
အဓ್ಯಾಯ ၃ တွင် ရှင်ရသီများက ဗိဿနု ထွက်ခွာပြီးနောက် ဘာဖြစ်သနည်း၊ နာရဒ မုနိ ဘယ်သို့သွားသနည်းဟု လေးစားစွာ မေးမြန်းကြသည်။ ဗျာသမှတဆင့် စူတ၏ ပြန်ကြားချက်အရ၊ ရှိဝ၏ အလိုတော်ကြောင့် မာယာကျွမ်းကျင်သော ဗိဿနုက အလွန်ထူးခြားသည့် မာယာကို ချက်ချင်း ဖန်တီးပြသသည်။ ရသီတို့၏ လမ်းခရီးအလယ်တွင် အလွန်ကျယ်ဝန်း၍ ဆွဲဆောင်မှုကြီးသော မြို့တော်တစ်မြို့ ပေါ်လာပြီး၊ လူယောက်ျားမိန်းမများ နေထိုင်ကာ စတုဝဏ္ဏ စနစ်ဖြင့် ပြည့်စုံသော လူမှုလောကတစ်ရပ်ကဲ့သို့ စီမံထားသည်။ ထိုမြို့ကို စည်းလနိဓိ မင်းကြီးက အင်အားနှင့် ဥစ္စာပြည့်ဝစွာ အုပ်ချုပ်ပြီး သမီး၏ စွယံဝရ ပွဲတော်ကြီးကို ကျင်းပနေသည်။ အရပ်ရပ်မှ မင်းသားများ လှပဝတ်ဆင်၍ သမီးကို ရယူလိုစိတ်ဖြင့် ရောက်လာကြသည်။ ဤအံ့ဖွယ်ကို မြင်သော နာရဒသည် မောဟ၌ ကျရောက်ကာ စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် ဆန္ဒတိုးလာ၍ မင်းတံခါးသို့ ချဉ်းကပ်သွားပြီး၊ မာယာ၏ ဆွဲဆောင်မှုနှင့် အဟင်္ကာရကို ဘုရားက စီမံသင်ကြားသည့် သင်ခန်းစာအတွက် အခြေခံကို တည်ဆောက်သည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग व्यासशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात वर्णिता कृपया हि नः
ရိရှီတို့က ဆိုကြ၏—“အို မဟာဘဂ္ဂ စူတ၏သား၊ ဗျာသ၏ တပည့်တော်၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။ အဖေတော်၊ သင်သည် ကရုဏာဖြင့် ဤအံ့ဩဖွယ် ကထာကို ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းပြခဲ့သည်; ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထပ်မံ ဆက်လက် ဖော်ပြပါဦး။”
Verse 2
मुनौ गते हरिस्तात किं चकार ततः परम् । नारदोपि गतः कुत्र तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
အရှင်ကြီးရေ၊ မုနိသည် ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဟရီသည် ထို့နောက် ဘာကို ပြုလုပ်သနည်း။ နာရဒလည်း ဘယ်သို့ သွားသနည်း။ ကျွန်ုပ်အား ရှင်းလင်းပေးပါ။
Verse 3
इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदमोहवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယ ရုဒြသံဟိတာ၏ ပထမခဏ္ဍ (ဖန်ဆင်းခြင်း အကြောင်းအရာ) တွင် «နာရဒ၏ မောဟကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော တတိယ အခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 4
सूत उवाच । मुनौ यदृच्छया विष्णुर्गते तस्मिन्हि नारदे । शिवेच्छया चकाराशु माया मायाविशारदः
စူတက ပြော၏—နာရဒသည် အလျှင်အမြန် မုနိ ဗိဿဏု (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ မတော်တဆ သွားပြီးနောက်၊ မာယာကို ကျွမ်းကျင်သော ဗိဿဏုသည် ရှီဝ၏ အလိုတော်အတိုင်း မာယာတစ်ရပ်ကို ချက်ချင်း ဖန်တီးခဲ့၏။
Verse 5
मुनिमार्गस्य मध्ये तु विरेचे नगरं महत् । शतयोजनविस्तारमद्भुतं सुमनोहरम्
ရဟန်းမုနိတို့၏ သန့်ရှင်းသော လမ်းကြောင်းအလယ်၌ “ဝိရေချ” ဟူသော မြို့ကြီးတစ်မြို့ ထင်ရှားတောက်ပလျက်ရှိ၍ အံ့ဖွယ်ကောင်းကာ အလွန်ချစ်ဖွယ်ကောင်းပြီး ယောဇနာတစ်ရာအထိ ကျယ်ပြန့်လေ၏။
