၊ သူသည် ရထားတော်ကို တက်စီးပြီး အလွန်အမြန်ဖြင့် သက္ကရာ၏ မြို့တော် (အမရာဝတီ) ကို အနိုင်ယူရန် ထွက်ခွာ하였다။
Verse 11
गच्छन्स दानवेन्द्रस्तु तेषां सेवनकुर्वताम् । विरेजे शशिवद्भानां ग्रहाणां ग्रहराडिव
ဒာနဝတို့၏ အရှင်သည် ခရီးဆက်သွားစဉ်၊ အမှုထမ်းတို့က ဝတ်ပြုစေဝါပြုနေကြသဖြင့်၊ သူသည် တောက်ပလင်းလက်—အလင်းရောင်ရှိသော ဂြိုဟ်များအနက် လကဲ့သို့၊ ဂြိုဟ်တို့၏ အရှင်ကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 12
आगच्छंतं शङ्खचूडमाकर्ण्याखण्डलस्स्वराट् । निखिलैरमरैस्सार्द्धं तेन योद्धुं समुद्यतः
သင်္ခချူဍာ လာရောက်နေသည်ဟု ကြားသိသော် အခဏ္ဍလ (အင်ဒြာ) သည် နတ်တော်အပေါင်းတို့နှင့်အတူ သူနှင့် စစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်ထွက်တော်မူ၏။
Verse 13
तदाऽसुरैस्सुराणां च संग्रामस्तुमुलो ह्यभूत् । वीराऽऽनन्दकरः क्लीबभयदो रोमहर्षणः
ထိုအခါ အသူရတို့နှင့် နတ်တော်တို့အကြား တုန်လှုပ်ဖွယ် ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ၎င်းသည် သူရဲကောင်းတို့ကို ပျော်ရွှင်စေပြီး ကြောက်ရွံ့သူတို့ကို ထိတ်လန့်စေကာ ကြည့်ရှုသူတို့၏ ကိုယ်တိုင်လည်း ကြောက်မက်ဖွယ် ရင်ခုန်သံ ဖြစ်စေ၏။
Verse 14
महान्कोलाहलो जातो वीराणां गर्जतां रणे । वाद्यध्वनिस्तथा चाऽऽसीत्तत्र वीरत्ववर्द्धिनी
စစ်မြေပြင်၌ သူရဲကောင်းတို့၏ ဟိန်းဟောက်သံကြောင့် အလွန်ကြီးမားသော ဆူညံသံ ပေါ်ထွက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ စစ်တီးဝိုင်းသံများလည်း ထွက်ပေါ်ကာ စစ်သူရဲတို့၏ သတ္တိကို တိုးပွားစေ၏။
Verse 15
देवाः प्रकुप्य युयुधुरसुरैर्बलवत्तराः । पराजयं च संप्रापुरसुरा दुद्रुवुर्भयात्
နတ်တော်တို့သည် ဒေါသထွက်ကာ အင်အားပိုမိုကြီးမားလာပြီး အသူရတို့နှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အသူရတို့သည် ရှုံးနိမ့်ကာ ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးကြ၏။
Verse 16
पलायमानास्तान्दृष्ट्वा शंखचूडस्स्वयं प्रभुः । युयुधे निर्जरैस्साकं सिंहनादं प्रगर्ज्य च
သူတို့ ထွက်ပြေးနေသည်ကို မြင်သော် ဒိုင်တျယတို့၏ အင်အားကြီးသော အရှင် သင်္ခချူဍာ သည် ကိုယ်တိုင် စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်ရောက်လာ၏။ ခြင်္သေ့ဟိန်းသံကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ကာ မသေမပျက်သော နတ်တော်တို့နှင့် တိုက်ခိုက်လေ၏။
Verse 17
तरसा सहसा चक्रे कदनं त्रिदिवौकसाम् । प्रदुद्रुवुस्सुरास्सर्वे तत्सुतेजो न सेहिरे
အလွန်လျင်မြန်သော အရှိန်နှင့် ရုတ်တရက် အင်အားဖြင့် သူသည် သုံးကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့အပေါ် ကြမ်းတမ်းသော သတ်ဖြတ်မှုကို ပြုလုပ်하였다။ ဒေဝတားအားလုံးသည် ထိုသား၏ တေဇောအလင်းတောက်ပမှုကို မခံနိုင်၍ ထွက်ပြေးကြ၏။
