
အဓ್ಯಾಯ ၁၇ ကို ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသည်။ စူတက နာရဒသည် ဗြဟ္မာ၏ မိန့်ကြားချက်များကို ကြားပြီးနောက် ထပ်မံလေးစားစွာ မေးမြန်းသည့်အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ နာရဒ၏ စိတ်ဝင်စားမှုမှာ သင်္ကရာ (ရှီဝ) ၏ ကိုင်လာသသို့ ရောက်ရှိလာပုံ၊ ကုဗေရ (ဓနဒ) နှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်လာသည့် အကြောင်းအရာများနှင့် ရှီဝက အပြည့်စုံ မင်္ဂလာရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန် (śivākṛti) ဖြင့် ထိုနေရာတွင် ဘာလုပ်ခဲ့သနည်း ဆိုသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ဗြဟ္မာက အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြမည်ဟု သဘောတူပြီး မူလနောက်ခံဇာတ်ကြောင်းကို စတင်သည်။ ကာံပိလျမြို့တွင် ဝေဒပူဇာနှင့် ဝေဒအင်္ဂများကို ကျွမ်းကျင်သည့် ဒိက္ခိတ ယဇ္ဉဒတ္တ ဟူသော ပညာရှိတစ်ဦး ရှိ၍ စေတနာလှူဒါန်းမှုနှင့် ဂုဏ်သတင်းကြီးသည်။ သူ၏သား ဂုဏနိဓိသည် အုပနယန ပြုလုပ်ပြီး ပညာသင်ယူထားသော်လည်း လျှို့ဝှက်စွာ လောင်းကစား (dyūta) တွင် ကျရောက်ကာ မိခင်ထံမှ ငွေကြေးကို မကြာခဏ ယူသုံးပြီး လောင်းကစားသမားများနှင့် ပေါင်းသင်းလာသည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းအစမှာ သင်ခန်းစာဆန်သော လမ်းကြောင်း—သီလနှင့် ပညာကို အပြစ်နှင့် လျှို့ဝှက်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြ—ကို တည်ဆောက်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ငွေကြေး၊ ကျဆုံးမှုနှင့် ကုဗေရ/ရှီဝ နှင့် ဆက်နွယ်လာခြင်းကို ကမ္မနှင့် ဘက္တိအမြင်ဖြင့် ရှင်းလင်းရန် အခြေခံပေးသည်။
Verse 1
प्रत्यहं तस्य जननी सुतं गुणनिधिं मृदु । शास्ति स्नेहार्द्रहृदया ह्युपवेश्य स्म नारद
အို နာရဒ (Nārada)၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သူ၏ မိခင်သည် ချိုသာနူးညံ့၍ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကြောင့် နှလုံးသားပျော့ပျောင်းကာ၊ ဂုဏ်သတ္တိများ၏ خز خز (နိဓိ) ဖြစ်သော သားကို ထိုင်စေပြီး ချစ်ခင်စွာ သင်ကြားကာ စည်းကမ်းတကျ ဆုံးမတော်မူ၏။
Verse 2
नारद उवाच । कदागतो हि कैलासं शंकरो भक्तवत्सलः । क्व वा सखित्वं तस्यासीत्कुबेरेण महात्मना
နာရဒ မဟာရသီက မေးလေ၏ — «ဘက္တများကို ချစ်ခင်ကာကွယ်သော သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ကိုင်လာသ တောင်သို့ မည်သည့်အခါ ရောက်လာသနည်း။ ထို့ပြင် မဟာစိတ်ရှိသော ကုဗေရနှင့် မိတ်သဟာယဖြစ်လာခြင်းသည် မည်သည့်နေရာတွင် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်း»
Verse 3
किं चकार हरस्तत्र परिपूर्णः शिवाकृतिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं मम
“အဲဒီမှာ ဟရ (ရှီဝ) သည် ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ရှီဝ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် ပြည့်စုံစွာ ထင်ရှားနေတော်မူသည့်အခါ၊ အရာအားလုံးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ပြောပြပါ။ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်။”
Verse 4
ब्रह्मोवाच । शृणु नारद वक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा जगाम कैलासं सखित्वं धनदस्य च
ဗြဟ္မာက ပြောသည်— “နာရဒာ၊ နားထောင်လော့။ လမောက်တော်ဆောင် အရှင် (ရှီဝ) ၏ သန့်ရှင်းသော လုပ်ရပ်များကို ငါ ပြောပြမည်။ အရှင်သည် ကైలាសသို့ မည်သို့ သွားခဲ့သည်နှင့် ဓနဒ (ကူဗေရ) နှင့် မိတ်သဟာယ ဖြစ်လာပုံကိုလည်း ပြောမည်။”
Verse 5
असीत्कांपिल्यनगरे सोमयाजिकुलोद्भवः । दीक्षितो यज्ञदत्ताख्यो यज्ञविद्याविशारदः
