
အဓ್ಯಾಯ ၄၈ တွင် မင်္ဂလာပွဲအတွင်း ရိုးရာအခမ်းအနားတစ်ခုကို တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ ဂർဂ (ācārya) ၏ညွှန်ကြားမှုအရ ဟိမဝန်နှင့် မေနာတို့သည် သမီးကို လက်ထပ်ပေးရန် ပြင်ဆင်ကာ ဧည့်ခံမှုနှင့် အစပိုင်းအခမ်းအနားများကို စတင်သည်။ မေနာသည် အလှဆင်ဝတ်ဆင်၍ ရွှေခွက်တစ်လုံးကို ကိုင်ဆောင်လာပြီး၊ တောင်ဘုရင်ဟိမဝန်နှင့် အိမ်တော်ပုရောဟိတ်များက pādya စသည့် ဧည့်ခံပူဇော်မှုများကို ပြုလုပ်ကာ သတို့သားကို အဝတ်အစား၊ စန္ဒကူး၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဟိမဝန်က ပြက္ခဒိန်ဗေဒကျွမ်းကျင်သော ပညာရှိဗြာဟ္မဏများအား တိထိ (tithi) နှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာများကို ကြေညာရန် တောင်းဆိုရာ သူတို့က ဝမ်းမြောက်စွာ လိုက်နာသည်။ ထို့နောက် သမ္ဘု၏ အတွင်းပိုင်းလှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဟိမാഈချလက သီဝအား gotra၊ pravara၊ မျိုးရိုး၊ အမည်၊ ဝေဒနှင့် śākhā ကို မင်္ဂလာစည်းကမ်းအရ ဖော်ပြရန် မေးမြန်းသည်။ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုများကို ကျော်လွန်သော သီဝသည် မိန့်ခွန်းမပြောဘဲ တိတ်ဆိတ်သွား၍ နတ်များ၊ ရှင်များနှင့် အစေခံများ အံ့အားသင့်ကြသည်။ ထိုတိတ်ဆိတ်မှုက နာရဒ (brahmavid၊ vīṇā တီးသူ) ကို ဝင်ရောက်ကူညီစေပြီး၊ လူမှု-ရိုးရာပြဿနာကို သီဝ၏ မျိုးရိုးကန့်သတ်မှုမရှိသော အထက်တန်းသဘောတရားကို ထင်ဟပ်စေသည့် ထုတ်ဖော်မှုအခိုက်အတန့်အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ မင်္ဂလာဇာတ်လမ်းကိုလည်း ရိုးရာစည်းကမ်းအတွင်း ထိန်းထားသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र गर्गाचार्य्यप्रणोदितः । हिमवान्मेनया सार्द्धं कन्या दातुं प्रचक्रमे
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ ထိုအချိန်အတွင်း၌ပင် ထိုနေရာတွင် ဂါရ္ဂ အာချာရျ (ဂါရ္ဂဆရာတော်) ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ဟိမဝန်သည် မေနာနှင့်အတူ သမီးကို လက်ထပ်ပေးရန် စီစဉ်မှုများကို စတင်하였다။
Verse 2
हैमं कलशमादाय मेना चार्द्धांगमाश्रिता । हिमाद्रेश्च महाभागा वस्त्राभरणभूषिता
ရွှေကလသ (ရေခွက်) ကို ကိုင်ဆောင်၍ မဟာဘဂါ မေနာသည် ဟိမालय၏ ဘေးနား၌ ကပ်လျက် ရပ်နေပြီး၊ အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများဖြင့် တင့်တယ်စွာ တန်ခိုးမင်္ဂလာပြည့်ဝနေ하였다။
Verse 3
पाद्यादिभिस्ततः शैलः प्रहृष्टः स्वपुरोहितः । तं वंरं वरयामास वस्त्रचंदनभूषणैः
ထို့နောက် ရွှင်လန်းသော ရှိုင်လ (တောင်မင်း) သည် မိမိ၏ ပုရောဟိတ်နှင့်အတူ ထိုအထူးမြတ်သူကို ခြေဆေးရေ စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ အဝတ်အစား၊ စန္ဒနလိမ်းနှင့် အဆင်တန်ဆာများဖြင့်လည်းကောင်း ဂုဏ်ပြုပူဇော်하였다။
Verse 4
ततो हिमाद्रिणा प्रोक्ता द्विजास्तिथ्यादिकीर्तने । प्रयोगो भण्यतां तावदस्मिन्समय आगते
ထို့နောက် ဟိမာလယတောင်သည် ဗြာဟ္မဏဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုလက်ခံခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော တာဝန်များကို ချီးမွမ်းကာ ပြောသည်– «ယခု ဤအခါအခွင့်အရေး ရောက်လာပြီဖြစ်သဖြင့် ထိုအတွက် သင့်လျော်သော အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြပါစေ»။