Verse 18
यत्र तत्र स्थिता दीना गिरीणां कंदरासु च । तदधीना न स्वतंत्रा निष्प्रभाः सागरा यथा
သူတို့သည် ဒီနေရာဟိုနေရာ ပြန့်ကျဲကာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးစွာ နေကြပြီး တောင်ဂူများအတွင်း၌ပင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်하였다။ အခြားသူတို့အပေါ် မူတည်ရ၍ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်မရှိ၊ အလင်းရောင်မဲ့သကဲ့သို့ ပင်လယ်များက ပြည့်ဝမှုမရှိသည့်အခါကဲ့သို့ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 19
सोपि दंभात्मजश्शूरो दानवेन्द्रः प्रतापवान् । सुराधिकारान्संजह्रे सर्वांल्लोकान्विजित्य च
ဒಂಭ၏သားတော်ဖြစ်သော ထိုသူရဲကောင်း၊ တန်ခိုးကြီးသော ဒာနဝအရှင်သည် လောကအားလုံးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဒေဝတားတို့၏ အခွင့်အရေးနှင့် အာဏာပိုင်ခွင့်တို့ကို ကိုယ်တိုင် သိမ်းယူ하였다။
Verse 20
त्रैलोक्यं स्ववशंचक्रे यज्ञभागांश्च कृत्स्नशः । स्वयमिन्द्रो बभूवापि शासितं निखिलं जगत्
သူသည် တြိလောကကို ကိုယ်ပိုင်အာဏာအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်စေပြီး ယဇ్ఞအပိုင်းများကိုလည်း အပြည့်အဝ သိမ်းယူ하였다။ ထို့ပြင် သူသည် ကိုယ်တိုင် အိန္ဒြာဖြစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာကာ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်၌ ရောက်하였다။
Verse 21
कौबेरमैन्दवं सौर्यमाग्नेयं याम्यमेव च । कारयामास वायव्यमधिकारं स्वशक्तितः
ကိုယ်ပိုင် ဒေဝီယအင်အားဖြင့် သူသည် အာဏာပိုင်ရာထူးများကို စီမံတည်ထောင်စေ하였다—ကူဗေရ၊ အိန္ဒြာ၊ နေမင်း၊ အဂ္နိ၊ ယမ နှင့် ထို့အတူ ဝါယု၏ အုပ်စိုးမှုကိုပါ—ဦးတည်ရာအင်အားများကို သင့်တော်သကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်စေ하였다။
Verse 22
देवानामसुराणां च दानवानां च रक्षसाम् । गंधर्वाणां च नागानां किन्नराणां रसौकसाम्
ဒေဝတားတို့နှင့် အသူရာတို့၊ ဒာနဝတို့နှင့် ရာက္ခသတို့၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် နာဂတို့၊ ကိန္နရတို့ (ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်သူများ) အားလုံးသည် ထိုမဟာစစ်ပွဲတွင် စုဝေးပါဝင်ကြ၏။
Verse 23
त्रिलोकस्य परेषां च सकलानामधीश्वरः । स बभूव महावीरश्शंखचूडो महाबली
ရှင်ခ္ခချူဍသည် မဟာဝီရသူရဲကောင်း၊ အင်အားကြီးမားသော မဟာစစ်သူရဲဖြစ်လာ၍ သုံးလောကရှိ သတ္တဝါအပေါင်းတို့နှင့် ထိုလောကများအပြင်ရှိသူတို့အပေါ်တိုင် အာဏာရှင်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့၏။
Verse 24
एवं स बुभुजे राज्यं राजराजेश्वरो महान् । सर्वेषां भुवनानां च शंखचूडश्चिरं समाः