ကာံပိလျ မြို့၌ ဆိုမယဇ္ဉ ပြုသူတို့၏ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားလာသော၊ ဒီက္ခာခံပြီးသား ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ အမည်မှာ ယဇ္ဉဒတ္တ ဖြစ်ပြီး ဝေဒ ယဇ္ဉပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်하였다။
Verse 6
वेदवेदांगवित्प्राज्ञो वेदान्तादिषु दक्षिणः । राजमान्योऽथ बहुधा वदान्यः कीर्तिभाजनः
သူသည် ဗေဒကျမ်းဂန်များနှင့် ၎င်းတို့၏ အရန်ပညာရပ်များကို တတ်ကျွမ်းသော ပညာရှိတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဝေဒန္တနှင့် ဆက်စပ်ဘာသာရပ်များတွင် ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ ရှင်ဘုရင်များ၏ ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံရကာ နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ရက်ရောပြီး ကျော်ကြားသူတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Verse 7
अग्निशुश्रूषणरतो वेदाध्ययनतत्परः । सुन्दरो रमणीयांगश्चन्द्रबिंबसमाकृतिः
သူသည် မြင့်မြတ်သောမီးကို ရိုသေစွာ ပြုစုခြင်း၌ မြှုပ်နှံထားပြီး ဝေဒကျမ်းစာများကို လေ့လာရန် စိတ်အားထက်သန်သူဖြစ်သည်။ ချောမောလှပသော ကိုယ်အင်္ဂါရှိပြီး သူ၏ပုံသဏ္ဍာန်သည် လပြည့်ဝန်း၏ အရောင်အဝါကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 8
आसीद्गुणनिधिर्नाम दीक्षितस्यास्य वै सुतः । कृतोपनयनस्सोष्टौ विद्या जग्राह भूरिशः । अथ पित्रानभिज्ञातो यूतकर्मरतोऽभवत्
ဒီက்ஷိတ၏ သားတစ်ဦးရှိ၍ အမည်မှာ ဂုဏနိဓိ ဟူ၏။ ဥပနယန အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ ကြိုးစားအားထုတ်ကာ ပညာရပ်များစွာကို သင်ယူခဲ့၏။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဖခင်မသိဘဲ လောင်းကစားနှင့် ထိုသို့သော အလေ့အထများ၌ စွဲလမ်းသွား၏။
Verse 9
आदायादाय बहुशो धनं मातुस्सकाशतः । समदाद्यूतकारेभ्यो मैत्रीं तैश्च चकार सः
သူသည် မိခင်ထံမှ ငွေကို အကြိမ်ကြိမ် ယူယူခဲ့၏။ ထိုငွေကို လောင်းကစားသမားများထံ ပေးကမ်းကာ သူတို့နှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်အောင်လည်း ပြုလုပ်ခဲ့၏။
Verse 10
संत्यक्तब्राह्मणाचारः संध्यास्नानपराङ्मुखः । निंदको वेदशास्त्राणां देवब्राह्मणनिंदकः
သူသည် ဗြာဟ္မဏ၏ အကျင့်သီလကို စွန့်ပစ်ပြီး၊ နေ့စဉ် စန္ဓျာဝန္ဒနာနှင့် သန့်စင်ရေချိုးခြင်းမှ မျက်နှာလွှဲသွား၏။ ဝေဒနှင့် သာသ္တရများကို ကဲ့ရဲ့ကာ၊ ဒေဝတားများနှင့် ဗြာဟ္မဏများကိုပါ အပြစ်တင်စော်ကား၏။
Verse 11
स्मृत्याचारविहीनस्तु गीतवाद्यविनोदभाक् । नटपाखंडभाण्डैस्तु बद्धप्रेमपरंपरः
သူသည် စမృతိကျမ်းများက သင်ကြားသော စည်းကမ်းနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်ကို မလိုက်နာဘဲ၊ သီချင်းနှင့် တူရိယာတို့၏ ဖျော်ဖြေရေးကို နှစ်သက်၏။ သရုပ်ဆောင်များ၊ မုသာဝါဒ ပရဟိတမဲ့သူများနှင့် ဟာသသမားများကြောင့် လောကီကပ်ငြိမှု၏ ချည်ကြိုးသည် တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုချည်နှောင်လာ၏။
Verse 12
प्रेरितोऽपि जनन्या स न ययौ पितुरंतिकम् । गृहकार्यांतरव्याप्तो दीक्षितो दीक्षितायिनीम्
မိခင်က တိုက်တွန်းသော်လည်း သူသည် ဖခင်၏ ရှေ့သို့ မသွားခဲ့။ အိမ်မှုကိစ္စအခြားများတွင် စိတ်နှစ်မြုပ်နေသဖြင့်၊ ဒိက္ခာခံပြီးသူသည် ဒိက္ခာပေးပွဲကို ဆောင်ရွက်နေသော မိန်းမကို စောင့်ရှောက်ကူညီခဲ့၏။
Verse 13
यदा यदैव तां पृच्छेदये गुणनिधिस्सुतः । न दृश्यते मया गेहे कल्याणि विदधाति किम्
ဂုဏနိဓိ၏သားက မေးမြန်းသည့်အခါတိုင်း သူကဆို၏—«မင်္ဂလာရှိသောသူမ၊ အိမ်ထဲတွင် မည်သည့်အရာမျှ မမြင်ရပါ—ထို့ကြောင့် ဤနေရာတွင် သင် ဘာကို စီစဉ်၍ ပြုလုပ်နေသနည်း?»