Verse 6
स्वलोकादधिकं रम्यं नानावस्तुविराजितम् । नरनारीविहाराढ्यं चतुर्वर्णाकुलं परम्
ဗြဟ္မာ၏ ကိုယ်ပိုင်လောကထက်ပင် ပိုမိုလှပ၍ အံ့ဖွယ်အရာမျိုးစုံဖြင့် တောက်ပကာ ယောက်ျားမိန်းမတို့၏ လှပသော လှုပ်ရှားမှုများဖြင့် စည်ကားပြီး စတုဝဏ္ဏ အစုအဝေးဖြင့် ပြည့်စုံသည့် အမြင့်မြတ်သော နယ်မြေဖြစ်လေ၏။
Verse 7
तत्र राजा शीलनिर्धिर्नामैश्वर्यसमन्वितः । सुतास्वयम्वरोद्युक्तो महोत्सवसमन्वितः
ထိုနေရာ၌ «သီလနိဓိ» ဟူသော ဘုရင်တစ်ပါးရှိ၍ စည်းစိမ်နှင့် မင်းအာဏာပြည့်စုံကာ၊ သမီးတော်၏ စွဝယံဝရ မင်္ဂလာရွေးချယ်ပွဲကို ပြင်ဆင်နေပြီး မဟာပွဲတော်ကြီးဖြင့် အလှဆင်ထားလေ၏။
Verse 8
चतुर्दिग्भ्यः समायातैस्संयुतं नृपनन्दतैः । नानावेषैस्सुशोभैश्च तत्कन्यावरणोत्सुकैः
လေးဘက်လေးတန်မှ မင်းသားများ—ဘုရင်တို့၏ သားတော်များ—စုဝေးလာကြ၍၊ အဝတ်အစားအမျိုးမျိုးဖြင့် တင့်တယ်လှပကာ၊ ထိုကညာ၏ လက်ထပ်ခွင့်ကို ရယူလိုစိတ်ပြင်းပြနေကြလေ၏။
Verse 9
एतादृशम्पुरं दृष्ट्वा मोहम्प्राप्तोऽथ नारदः । कौतुकी तन्नृपद्वारं जगाम मदनेधितः
အံ့ဩဖွယ်မြို့တော်ကို မြင်သော် နာရဒမုနိသည် မောဟဖြစ်လာ၏။ စူးစမ်းလိုစိတ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကာမတဏှာက ပိုမိုလှုံ့ဆော်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ မင်းတံခါးသို့ သွားရောက်လေ၏။
Verse 10
आगतं मुनिवर्यं तं दृष्ट्वा शीलनिधिर्नृपः । उपवेश्यार्चयांचक्रे रत्नसिंहासने वरे
ရောက်လာသော မဟာမုနိကို မြင်သော် သီလနိဓိဘုရင်သည်၊ အဖိုးတန်ရတနာဖြင့် တင့်တယ်သော စင်္ဟာသနပေါ်၌ ထိုင်စေကာ၊ သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့၍ ဂုဏ်ပြုလေ၏။
Verse 11
अथ राजा स्वतनयां नामतश्श्रीमतीं वराम् । समानीय नारदस्य पादयोस्समपातयत्
ထို့နောက် ဘုရင်သည် မိမိသမီးတော် အလွန်မြတ်သော «သရီမတီ» ကို ခေါ်ဆောင်လာ၍ နာရဒ၏ ခြေတော်ရင်း၌ ဦးချကန်တော့စေလေ၏။
Verse 12
तत्कन्यां प्रेक्ष्य स मुनिर्नारदः प्राह विस्मितः । केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा
ထိုမိန်းကလေးငယ်ကို မြင်လျှင် မုနိ နာရဒသည် အံ့ဩကာ ပြော၏။ “အို မင်းကြီး၊ ကံကောင်းလှသော ဤကန့်ယာသည် မည်သူနည်း၊ နတ်သမီး၏ သမီးကဲ့သို့ ထင်ရှားလှ၏။”
Verse 13
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा प्राह कृतांजलिः । दुहितेयं मम मुने श्रीमती नाम नामतः
ထိုစကားကို ကြားသော် မင်းကြီးသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပြော၏။ “အို မုနိ၊ ဤသည် ငါ၏သမီးဖြစ်သည်၊ အမည်မှာ သရီမတီ ဟု ခေါ်၏။”
Verse 14
प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषती शुभम् । सा स्वयंवरसंप्राप्ता सर्वलक्षणलक्षिता
မင်္ဂလာပေးအပ်ရမည့် အချိန်ရောက်သော် နာမည်ကောင်းသော သတို့သားကို ရှာဖွေ၏။ အလှအပနှင့် လက္ခဏာကောင်း အားလုံးပြည့်စုံသဖြင့် သွယ်ဝံရ (svayaṃvara) အခမ်းအနားသို့ ရောက်လာကာ ကိုယ်တိုင် ခင်ပွန်းကို ရွေးချယ်၏။
Verse 15