ထို့ကြောင့် မဟာဘုရင်တို့၏ အထက်ဘုရင်ကြီးဖြစ်သော ရှင်ခ္ခချူဍသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်စွာ အာဏာတော်ကို ခံစား၍ လောကအပေါင်းတို့ကို အုပ်စိုးခဲ့၏။
Verse 25
तस्य राज्ये न दुर्भिक्षं न मारी नाऽशुभग्रहाः । आधयो व्याधयो नैव सुखिन्यश्च प्रजाः सदा
သူ၏နိုင်ငံတွင် ဆာလောင်ခေါင်းပါးမှုမရှိ၊ ကပ်ရောဂါမရှိ၊ မကောင်းသောဂြိုဟ်သက်ရောက်မှုများလည်း မရှိ။ စိတ်ပူပန်မှုနှင့် ကိုယ်ရောဂါတို့ မပေါ်ပေါက်ဘဲ ပြည်သူတို့သည် အမြဲပျော်ရွှင်ချမ်းသာကြ၏။
Verse 26
अकृष्टपच्या पृथिवी ददौ सस्यान्यनेकशः । ओषध्यो विविधाश्चासन्सफलास्सरसाः सदा
မြေကြီးသည် မထွန်ယက်ဘဲပင် သီးနှံအမျိုးမျိုးကို အလွန်ပေါများစွာ ပေးလှူ၏။ ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမျိုးမျိုးလည်း အမြဲရှိ၍ သီးပွင့်စုံလင်ကာ အရည်ဓာတ်နှင့် အသက်အားပြည့်ဝနေ၏။
Verse 27
मण्याकराश्च नितरां रत्नखन्यश्च सागराः । सदा पुष्पफला वृक्षा नद्यस्तु सलिलावहाः
ရတနာသတ္တုတွင်းများ အလွန်ပေါများ၍ သမုဒ္ဒရာတို့သည် ရတနာဘဏ္ဍာဖြင့် ပြည့်နှက်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သစ်ပင်တို့သည် အမြဲပန်းနှင့်အသီး ထွက်ပေါ်ကာ မြစ်တို့သည် ရေစီးကို မပြတ်တမ်း သယ်ဆောင်လျက်ရှိ၏။
Verse 28
देवान् विनाखिला जीवास्सुखिनो निर्विकारकाः । स्वस्वधर्मा स्थितास्सर्वे चतुर्वर्णाश्रमाः परे
နတ်တို့ကို မပါဘဲ သက်ရှိအပေါင်းတို့သည် ပျော်ရွှင်၍ စိတ်နှောင့်ယှက်မှုကင်းကြသည်။ အားလုံးသည် မိမိမိမိ သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မတာဝန်—ဝဏ္ဏလေးပါးနှင့် အာရှရမ်လေးပါး၏ ဓမ္မ—တွင် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်ကာ သဟဇာတနှင့် မြင့်မြတ်သော စည်းကမ်းအတွင်း နေထိုင်ကြသည်။
Verse 29
तस्मिच्छासति त्रैलोक्ये न कश्चिद् दुःखितोऽभवत् । भ्रातृवैरत्वमाश्रित्य केवलं दुःखिनोऽमराः
သူအုပ်စိုးနေစဉ် သုံးလောကလုံးတွင် မည်သူမျှ ဝမ်းနည်းဒုက္ခမဖြစ်ကြ။ ညီအစ်ကိုအကြား ရန်ငြိုးကို ကပ်လှမ်းထားသော အမရာနတ်တို့သာ ဒုက္ခရောက်နေကြသည်။
Verse 30
स शंखचूडः प्रबलः कृष्णस्य परमस्सखा । कृष्णभक्तिरतस्साधुस्सदा गोलोकवासिनः
ထို သင်္ခချူဍသည် အလွန်တန်ခိုးကြီး၍ ကృష్ణ၏ အနီးကပ်ဆုံး မိတ်ဆွေဖြစ်သည်။ ကృష్ణဘက်တိ၌ အမြဲစွဲမြဲနေသော သာဓုတစ်ပါးဖြစ်ကာ ဂိုလိုက၌ အစဉ်နေထိုင်သူဖြစ်သည်။
Verse 31
पूर्वशापप्रभावेण दानवीं योनिमाश्रितः । न दानवमतिस्सोभूद्दानवत्वेऽपि वै मुने
အို မုနိ၊ ယခင်ကျိန်စာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် ဒါနဝ မိခင်ဝမ်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဒါနဝအဖြစ်ကို ခံယူနေရသော်လည်း သူ၏ စိတ်သည် မကောင်းဆိုးဝါးသဘောသို့ မလှည့်မိခဲ့။
Verse 32
ततस्सुरगणास्सर्वे हृतराज्या पराजिताः । संमंत्र्य सर्षयस्तात प्रययुर्ब्रह्मणस्सभाम्