Verse 14
तदा तदेति सा ब्रूयादिदानीं स बहिर्गतः । स्नात्वा समर्च्य वै देवानेतावंतमनेहसम्
ထိုအခါ သူမက «အဲဒီလိုပဲ၊ အဲဒီလိုပဲ» ဟု ပြန်ဆိုရမည်။ «ယခု သူက အပြင်သို့ ထွက်သွားပြီ; ရေချိုးပြီးနောက် တကယ်တမ်း နတ်တို့ကို ပူဇော်နေသည်» ဟုဆိုကာ အလျင်မလိုဘဲ အချိန်ရှည်ရှည်ကို ဆက်လက်ဖြတ်သန်းရမည်။
Verse 15
अधीत्याध्ययनार्थं स द्विजैर्मित्रैस्समं ययौ । एकपुत्रेति तन्माता प्रतारयति दीक्षितम्
ပညာသင်ယူမှုကို ပြီးစီးပြီးနောက် သူသည် ထပ်မံလေ့လာရန်အတွက် ဗြာဟ္မဏမိတ်ဆွေများနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွား၏။ သို့သော် မိခင်သည် «သူက ငါ့တစ်ဦးတည်းသောသား» ဟုတွေးကာ ဒီက္ခိတဖြစ်သူကို မထွက်ခွာစေရန် တားဆီးရန် ကြိုးစား၏။
Verse 16
न तत्कर्म च तद्वृत्तं किंचिद्वेत्ति स दीक्षितः । सर्वं केशांतकर्मास्य चक्रे वर्षेऽथ षोडशे
ဒီက္ခိတဖြစ်သူသည် မိမိ၏ အတိတ်က လုပ်ရပ်များနှင့် ယခင်ဘဝလမ်းစဉ်ကို အလုံးစုံ မသိရှိခဲ့။ ထို့နောက် အသက် ဆယ့်ခြောက်နှစ်တွင် သူ့အတွက် ကေရှာန္တ-သံස්ကာရ (ဆံပင်ဖြတ်ပွဲ) အထိ အစဉ်အလာအခမ်းအနားများအားလုံးကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။
Verse 17
अथो स दीक्षितो यज्ञदत्तः पुत्रस्य तस्य च । गृह्योक्तेन विधानेन पाणिग्राहमकारयम्
ထို့နောက် ယဇ္ဉဒတ္တသည် အခမ်းအနားအတွက် သင့်တော်စွာ သန့်စင်အပ်နှံခံပြီး၊ ဂೃಹ்ய ထုံးတမ်းညွှန်ကြားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း မိမိသားအတွက် လက်ကိုင်ယူခြင်း (မင်္ဂလာ) အခမ်းအနားကို စီစဉ်ကျင်းပစေ하였다။
Verse 19
क्रोधनस्तेऽस्ति तनय स महात्मा पितेत्यलम् । यदि ज्ञास्यति ते वृत्तं त्वां च मां ताडयिष्यति
သားရေ၊ သင့်အဖေ—မဟာစိတ်ရှိသူ—က ဒေါသပြင်းထန်တတ်တယ်၊ ဒီလောက်နဲ့တော်ပါ။ သင့်အပြုအမူကို သိသွားရင် သင်နဲ့ငါကို နှစ်ယောက်လုံး ရိုက်နှက်လိမ့်မယ်။
Verse 20
आच्छादयामि ते नित्यं पितुरग्रे कुचेष्टितम् । लोकमान्योऽस्ति ते तातस्सदाचारैर्न वै धनैः
“ငါသည် သင့်အဖေရှေ့တွင် သင့်မသင့်လျော်သော အပြုအမူကို အမြဲဖုံးကွယ်ပေးမည်။ ချစ်သားရေ၊ သင့်အဖေကို လူလောကက လေးစားခြင်းသည် သဒ္ဓါနှင့် သာသနာတရားတော်မူသော အကျင့်ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ငွေကြေးကြောင့် မဟုတ်” ဟု ဆို၏။
Verse 21
ब्राह्मणानां धनं तात सद्विद्या साधुसंगमः । किमर्थं न करोषि त्वं सुरुचिं प्रीतमानसः
ချစ်သားရေ၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အမှန်တကယ်သော ဥစ္စာသည် သဒ္ဓါတရားနှင့် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာ၊ သာဓုသူတော်ကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ပျော်ရွှင်၍ ယုံကြည်မြတ်နိုးသော စိတ်ဖြင့် မြင့်မြတ်သော အရသာနှင့် သဘောထားကို မည်သို့ မပြုစုပျိုးထောင်သနည်း။
Verse 22
सच्छ्रोत्रियास्तेऽनूचाना दीक्षितास्सोमयाजिनः । इति रूढिमिह प्राप्तास्तव पूर्वपितामहाः
ဤနေရာ၌ သင်၏ အဘိုးအဘွားဘိုးဘွားများသည် စစ်မှန်သော ဝေဒပညာရှင် ဗြာဟ္မဏများဖြစ်၍ သင်ကြားသင်ယူပြီး သာသနာတော်အရ ဒီက္ခာခံယူကာ ဆိုမယာဂ (Soma ယဇ္ဉ) ကို ဆောင်ရွက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ဤလောက၌ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အနေအထားနှင့် ထုံးတမ်းအစဉ်အလာကို ရရှိခဲ့ကြသည်။