अस्या भाग्यं वद मुने सर्वं जातकमादरात् । कीदृशं तनयेयं मे वरमाप्स्यति तद्वद
«အို မုနိရေ၊ သူမ၏ကံကြမ္မာအားလုံးနှင့် ဇာတာက (ဟောရာဇာတ်) အကြောင်းအရာကို ဂရုတစိုက် ပြောပြပါ။ ငါ့သမီးသည် မည်သို့သော ခင်ပွန်းကောင်းကို ရမည်နည်း—ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပါ»
Verse 16
इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामिच्छुः कामविह्वलः । समाभाष्य स राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत्
ထိုသို့ မေးမြန်းခံရသော် မုနိတို့အနက် ကျားတော်ဟုခေါ်ရသော နာရဒသည် သူမကို တောင့်တ၍ ဆန္ဒကြောင့် လှုပ်ရှားနေစဉ်၊ ရာဇာနှင့် ယဉ်ကျေးစွာ စကားပြောပြီးနောက် မိန့်တော်မူ၏။
Verse 17
सुतेयं तव भूपाल सर्वलक्षणलक्षिता । महाभाग्यवती धन्या लक्ष्मीरिव गुणालया
အို မင်းကြီး၊ သင်၏ သမီးတော်သည် မင်္ဂလာလက္ခဏာ အစုံအလင်ဖြင့် ပြည့်စုံလှ၏။ သူမသည် အလွန်ကံကောင်း၍ ကောင်းချီးခံရသူဖြစ်ကာ လက္ခ္မီမယ်တော်ကဲ့သို့ ဂုဏ်သတ္တိတို့၏ အိမ်ရာဖြစ်သည်။
Verse 18
सर्वेश्वरोऽजितो वीरो गिरीशसदृशो विभुः । अस्याः पतिर्ध्रुवं भावी कामजित्सुरसत्तमः
သူသည် အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ မအနိုင်ယူနိုင်သော သူရဲကောင်း၊ အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့သော မဟာသတ္တဝါဖြစ်၍ ဂိရီရှ (ရှီဝ) တော်နှင့်တူ၏။ သူသည် မုချအားဖြင့် သူမ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်လာမည်—ကာမကို အနိုင်ယူသူ၊ တေဝတော်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
Verse 19
इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य ययौ यादृच्छिको मुनिः । बभूव कामविवशश्शिवमाया विमोहितः
ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ယာဒృစ္စိက မုနိသည် မင်းကြီးအား နှုတ်ဆက်ကာ ထွက်ခွာသွား၏။ ထို့နောက် ကာမတဏှာကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရ၍ ရှီဝ၏ မာယာက မိုဟ်ဖြစ်စေကာ လမ်းလွဲသွားလေသည်။
Verse 20
चित्ते विचिन्त्य स मुनिराप्नुयां कथमेनकाम् । स्वयंवरे नृपालानामेकं मां वृणुयात्कथम्
စိတ်ထဲတွင် စဉ်းစားဆင်ခြင်လျက် ထိုမုနိသည် ဤသို့ တွေးတော်မူ၏— «ငါလိုချင်သော မိန်းကလေးကို ငါဘယ်လို ရနိုင်မည်နည်း။ စွယံဝရ၌ မင်းများစွာအနက် နာရီသည် ငါတစ်ယောက်တည်းကို ဘယ်လို ရွေးမည်နည်း»
Verse 21
सौन्दर्यं सर्वनारीणां प्रियं भवति सर्वथा । तद्दृष्ट्वैव प्रसन्ना सा स्ववशा नात्र संशयः
အလှအပသည် မိန်းမအားလုံးအတွက် အမြဲတမ်း ချစ်ခင်နှစ်သက်ရာ ဖြစ်၏။ ထိုအလှကို မြင်သက်သက်ဖြင့်ပင် နာရီသည် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်ကာ ၎င်း၏ သြဇာအောက်သို့ ဝင်လာသည်—သံသယမရှိ။
Verse 22
विधायेत्थं विष्णुरूपं ग्रहीतुं मुनिसत्तमः । विष्णुलोकं जगामाशु नारदः स्मरविह्वलः
