
အဓ್ಯಾಯ ၁၂ သည် မေးမြန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြစ်သည်။ နာရဒသည် ပရဇာပတိ/ဗြဟ္မာ၏ ရှီဝကိုဦးတည်သည့် နားလည်မှုတည်ကြည်မှုကို ချီးမွမ်းကာ ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ပြောပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဗြဟ္မာက ယခင်က ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး ရှိသီများနှင့် ဒေဝတားများကို စုဝေးစေကာ က္ရှီရ-သမုဒ္ဒရာ (နို့ပင်လယ်) ကမ်းခြေ၊ ဘဂဝန် ဗိဿနု၏ နေရာဒေသသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ရောက်သော် ဗိဿနုသည် ရှီဝ၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရလျက် သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးသည်။ ဒေဝတားတို့က လက်အုပ်ချီကာ «ဒုက္ခဖယ်ရှားရန် အမြဲတမ်း ဆေဝါ (နိတျယ-ဆေဝါ) ပြုရမည့်သူ မည်သူနည်း» ဟု မေးကြသည်။ ဘက္တဝတ္ဆလ ဗိဿနုက ကရုဏာဖြင့် ဖြေကြားကာ သဒ္ဓါ-ဘက္တိ၊ မှန်ကန်သော ဝတ်ပြုဆေဝါနှင့် ဘုရားတော်အဆင့်အတန်းကို သင်ကြားပြီး ဆေဝါသည် အလဲအလှယ်မဟုတ်ဘဲ လွတ်မြောက်ရေးသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ရှင်းပြသည်။
Verse 1
नारद उवाच । ब्रह्मन्प्रजापते तात धन्यस्त्वं शिवसक्तधीः । एतदेव पुनस्सम्यग्ब्रूहि मे विस्तराद्विधे
နာရဒက ပြော၏—«အို ဘြဟ္မန်၊ အို ပရဇာပတိ၊ ချစ်ခင်ရသော အဖေ၊ သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူ ဖြစ်၏၊ အကြောင်းမှာ သင်၏ ဉာဏ်သည် ရှိဝ (Śiva) ထံ၌ တည်မြဲစွာ ဆက်ကပ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အို ဗိဓာတရ (ဖန်ဆင်းရှင်)၊ ဤအကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ ထပ်မံ၍ အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ပြောပြပါ»။
Verse 2
ब्रह्मोवाच । एकस्मिन्समये तात ऋषीनाहूय सर्वतः । निर्जरांश्चाऽवदं प्रीत्या सुवचः पद्मसंभवः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်– “တစ်ခါတစ်ရံ သားရေ၊ ငါသည် အရပ်ရပ်မှ ရှင်ရသီတို့ကို ခေါ်ယူ၍ မသေမပျက်သော နတ်တို့ကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ခဲ့၏။ ထို့နောက် ပဒ్మမှ ပေါ်ဖွားသော ငါသည် ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် စကားကောင်းများကို ပြောကြားခဲ့၏။”
Verse 3
यदि नित्यसुखे श्रद्धा यदि सिद्धेश्च कामुकाः । आगंतव्यं मया सार्द्धं तीरं क्षीरपयोनिधेः
အကယ်၍ သင်တို့သည် နိစ္စချမ်းသာအပေါ် ယုံကြည်မှုရှိပြီး စိဒ္ဓိကို ရယူလိုစိတ်ရှိပါက ငါနှင့်အတူ နို့ပင်လယ်၏ ကမ်းခြေသို့ လာကြလော့။
Verse 4
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा गतास्ते हि मया सह । यत्रास्ते भगवान्विष्णुस्सर्वेषां हितकारकः
ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် သူတို့သည် ငါနှင့်အတူ သခင်ဗိဿဏု နေထိုင်ရာသို့ သွားကြ၏—သူသည် အားလုံး၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူဖြစ်၏ (ရှိုင်ဝအမြင်အရ ဗိဿဏု၏ ကောင်းကျိုးပြုမှုသည် ရှီဝ၏ ကောသမိက အမိန့်အောက်တွင် စကြဝဠာညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖြစ်သည်)။
Verse 6
तान्दृष्ट्वा च तदा विष्णुर्ब्रह्माद्यानमरान्स्थितान् । स्मरञ्छिवपदांभोजमब्रवीत्परमं वचः
ထိုအခါ ဗိဿနုသည် ဗြဟ္မာနှင့် အခြားသော အမရတို့ စုဝေးနေသည်ကို မြင်၍၊ သီဝ၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ကို သတိရကာ အမြင့်မြတ်သော စကားတော်ကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 7
विष्णुरुवाच । किमर्थमागता यूयं ब्रह्माद्याश्च सुरर्षयः । सर्वं वदत तत्प्रीत्या किं कार्यं विद्यतेऽधुना
ဗိဿနုမိန့်တော်မူသည်— “ဗြဟ္မာတို့နှင့် နတ်တို့၊ ရှင်ရသီတို့၊ သင်တို့အားလုံး ဘာကြောင့် ဒီနေရာသို့ လာကြသနည်း။ စေတနာကောင်းဖြင့် အကုန်ပြောကြလော့။ ယခုအခါ ပြုလုပ်ရမည့် ကိစ္စသည် အဘယ်နည်း။”
Verse 8
ब्रह्मोवाच । इति पृष्टास्तदा तेन विष्णुना च मया सुराः । पुनः प्रणम्य तं प्रीत्या किं कार्यं विद्यतेऽधुना । विनिवेदयितुं कार्यं ह्यब्रुवन्वचनं शुभम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုအခါ ဗိဿနုနှင့် ငါတို့က မေးမြန်းသဖြင့် ဒေဝတားတို့သည် ထိုအရှင်အား ချစ်ခင်ကြည်ညိုစွာ ထပ်မံ ဦးချကန်တော့ပြီး မင်္ဂလာရှိသော စကားကို ပြောကြသည်—“ယခု ဘာတာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တင်ပြ၍ အစီရင်ခံရမည့် တာဝန်ရှိပါသည်။”
Verse 9
देवा ऊचुः । नित्यं सेवा तु कस्यैव कार्या दुःखपहारिणी
နတ်တို့က ဆိုကြသည်— «ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော အစဉ်မပြတ်သော ဝတ်ပြုမှုကို အမှန်တကယ် မည်သူ့အား ဆောင်ရွက်သင့်သနည်း?»