Verse 23
त्यक्त्वा दुर्वृत्तसंसर्गं साधुसंगरतो भव । सद्विद्यासु मनो धेहि ब्राह्मणाचारमाचर
မကောင်းသူတို့၏ပေါင်းသင်းမှုကို စွန့်ပစ်၍ သာဓုတို့၏အဖော်အပေါင်း၌ ပျော်မွေ့လော့။ စစ်မှန်သောဓမ္မဗိဇ္ဇာ၌ စိတ်ကို တည်စေ၍ ဗြာဟ္မဏတို့သင်ကြားသော သာသနာတရားနှင့် အကျင့်ဝတ်ကို လိုက်နာလော့။
Verse 24
तातानुरूपो रूपेण यशसा कुलशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां स्वकाम्
"သင်သည် ရုပ်ရည်၊ ကျော်စောမှု၊ မျိုးရိုးနှင့် အကျင့်စာရိတ္တတို့တွင် သင့်ဖခင်နှင့် ထိုက်တန်ပေသည်။ သို့ဖြစ်ပါလျက် သင်သည် အဘယ်ကြောင့် မရှက်သနည်း။ အဘယ်အရာ လိုအပ်နေသနည်း။ သင်ကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ထားသော ဤယုတ်ညံ့သော အပြုအမူကို စွန့်လွှတ်ပါ။"
Verse 25
ऊनविंशतिकोऽसि त्वमेषा षोडशवार्षिकी । एतां संवृणु सद्वृत्तां पितृभक्तियुतो भव
"သင်သည် အသက် တစ်ဆယ့်ကိုးနှစ် မပြည့်သေးဘဲ သူမသည် တစ်ဆယ့်ခြောက်နှစ် ရှိပြီဖြစ်သည်။ ဤသီလရှိသော၊ အကျင့်ကောင်းသော မိန်းကလေးကို လက်ထပ်ပါ၊ သင်၏ဖခင်အပေါ် သဒ္ဓါတရားနှင့် ရိုသေလေးစားမှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံပါစေ။"
Verse 26
श्वशुरोऽपि हि ते मान्यस्सर्वत्र गुणशीलतः । ततो न त्रपसे किन्नस्त्यज दुर्वृत्ततां सुत
သင်၏ ယောက္ခမလည်း သီလနှင့် ကောင်းမွန်သော အကျင့်ကြောင့် နေရာတိုင်းတွင် ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြား၍ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် အဘယ်ကြောင့် မရှက်မကြောက်သနည်း။ ထို့ကြောင့် သားရေ၊ ဤဆိုးယုတ်သော အကျင့်ကို စွန့်လွှတ်လော့။
Verse 27
मातुलास्तेऽतुलाः पुत्र विद्याशीलकुलादिभिः । तेभ्योऽपि न बिभेषि त्वं शुद्धोऽस्युभयवंशतः
သားရေ၊ မင်း၏ မိခင်ဘက် ဦးလေးများသည် ပညာ၊ သီလနှင့် မျိုးရိုးမြင့်မြတ်မှုတို့၌ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်အောင် ထူးကဲကြသည်။ သို့သော် မင်းသည် သူတို့ကိုတောင် မကြောက်ဘဲ နေ၏၊ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် မင်းသည် ဖခင်ဘက်နှင့် မိခင်ဘက် နှစ်ဖက်မျိုးရိုးစင်ကြယ်သူ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
Verse 28
पश्यैतान्प्रति वेश्मस्थान्ब्राह्मणानां कुमारकान् । गृहेऽपि शिष्यान्पश्यैतान्पितुस्ते विनयोचितान्
အိမ်အနီး၌ နေထိုင်နေသော ဗြာဟ္မဏ လူငယ်များကို ကြည့်လော့။ မင်း၏ အိမ်အတွင်း၌ပင် မင်းအဖေ၏ တပည့်များကို ကြည့်လော့—နှိမ့်ချမှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အကျင့်အကြံတို့၌ သင်ကြားလေ့ကျင့်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 29
राजापि श्रोष्यति यदा तव दुश्चेष्टितं सुत । श्रद्धां विहाय ते ताते वृत्तिलोपं करिष्यति
အို သားရေ၊ မင်းကြီးက သင်၏ မကောင်းသော အပြုအမူကို ကြားသိသည့်အခါ၊ သင်၏အဖေကို ယုံကြည်မှုကို စွန့်လွှတ်ပြီး သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ဖြတ်တောက်လိမ့်မည်။
Verse 30
बालचेष्टितमेवैतद्वदंत्यद्यापि ते जनाः । अनंतरं हरिष्यंति युक्तां दीक्षिततामिह