ထို့နောက် အနိုင်ကျပြီး အာဏာအုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ဆုံးရှုံးသွားသော ဒေဝတပ်စုအားလုံးသည် ရှိများနှင့်အတူ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကာ၊ ချစ်လှစွာသောသူရေ၊ ဗြဟ္မာ၏ အစည်းအဝေးခန်းမသို့ သွားကြ၏။
Verse 33
तत्र दृष्ट्वा विधातारं नत्वा स्तुत्वा विशेषतः । ब्रह्मणे कथयामासुस्सर्वं वृत्तांतमाकुलाः
ထိုနေရာတွင် ဖန်ဆင်းရှင် ဗြဟ္မာတော်ကို မြင်လျှင် ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ အထူးသဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ကြသည်။ ထို့နောက် စိတ်ပူပန်လှုပ်ရှားနေကြသဖြင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ဗြဟ္မာတော်ထံ ပြောကြားလေ၏။
Verse 34
ब्रह्मा तदा समाश्वास्य सुरान् सर्वान्मुनीनपि । तैश्च सार्द्धं ययौ लोके वैकुण्ठं सुखदं सताम्
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် နတ်အပေါင်းတို့နှင့် မုနိတို့ကိုပါ သက်သာစေ၍၊ သူတို့နှင့်အတူ သုခပေးသော သဒ္ဓါဝန်သူတို့၏ နေရာဖြစ်သည့် ဝိုင်ကుంఠ လောကသို့ သွားလေ၏။
Verse 35
ददर्श तत्र लक्ष्मीशं ब्रह्मा देवगणैस्सह । किरीटिनं कुंडलिनं वनमालाविभूषितम्
ထိုနေရာ၌ ဘြဟ္မာသည် နတ်အဖွဲ့အစုတို့နှင့်အတူ လက္ခ္မီ၏ အရှင် ဗိဿနုကို မြင်တွေ့လေ၏—မကွတ်ဆောင်း၍၊ နားကပ်ဆင်၍၊ တောပန်းမാലာဖြင့် တင့်တယ်စွာ အလှဆင်ထား၏။
Verse 36
शंखचक्रगदापद्मधरं देवं चतुर्भुजम् । सनंदनाद्यैः सिद्धैश्च सेवितं पीतवाससम्
သူတို့သည် တောက်ပမြင့်မြတ်သော အရှင်ကို မြင်ကြ၏—လက်လေးဖက်ရှိ၍ သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါနှင့် ကြာပန်းကို ကိုင်ဆောင်ကာ အဝါရောင်ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်ပြီး စနန္ဒနာနှင့် အခြား စိဒ္ဓရဟန်းများက ဂုဏ်ပြု၍ အနီးကပ်စေဝာကြ၏။
Verse 37
दृष्ट्वा विष्णुं सुरास्सर्वे ब्रह्माद्यास्समुनीश्वराः । प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या बद्धाञ्जलिकरा विभुम्
ဗိဿဏုဘုရားကို မြင်သောအခါ ဒေဝတားအားလုံးသည် ဘြဟ္မာနှင့် မဟာမုနိအရှင်များနှင့်အတူ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ လက်နှစ်ဖက်ကို အညံ့အတင်းဆက်၍ အင်အားကြီးမြတ်သော အရှင်ကို ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 38
देवा ऊचु । देवदेव जगन्नाथ वैकुंठाधिपते प्रभो । रक्षास्माञ्शरणापन्नाञ्छ्रीहरे त्रिजगद्गुरो
ဒေဝတားတို့က ဆိုကြသည်—“ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ လောက၏ အရှင်၊ ဝိုင်ကుంఠ၏ အဓိပတိ အရှင်မြတ်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အားကိုးရာရှာ၍ ခိုလှုံလာသူများ ဖြစ်သဖြင့် ကာကွယ်တော်မူပါ။ သရီဟရီ၊ သုံးလောက၏ ဆရာတော်ကြီး ဖြစ်တော်မူ၏!”