ဤသို့ဆုံးဖြတ်ကာ ဗိဿနု၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူရန် မုနိတို့အထွဋ်အမြတ် နာရဒသည် ချစ်ခြင်းတမ်းတမှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားလျက် ဗိဿနုလောကသို့ လျင်မြန်စွာ သွားလေ၏။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ထင်ရှားမြင့်မြတ်သူများပင် မာယာ၏ လှုံ့ဆော်မှုအောက်၌ လှုပ်ရှားနေကြပြီး၊ ပတိ (ရှီဝ) ၏ ကရုဏာတော်က နှလုံးကို တည်ငြိမ်စေသည့်အထိ ဖြစ်၏။
Verse 23
प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह । रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि स्ववृत्तान्तमशेषतः
နာရဒသည် ဟೃṣīkēśa (အာရုံတို့၏ အရှင်) ကို ဦးချကန်တော့ပြီး ဤသို့ ပြောလေ၏—“လျှို့ဝှက်ရာ၌ ကျွန်ုပ်၏ အကြောင်းအရာအားလုံးကို မကျန်မလပ် ပြည့်စုံစွာ တင်ပြပါမည်”။
Verse 24
तथेत्युक्ते तथा भूते शिवेच्छा कार्यकर्त हि । ब्रूहीत्युक्तवति श्रीशे मुनिराह च केशवम्
“ဒီအတိုင်းဖြစ်ပါစေ” ဟု မိန့်တော်မူသော် ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာရာ၌ အလုပ်ကို ပြီးမြောက်စေသူမှာ အမှန်တကယ် ရှိဝ၏ အလိုတော်ပင် ဖြစ်၏။ ထို့နောက် လက္ခမီ၏ အရှင် သရီးရှ (ဗိဿနု) က “ပြောပါ” ဟု မိန့်တော်မူသဖြင့် မုနိသည် ကေရှဝ (ဗိဿနု) ထံသို့ ပြောကြားလေ၏။
Verse 25
नारद उवाच । त्वदीयो भूपतिः शीलनिधिस्स वृषतत्परः । तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमतीवरवर्णिनी
နာရဒ မုနိက မိန့်ဆိုသည်– “သင်၏ ဘုရင်သည် သီလဂုဏ်၏ خزာနာ ဖြစ်၍ ဓမ္မတရားကို အမြဲတမ်း လေးစားလိုက်နာသူ ဖြစ်၏။ ထိုဘုရင်၌ မျက်လုံးကြီးဝန်းသော သမီးတော်တစ်ပါး ရှိပြီး မင်္ဂလာတင့်တယ်၍ ဂုဏ်သတင်းထင်ရှားကာ အရောင်အဆင်းလှပလေ၏။”
Verse 26
जगन्मोहिन्यभिख्याता त्रैलोक्येप्यति सुन्दरी । परिणेतुमहं विष्णो तामिच्छाम्यद्य मा चिरम्
အို ဗိဿနု၊ သူမသည် “လောကမောဟနီ” ဟူ၍ ကမ္ဘာလောကကို မောဟစေသူအဖြစ် နာမည်ကြီးပြီး သုံးလောကတစ်လျှောက်၌ပင် အလွန်လှပသူ ဖြစ်၏။ ငါသည် ယနေ့ပင် မနှောင့်နှေးဘဲ သူမနှင့် လက်ထပ်လို၏။
Verse 27
स्वयंवरं चकरासौ भूपतिस्तनयेच्छया । चतुर्दिग्भ्यः समायाता राजपुत्रास्सहस्रशः
«မင်းကြီးသည် သမီး၏ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းလို၍ စွဝယံဝရ ပွဲကို စီစဉ်하였다။ လေးမျက်နှာအရပ်မှ မင်းသားများ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရောက်လာကြသည်»
Verse 28
यदि दास्यसि रूपं मे तदा तां प्राप्नुयां ध्रुवम् । त्वद्रूपं सा विना कंठे जयमालां न धास्यति
«သင်၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါက ထိုမိန်းကလေးကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်။ သင်၏ရုပ်သဏ္ဌာန်မရှိလျှင် သူမသည် အောင်ပန်းမော်လီကို ကျွန်ုပ်လည်ပင်းပေါ် မတင်မည်»
Verse 29
स्वरूपं देहि मे नाथ सेवकोऽहं प्रियस्तव । वृणुयान्मां यथा सा वै श्रीमती क्षितिपात्मजा
«အရှင်နာထ၊ သင်၏အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဘောကို ကျွန်ုပ်အား ပြပါ။ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏အမှုထမ်း이며 သင်ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်သည်။ မြေမိခင်၏သမီး သီရိမတီက ရွေးချယ်သကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်ကိုလည်း လက်ခံစေပါ»