ယနေ့တိုင် လူတို့က ဤအရာကို ကလေးဆန်သော ကစားပွဲတစ်ခုပဲဟု ဆိုနေကြသေးသည်။ သို့ရာတွင် မကြာမီနောက်ပိုင်းတွင် ဤနေရာ၌ သူ့ထံသို့ သင့်လျော်စွာ ရောက်လာသော ဒိက္ခာ (dīkṣā) အဘိသေကအခြေအနေကို သူတို့က လက်ခံအသိအမှတ်ပြုကြလိမ့်မည်။
Verse 31
सर्वेप्याक्षारयिष्यंति तव तातं च मामपि । मातुश्चरित्रं तनयो धत्ते दुर्भाषणैरिति
“လူတိုင်းက သင့်အဖေကိုလည်း ကျွန်မကိုလည်း အပြစ်တင်ကြလိမ့်မည်။ ‘သားက မိခင်၏ အကျင့်အကြံကို ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့် အပုပ်ချနေသည်’ ဟု ဆိုကြလိမ့်မည်။”
Verse 32
पितापि ते न पापीयाञ्छ्रुतिस्मृतिपथानुगः । तदंघ्रिलीनमनसो मम साक्षी महेश्वरः
သင့်အဖေတောင် အပြစ်ရှိသူမဟုတ်ပါ၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ရှရုတိနှင့် စမෘတိတို့ ချမှတ်ထားသော လမ်းကြောင်းကို လိုက်နာသူဖြစ်သည်။ ကျွန်မအတွက်တော့—စိတ်သည် သခင်၏ ခြေတော်၌ နစ်မြုပ်နေ၏။ မဟာဒေဝ မဟေရှ္ဝရ ကိုယ်တော်တိုင်သည် ကျွန်မ၏ သက်သေဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 33
न चर्तुस्नातययापीह मुखं दुष्टस्य वीक्षितम् । अहो बलीयान्स विधिर्येन जातो भवानिति
“သန့်စင်ရေး ရေချိုးခြင်း လေးမျိုးကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်တောင် ဤနေရာ၌ ဤလူဆိုး၏ မျက်နှာကို မကြည့်ခဲ့ပါ။ အို—ကံကြမ္မာသည် အလွန်အင်အားကြီးလှ၏၊ ထိုကံကြမ္မာကြောင့် သင် မွေးဖွားလာရသည်!”
Verse 34
प्रतिक्षणं जनन्येति शिक्ष्यमाणोतिदुर्मतिः । न तत्याज च तद्धर्मं दुर्बोधो व्यसनी यतः
အချိန်တိုင်း အကြိမ်ကြိမ် သင်ကြားပေးနေသော်လည်း၊ သူ၏စိတ်သည် အလွန်ဆိုးယုတ်နေဆဲဖြစ်하였다။ ပြင်ဆင်ရခက်၍ အကျင့်ဆိုးကို စွဲလမ်းသဖြင့် ထိုအကျင့်လမ်းကို မစွန့်လွှတ်ခဲ့။
Verse 35
मृगयामद्यपैशुन्यानृतचौर्यदुरोदरैः । स वारदारैर्व्यसनैरेभिः कोऽत्र न खंडितः
အမဲလိုက်ခြင်း၊ မူးယစ်ခြင်း၊ အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်း၊ လိမ်ညာခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ ပျက်စီးစေသော လောင်းကစားတို့ကဲ့သို့သော စွဲလမ်းမှုများနှင့်၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ကျရောက်သော အပျက်အဆီးများကြောင့်—ဤလောက၌ မပျက်မယွင်းသူ မည်သူရှိမည်နည်း။ ထို့ကြောင့် ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်နိုင်သော ပတိဖြစ်သည့် သီဝထံ၌ ခိုလှုံသင့်သည်။
Verse 36
यद्यन्मध्यगृहे पश्येत्तत्तन्नीत्वा सुदुर्मतिः । अर्पयेद्द्यूतकाराणां सकुप्यं वसनादिकम्
အိမ်အတွင်း မြင်သမျှကို ထိုစိတ်ဆိုးသူသည် ယူဆောင်သွားပြီး လောင်းကစားသမားတို့ထံ ပေးအပ်သည်—အိမ်သုံးပစ္စည်း၊ အဝတ်အစား စသဖြင့်—အိမ်ထောင်ကို ပျက်စီးစေ하였다။
Verse 37
न्यस्तां रत्नमयीं गेहे करस्य पितुरूर्मिकाम् । चोरयित्वैकदादाय दुरोदरकरेऽर्पयत्
တစ်ခါတုန်းက အိမ်တွင်သိမ်းထားသော ဖခင်၏ ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသည့် လက်စွပ်ကို ခိုးယူပြီး၊ ယူသွားကာ လောင်းကစားသမား၏ လက်ထဲသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအမှုသည် ပျက်စီးစေသော အကျင့်ဆိုးမှ ပေါက်ဖွားလာ၏။
Verse 38
दीक्षितेन परिज्ञातो दैवाद्द्यूतकृतः करे । उवाच दीक्षितस्तं च कुतो लब्धा त्वयोर्मिका
