Adhyaya 7
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 725 Verses

पार्वतीबाल्यलीलावर्णनम् — Description of Pārvatī’s Childhood/Birth Festivities

အဓ್ಯಾಯ ၇ တွင် ဟိမာလယနှင့် မေနာ၏ အိမ်တော်၌ ပါဝတီမယ်တော် မွေးဖွားလာသည့် ချက်ချင်းအခြေအနေများနှင့် လူမှု-ဓမ္မပွဲတော်တုံ့ပြန်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက မေနာ၏ မိခင်စိတ်ကြောင့် မျက်ရည်ကျခြင်းကို ရှင်းပြပြီး၊ ညအလင်းရောင်ပြောင်းလဲသည့် မင်္ဂလာလိမ့်မည့် အချိန်ကို ပုံဖော်သည်။ ကလေးငိုသံကြားသဖြင့် အိမ်တော်အမျိုးသမီးများ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် စုဝေးကြပြီး၊ အမှုထမ်းများက မင်းထံသို့ ဤမွေးဖွားခြင်းသည် မင်္ဂလာဖြစ်၍ ဒေဝကာရျကို ဆောင်ရွက်မည့် ကံကြမ္မာရှိကြောင်း သတင်းပို့သည်။ ဟိမာလယသည် ပုရောဟိတ်နှင့် ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများနှင့်အတူ လာရောက်ကာ အပြာရောင် ကြာပန်းပွင့်ချပ်ကဲ့သို့ တောက်ပလှပသော သမီးကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်သည်။ ထို့နောက် မြို့သူမြို့သားများ ပျော်ရွှင်ကာ တူရိယာသံများမြည်၍ မင်္ဂလာသီချင်းနှင့် အကများဖြစ်ပြီး၊ မင်းက ဇာတကမ္မ ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ကာ ဒွိဇများသို့ ဒါနပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ततो मेना पुरस्सा वै सुता भूत्वा महाद्युतिः । चकार रोदनं तत्र लौकिकीं गतिमाश्रिता

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—ထို့နောက် မေနာ၏ မျက်နှာရှေ့တွင် ထွန်းလင်းတောက်ပသော သမီး (ပါရဝတီ) သည် ကလေးငယ်ကဲ့သို့ ပြန်ဖြစ်လာသကဲ့သို့၊ လူလောက၏ သာမန်အလေ့အထကို ခံယူကာ ထိုနေရာတွင် ငိုကြွေးလေ၏။

Verse 2

अरिष्टशय्यां परितस्सद्विसारिसुतेजसा । निशीथदीपा विहतत्विष आसन्नरं मुने

အို မုနိရေ၊ မင်္ဂလာမကောင်းသော အိပ်ရာအနီးအနား၌ ကြောက်မက်ဖွယ် ရန်လိုသော တောက်ပမှုက လောင်ကျွမ်းနေ၏။ သန်းခေါင်မီးအလင်းတို့သည် ထိုတောက်ပမှုကြောင့် အရောင်ကျသွားကာ မီးမှိန်၍ အားမရှိသကဲ့သို့ နီးကပ်နေ၏။

Verse 3

श्रुत्वा तद्रोदनं रम्यं गृहस्थास्सर्वयोषितः । जहृषुस्सम्भ्रमात्तत्रागताः प्रीतिपुरस्सराः

အဲဒီ ချိုမြိန်လှသော ငိုသံကို ကြားသဖြင့် အိမ်ထောင်တော်ရှိ မိန်းမအားလုံး စိတ်လှုပ်ရှားဝမ်းမြောက်ကာ ပျော်ရွှင်မှုကို ရှေ့တန်းတင်လျက် ချက်ချင်း အဲဒီနေရာသို့ လာရောက်ကြ၏။

Verse 4

तच्छुद्धान्तचरः शीघ्रं शशंस भूभृते तदा । पार्वतीजन्म सुखदं देवकार्यकरं शुभम्

ထို့နောက် နန်းတွင်းအမှုထမ်းတစ်ဦးက မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဘုရင်ထံ သတင်းပို့လေ၏—ပါရဝတီ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် မင်္ဂလာရှိ၍ ဝမ်းမြောက်စေကာ ဒေဝတို့၏ အလုပ်တော်ကို ပြီးမြောက်စေမည့် သုဘကံဖြစ်ကြောင်း။