Verse 30
सुत उवाच वचः श्रुत्वा मुनेरित्थं विहस्य मधुसूदनः । शांकरीं प्रभुतां बुद्ध्वा प्रत्युवाच दयापरः
သုတက ပြောသည်။ မုနိ၏စကားကို ထိုသို့ကြားသော် မဓုသူဒန (ဗိဿနု) ပြုံးရယ်၏။ ရှင်ကရီ (ရှီဝ၏ သက္တိ) ၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာကို သိမြင်ကာ ကရုဏာပြည့်ဝသူသည် ပြန်လည်ဖြေကြား၏။
Verse 31
विष्णुरुवाच । स्वेष्टदेशं मुने गच्छ करिष्यामि हितं तव । भिषग्वरो यथार्त्तस्य यतः प्रियतरोऽसि मे
ဗိဿနုက မိန့်သည်။ «အို မုနိ၊ သင်နှစ်သက်ရာအရပ်သို့ သွားလော့။ သင့်အကျိုးအတွက် ကောင်းရာကို ငါပြုမည်။ သင်သည် ငါ့အတွက် အလွန်ချစ်ခင်ရသူဖြစ်၏—နာကျင်သူအတွက် အထူးကုဆရာဝန်ကို ချစ်ခင်သကဲ့သို့»။
Verse 32
इत्युक्त्वा मुनये तस्मै ददौ विष्णुर्मुखं हरे । स्वरूपमनुगृह्यास्य तिरोधानं जगाम सः
ထိုမုနိအား ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ဗိဿဏုသည် ဟရီအား မိမိ၏ ဒိဗ္ဗမျက်နှာကို ပေးအပ်လေ၏။ ထို့နောက် သူ့အား မိမိ၏အမှန်တကယ်သော ရူပကို ကရုဏာဖြင့် ပေးသနားကာ မျက်စိမှောက်ကွယ်၍ ထွက်ခွာသွားလေ၏။
Verse 33
एवमुक्तो मुनिर्हृष्टः स्वरूपं प्राप्य वै हरेः । मेने कृतार्थमात्मानं तद्यत्नं न बुबोध सः
ထိုသို့ပြောဆိုခံရသော မုနိသည် ဝမ်းမြောက်လေ၏။ ဟရီ၏ ရူပကို အမှန်တကယ် ရရှိပြီးနောက် မိမိကိုယ်ကို ကိစ္စပြီးမြောက်သူဟု ထင်မြင်လေ၏။ သို့သော် ထိုကြိုးပမ်းမှု၏ အတွင်းနက်သော ရည်ရွယ်ချက်ကို မသိမြင်ခဲ့။
Verse 34
अथ तत्र गतः शीघ्रन्नारदो मुनिसत्तमः । चक्रे स्वयम्वरं यत्र राजपुत्रैस्समाकुलम्
ထို့နောက် မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံး နာရဒသည် ထိုနေရာသို့ လျင်မြန်စွာ သွားရောက်လေ၏။ မင်းသားများဖြင့် စည်ကားနေသော ထိုအရပ်၌ သူသည် ကိုယ်တိုင် စွဝယံဝရ ပွဲကို စီစဉ်ကျင်းပလေ၏။
Verse 35
स्वयम्वरसभा दिव्या राजपुत्रसमावृता । शुशुभेऽतीव विप्रेन्द्रा यथा शक्रस भा परा
အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့၊ မင်းသားများဝန်းရံထားသော သွေးသန့်သန့် ဒေဝီယ စွယံဝရ မဏ္ဍပသည် အလွန်တောက်ပ၍ ဣန္ဒြ၏ မြင့်မြတ်သော စည်းဝေးခန်းမကဲ့သို့ လှပလျက်ရှိ၏။
Verse 36
तस्यां नृपसभायां वै नारदः समुपाविशत् । स्थित्वा तत्र विचिन्त्येति प्रीतियुक्तेन चेतसा
ထို မင်းတော်စည်းဝေးခန်းမ၌ နာရဒသည် အမှန်တကယ် ထိုင်ရာယူ၏။ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်လျက် အတွင်းစိတ်၌ စဉ်းစားတော်မူရာ၊ စိတ်သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။
Verse 37
मां वरिष्यति नान्यं सा विष्णुरूपधरन्ध्रुवम् । आननस्य कुरूपत्वं न वेद मुनिसत्तमः
သူမသည် ငါ့ကိုပင် လက်ထပ်ရန် ရွေးချယ်မည်—အခြားသူမဟုတ်—ငါသည် ဗိဿနု၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ထားသော်လည်း။ အို မုနိအမြတ်၊ သူမသည် ငါ့မျက်နှာ၏ အရုပ်ဆိုးမှုကို မသိသေး။
Verse 38