ကံတော်ကြောင့် ဒီက္ခိတသည် သူ၏လက်ထဲရှိ လက်စွပ်ကို လောင်းကစားကြောင့် ရရှိလာသောအရာဟု သိမြင်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ဒီက္ခိတက သူ့အား “ဤလက်စွပ်ကို မင်းဘယ်က ရခဲ့သနည်း” ဟု မေးလေ၏။
Verse 39
पृष्टस्तेनाथ निर्बंधादसकृत्तमुवाच सः । मामाक्षिपसि विप्रोच्चैः किं मया चौर्यकर्मणा
သူက အတင်းအကျပ်နဲ့ ထပ်ခါထပ်ခါ မေးမြန်းသဖြင့်၊ သူက ပြန်ဖြေသည်– «အို ဘြာဟ္မဏ၊ အဘယ်ကြောင့် ငါ့ကို အသံမြင့်မြင့်နဲ့ စွပ်စွဲသနည်း။ ခိုးယူခြင်းအလုပ်နဲ့ ငါ့မှာ ဘာဆိုင်သနည်း»
Verse 40
लब्धा मुद्रा त्वदीयेन पुत्रेणैव समर्पिता । मम मातुर्हि पूर्वेद्युर्जित्वा नीतो हि शाटकः
«ရရှိလာသော မုဒြာ (တံဆိပ်အမှတ်) ကို သင်၏သားက အမှန်တကယ် လက်ဆင့်ကမ်းပေးခဲ့သည်။ မနေ့ကပဲ အနိုင်ရပြီးနောက် မိခင်၏ အဝတ် (śāṭaka) ကို ယူဆောင်သွားခဲ့သည်»။
Verse 41
न केवलं ममैवैतदंगुलीयं समर्पितम् । अन्येषां द्यूतकर्तॄणां भूरि तेनार्पितं वसु
«ဤလက်စွပ်ကို ငါတစ်ယောက်တည်းက မပေးအပ်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်။ သူ့ကြောင့် အခြား လောင်းကစားသမားများစွာကလည်း ငွေကြေးနှင့် ဥစ္စာအများအပြားကို လောင်းကာ လက်ဆင့်ကမ်းပေးခဲ့ကြသည်»။
Verse 42
रत्नकुप्यदुकूलानि शृंगारप्रभृतीनि च । भाजनानि विचित्राणि कांस्यताम्रमयानि च
«ရတနာတင်သေတ္တာများနှင့် အဝတ်အထည်ကောင်းများ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံတို့လည်းရှိ၏။ ထို့ပြင် ကံစ (bell‑metal) နှင့် ကြေးနီဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အလွန်လှပသည့် အိုးခွက်ပန်းကန်မျိုးစုံလည်းရှိ၏»။
Verse 43
नग्नीकृत्य प्रतिदिनं बध्यते द्यूतकारिभिः । न तेन सदृशः कश्चिदाक्षिको भूमिमंडले
လောင်းကစားကို စွဲလမ်းသူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း လောင်းကစားသမားတို့က အဝတ်ချွတ်အောင်လုပ်၍ ချည်နှောင်ကြသဖြင့် အရှက်ကွဲအပျက်အဆုံး ဖြစ်၏။ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် သူနှင့်တူသော (ဒုက္ခနှင့် အနိမ့်ကျမှု၌) မည်သူမျှ မရှိ။
Verse 44
अद्यावधि त्वया विप्र दुरोदर शिरोमणिः । कथं नाज्ञायि तनयोऽविनयानयकोविदः
ဗြာဟ္မဏရေ၊ ယနေ့တိုင်အောင် မင်းသည် လောင်းကစားသမားတို့အကြား အထွတ်အထိပ် ရတနာကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျက်နှင့် မင်း၏ ကိုယ်ပိုင်သားကို—အခြားသူများကို အဝိနယနှင့် ပျက်စီးခြင်းသို့ ဆွဲခေါ်ရာ၌ ကျွမ်းကျင်သူကို—မည်သို့ မသိမမြင်နိုင်ခဲ့သနည်း။
Verse 45
इति श्रुत्वा त्रपाभारविनम्रतरकंधरः । प्रावृत्य वाससा मौलिं प्राविशन्निजमन्दिरम्
ဤစကားများကို ကြားသော်၊ ရှက်သိမ့်မှု၏ အလေးချိန်ကြောင့် သူ၏ လည်ပင်းကို ပိုမိုငုံ့ချကာ၊ အဝတ်ဖြင့် ခေါင်းကို ဖုံးလွှမ်းပြီး မိမိအိမ်တော်သို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။
Verse 46
महापतिव्रतामस्य पत्नी प्रोवाच तामथ । स दीक्षितो यज्ञदत्तः श्रौतकर्मपरायणः
ထို့နောက် မိမိ၏ မဟာပတိဗ္ရတာ—ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်ကြည်မှု၏ မဟာနမူနာဖြစ်သော ဇနီးသည်က သူမအား ပြောဆို하였다။ ယဇ္ဉဒတ္တဟူသော ထိုသူသည် ဒīkṣā ခံယူပြီးသားဖြစ်၍ ဝေဒ၏ Śrauta ယဇ္ဉကర్మများတွင် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ကာ ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။