Verse 39
त्वमेव जगतां पाता त्रिलोकेशाच्युत प्रभो । लक्ष्मीनिवास गोविन्द भक्तप्राण नमोऽस्तु ते
အရှင်တော်တစ်ပါးတည်းသာ လောကအားလုံး၏ ကာကွယ်ရှင် ဖြစ်တော်မူ၏—သုံးလောက၏ အရှင်၊ မလွဲမသွေ အချျုတ အရှင်မြတ်။ လက္ရှ္မီ၏ နေရာတော် ဂోవိန္ဒ၊ ဘက္တတို့၏ အသက်တော်—သင့်အား နမಸ್ಕာရ ပြုပါ၏။
Verse 40
इति स्तुत्वा सुरास्सर्वे रुरुदुः पुरतो हरेः । तच्छ्रुत्वा भगवान्विष्णुर्ब्रह्माणमिदमब्रवीत्
ဤသို့ ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဒေဝတားအားလုံးသည် ဟရိ၏ ရှေ့တွင် ငိုကြွေးကြ၏။ သူတို့၏ ငိုသံကို ကြားသော် ကောင်းမြတ်သော ဗိဿဏုဘုရားသည် ဘြဟ္မာအား ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။
Verse 41
विष्णुरुवाच । किमर्थमागतोसि त्वं वैकुंठं योगिदुर्लभम् । किं कष्टं ते समुद्भूतं तत्त्वं वद ममाग्रतः
ဗိဿနုက ပြောတော်မူသည်– «ယောဂီတို့အတွက်တောင် ရောက်ရန်ခက်ခဲသော ဝိုင်ကుంఠ (Vaikuṇṭha) သို့ သင်သည် ဘာကြောင့် လာရသနည်း။ သင့်အပေါ် ဘယ်လိုဒုက္ခက ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ အမှန်တရားကို ငါ့ရှေ့တွင် ပြတ်သားစွာ ပြောပါ»။
Verse 42
सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । बद्धाञ्जलिपुटो भूत्वा विन यानतकन्धरः
သနတ်ကူမာရက ဆိုသည်– ဟရီ (Hari) ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် သူသည် မကြာခဏ ဦးချကန်တော့လေ၏။ လက်နှစ်ဖက်ကို အညံ့အတင့် ပေါင်းစည်းကာ လည်ပင်းကို ငုံ့၍ နိမ့်ချစွာ တောင်းလျှောက်လေ၏။
Verse 43
वृत्तांतं कथयामास शंखचूडकृतं तदा । देवकष्टसमाख्यानं पुरो विष्णोः परात्मनः
ထို့နောက် သူသည် အထွဋ်အမြတ် အတ္တမ (ပရမာတ္မာ) ဖြစ်သော ဗိဿနု၏ ရှေ့တော်၌ သင်္ခချူဍ (Śaṅkhacūḍa) ပြုလုပ်ခဲ့သမျှ အကြောင်းအရာကို ပြောကြား၍ ဒေဝတို့၏ ဒုက္ခဆင်းရဲမှုကိုလည်း အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းလေ၏။
Verse 44
हरिस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वतसर्वभाववित् । प्रहस्योवाच भगवांस्तद्रहस्यं विधिं प्रति
ဟရီသည် ထိုစကားကို ကြားသော်၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ အတွင်းစိတ်အခြေအနေကို အလုံးစုံသိမြင်သူဖြစ်၍ ပြုံးရယ်ကာ၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ မျက်နှာမူ၍ ထိုလျှို့ဝှက်သော သင်္ခန်းနှင့် ထို၏ သင့်လျော်သော စည်းကမ်းကို မိန့်တော်မူ၏။
Verse 45
श्रीभगवानुवाच । शंखचूडस्य वृत्तांतं सर्वं जानामि पद्मज । मद्भक्तस्य च गोपस्य महातेजस्विनः पुरा
သီရိဘဂဝန် မိန့်တော်မူသည်– «အို ပဒ္မဇ (ဗြဟ္မာ)၊ သင်္ခချူဍ၏ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ငါသိ၏။ အတိတ်ကာလ၌ သူသည် တေဇောဓာတ်ကြီးမားသော နွားထိန်း (ဂိုပ) ဖြစ်၍ ငါ့ကို သဒ္ဓါဖြင့် ဘက်တော်မူသူ ဖြစ်ခဲ့၏»။
Verse 46
शृणुतस्सर्ववृत्तान्तमितिहासं पुरातनम् । संदेहो नैव कर्तव्यश्शं करिष्यति शङ्करः
ယခု ဤရှေးဟောင်း သာသနာတော်သမိုင်းကို အပြည့်အစုံ နားထောင်ကြလော့။ သံသယ မပြုကြနှင့်—ရှင် သင်္ကရ (Śaṅkara) သည် မင်္ဂလာကောင်းကို အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်စေ၍ အရာအားလုံးကို တည့်မတ်စေမည်။