पूर्वरूपं मुनिं सर्वे ददृशुऽस्तत्र मानवाः । तद्भेदं बुबुधुस्ते न राजपुत्रादयो द्विजाः
အဲဒီနေရာတွင် လူအပေါင်းတို့သည် မုနိကို ယခင်ရုပ်သဏ္ဌာန်အတိုင်း မြင်ကြ၏။ သို့သော် သူ့အတွင်းရှိ ပြောင်းလဲမှုကို မသိမြင်ကြ—မင်းသားတို့မှစ၍ ဒွိဇတို့လည်း ထိုကွာခြားချက်ကို မနားလည်ကြ။
Verse 39
तत्र रुद्रगणौ द्वौ तद्रक्षणार्थं समागतौ । विप्ररूपधरौ गूढौ तत्रेदं जज्ञतुः परम्
အဲဒီနေရာတွင် ရုဒ္ရ၏ အဖော်နှစ်ဦးသည် ထိုအရာကို ကာကွယ်ရန် ရောက်လာကြ၏။ ဗြာဟ္မဏရုပ်ကို ဆောင်ကာ လျှို့ဝှက်နေ၍ ထိုနှစ်ဦးသည် အဲဒီနေရာ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းအရာကို သိမြင်လာကြ၏။
Verse 40
मूढ मत्वा मुनिं तौ तन्निकटं जग्मतुर्गणौ । कुरुतस्तत्प्रहासं वै भाषमाणौ परस्परम्
ရဟန်းမုနိကို မိုက်မဲသူဟု ထင်မြင်ကာ အစေခံနှစ်ယောက်သည် သူ့အနီးသို့ သွားကြပြီး အချင်းချင်းပြောဆိုရင်း ထင်ရှားစွာ လှောင်ပြောင်ကာ ရယ်မောကြ၏။
Verse 41
पश्य नारद रूपं हि विष्णोरिव महोत्तमम् । मुखं तु वानरस्येव विकटं च भयंकरम्
“ကြည့်ပါ နာရဒာရေ—ဤရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ဗိဿနု၏ရုပ်ကဲ့သို့ အလွန်မြင့်မြတ်သော်လည်း မျက်နှာက မျောက်မျက်နှာလို ရုပ်ဆိုး၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏။”
Verse 42
इच्छत्ययं नृपसुता वृथैव स्मरमोहितः । इत्युक्त्वा सच्छलं वाक्यमुपहासं प्रचक्रतुः
“ဤမင်းသမီးသည် သူ့ကို လိုလားသော်လည်း အလကားပင် ဖြစ်မည်၊ သူသည် ကာမဒေဝ၏ မောဟဖြင့် လှုပ်ရှားနေသည်” ဟုဆိုကာ၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် လှည့်စားသောစကားများ ပြောပြီး သူ့ကို ရယ်မောကာ လှောင်ပြောင်ကြ၏။
Verse 43
न शुश्राव यथार्थं तु तद्वाक्यं स्मरविह्वलः । पर्यैक्षच्छ्रीमतीं तां वै तल्लिप्सुर्मोहितो मुनिः
ကာမစိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မုနိသည် ထိုစကား၏ အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို မကြားမိသကဲ့သို့ မသိမြင်နိုင်ခဲ့။ မောဟဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ သူမကို ရယူလိုစိတ်ပြင်းထန်သဖြင့် ထိုဂုဏ်ရည်တောက်ပသော မိန်းမကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကြည့်ရှုနေ၏။
Verse 44
एतस्मिन्नंतरे भूपकन्या चांतःपुरात्तु सा । स्त्रीभिस्समावृता तत्राजगाम वरवर्णिनी
ထိုအချိန်တွင် မင်းသမီးတော်သည် နန်းတော်အတွင်းခန်းမှ ထွက်လာ၍ မိန်းမအမှုထမ်းများ ဝိုင်းရံလျက် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာသည်။ သူမ၏အရောင်အဆင်းသည် လှပတောက်ပ၏။
Verse 45
मालां हिरण्मयीं रम्यामादाय शुभ क्षणा । तत्र स्वयम्बरे रेजे स्थिता मध्ये रमेव सा
မင်္ဂလာအခိုက်အတန့်၌ သူမသည် လှပသော ရွှေကွင်းပန်းမော်လီကို ကိုင်ယူ하였다။ စွယံဝရ မဏ္ဍပအလယ်၌ ရပ်နေသော်လည်း လက္ရှ္မီမယ်တော်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏။
Verse 46
बभ्राम सा सभां सर्वां मालामादाय सुव्रता । वरमन्वेषती तत्र स्वात्माभीष्टं नृपात्मजा