Verse 47
यज्ञदत्त उवाच । दीक्षितायनि कुत्रास्ति धूर्ते गुणनिधिस्सुतः । अथ तिष्ठतु किं तेन क्व सा मम शुभोर्मिका
ယဇ္ဉဒတ္တက ပြောသည်—“အို ဒīkṣitāyanī၊ ဂုဏနိဓိ၏ သားဖြစ်သော ထိုလိမ်လည်သူက ဘယ်မှာလဲ။ ထားလိုက်ပါ; ငါ့အတွက် အကျိုးရှိတာ ဘာရှိမလဲ။ ငါ့၏ မင်္ဂလာလက်စွပ်က ဘယ်မှာလဲ” ဟု။
Verse 48
अंगोद्वर्तनकाले या त्वया मेऽङ्गुलितो हृता । सा त्वं रत्नमयी शीघ्रं तामानीय प्रयच्छ मे
ငါ့ကိုယ်အင်္ဂါများကို လိမ်းနှိပ်၍ သန့်စင်နေချိန်၌ သင်က ငါ့လက်ချောင်းမှ ယူသွားသော လက်စွပ်—ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော ထိုလက်စွပ်ကို—အမြန်ယူလာပြီး ငါ့ထံ ပြန်ပေးလော့။
Verse 49
इति श्रुत्वाथ तद्वाक्यं भीता सा दीक्षितायनी । प्रोवाच स्नानमध्याह्नीं क्रियां निष्पादयत्यथ
ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဒိက္ခိတာယနီသည် ကြောက်လန့်သွား၏။ ထို့နောက် သူမက မိန့်ဆိုပြီး၊ နေ့လယ်အချိန် ရေချိုးခြင်းနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကရိယာကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်လေ၏။
Verse 50
व्यग्रास्मि देवपूजार्थमुपहारादिकर्मणि । समयोऽयमतिक्रामेदतिथीनां प्रियातिथे
ကျွန်ုပ်သည် ဒေဝတားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ ပြင်ဆင်ခြင်းတို့တွင် အလုပ်များနေပါသည်။ ဤအချိန် မလွန်ကဲစေပါနှင့်—ဧည့်သည်တို့အတွက် ချစ်မြတ်နိုးရသော ဧည့်သည်တော်။
Verse 51
इदानीमेव पक्वान्नकारणव्यग्रया मया । स्थापिता भाजने क्वापि विस्मृतेति न वेद्म्यहम्
ယခုလက်ရှိ ချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာကို ပြင်ဆင်ရင်း အလုပ်များနေသဖြင့် အိုးတစ်လုံးထဲတွင် တစ်နေရာရာ၌ ထားခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ဘယ်မှာထားခဲ့သည်ကို မေ့သွားသလား မသွားသလား—အမှန်တကယ် မသိပါ။
Verse 52
दीक्षित उवाच । हं हेऽसत्पुत्रजननि नित्यं सत्यप्रभाषिणि । यदा यदा त्वां संपृछे तनयः क्व गतस्त्विति
ဒīkṣita က ပြောသည်—“အို မသင့်တော်သော သား၏ မိခင်ရေ၊ အမြဲတမ်း အမှန်တရားကို ပြောဆိုသူရေ—ငါက ‘ကလေး ဘယ်သို့ သွားသနည်း’ ဟု မေးသည့်အခါတိုင်း အမှန်အတိုင်း ပြောပါ။”
Verse 53
तदातदेति त्वं ब्रूयान्नथेदानीं स निर्गतः । अधीत्याध्ययनार्थं च द्वित्रैर्मित्रैस्सयुग्बहिः
ထိုအခါ “အခုလာနေပြီ” ဟု သင်ပြောရမည်။ မဟုတ်လျှင် “ယခုအချိန်တွင် အပြင်သို့ ထွက်သွားသည်” ဟု ပြောပါ။ အကြောင်းမှာ သင်ယူပြီးနောက် ထပ်မံ ရွတ်ဖတ်လေ့လာရန် မိတ်ဆွေ နှစ်ယောက် သုံးယောက်နှင့်အတူ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်သွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 54
कुतस्ते शाटकः पत्नि मांजिष्ठो यो मयार्पितः । लभते योऽनिशं धाम्नि तथ्यं ब्रूहि भयं त्यज
“အို မယား၊ ငါကိုယ်တိုင် ပေးအပ်ခဲ့သော မန်ဇိဋ္ဌ (နီရောင်) ဆိုးထားသည့် အဝတ်ကို မင်း ဘယ်ကနေ ရခဲ့သနည်း။ ဤအိမ်တော်၌ ထပ်ခါထပ်ခါ မြင်တွေ့နေရသည်။ အမှန်တရားကို ပြောပါ—ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ပယ်ချပါ။”