Verse 10
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भगवान्भक्तवत्सलः । सामरस्य मम प्रीत्या कृपया वाक्यमब्रवीत्
ဤစကားကို ကြားသော်၊ ဘုရားသခင်—ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသူ—သည် စာမာရသအပေါ် ချစ်ခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာကြောင့် ပြန်လည်ဖြေကြားသော စကားကို မိန့်တော်မူ၏။
Verse 11
श्रीभगवानुवाच । ब्रह्मञ्च्छृणु सुरैस्सम्यक्श्रुतं च भवता पुरा । तथापि कथ्यते तुभ्यं देवेभ्यश्च तथा पुनः
ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည်— «ဟေ့ ဘြဟ္မာ၊ နားထောင်လော့။ နတ်တို့၏ စည်းဝေးပွဲ၌ သင်က ယခင်က ကောင်းစွာ ကြားနာခဲ့သော်လည်း၊ သင်နှင့် နတ်တို့အတွက် ထပ်မံ၍ ပြောကြားမည်»။
Verse 12
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्र संहितायां प्रथमखण्डे सृष्ट्युपाख्याने पूजाविधिवर्णने सारासारविचारवर्णनो नाम द्वादशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ဒုတိယ ရုဒြ သံဟိတာ၌၊ ပထမခဏ္ဍ၊ စೃಷ್ಟိအုပ်ခယာန (ဖန်ဆင်းခြင်းအကြောင်း) နှင့် ပူဇာနည်းလမ်းဖော်ပြချက်အတွင်းရှိ၊ “အနှစ်သာရနှင့် အနှစ်မဲ့ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း” ဟူသော ဒွါဒသမ အဓ್ಯಾಯ ပြီးဆုံး၏။
Verse 13
सेव्यसेव्यस्सदा देवश्शंकरस्सर्वदुःखहा । ममापि कथितं तेन ब्रह्म णोऽपि विशेषतः
အမြဲတမ်း ဆည်းကပ်ပူဇော်ထိုက်သော အမြဲတမ်း အမြင့်မြတ်ဆုံး သခင်တော် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) သည် ဒုက္ခအားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသူ ဖြစ်၏။ ထိုအကြောင်းကို ငါ့ထံသို့လည်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဘြဟ္မာ (Brahmā) ထံသို့လည်း သူ့အားဖြင့် သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
Verse 14
प्रस्तुतं चैव दृष्टं वस्सर्वं दृष्टांतमद्भुतम् । त्याज्यं तदर्चनं नैव कदापि सुखमीप्सुभिः
ဤအံ့ဩဖွယ် ဥပမာကို ယခု သင်တို့အား အပြည့်အစုံ တင်ပြပြသပြီးပြီ။ ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော ချမ်းသာကို ရှာဖွေသူတို့သည် သခင်ရှီဝ၏ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို မည်သည့်အခါမျှ မစွန့်ပစ်သင့်။
Verse 15
संत्यज्य देवदेवेशं लिंगमूर्तिं महेश्वरम् । तारपुत्रास्तथैवैते नष्टास्तेऽपि सबांधवाः
ဒေဝတို့၏ ဒေဝရှင်—လိင်္ဂရုပ်ဖြင့် တည်ရှိသော မဟာဒေဝ မဟေရှဝရကို စွန့်ပစ်သဖြင့် တာရာ၏ သားများလည်း ဆွေမျိုးအပေါင်းနှင့်တကွ ပျက်စီးသွားကြ၏။
Verse 16
मया च मोहितास्ते वै मायया दूरतः कृताः । सर्वे विनष्टाः प्रध्वस्ताः शिवेन रहिता यदा
“အမှန်တကယ်ပင် ငါကြောင့် သူတို့သည် မောဟဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ငါ၏ မာယာကြောင့် သူတို့ကို အဝေးတွင် ထားခဲ့သည်။ ရှိဝမရှိသွားသောအခါ သူတို့အားလုံး ပျက်စီး၍ ချိုးဖျက်ကွဲကြေသွားကြသည်။”
Verse 17
तस्मात्सदा पूजनीयो लिंगमूर्तिधरी हरः । सेवनीयो विशेषेण श्रद्धया देवसत्तमः
ထို့ကြောင့် လိင်္ဂရုပ်ကို ဆောင်ထားသော ဟရ (ရှီဝ) ကို အမြဲတမ်း ပူဇော်ရမည်။ နတ်တို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော ထိုဘုရားကို ယုံကြည်ခြင်းနှင့် အထူးသဒ္ဓါဖြင့် ဝတ်ပြုစေဝရမည်။
Verse 18
शर्वलिङ्गार्चनादेव देवा दैत्याश्च सत्तमाः । अहं त्वं च तथा ब्रह्मन्कथं तद्विस्मृतं त्वया
ရှရဝ၏ လိင်္ဂကိုသာ ပူဇော်ခြင်းကြောင့်ပင်၊ အကောင်းဆုံးသောသူရေ၊ ဒေဝတားတို့နှင့် ဒိုင်တျာတို့တောင် မိမိတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ပြည့်စုံမှုကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ ငါနှင့် သင်လည်း ထိုနည်းတူပင်၊ အို ဘြဟ္မန်။ ထိုအရာကို သင် မည်သို့ မေ့လျော့သနည်း။
Verse 19
तल्लिङ्गमर्चयेन्नित्यं येन केनापि हेतुना । तस्मात् ब्रह्मन्सुरः शर्वः सर्वकामफलेप्सया
ထို့ကြောင့် အို ဘြဟ္မန်၊ မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်မဆို ထိုလိင်္ဂကို နေ့စဉ် ပူဇော်ရမည်။ အကြောင်းမှာ ဆာရဝ (ရှီဝ) သည် ဆန္ဒအားလုံး၏ အကျိုးဖလကို ပေးသနားသူဖြစ်၍ ထိုပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရှာဖွေတောင်းခံရမည်။
Verse 20
सा हनिस्तन्महाछिद्रं सान्धता सा च मुग्धता । यन्मुहूर्त्तं क्षणं वापि शिवं नैव समर्चयेत्
အဲဒါပင် ပျက်စီးခြင်းဖြစ်သည်။ အဲဒါပင် ဘဝနှင့် ကုသိုလ်၌ အကြီးမားဆုံး အပေါက်အပြဲဖြစ်သည်။ မိုက်မဲခြင်းနှင့် မောဟဖြစ်သည်—မုဟူရ္တတစ်ခါ သို့မဟုတ် ခဏတစ်ခဏတောင် ရှီဝဘုရားကို မပူဇော်လျှင်။
Verse 21
भवभक्तिपरा ये च भवप्रणतचेतसः । भवसंस्मरणा ये च न ते दुःखस्यभाजनाः