Verse 47
सर्वोपरि च यस्यास्ति शिवलोकः परात्परः । यत्र संराजते शंभुः परब्रह्म परमेश्वरः
လောကအားလုံးထက် အထက်ဆုံး၌ အလွန်အမြင့်မြတ်သော သီဝလောက ရှိ၏၊ အမြင့်ဆုံးထက်ပင် မြင့်၏။ ထိုနေရာ၌ သမ္ဘူသည် မဟာဂုဏ်တော်ဖြင့် အုပ်စိုးတော်မူ၏—အမြင့်မြတ်သော ဘြဟ္မန်၊ အလွန်လွန်ကဲသော အရှင်တော်။
Verse 48
प्रकृतेः पुरुषस्यापि योधिष्ठाता त्रिशक्तिधृक् । निर्गुणस्सगुणस्सोपि परं ज्योतिः स्वरूपवान्
သဘာဝ (ပရကృతి) နှင့် ပုရုသ (အသိဉာဏ်တစ်ဦးချင်း) နှစ်ပါးလုံးကို အထက်ဆုံးအုပ်စိုးသူမှာ ထိုအရှင်တော်ပင်၊ သုံးပါးသော သက္တိကို ထမ်းဆောင်တော်မူ၏။ ဂုဏ်လက္ခဏာကင်း (နိရ္ဂုဏ) ဖြစ်သော်လည်း ဂုဏ်လက္ခဏာပါ (သဂုဏ) အဖြစ်လည်း ထင်ရှားတော်မူ၏; အနှစ်သာရမှာ အလွန်အမြင့်မြတ်သော အလင်းတော်ပင်။
Verse 49
यस्यांगजास्तु वै ब्रह्मंस्त्रयस्सृष्ट्यादिकारकाः । सत्त्वादिगुणसंपन्ना विष्णुब्रह्महराभिधाः
အို ဘြဟ္မာရေ၊ ထိုအရှင်တော်၏ ကိုယ်တော်မှပင် သုံးပါးသည် ပေါ်ထွန်းလာကြ၏—ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် အခြား ကောသမစ်လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သူများ၊ သတ္တဝ စသည့် ဂုဏ်များနှင့် ပြည့်စုံ၍ ဗိဿနု၊ ဘြဟ္မာ၊ ဟရ ဟူသော အမည်များဖြင့် သိကြ၏။
Verse 50
स एव परमात्मा हि विहरत्युमया सह । यत्र मायाविनिर्मुक्तो नित्यानित्य प्रकल्पकः
ထိုအရှင်တော်တစ်ပါးတည်းပင် ပရမာတ္မာ ဖြစ်တော်မူ၍ ဥမာနှင့်အတူ လီလာတော်ကို ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ ထိုနေရာ၌ မာယာမှ လုံးဝလွတ်မြောက်ပြီး နိတျ (အမြဲတည်) နှင့် အနိတျ (မတည်မြဲ) တို့ကို စီမံခန့်ခွဲတော်မူ၏။
Verse 51
तत्समीपे च गोलोको गोशाला शंकरस्य वै । तस्येच्छया च मद्रूपः कृष्णो वसति तत्र ह
ထိုဒေဝဒေသအနီး၌ ဂိုလိုကာရှိ၏—အမှန်တကယ် ရှင်ကရာ (သင်္ကရ) ၏ သန့်ရှင်းသော နွားတဲတော် ဖြစ်သည်။ ထိုအရှင်၏ အလိုတော်အတိုင်း ငါ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်တူသော ကృష్ణသည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်၏။
Verse 52
तद्गवां रक्षणार्थाय तेनाज्ञप्तस्सदा सुखी । तत्संप्राप्तसुखस्सोपि संक्रीडति विहारवित्
ထိုနွားတို့ကို ကာကွယ်ရန် အရှင်က အမိန့်ပေးသဖြင့် သူသည် အမြဲတမ်း စိတ်ချမ်းသာနေ၏။ ထိုသို့ ချမ်းသာမှုကို ရရှိပြီးနောက်၊ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုမရှိဘဲ ကစားပျော်ရွှင်ကာ လှည့်လည်အပန်းဖြေတတ်သူအဖြစ် နေ၏။
Verse 53
तस्य नारी समाख्याता राधेति जगदम्बिका । प्रकृतेः परमा मूर्तिः पंचमी सुविहारिणी
သူ၏ မဟာမိဖုရားကို ရာဓာဟု ကမ္ဘာမိခင်အဖြစ် ကျော်ကြား၏။ သူမသည် ပရကృతိ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ရုပ်တော်၊ ဒေဝမူရတိ ပဉ္စမမြောက်ဖြစ်၍ လီလာတော်၌ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်ကစားသူ ဖြစ်သည်။
Verse 54
बहुगोपाश्च गोप्यश्च तत्र संति तदंगजाः । सुविहारपरा नित्यं राधाकृष्णानुवर्तिनः