Verse 5
तथेति चोक्त्वा ते सर्वे कालज्ञा द्विजसत्तमाः । तिथ्यादिकीर्तनं चक्रुः प्रीत्या परमनिर्वृताः
«အဲဒီလိုပဲ» ဟုဆိုကာ အချိန်သိကျွမ်းသော ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့အားလုံးသည် ပျော်ရွှင်စွာ တိသီနှင့် အခြားပြက္ခဒိန်အချက်အလက်များကို ကြေညာကြပြီး မေတ္တာနှင့် အမြင့်ဆုံးသော စိတ်ချမ်းသာမှုဖြင့် ပြည့်ဝနေကြသည်။
Verse 6
ततो हिमाचलः प्रीत्या शम्भुना प्रेरितो हृदा । सूती कृतः परेशेन विहसञ्शम्भुमब्रवीत्
ထို့နောက် တောင်တန်းအရှင် ဟိမာချလသည် ပျော်ရွှင်လျက်၊ သမ္ဘု၏ နှလုံးသားမှ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်က စကားပြောသူအဖြစ် ခန့်အပ်တော်မူ၏။ ပြုံးလျက် ဟိမာချလသည် သမ္ဘုအား မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 7
स्वगोत्रं कथ्यतां शम्भो प्रवरश्च कुलं तथा । नाम वेदं तथा शाखां मा कार्षीत्समयात्ययम्
«အို သမ္ဘုရှင်၊ သင်၏ ဂိုထရ၊ ပရဝရနှင့် မျိုးရိုးကိုလည်း ကြေညာပါ။ ထို့ပြင် နာမည်၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒသခာကိုလည်း ပြောပါ။ သတ်မှတ်အချိန်ကို မလွန်စေဘဲ နှောင့်နှေးမလုပ်ပါနှင့်»။
Verse 8
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य हिमाद्रेश्शङ्करस्तदा । सुमुखाविमुखः सद्योऽप्यशोच्यः शोच्यतां गतः
ဗြဟ္မာက ပြောသည်– «ထိုစကားကို ကြားသော် ဟိမာလယပေါ်ရှိ ရှင်ကရာသည် ချက်ချင်း စုမုခာမှ မျက်နှာလွှဲသွား၏။ သဘာဝအားဖြင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကင်းသော်လည်း ချက်ချင်းပင် သနားကြင်နာဖွယ် ဝမ်းနည်းသကဲ့သို့ အနေအထားသို့ ရောက်သွား၏»။
Verse 9
एवंविधस्सुरवरैर्मुनिभिस्तदानीं गन्धर्वयक्षगणसिद्धगणैस्तथैव । दृष्टो निरुत्तरमुखो भगवान्महेशोऽकार्षीस्तु हास्यमथ तत्र स नारदत्वम्
ထိုအခါ နတ်တို့အထွဋ်အမြတ်များ၊ မုနိများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ သိဒ္ဓ အဖွဲ့များသည် အဖြေမရှိသကဲ့သို့ မျက်နှာတိတ်ဆိတ်နေသော ဘဂဝန် မဟေရှကို မြင်ကြသော်၊ ထိုအခါ သူသည် ပြုံးတော်မူ၏။ ထိုခဏတည်းတွင် နာရဒသည် “နာရဒဖြစ်ခြင်း” အခြေအနေ၌ တည်မြဲသွား၏။
Verse 10
वीणामवादयस्त्वं हि ब्रह्मविज्ञोऽथ नारद । शिवेन प्रेरितस्तत्र मनसा शम्भुमानसः
အို နာရဒ၊ ဗြဟ္မကို သိမြင်သူ၊ သင်သည် ထိုနေရာ၌ ဗီဏာကို တီးခတ်စတင်ခဲ့၏—ရှီဝကိုယ်တော်၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့်၊ သင်၏စိတ်သည် သမ္ဘု၌ စူးစိုက်လျက်ရှိ၏။
Verse 11
तदा निवारितो धीमान्पर्वतेन्द्रेण वै हठात् । विष्णुना च मया देवैर्मुनिभिश्चाखिलैस्तथा
ထို့နောက် ထိုပညာရှိကို ပర్వတိန္ဒြက အတင်းအကျပ် တားဆီးလိုက်၏။ ထို့အပြင် ဗိဿနု၊ ကျွန်ုပ်၊ နတ်များနှင့် မုနိအားလုံးကလည်း တားဆီးကြ၏။
Verse 12
न निवृत्तोऽभवस्त्वं हि स यदा शङ्करेच्छया । इति प्रोक्तोऽद्रिणा तर्हि वीणां मा वादयाधुना