ဘဝ (သခင်ရှီဝ) ကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသူ၊ ဘဝရှေ့၌ စိတ်နှလုံးနမ့်ချသူ၊ ဘဝကို အမြဲသတိရသူတို့သည် ဒုက္ခ၏အိုးအိမ် မဖြစ်ကြ။
Verse 22
भवनानि मनोज्ञानि मनोज्ञाभरणाः स्त्रियः । धनं च तुष्टिपर्यंतं पुत्रपौत्रादिसंततिः
နှစ်သက်ဖွယ်အိမ်ရာများ၊ နှစ်သက်ဖွယ်အလှဆင်အဝတ်အစားနှင့် အလှတန်ဆာဆင်ထားသော မိန်းမများ၊ စိတ်ကျေနပ်စေမည့်အထိ ဥစ္စာဓန၊ ထို့ပြင် သား၊ မြေး စသည့် မပြတ်မတောက်သော မျိုးဆက်တို့ ရှိ၏။
Verse 23
आरोग्यं च शरीरं च प्रतिष्ठां चाप्यलौकिकीम् । ये वांछंति महाभागाः सुखं वा त्रिदशालयम्
ကံကောင်းမြင့်မားသော ဘက္တားတို့သည် ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကောင်းမွန်မှု၊ လောကထက်လွန်သော ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကျော်ကြားမှု၊ သို့မဟုတ် ဒေဝတို့၏ နေရာ၌ ပျော်ရွှင်မှုကို လိုလားပါက—ဤနေရာ၌ သင်ကြားသကဲ့သို့ ရှီဝဘုရားကို ပူဇော်ကိုးကွယ်ရာ၌ အားကိုးသင့်၏။
Verse 24
अंते मुक्तिफलं चैव भक्तिं वा परमेशितुः । पूर्वपुण्यातिरेकेण तेऽर्चयंति सदाशिवम्
အဆုံးတွင် သူတို့သည် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ၏ အကျိုးကို ရကြသော်လည်းကောင်း၊ မဟုတ်လျှင် သခင်အပေါ် အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိကို ရကြ၏။ အတိတ်က ကုသိုလ်ကံ၏ အလွန်အကျွံအင်အားကြောင့် သူတို့သည် စဒါရှီဝကို ပူဇော်ကြ၏။
Verse 25
योऽर्चयेच्छिवलिंगं वै नित्यं भक्तिपरायणः । तस्य वै सफला सिद्धिर्न स पापैः प्रयुज्यते
ရှီဝလင်္ဂကို နေ့စဉ် တစ်စိတ်တစ်မြဲ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သူ၏ အောင်မြင်မှုသည် အမှန်တကယ် အကျိုးပြည့်စုံလာပြီး အပြစ်တို့ကြောင့် မချုပ်နှောင် မနာကျင်ရ။
Verse 26
ब्रह्मोवाच । इत्युक्ताश्च तदा देवाः प्रणिपत्य हरिं स्वयम् । लिंगानि प्रार्थयामासुस्सर्वकामाप्तये नृणाम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုသို့ ဆိုပြီးနောက်၊ နတ်တို့သည် ဟရိကိုယ်တိုင်ထံ ဦးချ၍ ပူဇော်ကာ၊ လူတို့၏ တရားသင့်သော ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေရန် ရှီဝလင်္ဂများ ပေါ်ထွန်းလာစေဖို့ ဆုတောင်းလေ၏။
Verse 27
तच्छ्रुत्वा च तदा विष्णु विश्वकर्माणमब्रवीत । अहं च मुनिशार्दूल जीवोद्धारपरायणः
ထိုစကားကို ကြားသော် ဗိဿဏုသည် ထိုအခါ ဝိශ්ဝကರ್ಮာအား မိန့်တော်မူသည်။ «အို မုနိတို့အတွင်း ကျားသဖွယ်မြတ်သူ၊ ငါလည်း သတ္တဝါတို့ကို မြှောက်တင်ကယ်တင်ခြင်း၌ အမြဲအလေးထားသူ ဖြစ်၏»။
Verse 28
विश्वकर्मन्यथा शंभोः कल्पयित्वा शुभानि च । लिंगानि सर्वदेवेभ्यो देयानि वचनान्मम
«အို ဝိශ්ဝကರ್ಮာ၊ ရှံဘု၏ ပုံစံအတိုင်း မင်္ဂလာရှိသော လင်္ဂများကို ဖန်တီးလော့။ ငါ၏ အမိန့်အရ ထိုလင်္ဂများကို နတ်အားလုံးထံ ပေးအပ်စေ»။
Verse 29
ब्रह्मोवाच । लिंगानि कल्पयित्वेवमधिकारानुरूपतः । विश्वकर्मा ददौ तेभ्यो नियोगान्मम वा हरेः
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– «ဤသို့ အခွင့်အာဏာနှင့် အရည်အချင်းအလိုက် လိင်္ဂများကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ဗိශ්ဝကರ್ಮာသည် မိမိတို့၏ တာဝန်များကို ချမှတ်ပေး하였다—ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ အမိန့် သို့မဟုတ် ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ အမိန့်ဖြင့် ဖြစ်သည်»။
Verse 30
तदेव कथयाम्यद्य श्रूयतामृषिसत्तम । पद्मरागमयं शक्रो हेम विश्र वसस्सुतः
«အဲဒီအကြောင်းကို ယနေ့ပင် ပြောပြမည်—အရှင် ရှိတော်မူသော ရှင်ရသီတို့အထဲက အမြတ်ဆုံးရေ၊ နားထောင်ပါ။ အင်ဒြ (ရှက္ကရ) သည် ဝစု၏ သားဖြစ်၍ ပဒ္မရာဂ (ရူဘီ) နှင့် အလင်းရောင်မျိုးစုံတောက်ပသော ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်하였다»။
Verse 31
पीतं मणिमयं धर्मो वरुणश्श्यामलं शिवम् । इन्द्रनीलमयं विष्णुर्ब्रह्मा हेममयं तथा
ဓမ္မသည် အဝါရောင် မဏိကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ ဝရုဏသည် ရှီဝကဲ့သို့ အမဲရောင်အလှတရားရှိ၏။ ဗိဿဏုသည် အင်ဒြနီလာ (နီလာမဏိ) ကဲ့သို့ တောက်ပပြီး၊ ဗြဟ္မာသည်လည်း သန့်စင်သော ရွှေရောင်ဖြစ်၏။
Verse 32
विश्वेदेवास्तथा रौप्यं वसवश्च तथैव च । आरकूटमयं वापि पार्थिवं ह्यश्विनौ मुने
အို မုနိ၊ ဗိဿဝေဒေဝများနှင့် ဝသုများသည်လည်း ငွေရောင်သဘောတရားရှိကြ၏။ အရှွင်နှစ်ပါးသည် မြေသဘော (လောကီ) ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ သို့မဟုတ် ကြေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်ဟုလည်း ဆိုကြ၏။
Verse 33