Verse 5

तच्छुद्धान्तचरायाशु पुत्रीजन्म सुशंसते । सितातपत्रं नादेयमासीत्तस्य महीभृतः

နန်းတွင်းအတွင်း လှုပ်ရှားသွားလာနေစဉ် မိန်းကလေးတစ်ဦး မွေးဖွားခြင်းကို မင်္ဂလာရှိကြောင်း မကြာမီ ကြေညာလေ၏။ ထိုမြေရှင်ဘုရင်အတွက် အဖြူရောင် မင်းထီး—အာဏာပိုင်မှု၏ သင်္ကေတ—ကို ယခင်ကဲ့သို့ ထပ်မံ မယူဆောင်တော့ရဟု ဆို၏၊ အကြောင်းမှာ သက္ကရာဇ်သစ်သို့ သမီးတော်၏ သာသနာရေးကံကြမ္မာက ပြောင်းလဲစေသောကြောင့်။

Verse 6

गतस्तत्र गिरिः प्रीत्या सपुरोहितसद्विजः । ददर्श तनयां तान्तु शोभमानां सुभाससा

ထို့နောက် တောင်ဘုရင် ဟိမာလယသည် ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ပုရောဟိတ်နှင့် ဂုဏ်သရေရှိသော ဗြာဟ္မဏတို့ကို အတူခေါ်ကာ ထိုနေရာသို့ သွားလေ၏။ ထိုအခါ သူ၏ သမီးတော်ကို မြင်တွေ့ရသည်—အလှရောင်ခြည်တောက်ပ၍ ထင်ရှားစွာ လင်းလက်နေသူမ။

Verse 7

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे पार्वतीबाल्यलीलावर्णनंनाम सप्तमो ऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း ဒုတိယ ရုဒ္ရသံဟိတာ၏ တတိယပိုင်း «ပါရဝတီခဏ္ဍ» တွင် «ပါရဝတီ၏ ကလေးဘဝ လီလာဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ သတ္တမအခန်း ပြီးဆုံး၏။

Verse 8

सर्वे च मुमुदुस्तत्र पौराश्च पुरुषाः स्त्रियः । तदोत्सवो महानासीन्नेदुर्वाद्यानि भूरिशः

အဲဒီနေရာတွင် မြို့သူမြို့သား အားလုံး—ယောက်ျားမိန်းမ မရွေး—ပျော်ရွှင်မြူးတူးကြ၏။ ထိုပွဲတော်သည် အလွန်ကြီးမားခမ်းနားလာပြီး တူရိယာသံများစွာက အရပ်ရပ်တွင် ထပ်တလဲလဲ မြည်ဟည်းလေ၏။

Verse 9

बभूव मंगलं गानं ननृतुर्वारयोषितः । दानं ददौ द्विजातिभ्यो जातकर्मविधाय च

ထို့နောက် မင်္ဂလာသီချင်းများ ပေါ်ထွန်းလာ၍ အကသမားမိန်းမများ ကပြကြ၏။ ထို့ပြင် ဇာတကမ္မ (jātakarma) မွေးဖွားအခမ်းအနားကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ဒွိဇာတ ဗြာဟ္မဏများထံ သဒ္ဒါတရားဖြင့် ဒါနပေးလှူကြ၍ အခမ်းအနားကို သန့်ရှင်းမြတ်နိုးစေ၏။

Verse 10

अथ द्वारं समागत्य चकार सुमहोत्सवम् । हिमाचलः प्रसन्नात्मा भिक्षुभ्यो द्रविणन्ददौ

ထို့နောက် တံခါးဝသို့ ရောက်လာသော ဟိမာချလသည် စိတ်နှလုံး ကြည်နူးအေးချမ်း၍ အလွန်ကြီးမားသော ပွဲတော်ကို ကျင်းပလေ၏။ ထို့ပြင် ဘိက္ခုများ၊ တောင်းစားသူများထံ ဓနဥစ္စာကို ဒါနအဖြစ် ပေးလှူတော်မူ၏။

Verse 11

अथो मुहूर्त्ते सुमते हिमवान्मुनिभिः सह । नामाऽकरोत्सुतायास्तु कालीत्यादि सुखप्रदम्

ထို့နောက် မင်္ဂလာအချိန်၌ ဟိမဝန်သည် ရှင်ရသေ့တို့နှင့်အတူ မိမိသမီးအား အမည်ပေးပွဲကို ပြုလုပ်၍ «ကာလီ» ဟူသောအမည်မှစ၍ သာသနာရေးနှင့် လောကရေး အကျိုးချမ်းသာပေးသော အမည်များကို ပေးအပ်하였다။

Verse 12

दानं ददौ तदा प्रीत्या द्विजेभ्यो बहु सादरम् । उत्सवं कारयामास विविधं गानपूर्व्वकम्