အမှန်တကယ် သင်သည် ထိုအချိန်၌ မရပ်တန့်ခဲ့ပါ၊ အကြောင်းမှာ အရာအားလုံးသည် သင်္ကရာ (ရှီဝ) ၏ အလိုတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟိမာလယတောင်က ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူက “ယခု ဗီဏာကို မတီးပါနှင့်” ဟု ပြော하였다။
Verse 13
सुनिषिद्धो हठात्तेन देवर्षे त्वं यदा बुध । प्रत्यवोचो गिरीशं तं सुसंस्मृत्य महेश्वरम्
အို နတ်ဋ္ဌာန ရှင်ဋ္ဌာန (ဒေဝရ္ဋ္ဌိ)၊ အို ပညာရှိ—သူက အတင်းအကျပ် တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်သည့်အခါ၊ သင်သည် တောင်၏အရှင် မဟာဒေဝ မဟေရှဝရကို စိတ်တွင်း၌ သတိရကာ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 14
नारद उवाच । त्वं हि मूढत्वमापन्नो न जानासि च किञ्चन । वाच्ये महेशविषयेऽतीवासि त्वं बहिर्मुखः
နာရဒက ပြောသည်—“အမှန်တကယ် သင်သည် မောဟထဲသို့ ကျရောက်ပြီး ဘာမျှ မသိတော့။ မဟေရှ (ရှီဝ) အကြောင်း ပြောဆိုရမည့် ကိစ္စများတွင် သင်သည် အတွင်းအမှန်မှ ဝေးကွာ၍ အပြင်ဘက်သို့သာ မျက်နှာမူလွန်းသည်။”
Verse 15
त्वया पृष्ठो हरस्साक्षात्स्वगोत्रकथनं प्रति । समयेऽस्मिंस्तदत्यन्तमुपहासकरं वचः
သင်သည် ဟရ (ရှီဝ) ကို တိုက်ရိုက် မေးမြန်းကာ သူ၏ ကိုယ်ပိုင် မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းကို ဆိုခိုင်းခဲ့သည်။ ယခုအချိန်၌ ထိုကဲ့သို့သော စကားသည် အလွန် ရယ်စရာကောင်း၍ အပျော်အပါးအတွက်သာ သင့်တော်သည်။
Verse 16
अस्य गोत्रं कुलं नाम नैव जानन्ति पर्वत । विष्णुब्रह्मादयोऽपीह परेषां का कथा स्मृता
အို တောင်တော် (ဟိမဝန္တ) ရေ၊ သူ၏ ဂိုত্র၊ မျိုးရိုး၊ အမည်ကိုပင် အမှန်တကယ် မည်သူမျှ မသိကြ။ ဤနေရာ၌ ဝိષ્ણု၊ ဘြဟ္မာ စသော နတ်တော်တို့တောင် မသိကြသေးလျှင်၊ အခြားသူတို့အကြောင်း မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။
Verse 17
यस्यैकदिवसे शैल ब्रह्मकोटिर्लयं गता । स एव शङ्करस्तेद्य दृष्टः कालीतपोबलात
အို တောင်ရေ၊ တစ်နေ့တည်းအတွင်း ဘြဟ္မာအကုဋိများပင် လယသို့ ပျော်ဝင်သွားစေသော အရှင်—ထိုအရှင်တည်းဟူသော သင်္ကရကို ယနေ့ သင်မြင်ရခြင်းမှာ ကာလီ၏ တပဿ အင်အားကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 18
अरूपोऽयं परब्रह्म निर्गुणः प्रकृतेः परः । निराकारो निर्विकारो मायाधीशः परात्परः
ဤအရှင်သည် အရုပ်မဲ့ အမြင့်ဆုံး ပရဗြဟ္မ ဖြစ်၍ ဂုဏသုံးပါးကိုလည်း ကျော်လွန်ကာ ပရကృతိကိုလည်း ကျော်လွန်သည်။ ရုပ်သဏ္ဌာန်မရှိ၊ ပြောင်းလဲမှုမရှိ၊ မာယာကို အုပ်စိုးသော အရှင်—အမြင့်ဆုံးထက်ပင် အလွန်မြင့်သော ပရတပရ ဖြစ်သည်။
Verse 19
अगोत्रकुलनामा हि स्वतन्त्रो भक्तवत्सलः । तदिच्छया हि सगुणस्सुतनुर्बहुनामभृत्
အရှင်၌ သတ်မှတ်ထားသော ဂိုထရ၊ မျိုးရိုး၊ အကန့်အသတ်ရှိသော နာမည် မရှိ။ အရှင်သည် လုံးဝလွတ်လပ်၍ ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးတတ်သည်။ သို့ရာတွင် ကိုယ်တိုင်၏ အလိုတော်ဖြင့် စဂုဏ အရှင်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ လှပသော ရုပ်ကာယကို ခံယူ၍ နာမည်များစွာကို ဆောင်တတ်သည်။
Verse 20
सुगोत्री गोत्रहीनश्च कुलहीनः कुलीनकः । पार्वतीतपसा सोऽद्य जामाता ते न संशयः