लक्ष्मीश्च स्फाटिकं देवी ह्यादित्यास्ताम्रनिर्मितम् । मौक्तिकं सोमराजो वै वज्रलिंगं विभावसुः
ဒေဝီ လက္ရှ္မီသည် စဖာတိက (ကြည်လင်ကျောက်) လင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်၏။ အာဒိတျများသည် ကြေးလင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်၏။ စောမရာဇာသည် မုတ်တိက (ပုလဲ) လင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး၊ ဗိဘာဝသု (အဂ္နိ) သည် ဝဇ္ရလင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်၏။ ထို့ကြောင့် လင်္ဂပူဇာ၌ သတ္တဝါတန်ခိုးများသည် သီးသန့်ပစ္စည်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Verse 34
मृण्मयं चैव विप्रेंद्रा विप्रपत्न्यस्तथैव च । चांदनं च मयो नागाः प्रवालमयमादरात्
အို ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်၊ ဗြာဟ္မဏမယားများသည် မြေခဲ (ကလေး) ဖြင့် ပြုလုပ်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ကြ၏။ နာဂများသည်လည်း ရိုသေစွာ စန္ဒန်သစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပရဝါလ် (ကော်ရယ်) ဖြင့်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်ကြ၏။
Verse 35
नवनीतमयं देवी योगी भस्ममयं तथा । यक्षा दधिमयं लिंगं छाया पिष्टमयं तथा
ဒေဝီမယ်တော်သည် နွားနို့ထောပတ်သစ်ဖြင့် လိင်္ဂကို ဖန်ဆင်း၏။ ယောဂီသည်လည်း သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ဖြင့် လိင်္ဂကို ပြု၏။ ယက္ခများသည် နို့ချဉ်ဖြင့် လိင်္ဂကို ပြုကြ၍ ချာယာသတ္တဝါများသည် မုန့်မှုန့်မုန့်သားဖြင့် လိင်္ဂကို ပြုကြ၏။
Verse 36
शिवलिंगं च ब्रह्माणी रत्नं पूजयति ध्रुवम् । पारदं पार्थिवं बाणस्समर्चति परेऽपि वा
ဗြဟ္မာဏီ (ဗြဟ္မာ၏ မဟာမယ်တော်) သေချာစွာ ရတနာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရှီဝလင်္ဂကို ပူဇော်တော်မူ၏။ ထို့အတူ မာကူရီ (ပါရဒ) ဖြင့်၊ မြေ (မဏ္ဍ) ဖြင့်၊ သို့မဟုတ် သဘာဝဖြစ်ပေါ်သော ဗာဏလင်္ဂကိုပါ ရိုသေစွာ ဆက်ကပ်ပူဇော်၏။
Verse 37
एवं विधानि लिंगानि दत्तानि विश्वकर्मणा । ते पूजयंति सर्वे वै देवा ऋषिगणा स्तथा
ဤသို့ စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ထားသော ရှီဝလင်္ဂများကို ဝိශ්ဝကರ್ಮာက ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထိုလင်္ဂများကို နတ်ဒေဝများနှင့် ရှိသီအုပ်စုတို့ အားလုံးက အမှန်တကယ် ပူဇော်ကြ၏။
Verse 38
विष्णुर्दत्त्वा च लिंगानि देवेभ्यो हितकाम्यया । पूजाविधिं समाचष्ट ब्रह्मणे मे पिनाकिनः
နတ်ဒေဝတို့၏ အကျိုးချမ်းသာကို လိုလား၍ ဝိෂ္ဏုသည် လင်္ဂများကို ဒေဝများထံ ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်၏ အရှင် ပိနာကင် (ပိနာကာဓနုကို ကိုင်ဆောင်သော ရှီဝ) သည် ပူဇော်နည်းမှန်ကို ဗြဟ္မာအား သင်ကြားတော်မူ၏။
Verse 39
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ब्रह्माहं देवसत्तमैः । आगच्छं च स्वकं धाम हर्षनिर्भरमानसः
ထိုအရှင်၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ကျွန်ုပ် ဗြဟ္မာသည် နတ်ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့နှင့်အတူ မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ပြန်လည်သွားရောက်ခဲ့၏။ စိတ်နှလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်လျှံနေ၏။
Verse 40
तत्रागत्य ऋषीन्सर्वान्देवांश्चाहं तथा मुने । शिवपूजाविधिं सम्यगब्रुवं सकलेष्टदम्
ထိုနေရာသို့ ရောက်ပြီးနောက်၊ အို မုနိ၊ ကျွန်ုပ်သည် ရှိသီအားလုံးနှင့် နတ်ဒေဝများကိုပါ ခေါ်ဆို၍ ရှီဝပူဇော်နည်း အပြည့်အစုံကို မှန်ကန်စွာ သင်ကြားပြောကြားခဲ့၏။ ထိုပူဇော်နည်းသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသောအရာဖြစ်၏။
Verse 41
ब्रह्मोवाच । श्रूयतामृषयः सर्वे सामराः प्रेमतत्पराः । शिवपूजाविधिं प्रीत्या कथये भुक्तिमुक्तिदम्
ဗြဟ္မာက ပြော၏—“နတ်တို့နှင့်အတူ ချစ်မြတ်နိုးသော ဘက္တိ၌ တည်ကြသော ရှင်ရသီတို့အားလုံး နားထောင်ကြလော့။ ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် သီဝပူဇာ၏ နည်းလမ်းကို ငါဖော်ပြမည်၊ ထိုသည် လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခကို ပေးတတ်၏။”
Verse 42
मानुषं जन्म संप्राप्य दुर्लभं सर्वजंतुषु । तत्रापि सत्कुले देवा दुष्प्राप्यं च मुनीश्वराः
သတ္တဝါအားလုံးအနက် လူ့ဘဝကို ရရှိခြင်းသည် အလွန်ရှားပါး၏။ ထို့အပြင်၊ အို နတ်တို့နှင့် မုနိအရှင်တို့၊ သီလသမာဓိရှိသော မျိုးရိုးကောင်း၌ မွေးဖွားခြင်းသည် ပို၍ပင် ရခဲလှ၏။
Verse 43
अव्यंगं चैव विप्रेषु साचारेषु सपुण्यतः । शिवसंतोषहेतोश्च कर्मस्वोक्तं समाचरेत्