Verse 55
सांप्रतं नेक्ष्यते सोऽपि भृंगारो मणिमंडितः । पट्टसूत्रमयी सापि त्रिपटी या मयार्पिता
“ယခုအခါ မဏိဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဘ္ဃရင်္ဂါရ (အလှဆင်အိုး) ကိုလည်း မမြင်ရတော့ပေ။ ထို့အပြင် ငါပေးအပ်ခဲ့သော ပတ္တ-ကြိုးချည် ပိုးချည်သုံးထပ် (တိရိပတီ) ကိုလည်း မမြင်ရတော့ပေ။”
Verse 56
क्व दाक्षिणात्यं तत्कांस्यं गौडी ताम्रघटी क्व सा । नागदंतमयी सा क्व सुखकौतुक मंचिका
ထိုတောင်ပိုင်းမှ ကြေးနီဖလားသည် အဘယ်မှာနည်း။ ဂေါဒါပြည်လုပ် ကြေးနီအိုးသည် အဘယ်မှာနည်း။ သာယာကြည်နူးဖွယ် ဆင်စွယ်ခုတင်လေးသည် အဘယ်မှာနည်း။
Verse 57
क्व सा पर्वतदेशीया चन्द्रकांतिरिवाद्भुता । दीपकव्यग्रहस्ताग्रालंकृता शालभञ्जिका
တောင်တန်းဒေသမှ ဆန်းကြယ်သော သာလဘဉ္ဇိကာ ရုပ်တုသည် အဘယ်မှာနည်း။ လရောင်ကဲ့သို့ လှပပြီး ဆီမီးကို ကိုင်ဆောင်ထားသကဲ့သို့ ရှိသော ထိုရုပ်တုသည် အဘယ်မှာနည်း။
Verse 58
किं बहूक्तेन कुलजे तुभ्यं कुप्याम्यहं वृथा । तदाभ्यवहारिष्येहमुपयंस्याम्यहं यदा
အို မြင့်မြတ်သော အမျိုးနွယ်ဝင်၊ များစွာပြောနေ၍ အဘယ်အကျိုးရှိအံ့နည်း။ ငါသည် သင့်အပေါ် အကြောင်းမဲ့ အမျက်ထွက်မိ၏။ အချိန်တန်လျှင် ငါသည် အစာကို လက်ခံမည်၊ သင့်ကိုလည်း ဇနီးအဖြစ် သိမ်းပိုက်မည်။
Verse 59
अनपत्योऽस्मि तेनाहं दुष्टेन कुलदूषिणा । उत्तिष्ठानय पाथस्त्वं तस्मै दद्यास्तिलांजलिम्
«အဲဒီ မကောင်းသူ၊ မျိုးရိုးကို အညစ်အကြေးဖြစ်စေသူကြောင့် ငါသည် သားသမီးမရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် အို ပာထာ၊ ထ၍ ငါ့ကို ဦးဆောင်သွားလော့။ ထိုသူအား နှမ်းရေတစ်လက်ခုပ် (tilāñjali) ကို ပူဇော်အပ်နှံလော့» ဟု ဆို၏။
Verse 60
अपुत्रत्वं वरं नॄणां कुपुत्रात्कुलपांसनात् । त्यजेदेकं कुलस्यार्थे नीतिरेषा सनातनी
ယောက်ျားတို့အတွက် သားမရှိခြင်းသည် မကောင်းသောသား၊ မျိုးရိုးကို အညစ်အကြေးဖြစ်စေသူထက် ပိုကောင်း၏။ မိသားစုတစ်စုလုံး၏ အကျိုးအတွက် အကျင့်ပျက်သူတစ်ဦးကို စွန့်လွှတ်နိုင်သည်—ဤသည်မှာ ထာဝရ နီတိ (သမာဓိ) ဖြစ်၏။
Verse 61
स्नात्वा नित्यविधिं कृत्वा तस्मिन्नेवाह्नि कस्यचित् । श्रोत्रियस्य सुतां प्राप्य पाणिं जग्राह दीक्षितः
ရေချိုးပြီး နေ့စဉ်သတ်မှတ်ထားသော ဝတ္တရားများကို ဆောင်ရွက်ကာ ထိုနေ့တည်းမှာပင် ဒိက္ခိတသည် ဝေဒသိပ္ပံကျွမ်းကျင်သော ဘြာဟ္မဏ၏ သမီးကို ရရှိ၍ ထုံးတမ်းအတိုင်း လက်ကိုင်ကာ မင်္ဂလာပြုလေ၏။
Nārada asks for the account of Śiva’s arrival at Kailāsa and the origin-context of His friendship with Kubera (Dhanada), which Brahmā begins to narrate.
It frames later divine and economic outcomes through ethical causality: learning and ritual pedigree do not prevent downfall if discipline fails; prosperity and status are interpreted through karma and alignment with dharma/Śiva’s grace.
Śiva is described as ‘paripūrṇaḥ śivākṛtiḥ’—fully complete in an auspicious Śiva-form—signaling that the narrative is not merely historical but theologically oriented toward Śiva’s sovereign presence.