အရှင်သည် မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးရှိသကဲ့သို့ မျိုးရိုးအားလုံးကိုလည်း ကျော်လွန်သည်; ကုလမရှိသကဲ့သို့ ကုလ၏ ပြည့်စုံမှုတည်းဟူသော အရှင်ဖြစ်သည်။ ပါရဝတီ၏ တပဿ အင်အားကြောင့် ယနေ့ အရှင်သည် သင်၏ သားမက် ဖြစ်လာပြီ—သံသယမရှိ။
Verse 21
लीलाविहारिणा तेन मोहितं च चराचरम् । नो जानाति शिवं कोऽपि प्राज्ञोऽपि गिरिसत्तम
အို တောင်မြတ်ကြီးရေ၊ လီလာဖြင့် ကစားတော်မူသော ထိုအရှင်ကြောင့် လှုပ်ရှားသမျှနှင့် မလှုပ်ရှားသမျှ အရာအားလုံး မောဟဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၏။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိဟု ခေါ်ကြသော်လည်း မည်သူမျှ သီဝကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်ကြ။
Verse 22
लिंगाकृतेर्महेशस्य केन दृष्टं न मस्तकम् । विष्णुर्गत्वा हि पातालं तदेनं नापविस्मितः
လိင်္ဂပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော မဟာဒေဝ၏ အထက်ဆုံးအဆုံး၊ ခေါင်းတိုင်ကို မည်သူက မြင်ဖူးသနည်း။ ဗိဿနုသည် ပာတာလာသို့ ဆင်း၍ ရှာဖွေသော်လည်း ထိုတတ္တဝကို မတိုင်းတာနိုင်၊ အဆုံးကိုလည်း မတွေ့နိုင်ခဲ့။
Verse 23
किंबहूक्त्या नगश्रेष्ठ शिवमाया दुरत्यया । तदधीनास्त्रयो लोका हरिब्रह्मादयोपि च
နဂအမြတ်တော်၊ ထပ်မံပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ ရှိဝ၏ မာယာသည် အမှန်တကယ် ဖြတ်ကျော်ရန် ခက်ခဲ၏။ လောကသုံးပါးလုံး ထိုအာဏာအောက်တွင်ရှိပြီး ဗိဿနု၊ ဘြဟ္မာတို့နှင့် အခြားသူများပါ ထိုသို့ပင်။
Verse 24
तस्मात्त्वया शिवा तात सुविचार्य प्रयत्नतः । न कर्तव्यो विमर्शोऽत्र त्वेवंविधवरे मनाक्
ထို့ကြောင့် ချစ်သောသားရေ၊ ရှိဝါ (ပါရဝတီ) အပေါ်ကို အားထုတ်၍ သေချာစွာ စဉ်းစားသုံးသပ်ရမည်။ ဤကိစ္စ၌ အနည်းငယ်မျှ သံသယ သို့မဟုတ် ပြန်လည်စိစစ်ခြင်း မပြုရ၊ သင်သည် ထိုသမဂ္ဂအတွက် သင့်တော်သောသူဖြစ်၏။
Verse 25
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं मुने ज्ञानी शिवेच्छाकार्यकारकः । प्रत्यवोचः पुनस्तं वै शैलेद्रं हर्षयन्गिरा
ဘြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– «ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ မုနိယေ၊ ပညာရှိ၍ ရှိဝ၏ အလိုတော်အတိုင်း ကိစ္စကို ပြီးမြောက်စေသူ၊ သင်သည် တောင်မင်းကြီးထံသို့ ထပ်မံပြန်လည်ဖြေကြားကာ သင်၏စကားဖြင့် သူ့ကို ဝမ်းမြောက်စေ하였다»။
Verse 26
नारद उवाच । शृणु तात महाशैल शिवाजनक मद्वचः । तच्छ्रुत्वा तनयां देवीं देहि त्वं शंकराय हि
နာရဒက ပြောသည်—“ချစ်သား မဟာရှိုင်လာ၊ ရှိဝါဒေဝီ၏ ဖခင်တော်၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့။ ဤကို ကြားသိပြီးနောက် သင်၏ သမီးတော် ဒေဝီကို သံကရာ (Śaṅkara) ထံသို့ မင်္ဂလာအဖြစ် အမှန်တကယ် ပေးအပ်လော့။”
Verse 27
सगुणस्य महेशस्य लीलया रूप धारिणः । गोत्रं कुलं विजानीहि नादमेव हि केवलम्
သင်သိထားလော့—ဂုဏ်သတ္တိရှိသော (saguṇa) မဟေရှသည် လီလာဖြင့်သာ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ‘ဂိုထရ’ ‘ကူလ’ ဟူသည် မရှိဘဲ၊ အနှစ်သာရအားဖြင့် နာဒ (Nāda) တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 28
शिवो नादमयः सत्त्यं नादश्शिवमयस्तथा । उभयोरन्तरं नास्ति नादस्य च शिवस्य च