သီလကျင့်ဝတ်၌ တည်ကြသော ဗြာဟ္မဏများအပေါ် အပြစ်ကင်းစွာ ပြုမူရမည်။ ထို့ပြင် ကုသိုလ်တိုးပွားစေရန်နှင့် သီဝအား ပျော်ရွှင်စေခြင်းအတွက် အမိန့်ပြုထားသော ကမ္မများကို စေတနာဖြင့် ကြိုးစား၍ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 44
यद्यज्जातिसमुद्दिष्टं तत्तत्कर्म न लंघयेत् । यावद्दानस्य संपत्तिस्तावत्कर्म समावहेत्
မိမိ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် အခြေအနေအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်ကမ္မများကို မလွန်ကျူးရ။ ဒါနပြုရန် အင်အားအရင်းအမြစ်ရှိသမျှကာလပတ်လုံး အလှူဒါနနှင့် ဆက်စပ်သော သဒ္ဓါဓမ္မကမ္မများကို တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 45
कर्मयज्ञसहस्रेभ्यस्तपोयज्ञो विशिष्यते । तपोयज्ञसहस्रेभ्यो जपयज्ञो विशिष्यते
ပြင်ပကာယကံဖြင့် ပြုလုပ်သော ယဇ္ဉများ ထောင်ပေါင်းများစွာထဲတွင် တပဿယဇ္ဉ (အတုန့်အရှည် အကျင့်တရား) သာလွန်၏။ ထို့ပြင် တပဿယဇ္ဉ ထောင်ပေါင်းများစွာထဲတွင် မန္တရဇပ—သန့်ရှင်းသော မန္တရကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်း—ယဇ္ဉ သာလွန်၏။
Verse 46
ध्यानयज्ञात्परं नास्ति ध्यानं ज्ञानस्य साधनम् । यतस्समरसं स्वेष्टं यागी ध्यानेन पश्यति
တရားထိုင်သည့် ယဇ်ပူဇော်မှုထက် မြင့်မြတ်သော ယဇ်မရှိ။ တရားထိုင်ခြင်းသည် အမှန်တကယ်သော ဉာဏ်သို့ ရောက်စေသော နည်းလမ်းဖြစ်၏။ ထိုတရားထိုင်ခြင်းအားဖြင့် ပူဇော်သူသည် ချစ်မြတ်နိုးရာ အရှင်ကို အနှစ်သာရတစ်ရပ်တည်း၊ မခွဲမပြတ် အတူတူသော အရသာဖြင့် မြင်တွေ့၏။
Verse 47
ध्यानयज्ञरतस्यास्य सदा संनिहितश्शिवः । नास्ति विज्ञानिनां किंचित्प्रायश्चित्तादिशोधनम्
တရားထိုင်ယဇ်ကို အမြဲတမ်း အလေးထားသူအတွက် ရှိဝသည် အနီးကပ်တည်ရှိနေ၏။ အမှန်တကယ် ဉာဏ်ရှိသူအတွက် အပြစ်ဖြေခြင်းစသည့် သန့်စင်မှုများ မလိုအပ်တော့။
Verse 48
विशुद्धा विद्यया ये च ब्रह्मन्ब्रह्मविदो जनाः । नास्ति क्रिया च तेषां वै सुखं दुखं विचारतः
အို ဗြာဟ္မဏ၊ အမှန်တကယ်သော ဗိဒ္ယာဖြင့် သန့်စင်ပြီး ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အတွက် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စများ၏ အတင်းအကျပ် မရှိ။ မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှုဖြင့် သာယာမှုနှင့် ဒုက္ခတို့ကလည်း မချည်နှောင်နိုင်။
Verse 49
धर्माधर्मौ जपो होमो ध्यानं ध्यानविधिस्तथा । सर्वदा निर्विकारास्ते विद्यया च तयामराः
ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၊ ဂျပ်နှင့် ဟိုးမ၊ တရားထိုင်ခြင်းနှင့် တရားထိုင်နည်းစနစ်တို့—ဤအရာအားလုံးသည် အမြဲမပြောင်းလဲဘဲ တည်ရှိ၏။ ထိုဗိဒ္ယာကြောင့်ပင် သူတို့သည် မသေမပျက် ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 50
परानंदकरं लिंगं विशुद्धं शिवमक्षरम् । निष्कलं सर्वगं ज्ञेयं योगिनां हृदि संस्थितम्
လိင်္ဂကို အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒ ပေးစွမ်းသူအဖြစ် သိမှတ်လော့—အလွန်သန့်ရှင်း၍ ရှိဝကိုယ်တိုင်၊ မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာတရား။ အစိတ်အပိုင်းမရှိ၊ အရာအားလုံးတွင် ပြန့်နှံ့နေပြီး ယောဂီတို့၏ နှလုံးသား၌ တည်ရှိသည်ဟု သိမြင်ရမည်။
Verse 51
लिंगं द्विविधं प्रोक्तं बाह्यमाभ्यंतरं द्विजाः । बाह्यं स्थूलं समुद्दिष्टं सूक्ष्ममाभ्यंतरं मतम्
အို ဒွိဇတို့၊ လိင်္ဂသည် အပြင်လိင်္ဂနှင့် အတွင်းလိင်္ဂ ဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိကြောင်း ဆိုထား၏။ အပြင်လိင်္ဂသည် ထင်ရှားထူထဲသော (ထိတွေ့နိုင်သော) ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး၊ အတွင်းလိင်္ဂသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော (အတွင်း၌ သိမြင်ရသော) ရုပ်သဘောဟု မှတ်ယူ၏။
Verse 52
कर्मयज्ञरता ये च स्थूललिंगार्चने रताः । असतां भावनार्थाय सूक्ष्मेण स्थूलविग्रहाः
ဝေဒပွဲတော်နှင့် ယဇ္ဉကံများကို ချစ်မြတ်နိုးသူတို့၊ ထင်ရှားမြင်နိုင်သော ထူထဲလိင်္ဂကို ပူဇော်ရာ၌ ပျော်ရွှင်သူတို့အတွက်—မသန့်ရှင်းသေးသော စိတ်တို့၌ ဘာဝနာနှင့် ဘက္တိကို နိုးထစေရန်—နူးညံ့သိမ်မွေ့သော သဗ္ဗသတ္တဝါအထက် သီဝတတ္တဝါကို ထူထဲသော ရုပ်ကာယဖြင့် ချဉ်းကပ်စေထား၏။
Verse 53
आध्यात्मिकं यल्लिंगं प्रत्यक्षं यस्य नो भवेत् । स तल्लिंगे तथा स्थूले कल्पयेच्च न चान्यथा
အတွင်းဝိညာဉ်ရေး လိင်္ဂသည် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်အတွက်မှ တိုက်ရိုက်မပေါ်လွင်ပါက၊ ထိုသူသည် ထိုလိင်္ဂကိုပင် ထင်ရှားမြင်နိုင်သော ထူထဲသော ရုပ်ပုံအဖြစ် စိတ်၌ တည်ထောင်၍ ဘာဝနာပြုရမည်၊ အခြားနည်းဖြင့် မဟုတ်။
Verse 54