ပန်းမော်လီကို လက်၌ကိုင်လျက် သီလဝတီ မင်းသမီးတော်သည် အစည်းအဝေးခန်းတစ်လျှောက် လှည့်လည်ကာ မိမိနှလုံးသားအလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီသော သတို့သားကို ရှာဖွေနေ၏။
Verse 47
वानरास्यं विष्णुतनुं मुनिं दृष्ट्वा चुकोप सा । दृष्टिं निवार्य च ततः प्रस्थिता प्रीतमानसा
မျောက်မျက်နှာနှင့် ဗိဿဏုသဏ္ဍာန်ကို ဆောင်သော မုနိကို မြင်သော် သူမသည် ဒေါသထွက်လာ၏။ ထို့နောက် မျက်စိအကြည့်ကို ထိန်းချုပ်ကာ ထိုနေရာမှ စိတ်ပြန်လည်တည်ငြိမ်၍ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 48
न दृष्ट्वा स्ववरं तत्र त्रस्तासीन्मनसेप्सितम् । अंतस्सभास्थिता कस्मिन्नर्पयामास न स्रजम्
မိမိနှလုံးသားက ဆန္ဒရှိသော မိမိရွေးချယ်သည့် သတို့သားကို မတွေ့သဖြင့် သူမသည် ကြောက်ရွံ့သွား၏။ အစည်းအဝေးခန်းအတွင်း ရပ်နေစဉ် မည်သူ့အပေါ်မှ ပန်းကုံးကို မချနိုင်ခဲ့။
Verse 49
एतस्मिन्नंतरे विष्णुराजगाम नृपाकृतिः । न दृष्टः कैश्चिदपरैः केवलं सा ददर्श हि
ထိုအချိန်တွင် ဗိဿဏုဘုရားသည် မင်းတစ်ပါး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ကာ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ အခြားသူတို့ မမြင်ကြဘဲ၊ အမှန်တကယ် သူမတစ်ယောက်တည်းသာ မြင်ခဲ့သည်။
Verse 50
अथ सा तं समालोक्य प्रसन्नवदनाम्बुजा । अर्पयामास तत्कण्ठे तां मालां वरवर्णिनी
ထို့နောက် သူမသည် ထိုသူကို ကြည့်မြင်ရာ မျက်နှာပန်းကြာကဲ့သို့ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိ၏။ အလှအပပြည့်စုံသော သူမသည် ထိုပန်းကုံးကို သူ၏ လည်ပင်းပေါ်သို့ ဆက်ကပ်အပ်နှံ하였다။
Verse 51
तामादाय ततो विष्णू राजरूपधरः प्रभुः । अंतर्धानमगात्सद्यस्स्वस्थानं प्रययौ किल
ထို့နောက် မင်းရုပ်ကို ဆောင်ထားသော အရှင် ဗိဿဏုသည် သူမကို ခေါ်ယူသွား၏။ ချက်ချင်းပင် မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်ကာ အမှန်တကယ် မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ထွက်ခွာသွားသည်။
Verse 52
सर्वे राजकुमाराश्च निराशाः श्रीमतीम्प्रति । मुनिस्तु विह्वलोऽतीव बभूव मदनातुरः
မင်းသားတို့အားလုံးသည် သြရီမတီအပေါ် မျှော်လင့်ချက်ကင်းမဲ့၍ စိတ်ပျက်သွားကြသည်။ သို့သော် မုနိသည် အလွန်တုန်လှုပ်ကာ ကာမ၏ ပူလောင်ခြင်းကြောင့် စိတ်နာကျင်၍ ညှဉ်းဆဲခံရသည်။
Verse 53
तदा तावूचतुस्सद्यो नारदं स्वरविह्वलम् । विप्ररूपधरौ रुद्रगणौ ज्ञानविशारदौ
ထိုအခါ ဗြဟ္မဏရဟန်းပုံစံကို ဆောင်ထား၍ ဉာဏ်ဓမ္မ၌ ကျွမ်းကျင်သော ရုဒ္ဒရဂဏ နှစ်ပါးသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ အသံတုန်နေသော နာရဒမုနိအား ချက်ချင်း မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 54
गणावूचतुः । हे नारदमुने त्वं हि वृथा मदनमोहितः । तल्लिप्सुस्स्वमुखं पश्य वानरस्येव गर्हितम्
ဂဏများက မိန့်ကြားသည်– «အို နာရဒမုနိ၊ သင်သည် ကာမဒေဝ၏ မောဟဖြင့် အလဟသ လှည့်စားခံနေရ၏။ သူမကို လိုလားလျှင် မိမိမျက်နှာကို ကြည့်လော့—မျောက်မျက်နှာကဲ့သို့ အရှက်ရစရာပင်»။