အမှန်တကယ် ရှိဝသည် နာဒ (Nāda) အဖြစ်သဘောတရားရှိတော်မူပြီး၊ နာဒလည်း ထိုနည်းတူ ရှိဝအဖြစ်သဘောတရားရှိ၏။ နာဒနှင့် ရှိဝကြားတွင် ကွာခြားမှု မရှိ၊ အသံသဘောတရားနှင့် ရှိဝတော်မူခြင်းတို့ မခွဲမခြားပါ။
Verse 29
सृष्टौ प्रथमजत्वाद्धि लीलासगुणरूपिणः । शिवान्नादस्य शैलेन्द्र सर्वोत्कृष्टस्ततस्स हि
အို တောင်ရှင်ဘုရား၊ ဖန်ဆင်းခြင်း၌ ပထမဦးဆုံး ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့်၊ ရှိဝ၏ နာဒ—လီလာဖြင့် ပေါ်လွင်သော သူ၏ saguṇa ရုပ်သဏ္ဌာန်၏ သန့်ရှင်းသံ—သည် ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးထဲတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာခံရ၏။
Verse 30
अतो हि वादिता वीणा प्रेरितेन मयाद्य वै । सर्वेश्वरेण मनसा शङ्करेण हिमालय
ထို့ကြောင့် ဟိမာလယာရေ၊ ယနေ့ ဤဗီဏာကို အမှန်တကယ် ငါတီးခတ်ခဲ့သည်။ အတွင်းစိတ်မှ ပို့ဆောင်နှိုးဆော်သူမှာ သင်္ကရ—လောကအားလုံး၏ အရှင်—၏ သာသနာတော်ဆန္ဒတော်ဖြစ်သည်။
Verse 31
ब्रह्मोवाच । एतच्छ्रुत्वा तव मुने वचस्तत्तु गिरिश्वरः । हिमाद्रिस्तोषमापन्नो गतविस्मयमानसः
ဗြဟ္မာက ဆိုသည်။ «အို မုနိ၊ သင်၏ ဤစကားကို ကြားပြီးနောက် ဂိရိရှွရ (ရှိဝ၊ တောင်၏အရှင်) နှင့် ဟိမာဒြီလည်း စိတ်ကျေနပ်သွားကြ၍ အံ့ဩမှုကင်းသော စိတ်ဖြစ်လာကြ၏»။
Verse 32
अथ विष्णुप्रभृतयस्सुराश्च मुनयस्तथा । साधुसाध्विति ते सर्वे प्रोचुर्विगतविस्मयाः
ထို့နောက် ဗိဿဏုနှင့် အခြားဒေဝတားများ၊ ရှင်ရသီများပါဝင်၍ အံ့ဩမှုကင်းစင်သဖြင့် အားလုံးတစ်ပြိုင်နက် «ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏» ဟု ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 33
महेश्वरस्य गांभीर्यं ज्ञात्वा सर्वे विचक्षणाः । सविस्मया महामोदान्विताः प्रोचुः परस्परम्
မဟာဒေဝ၏ နက်ရှိုင်းတည်ငြိမ်သော ဂಂಭီရတရားကို သိမြင်ကြသဖြင့် ဉာဏ်ပညာရှိသူအားလုံး အံ့ဩခြင်းနှင့် မဟာပျော်ရွှင်ခြင်း ပြည့်ဝကာ အချင်းချင်း ပြောဆိုကြ၏။
Verse 34
यस्याज्ञया जगदिदं च विशालमेव जातं परात्परतरो निजबोधरूपः । शर्वः स्वतन्त्रगतिकृत्परभावगम्यस्सोऽसौ त्रिलोकपतिरद्य च नस्सुदृष्टः
သူ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ဤကျယ်ပြန့်သော စကြဝဠာသည် ပေါ်ပေါက်လာ၏—အမြင့်ဆုံးထက်ပင် ကျော်လွန်သူ၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော သန့်ရှင်းသိမြင်မှုအဖြစ် သဘာဝတရားရှိသူ။ လုံးဝလွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားသည့် ရှရဝ (Śarva) သည် အမြင့်မြတ်သော အတွင်းသိမြင်ခြင်းဖြင့်သာ သိနိုင်၏။ ထို သုံးလောက၏ အရှင်ကို ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့ ကရုဏာဖြင့် မြင်တွေ့ရပြီ။
Verse 35
अथ ते पर्वतश्रेष्ठा मेर्वाद्या जातसंभ्रमाः । ऊचुस्ते चैकपद्येन हिमवन्तं नगेश्वरम्
ထို့နောက် မေရုတောင်မှ စ၍ တောင်တန်းအထွဋ်အမြတ်တို့သည် အံ့ဩတုန်လှုပ်၍ အရေးတကြီးဖြစ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်တို့၏ အရှင် ဟိမဝန်ကို တစ်သံတည်းဖြင့် ပြောကြ၏။
Verse 36