ज्ञानिनां सूक्ष्मममलं भावात्प्रत्यक्षमव्ययम् । यथा स्थूलमयुक्तानामुत्कृष्टादौ प्रकल्पितम्
သစ္စာကို သိမြင်သော ဉာဏ်ရှိသူတို့အတွက် အဖြစ်တရားသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အညစ်အကြေးကင်းစင်ကာ အတွင်းဘဝနာမှ တိုက်ရိုက်သိမြင်ရပြီး မပျက်မယွင်း၏။ သို့သော် ယောဂမချိတ်ဆက်သေးသော မထိန်းသိမ်းသူတို့အတွက်မူ ၎င်းကို ထူထဲသော ရုပ်ပုံအဖြစ် စိတ်ကူးကာ «အမြင့်မြတ်ဆုံး» စသဖြင့် ထင်မြင်ပုံဖော်ထားသည်။
Verse 55
अहो विचारतो नास्ति ह्यन्यत्तत्वार्थवादिनः । निष्कलं सकलं चित्ते सर्वं शिवमयं जगत्
အဟို! အမှန်တကယ် စူးစမ်းသုံးသပ်လျှင် သတ္တဝါတရား၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြသူတို့သည် ရှိဝ (Śiva) မှတပါး အခြားမရှိဟု တွေ့မြင်ကြသည်။ စိတ်၌ နိစ္ကလ (အပိုင်းမဲ့) နှင့် စကလ (ပေါ်လွင်) နှစ်မျိုးလုံးကို သိမြင်၍ ဤလောကတစ်လုံးလုံးသည် ရှိဝမယ ဖြစ်၏။
Verse 56
एवं ज्ञानविमुक्तानां नास्ति दोष विकल्पना । विधिश्चैव तथा नास्ति विहिताविहिते तथा
ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့် လွတ်မြောက်သူတို့အတွက် အပြစ်ဟု စိတ်ကူးတည်ဆောက်ခြင်း မရှိ။ ထို့အပြင် အမိန့်နှင့် တားမြစ်ချက်တို့၏ နယ်ပယ်လည်း မသက်ဆိုင်—ပြုရမည့်အရာနှင့် မပြုရမည့်အရာတို့ပါ မသက်ဆိုင်။
Verse 57
यथा जलेषु कमलं सलिलैर्नावलिप्यते । तथा ज्ञानी गृहे तिष्ठन्कर्मणा नावबध्यते
ရေထဲရှိ ကြာပန်းသည် ရေကြောင့် မညစ်ပတ်သကဲ့သို့၊ သစ္စာကို သိမြင်သူသည် အိမ်ထောင်အတွင်း နေထိုင်နေသော်လည်း ကမ္မကြောင့် မချည်နှောင်ခံရ။
Verse 58
इति ज्ञानं समुत्पन्नं यावन्नैव नरस्य वै । तावच्च कर्मणा देवं शिवमाराधयेन्नरः
စစ်မှန်သော ဉာဏ်သည် လူတစ်ဦး၌ မပေါ်ထွန်းသေးသရွေ့၊ ထိုသူသည် သတ်မှတ်ထားသော ကမ္မနှင့် အကျင့်အထုံးများဖြင့်—တာဝန်နှင့် ပူဇော်ပွဲများကို श्रद्धာဖြင့် ဆောင်ရွက်ကာ—သခင် ရှိဝကို အာရాధနာ ပြုရမည်၊ ဉာဏ်အလင်း ပေါ်လာသည့်အထိ။
Verse 59
प्रत्ययार्थं च जगतामेकस्थोऽपि दिवाकरः । एकोऽपि बहुधा दृष्टो जलाधारादिवस्तुषु
လောကတို့အား ယုံကြည်မှုကို ပေးရန်အတွက် နေမင်းသည် တစ်နေရာတည်း၌ ရှိနေသော်လည်း အများအပြားကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းမြင်ရသည်။ ထိုနည်းတူ တစ်ခုတည်းဖြစ်သော်လည်း ရေဖြည့်ထားသော အိုးများနှင့် အခြားအထောက်အထားများတွင် မျိုးစုံအဖြစ် မြင်ရသည်။
Verse 60
दृश्यते श्रूयते लोके यद्यत्सदसदात्मकम् । तत्तत्सर्वं सुरा वित्त परं ब्रह्म शिवात्मकम्
ဤလောက၌ မြင်ရသမျှ၊ ကြားရသမျှ—အမှန်ဟု ထင်ရသော်လည်းကောင်း၊ မမှန်ဟု ထင်ရသော်လည်းကောင်း—အို ဒေဝတို့၊ သိကြလော့၊ ထိုအရာအားလုံးသည် ရှိဝသဘာဝရှိသော အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်တော် တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 61
भेदो जलानां लोकेऽस्मिन्प्रतिभावे विचारतः । एवमाहुस्तथा चान्ये सर्वे वेदार्थतत्त्वगाः
ဤလောက၌ ရေတို့သည် များစွာကွဲပြားသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။ သေချာစွာ စဉ်းစားလျှင် ထိုကွဲပြားမှုသည် ပေါ်ထွန်းပုံစံများ၌သာ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ထိုသို့ကို ဝေဒအဓိပ္ပါယ်၏ သစ္စာကို သိမြင်သူတို့က ကြေညာကြပြီး၊ အခြား ဝေဒသစ္စာကို သိသူတို့လည်း ထိုနည်းတူ ဆိုကြသည်။
Verse 62
हृदि संसारिणः साक्षात्सकलः परमेश्वरः । इति विज्ञानयुक्तस्य किं तस्य प्रतिमादिभिः
သံသရာကို လှည့်လည်နေသော ဇီဝ၏ နှလုံးအတွင်း၌ အထွဋ်အမြတ် အရှင်—ပေါ်ထွန်းသည့် (စကလ) သီဝ—သည် တိုက်ရိုက် တည်ရှိနေသည်။ ဤအရာကို ခွဲခြားသိမြင်သော ဗိညာဉ်ပညာရှိသူအတွက် ရုပ်ပုံတော်နှင့် အပြင်ပန်း အထောက်အကူများ ဘာလိုသေးသနည်း။
Verse 63
इति विज्ञानहीनस्य प्रतिमाकल्पना शुभा । पदमुच्चैस्समारोढुं पुंसो ह्यालम्बनं स्मृतम्
ထို့ကြောင့် အမှန်တကယ်သော ဗိညာဉ်သိမြင်မှု မရှိသူအတွက် ရုပ်တုအဖြစ် စိတ်ကူးတည်ဆောက်၍ ပူဇော်ခြင်းသည် မင်္ဂလာကောင်း ဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦး အမြင့်သို့ တက်လှမ်းရန် အထောက်အကူအဖြစ် မှတ်သားထားကြသည်။
Verse 64
आलम्बनं विना तस्य पदमुच्चैः सुदुष्करम् । निर्गुणप्राप्तये नॄणां प्रतिमालम्बनं स्मृतम्
အထောက်အကူမရှိလျှင် ထိုမြင့်မြတ်သောအဆင့်သို့ ရောက်ရန် အလွန်ခက်ခဲ၏။ ထို့ကြောင့် လူတို့သည် ဂုဏ်လက္ခဏာကင်းသော နိရ္ဂုဏ သတ္တဝါတရားကို ရောက်ရန် ပရတိမာ (ရုပ်တု) ကို အထောက်အကူအဖြစ် အားထားရမည်ဟု သင်ကြားထားသည်။
Verse 65
सगुणानिर्गुणा प्राप्तिर्भवती सुनिश्चितम् । एवं च सर्वदेवानां प्रतिमा प्रत्ययावहा