ထိုနေရာ၌ နွားထိန်းများနှင့် နွားထိန်းမိန်းကလေးများ များစွာရှိပြီး ထိုမျိုးရိုးတူညီသော အင်္ဂဇာများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်သော လီလာကစားပွဲများ၌ စိတ်နှစ်မြုပ်ကာ ရာဓာနှင့် ကృష్ణ၏ နောက်တော်သို့ အစဉ်လိုက်လံကြသည်။
Verse 55
स एव लीलया शंभोरिदानीं मोहितोऽनया । संप्राप्तो दानवीं योनिं मुधा शापात्स्वदुःखदाम्
ရှမ္ဘူ၏ လီလာတော်သာဖြင့် ယခုအခါ သူသည် သူမကြောင့် မောဟဖြစ်လျက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် အကျိုးမဲ့သော ကျိန်စာကြောင့် ဒါနဝ (အဆုရ) မိခင်ဝမ်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ကိုယ်တိုင်အတွက် ဒုက္ခပေးသော မွေးဖွားရာကို ရောက်ရှိသွား၏။
Verse 56
रुद्रशूलेन तन्मृत्यु कृष्णेन विहितः पुरा । ततस्स्वदेहमुत्सृज्य पार्षदस्स भविष्यति
ရှေးက ကృష్ణသည် မိမိ၏သေခြင်းသည် ရုဒ္ဒရ၏ တြိရှူလဖြင့် ဖြစ်မည်ဟု စီမံထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက် ရှိဝ၏ အဖွဲ့တော်၌ ဂဏ (gaṇa) အဖြစ် အမှုထမ်းဖြစ်လာမည်။
Verse 57
इति विज्ञाय देवेश न भयं कर्तुमर्हसि । शंकर शरणं यावस्स सद्यश्शंविधास्यति
ဤအကြောင်းကို သိပြီးနောက်၊ အို နတ်တို့၏အရှင်၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို မပြုသင့်။ ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ကို အားကိုးရာအဖြစ် ထားသမျှကာလ၊ ထိုအရှင်သည် ချက်ချင်း အရာအားလုံးကို သင့်တော်စွာ စီမံကာ မှန်ကန်သော ဖြေရှင်းချက်ကို ပေးတော်မူမည်။
Verse 58
अहं त्वं चामरास्सर्वे तिष्ठंतीह विसाध्वसाः
“ကျွန်ုပ်၊ သင်နှင့် အမရတို့အားလုံးသည် ဤနေရာ၌ ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ရပ်တည်နေကြမည်။”
Verse 59
सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा सविधिर्विष्णुः शिवलोकं जगाम ह । संस्मरन्मनसा शंभुं सर्वेशं भक्तवत्सलम्
သနတ်ကူမာရက ပြောသည်— ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ဗိဿဏုသည် ဗြဟ္မာနှင့်အတူ ရှိဝလောကသို့ သွားလေ၏။ စိတ်ထဲတွင် သမ္ဘု (Śambhu) အား—အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ ဘက်တဝတ်သလ (ဘုရားကို ချစ်မြတ်နိုးသူများကို ချစ်ခင်တော်မူသူ)—ကို အမြဲသတိရနေ၏။
Śaṅkhacūḍa is formally installed (rājya-abhiṣeka/adhipatyam) as leader of the dānavas/asuras and then advances with a massive host toward Śakra’s city to wage conquest.
It depicts sovereignty as ritually mediated and guru-sanctioned, while implying that power derived from tapas/boons remains karmically conditioned and can precipitate conflict that invites divine rebalancing.
The chapter highlights institutional forces (guru authority, consecration rites), collective agencies (devas and asuras as assemblies), and martial power (army mobilization) as instruments through which cosmic order is contested.