पर्वता ऊचुः । कन्यादाने स्थीयतां चाद्य शैलनाथोक्त्या किं कार्यनाशस्तवेव । सत्यं ब्रूमो नात्र कार्यो विमर्शस्तस्मात्कन्या दीयतामीश्वराय
တောင်တန်းတို့က ပြောသည်—“ယနေ့ မိန်းကလေးပေးအပ်သော မင်္ဂလာပွဲ (ကနျာဒါန) ကို ဆောင်ရွက်ကြပါစို့။ တောင်၏အရှင်က ထိုသို့ဆိုသည့်အတွက် သင်အတွက် ‘ရည်ရွယ်ချက်ပျက်စီးခြင်း’ ဘာရှိမလဲ။ ငါတို့သည် အမှန်ကို ပြောသည်—ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို; ထို့ကြောင့် မိန်းကလေးကို ဣရှ္ဝရ (ရှီဝ) ထံ ပေးအပ်ပါ။”
Verse 37
ब्रह्मो वाच । तच्छुत्वा वचनं तेषां सुहृदां स हिमालयः । स्वकन्यादानमकरोच्छिवाय विधिनोदितः
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ မေတ္တာကောင်းသော မိတ်ဆွေတို့၏ စကားကို ကြားသော် ဟိမာလယတောင်သည် ဓမ္မပူဇာအတိုင်း လှုံ့ဆော်ခံရ၍ မိမိသမီးကို သီဝဘုရားထံ မင်္ဂလာပေးအပ်하였다။
Verse 38
इमां कन्यां तुभ्यमहं ददामि परमेश्वर । भार्यार्थे परिगृह्णीष्व प्रसीद सकलेश्वर
«အို ပရမေရှွရ၊ ဤကညာကို သင့်ထံ ငါပေးအပ်၏။ ဇနီးအဖြစ် လက်ခံတော်မူပါ၊ အို အလုံးစုံ၏ အရှင်၊ ကရုဏာတော် ပြုတော်မူပါ»။
Verse 39
तस्मै रुद्राय महते मंत्रेणानेन दत्तवान् । हिमाचलो निजां कन्यां पार्वतीं त्रिजगत्प्रसूम्
ထို့နောက် ဟိမာချလသည် ဤသန့်ရှင်းသော မန္တရဖြင့် မိမိသမီး ပါရဝတီကို—လောကသုံးပါး၏ မိခင်ဒေဝီ—မဟာ ရုဒြဘုရားထံ ပေးအပ်하였다။
Verse 40
इत्थं शिवाकरं शैलं शिवहस्तेनिधाय च । मुमोदातीव मनसि तीर्णकाममहार्णवः
ဤသို့ သီဝ၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် မင်္ဂလာပြည့်ဝလာသော တောင်ကို သီဝ၏ လက်တော်၌ တင်ထားပြီး၊ ကာမတဏှာ၏ မဟာသမုဒ္ဒရာကို ကူးလွန်ပြီးသူကဲ့သို့ စိတ်နှလုံးအတွင်း အလွန်ပျော်ရွှင်လေ၏။
Verse 41
वेदमंत्रेण गिरिशो गिरिजाकरपङ्कजम् । जग्राह स्वकरेणाशु प्रसन्नः परमेश्वरः
ပရမేశဝရ ဂိရိရှသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍၊ ဗေဒမந்திரဖြင့် သန့်စင်ကာ၊ ဂိရိဇာ၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော လက်ကို မိမိလက်ဖြင့် ချက်ချင်း ဆုပ်ကိုင်ယူ၏။
Verse 42
क्षितिं संस्पृश्य कामस्य कोदादिति मनुं मुने । पपाठ शङ्करः प्रीत्या दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्
အို မုနိရေ၊ မြေကိုထိကာ သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ကရုဏာပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ကာမဒေဝနှင့် ဆက်နွယ်သော «kodā…» ဖြင့်အစပြုသည့် မန္တရကို ရွတ်ဆို၍ လောကီလမ်းစဉ် (laukikī gati) ကိုပါ ပြသတော်မူ၏။
Verse 43
महोत्सवो महानासीत्सर्वत्र प्रमुदावहः । बभूव जयसंरावो दिवि भूम्यन्तरिक्षके
မဟာပွဲတော်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပွား၍ နေရာတိုင်းကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။ «အောင်မြင်ပါစေ» ဟူသော အော်ဟစ်သံများသည် ကောင်းကင်၊ မြေပြင်နှင့် အလယ်အာကာသတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ကာ လောကအားလုံးကို မင်္ဂလာပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်စေ하였다။
Verse 44