စဂုဏ်ကို မှန်ကန်စွာ အားထားချဉ်းကပ်ခြင်းဖြင့် နိရ္ဂုဏကို ရောက်နိုင်သည်ဟု အမှန်တကယ် သေချာသည်။ ထိုနည်းတူပင် ဘုရားအပေါင်းတို့၏ ပရတိမာများသည် ဘက္တိဝန်အတွက် ယုံကြည်ချက်တည်မြဲစေသော အထောက်အထား ဖြစ်လာသည်။
Verse 66
देवश्चायं महीयान्वै तस्यार्थे पूजनं त्विदम् । गंधचन्दनपुष्पादि किमर्थं प्रतिमां विना
ဤဒေဝတော်သည် အလွန်မြတ်မားတော်မူ၏၊ ဤပူဇော်ပွဲသည်လည်း ထိုသခင်အတွက်ပင် ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ပရတိမာ (ရုပ်တု) မရှိလျှင် အနံ့သာ၊ စန္ဒန်လိမ်း၊ ပန်းနှင့် အခြားအရာတို့သည် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။
Verse 67
तावच्च प्रतिमा पूज्य यावद्विज्ञानसंभवः । ज्ञानाभावेन पूज्येत पतनं तस्य निश्चितम्
ဗိဇ္ဉာန (vijñāna) ဟူသော ခွဲခြားသိမြင်မှု မြင့်မားသော အလင်းရောင် မပေါ်သေးသရွေ့သာ ပရတိမာ (ရုပ်တု) ကို ပူဇော်ရမည်။ သို့သော် စစ်မှန်သော ဉာဏ်မရှိဘဲ ပူဇော်မှုကိုသာ ဆက်လက်ပြုလျှင် ထိုသူအတွက် ဝိညာဉ်ရေး ကျဆုံးခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်မည်။
Verse 68
एवस्मात्कारणाद्विप्राः श्रूयतां परमार्थतः । स्वजात्युक्तं तु यत्कर्म कर्तव्यं तत्प्रयत्नतः
ထို့ကြောင့် အို ဗြာဟ္မဏ ရှင်ပညာရှိတို့၊ အမြင့်ဆုံးသော အမှန်တရားကို နားထောင်ကြလော့။ မိမိ၏ မွေးရာဇာတိအလိုက် သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်ကర్మကို အားထုတ်ကြိုးစား၍ အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 69
यत्र यत्र यथा भक्तिः कर्तव्यं पूजनादिकम् । विना पूजनदानादि पातकं न च दूरतः
ဘယ်နေရာမှာမဆို၊ ဘယ်ပုံစံနဲ့ပဲ ဘက္တိ (bhakti) ပေါ်လာပါစေ၊ ပူဇော်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ကိစ္စများကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ ပူဇော်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း စသည့်အရာများမရှိလျှင် အပြစ်သည် မဝေးကွာပါ။
Verse 70
यावच्च पातकं देहे तावत्सिद्धिर्न जायते । गते च पातके तस्य सर्वं च सफलं भवेत्
ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အပြစ်ရှိနေသရွေ့ စိဒ္ဓိ (siddhi) မပေါ်ပေါက်နိုင်။ အပြစ်ပျောက်ကင်းသွားသောအခါ ထိုသူ၏ အရာအားလုံးသည် အကျိုးဖြစ်ထွန်းလာမည်။
Verse 71
तथा च मलिने वस्त्रे रंगः शुभतरो न हि । क्षालने हि कृते शुद्धे सर्वो रंगः प्रसज्जते
အညစ်အကြေးကပ်နေသော အဝတ်ပေါ်တွင် အရောင်ဆိုးလျှင် မတောက်ပနိုင်။ သို့သော် လျှော်ဖွတ်၍ သန့်စင်သွားသောအခါ အရောင်အားလုံး ကောင်းကောင်းကပ်တည်သည်။ (ထိုနည်းတူ အတွင်းစိတ်သန့်စင်လျှင် ရှိဝ၏ သဒ္ဓာတရားနှင့် ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်း၏ ကရုဏာအမှတ်တံဆိပ်သည် ခိုင်မြဲစွာ တည်နေသည်။)
Verse 72
तथा च निर्मले देहे देवानां सम्यगर्चया । ज्ञानरंगः प्रजायेत तदा विज्ञानसंभवः
ထိုနည်းတူ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဒေဝတားတို့ကို မှန်ကန်စွာ အာရ္ချနာ (ပူဇော်) ခြင်းဖြင့် သန့်စင်လာသောအခါ အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ရောင် (အသိပညာ၏ အရသာ) ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့နောက် ထိုမှတစ်ဆင့် အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်သော ဗိဇ္ဉာန (vijñāna) မွေးဖွားလာသည်။
Verse 73
विज्ञानस्य च सन्मूलं भक्तिरव्यभिचारिणी । ज्ञानस्यापि च सन्मूलं भक्तिरेवाऽभिधीयते
ဗိဇ္ဉာန (အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်သော ဉာဏ်) ၏ အမှန်တကယ် အမြစ်မှာ မလွဲမသွေ တစ်ချက်တည်းသော ဘက္တိ (မယိမ်းမယိုင်သော သဒ္ဓာ) ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။ ဉာဏ် (jñāna) ၏ အမှန်တကယ် အမြစ်လည်း ဘက္တိ တစ်ခုတည်းဟု ဆိုကြသည်။
Verse 74
संगत्या गुरुराप्येत गुरोर्मंत्रादि पूजनम् । पूजनाज्जायते भक्तिर्भक्त्या ज्ञानं प्रजायते
ကောင်းမွန်သောပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကြောင့် ဂုရုကို ရရှိသည်။ ဂုရုထံမှ မန္တရနှင့် အခြားပူဇော်မှုများ ပေါ်လာသည်။ ပူဇော်မှုမှ ဘက္တိ ပေါ်လာ၍ ဘက္တိမှ စစ်မှန်သော ဉာဏ် ပေါက်ဖွားသည်။
Verse 76
विज्ञानं जायते ज्ञानात्परब्रह्मप्रकाशकम् । विज्ञानं च यदा जातं तदा भेदो निवर्तते
အသိပညာမှ ထွန်းပေါ်လာသည်မှာ ပရဗြဟ္မကို ထင်ရှားစေသော အတွေ့အကြုံသိမြင်မှု (ဝိဇ္ဈာန) ဖြစ်သည်။ ထိုဝိဇ္ဈာန ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ ကွဲပြားမှု၏ အယူ (ဘေဒ) သည် ရပ်စဲသွားသည်။
Verse 77
भेदे निवृत्ते सकले द्वंद्वदुःखविहीनता । द्वंद्वदुःखविहीनस्तु शिवरूपो भवत्यसौ