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ဒွိဇများ (ဗြာဟ္မဏ) ထံသို့ လေးစားစွာ အလှူအတန်းများစွာ ပေးအပ်ကာ သီချင်းတေးဂီတမျိုးစုံဖြင့် ပွဲတော်ကြီးကို စီစဉ်ကျင်းပစေ၏။

Verse 13

इत्थं कृत्वोत्सवं भूरि कालीं पश्यन्मुहुर्मुहुः । लेभे मुदं सपत्नीको बहुपुत्रोऽपि भूधरः

ဤသို့ ပွဲတော်ကြီးကို အလွန်အကျွံ ကျင်းပပြီးနောက် သားများစွာရှိသော်လည်း ဇနီးနှင့်အတူရှိသော ဘူဓရသည် ကာလီကို ထပ်ခါထပ်ခါ ကြည့်ရှုကာ မဟာပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိ၏။

Verse 14

तत्र सा ववृधे देवी गिरिराजगृहे शिवा । गंगेव वर्षासमये शरदीवाथ चन्द्रिका

ထိုနေရာ၌ ဂိရိရာဇ (ဟိမဝန္တ) ၏ အိမ်တော်တွင် ဒေဝီ—ရှီဝါ (ပါရဝတီ)—သည် ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးလာ၏။ မိုးရာသီ၌ ဂင်္ဂါမြစ်ကဲ့သို့၊ သာယာသန့်ရှင်းသော ရာသီ၌ ဆောင်းဦးလမင်းရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 15

एवं सा कालिका देवी चार्वङ्गी चारुदर्शना । दध्रे चानुदिनं रम्यां चन्द्रबिम्बकलामिव

ဤသို့ ကာလိကာဒေဝီသည် ကိုယ်အင်္ဂါလှပ၍ မြင်ရသန့်ရှင်းကာ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း လှပသော တောက်ပမှုကို ပိုမိုတိုးပွားစွာ ဆောင်ထား၏။ လမင်းဝိုင်းပေါ်ရှိ လ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 16

कुलोचितेन नाम्ना तां पार्वतीत्याजुहावहा । बन्धुप्रियां बन्धुजनः सौशील्यगुणसंयुताम्

မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးဓလေ့အတိုင်း သူမကို «ပါရဝတီ» ဟု အမည်ပေး၍ ခေါ်ကြ၏။ သဘောထားနူးညံ့၍ သီလဂုဏ်ပြည့်စုံသဖြင့် ဆွေမျိုးများအကြား ချစ်ခင်လေးစားခံရပြီး ဆွေမျိုးတော်များက မေတ္တာဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြ၏။

Verse 17

उमेति मात्रा तपसे निषिद्धा कालिका च सा । पश्चादुमाख्यां सुमुखी जगाम भुवने मुने

အို မုနိရေ၊ သူမ၏မိခင်သည် တပသ (အာစီတ) ကို ဆက်မလုပ်ရန် တားမြစ်ကာ “အုမေ—သမီးရေ မလုပ်နဲ့” ဟု ဆို၏။ ထို့ကြောင့် သူမကို ကာလိကာဟု ခေါ်ကြပြီး၊ နောက်တစ်ဖန် မျက်နှာလှပ၍ တောက်ပသော အဲဒီဒေဝီသည် လောက၌ “အုမာ” ဟူသောနာမဖြင့် ကျော်ကြားလာလေ၏။

Verse 18

दृष्टिः पुत्रवतोऽप्यद्रेस्तस्मिंस्तृप्तिं जगाम न । अपत्ये पार्वतीत्याख्ये सर्वसौभाग्य संयुते

တောင်မင်း ဟိမဝန္တ၌ သားများရှိသော်လည်း စိတ်ဆန္ဒမပြည့်စုံသေး။ သို့ရာတွင် ကံကောင်းခြင်းအလုံးစုံနှင့်ပြည့်စုံသော ပါရဝတီဟူသော သမီးတော် မွေးဖွားလာသောအခါ စိတ်နှလုံးသည် ပြည့်ဝသက်သာသွား၏။

Verse 19

मधोरनन्तपुष्पस्य चूते हि भ्रमरावलिः । विशेषसंगा भवति सहकारे मुनीश्वर

အို မုနိရှင်တို့၏ အရှင်၊ ချိုမြိန်သော ပန်းများ အနန္တရှိသော်လည်း သရက်ပင်၌ ပျားအုပ်သည် ထူးခြားသော ချစ်ခင်ကပ်လှမ်းမှုဖြင့် စုဝေးတတ်သည်၊ ထိုအထူးကောင်းမြတ်မှုကြောင့်ပင်။