साधुशब्दं नमः शब्दं चक्रुस्सर्वेऽति हर्षिताः । गंधर्वास्सुजगुः प्रीत्या ननृतुश्चाप्सरोगणाः
သူတို့အားလုံး အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ «သာဓု!» နှင့် «နမಃ!» ဟု အော်ဟစ်ကြသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗများသည် ပျော်ရွှင်စွာ သီချင်းချိုမြိန်စွာ သီဆိုကြပြီး အပ္စရာအုပ်စုများကလည်း ကပြကြသည်။
Verse 45
हिमाचलस्य पौरा हि मुमुदु श्चाति चेतसि । मंगलं महदासीद्वै महोत्सवपुरस्सरम्
အမှန်တကယ်ပင် ဟိမာချလ၏ မြို့သူမြို့သားတို့သည် နှလုံးသားအတွင်းမှ အလွန်ပျော်ရွှင်ကြသည်။ မဟာပွဲတော်ကြီးကို ရှေ့ဆောင်လျက် ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာအလွန်ကြီးမားမှု ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 46
अहं विष्णुश्च शक्रश्च निर्जरा मुनयोऽखिलाः । हर्षिता ह्यभवंश्चाति प्रफुल्लवदनाम्बुजाः
«ကျွန်ုပ်၊ ဗိဿဏုနှင့် သက္ကရ (အိန္ဒြာ) တို့အပြင် မသေမရှင် ဒေဝတားများနှင့် ရှင်ရသီအားလုံးလည်း ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့ကြသည်။ အမှန်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြာပန်းကဲ့သို့ မျက်နှာများသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပွင့်လန်းလာကြ၏»။
Verse 47
अथ शैलवरस्सोदात्सुप्रसन्नो हिमाचलः । शिवाय कन्यादानस्य साङ्गतां सुयथोचिताम्
ထို့နောက် တောင်တန်းတို့၏အထွဋ်အမြတ် ဟိမာချလသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်ကြည်နူး၍ သင့်တော်သကဲ့သို့ စီစဉ်ကာ သီဝအား သမီးပေးအပ်မင်္ဂလာအတွက် အစီအစဉ်အပြည့်အစုံ ပြုလုပ်လေ၏။
Verse 48
ततो वन्धुजनास्तस्य शिवां सम्पूज्य भक्तितः । ददुश्शिवाय सद्द्रव्यं नानाविधिविधानतः
ထို့နောက် သူမ၏ ဆွေမျိုးသားချင်းတို့သည် သဒ္ဓါဖြင့် သီဝာ (ပါဝတီ) ကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကာ၊ သင့်တော်သော ရိုးရာဓလေ့အမျိုးမျိုးအတိုင်း သီဝဘုရားသခင်ထံ အလွန်ကောင်းမြတ်သော လက်ဆောင်နှင့် မင်္ဂလာပစ္စည်းများကို ဆက်ကပ်လေ၏။
Verse 49
हिमालयस्तुष्टमनाः पार्वतीशि वप्रीतये । नानाविधानि द्रव्याणि ददौ तत्र मुनीश्वर
အို မုနိတို့၏ အရှင်၊ ဟိမာလယသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်ပြည့်ဝ၍ ထိုနေရာ၌ ပါဝတီနှင့် သီဝတို့ကို ပျော်ရွှင်စေလိုသဖြင့် တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို ပေးအပ်လေ၏။
Verse 50
कौतुकानि ददौ तस्मै रत्नानि विविधानि च । चारुरत्नविकाराणि पात्राणि विविधानि च
သူသည် မင်္ဂလာလက်ဆောင်များနှင့် ရတနာမျိုးစုံကို သူ့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အဖိုးတန်ရတနာများဖြင့် လှပစွာ ပြုလုပ်ထားသော အိုးခွက်ပန်းကန် အမျိုးမျိုးကိုလည်း ပေးခဲ့သည်။
Verse 51
गवां लक्षं हयानां च सज्जितानां शतं तथा । दासीनामनुरक्तानां लक्षं सद्द्रव्यभूषितम्
နွားတစ်သိန်းနှင့် အဆင်သင့်ပြင်ဆင်ထားသော မြင်းတစ်ရာ၊ ထို့ပြင် သစ္စာရှိ၍ ချစ်ခင်လေးစားသော အမှုထမ်းမိန်းကလေး တစ်သိန်းကိုလည်း သင့်တော်သော ဥစ္စာအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ဒါနအဖြစ် ပူဇော်ပေးအပ်하였다။
Verse 52