ကွဲပြားမှု (bheda) ကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသွားသောအခါ ဆန့်ကျင်မှုနှစ်ဖက်မှ ပေါက်ဖွားသည့် ဒုက္ခကင်းလွတ်သည်။ ဒွန္ဒ္ဝဒုက္ခကင်းသူသည် အမှန်တကယ် ရှိဝ၏ သဘာဝရূপ ဖြစ်လာသည်။
Verse 78
द्वंद्वाप्राप्तौ न जायेतां सुखदुःखे विजानतः । विहिताविहिते तस्य न स्यातां च सुरर्षयः
အို နတ်ရိရှီတို့၊ အမှန်တရားကို တကယ်သိမြင်သူအတွက် ဆန့်ကျင်မှုနှစ်ဖက် ပေါ်လာသော်လည်း သုခနှင့် ဒုက္ခ မပေါက်ဖွား။ ထို့ပြင် သူ့အတွက် “ပြုရမည်” နှင့် “မပြုရ” ဟူသည့် အရာများလည်း မချည်နှောင်နိုင်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် အတွင်းစိတ်တည်ငြိမ်မှု (ရှီဝ၌) တွင် တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 79
ईदृशो विरलो लोके गृहाश्रमविवर्जितः । यदि लोके भवत्यस्मिन्दर्शनात्पापहारकः
ဤသို့သောသူသည် လောက၌ ရှားပါး၏—အိမ်ထောင်ရှင်အာရှရမ်ကို စွန့်လွှတ်ထားသူ။ ဤလောက၌ ထိုသို့သောသူ ရှိလာပါက၊ သူ့ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ပယ်ရှားစေသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 80
तीर्थानि श्लाघयंतीह तादृशं ज्ञानवित्तमम् । देवाश्च मुनयस्सर्वे परब्रह्मात्मकं शिवम्
ဤနေရာ၌ပင် တီရ္ထများတောင် အမြင့်ဆုံးသော ဓန—အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ချီးမွမ်းကြသည်။ နတ်တို့အားလုံးနှင့် မုနိတို့အားလုံးသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်သဘာဝဖြစ်သော ရှီဝကို ချီးကျူးကြ၏။
Verse 81
तादृशानि न तीर्थानि न देवा मृच्छिलामयाः । ते पुनंत्युरुकालेन विज्ञानी दर्शनादपि
ထိုသို့သော တီရ္ထများသည် အမှန်တကယ်သော တီရ္ထ မဟုတ်၊ မြေညှိနှင့် ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော နတ်ရုပ်များလည်း ထိုမျှသာ မဟုတ်။ ထိုအရာများသည် အချိန်ကြာမှသာ သန့်စင်စေတတ်သော်လည်း၊ သစ္စာကို သိမြင်သူသည် တစ်ကြိမ်မြင်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်စေတတ်သည်။
Verse 82
यावद्गृहाश्रमे तिष्ठेत्तावदाकारपूजनम् । कुर्याच्छ्रेष्ठस्य सप्रीत्या सुरेषु खलु पंचसु
အိမ်ထောင်ရှင်အာရှရမ၌ နေသမျှကာလပတ်လုံး အထွဋ်အမြတ်သော ဘုရားကို ပုံသဏ္ဍာန်ထင်ရှားသော (စဂုဏ-အာကာရ) အဖြစ်ဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် အမြတ်ဆုံးသော အရှင်ကို ပူဇော်ပါ—အမှန်တကယ် ငါးပါးသော အဓိက နတ်ဘုရားတို့အနက်၌ပင်။
Verse 83
अथवा च शिवः पूज्यो मूलमेकं विशिष्यते । मूले सिक्ते तथा शाखास्तृप्तास्सत्यखिलास्सुराः
သို့မဟုတ် သီဝကိုသာ ပူဇော်ပါ—အမြတ်ဆုံးသော အမြစ်တစ်ခုတည်းဟူ၍ ထူးခြားသည်။ အမြစ်ကို ရေလောင်းလျှင် ခက်ခွဲများ အားလုံး ပြည့်ဝသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အမှန်တကယ် နတ်ဘုရားအားလုံးလည်း (သီဝကို ပူဇော်သော်) ကျေနပ်နှစ်သက်ကြသည်။
Verse 84
शाखासु च सुतृप्तासु मूलं तृप्तं न कर्हिचित् । एवं सर्वेषु तृप्तेषु सुरेषु मुनिसत्तमाः
ကိုင်းခက်များ အပြည့်အဝ ကျေနပ်နေသော်လည်း အမြစ်သည် ထိုကြောင့် မကျေနပ်နိုင်။ ထိုနည်းတူ၊ အမြတ်ဆုံး မုနိတို့ရေ၊ နတ်တို့အားလုံး ကျေနပ်စေသော်လည်း အမြစ်အထွဋ်—သီဝ—ကို မဖြစ်မနေ ပူဇော်ပြီးဟု မဆိုနိုင်။
Verse 85
सर्वथा शिवतृप्तिर्नो विज्ञेया सूक्ष्मबुद्धिभिः । शिवे च पूजिते देवाः पूजितास्सर्व एव हि
နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် သီဝ၏ ပြည့်စုံသော ကျေနပ်မှုကို သေးသိမ်သော ဉာဏ်ရှိသူတို့တောင် အပြည့်အဝ မသိနိုင်။ သီဝကို ပူဇော်လျှင် နတ်အားလုံးကိုလည်း အမှန်တကယ် ပူဇော်ပြီးသား ဖြစ်သည်။
Verse 86
तस्माच्च पूजयेद्देवं शंकरं लोकशंकरम् । सर्वकामफलावाप्त्यै सर्वभूतहिते रतः
ထို့ကြောင့် လောကတို့ကို မင်္ဂလာပေးသော သင်္ကရကို ပူဇော်သင့်သည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို အမြဲလိုလားသူဖြစ်သဖြင့် ထိုပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် တရားသင့်သော ဆန္ဒအားလုံး၏ အကျိုးफलကို ရရှိသည်။
Brahmā gathers ṛṣis and devas and leads them to the shore of the Ocean of Milk to approach Viṣṇu; the devas then formally ask whom they should serve constantly to remove suffering.
The episode frames sevā as a salvific technology: the ‘right object’ of service and the ‘right inner orientation’ (marked by Viṣṇu’s remembrance of Śiva) determine whether worship becomes liberative or merely worldly.
Viṣṇu appears as Jagannātha/Janārdana and bhakta-vatsala (devotee-protecting lord), while Śiva is highlighted as the supreme referent through Śiva-smaraṇa and Śiva-Śakti-centered framing.