Verse 20

पूतो विभूषितश्चापि स बभूव तया गिरिः । संस्कारवत्येव गिरा मनीषीव हिमालयः

သူမကြောင့် ထိုတောင်သည် သန့်စင်လည်းဖြစ်၊ အလှဆင်လည်းဖြစ်၏။ ဟိမဝန္တသည် ယဉ်ကျေးသော စကားသံဖြင့် သင်္ကာရရရှိသကဲ့သို့၊ အတွင်းဉာဏ်ကြောင့် ထင်ရှားသော ပညာရှိမုနိကဲ့သို့ ပေါ်လွင်လာ၏။

Verse 21

प्रभामहत्या शिखयेव दीपो भुवनस्य च । त्रिमार्गयेव सन्मार्गस्तद्वद्गिरिजया गिरिः

မီးအလင်းသည် မီးတောက်ကြောင့် တောက်ပ၍ လောကကို ထွန်းလင်းစေသကဲ့သို့၊ လမ်းသုံးပါးအတွင်း၌ သမ္မာလမ်းသည် ထင်ရှားလာသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဂိရိဇာ (ပါရဝတီ) ကြောင့် ဟိမဝန္တတောင်သည် ဂုဏ်ရောင်တောက်ပလာ၏။

Verse 22

कन्दुकैः कृत्रिमैः पुत्रैस्सखीमध्यगता च सा । गंगासैकतवेदीभिर्बाल्ये रेमे मुहुर्मुहुः

သူမသည် မိန်းကလေးမိတ်ဆွေများအလယ်တွင် ဝန်းရံခံရ၍ ကလေးဘဝ၌ ထပ်ခါထပ်ခါ ပျော်ရွှင်ကစားလေ၏။ ဘောလုံးနှင့် အတုအယောင်ကစားစရာများဖြင့် ကစားကာ ဂင်္ဂါမြစ်သဲဖြင့် သေးငယ်သော ပူဇော်ဝေဒိကာများကိုလည်း ကလေးကစားပွဲအဖြစ် တည်ဆောက်လေ၏။

Verse 23

अथ देवी शिवा सा चोपदेशसमये मुने । पपाठ विद्यात्सुप्रीत्या यतचित्ता च सद्गुरोः

အို မုနိ၊ ထိုနောက် သီဝါဒေဝီ (ပါရဝတီ) သင်ကြားပေးသည့်အချိန်၌ ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် သာသနာဗိဒ္ဓာကို ရွတ်ဖတ်လေ၏။ စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းတည်ငြိမ်စေကာ စစ်မှန်သော သဒ္ဂုရုထံ အပြည့်အဝ အနုမောဒနာဖြင့် ဆည်းကပ်လေ၏။

Verse 24

प्राक्तना जन्मविद्यास्तां शरदीव प्रपेदिरे । हंसालिस्स्वर्णदी नक्तमात्मभासो महौषधिम्

ဆောင်းဦးက မိုးကောင်းကင်ကို ကြည်လင်စေသကဲ့သို့၊ အတိတ်ဘဝများမှ ဆက်လက်လာသော ဗိဒ္ဓာဉာဏ်သည်လည်း သူတို့အတွင်း၌ ထွန်းပေါ်လာလေ၏။ ရွှေရောင်မြစ်ပေါ်ရှိ ဟင်္သာများကဲ့သို့၊ ညအခါ၌ သူတို့သည် ကိုယ်တိုင်တောက်ပလျက် မဟာဆေးမြစ်—အမြင့်ဆုံးကုထုံး—သို့ ရွေ့လျားသွားကြလေ၏။

Verse 25

इत्थं सुवर्णिता लीला शिवायाः काचिदेव हि । अन्यलीलाम्प्रवक्ष्येऽहं शृणु त्वं प्रेमतो मुने

ဤသို့ သီဝါဒေဝီ၏ ဒေဝလီလာတစ်ရပ်ကို ကောင်းစွာ ဖော်ပြပြီးလေပြီ။ ယခု အခြားလီလာတစ်ရပ်ကို ငါပြောမည်—အို မုနိ၊ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် နားထောင်လော့။

Frequently Asked Questions

The chapter centers on Pārvatī’s birth in Himālaya’s household, the immediate reactions (Menā’s maternal emotion, gathering of women), the royal announcement of auspicious destiny, and the ensuing celebrations and rites.

They ritualize recognition of Śakti’s presence: communal joy, jātakarma, and dāna mark the event as dharmic and cosmically meaningful, framing the Goddess’s embodiment as mārga (a pathway) for auspicious order and divine purpose.

Radiance (mahādyuti), extraordinary beauty (blue-lotus hue imagery), and destiny toward devakārya—signaling Pārvatī not merely as a child but as Śakti whose embodied auspiciousness foreshadows later cosmic restoration.