नागानां शतलक्षं हि रथानां च तथा मुने । सुवर्णजटितानां च रत्नसारविनिर्मितम्
အို မုနိ၊ ဆင်တစ်သိန်းရှိသည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်၍၊ ရထားများလည်း ထိုနည်းတူရှိကြ၏။ ထိုအရာတို့သည် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ရတနာ၏ အကောင်းဆုံးအနှစ်သာရဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။
Verse 53
इत्थं हिमालयो दत्त्वा स्वसुतां गिरिजां शिवाम् । शिवाय परमेशाय विधिनाऽऽप कृतार्थताम्
ဤသို့ ဟိမာလယသည် မိမိ၏သမီး ဂိရိဇာ (ပါဝတီ) ကို သီဝဘုရား၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပရမేశဝရထံ သာသနာပွဲအတိုင်း စနစ်တကျ ပေးအပ်ပြီး၊ မိမိ၏တာဝန်သည် ဓမ္မရိတိအတိုင်း ပြည့်စုံသဖြင့် အောင်မြင်ပြည့်ဝခြင်းကို ရရှိ하였다။
Verse 54
अथ शैलवरो माध्यंदिनोक्तस्तोत्रतो मुदा । तुष्टाव परमेशानं सद्गिरा सुकृताञ्जलिः
ထို့နောက် တောင်၏မြတ်သောအရှင်သည် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်လျက် နေ့လယ်အချိန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော စတုတ္တရဖြင့် ပရမేశာန (သီဝဘုရား) ကို သန့်ရှင်းမှန်ကန်သော စကားများဖြင့် ချီးမွမ်းကာ၊ လက်နှစ်ဖက်ကို အည္ဇလီဖြင့် စနစ်တကျ ပေါင်းစည်း၍ ပူဇော်ကန်တော့하였다။
Verse 55
ततो वेदविदा तेनाज्ञप्ता मुनिगणास्तदा । शिरोऽभिषेकं चक्रुस्ते शिवायाः परमोत्सवाः
ထို့နောက် အချိန်นั้นတွင် ဝေဒကို သိမြင်သူ၏ အမိန့်ဖြင့် မုနိအစုအဝေးတို့သည် သီဝါ (ပါရဝတီ) အတွက် ရှိရောဘိသေက (ခေါင်းအဘိသေက) ကို ဆောင်ရွက်ကာ အလွန်မင်္ဂလာမြတ်သော ပွဲတော်ကြီးအဖြစ် အောင်ပွဲခံကြသည်။
Verse 56
देवाभिधानमुच्चार्य्य पर्य्यक्षणविधिं व्यधुः । महोत्सवस्तदा चासीन्महानन्दकरो मुने
နတ်နာမတော်များကို အလေးအနက် ထုတ်ဖော်ရွတ်ဆိုပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသော ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ပူဇော်) အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထို့နောက် မုနိရေ၊ အလွန်ကြီးမားသော ပွဲတော်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာ၍ မဟာပျော်ရွှင်မှုကို ဖြစ်စေ하였다။
The formal wedding-preparatory sequence where Himavān initiates ritual hospitality and requests auspicious calendrical declarations, followed by the pivotal gotra–pravara inquiry directed at Śiva, leading to Śiva’s silence and the narrative setup for Nārada’s intervention.
It signals Śiva’s supra-social, supra-genealogical nature: the Absolute cannot be reduced to lineage markers, yet enters ritual society by līlā. The tension teaches that dharmic forms are honored, but the divine reality exceeds them.
Śiva as Mahēśa beyond classification; Himavān as dharmic householder-father enforcing ritual norms; brāhmaṇas as custodians of time-ritual knowledge; and Nārada as divinely prompted mediator who converts social protocol into theological disclosure.