Verse 55
सूत उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाक्यं नारदो विस्मितोऽभवत् । मुखं ददर्श मुकुरे शिवमायाविमोहितः
စူတက မိန့်သည်– ထိုနှစ်ပါး၏ စကားကို ကြားသော် နာရဒသည် အံ့ဩသွား၏။ ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ မှန်ထဲသို့ ကြည့်၍ မိမိမျက်နှာကို မြင်လေ၏။
Verse 56
स्वमुखं वानरस्येव दृष्ट्वा चुक्रोध सत्वरम् । शापन्ददौ तयोस्तत्र गणयोर्मोहितो मुनिः
မိမိမျက်နှာကို မျောက်မျက်နှာကဲ့သို့ မြင်သော် မုနိသည် ချက်ချင်း ဒေါသထွက်၏။ ထိုနေရာ၌ ဂဏနှစ်ပါးကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ သူတို့အပေါ် သပိတ်(ကျိန်စာ) ချလေ၏။
Verse 57
युवां ममोपहासं वै चक्रतुर्ब्राह्मणस्य हि । भवेतां राक्षसौ विप्रवीर्यजौ वै तदाकृती
သင်တို့နှစ်ဦးသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးဖြစ်သော ငါ့ကို ကဲ့ရဲ့လှောင်ပြောင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့သည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ တန်ခိုး (အရှိန်အဝါ) မှ မွေးဖွားလာသော ရက္ခိုသ်များ ဖြစ်လာကြပါစေ—ထိုရုပ်အသွင်ကိုပင် ခံယူကြပါစေ။
Verse 58
श्रुत्वा हरगणावित्थं स्वशापं ज्ञानिसत्तमौ । न किंचिदूचतुस्तौ हि मुनिमाज्ञाय मोहितम्
သီဝနတ်မင်း၏ အခြွေအရံများထံမှ မိမိတို့အပေါ် ကျရောက်သော ကျိန်စာအကြောင်း ကြားသိရသောအခါ၊ ပညာရှိတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထိုသူနှစ်ဦးသည် ရေငုံနှုတ်ပိတ် နေခဲ့ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုရသေ့သည် မိန်းမောတွေဝေနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း နားလည်သောကြောင့်တည်း။
Verse 59
स्वस्थानं जग्मतुर्विप्रा उदासीनौ शिवस्तुतिम् । चक्रतुर्मन्यमानौ वै शिवेच्छां सकलां सदा
ထိုဗြာဟ္မဏရသေ့တို့သည် မိမိတို့၏ နေရပ်သို့ ပြန်သွားကြပြီး၊ လောကီအာရုံတို့မှ ကင်းကွာလျက် သီဝနတ်မင်းအား ချီးမွမ်းထောပနာပြုခဲ့ကြသည်၊ အရာခပ်သိမ်းသည် သီဝနတ်မင်း၏ အလိုတော်အတိုင်းသာ ဖြစ်ပျက်သည်ဟု အမြဲနှလုံးသွင်းလျက်တည်း။
Nārada encounters an astonishing, magically manifested city and royal svayaṃvara setting; captivated by it, he enters a state of moha—an episode initiated through Śiva’s will and executed via māyā.
It dramatizes how even an exalted sage can be drawn into desire and fascination when māyā operates; the narrative functions as a corrective lesson, showing moha as a divinely permitted veil that ultimately redirects the aspirant toward higher discernment.
Māyā as a world-forming power (creating a full city, social order, and festival) and Śivecchā as the superior directive principle behind the event; Viṣṇu appears as māyāviśārada, the adept instrument through whom the illusion is produced.