
အဓ್ಯಾಯ ၂၂ တွင် ပါဝတီ၏ တပဿာလမ်းကြောင်းကို အတွင်းစိတ်ဆုံးဖြတ်ချက်မှ လူမှုရေးအတည်ပြုခွင့်သို့ ရွှေ့ပြောင်းဖော်ပြသည်။ ဒေဝမုနိ ထွက်ခွာပြီးနောက် ပါဝတီသည် ဝမ်းမြောက်ကာ ဟရ (ရှီဝ) ကို တပဿာဖြင့် ရရှိရန် စိတ်ကို တည်မြဲစေသည်ဟု ဘြဟ္မာက ပြောကြားသည်။ မိတ်ဖော်များ ဂျယာနှင့် ဝိဇယာတို့သည် အလယ်အလတ်အဖြစ် ဟိမဝန်ထံ သွား၍ ပါဝတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို လေးစားစွာ တင်ပြကာ မိသားစု၏ ကံကြမ္မာပြည့်စုံမှုသည် တပဿာဖြင့် ရှီဝကို “အောင်မြင်စေခြင်း” တွင် ရှိကြောင်း ဆွေးနွေးသည်။ ဟိမဝန်က သဘောတူပြီး မေနာ၏ ခွင့်ပြုချက်လည်း အရေးကြီးကြောင်း ဆိုကာ မျိုးရိုးအတွက် မင်္ဂလာအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် မိခင်ထံ ခွင့်တောင်းသွားကာ သစ်တောတပဿာအစီအစဉ်ကို ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် သန့်ရှင်းသော সাধနာအဖြစ် တရားဝင်အတည်ပြုစေသည်။
Verse 1
ब्रह्मोवाच । त्वयि देवमुने याते पार्वती हृष्टमानसा । तपस्साध्यं हरं मेने तपोर्थं मन आदधे
ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်— «အို ဒေဝမုနိ၊ သင် ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ပါရဝတီသည် စိတ်နှလုံး ပျော်ရွှင်လျက်၊ ဟရ (ရှီဝ) ဘုရားကို တပස් (အာစတေရီ) ဖြင့် ရနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ကာ၊ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် တပස්ပြုရန် စိတ်ထဲ၌ ဆုံးဖြတ်하였다»။
Verse 2
ततः सख्यौ समादाय जयां च विजयां तथा । मातरं पितरं चैव सखीभ्यां पर्यपृच्छत
ထို့နောက် သူမသည် မိတ်ဖော်နှစ်ဦးဖြစ်သော ဂျယာနှင့် ဗိဇယာကို ခေါ်ဆောင်ကာ၊ ထိုမိတ်ဖော်များမှတစ်ဆင့် မိခင်နှင့် ဖခင်ကိုပါ မေးမြန်းစုံစမ်း하였다။
Verse 3
प्रथमं पितरं गत्वा हिमवन्तं नगेश्वरम् । पर्यपृच्छत्सुप्रणम्य विनयेन समन्विता
ပထမဦးစွာ သူမသည် တောင်တန်းတို့၏ အရှင် ဟိမဝန့် အဖခင်ထံ သွားရောက်ကာ၊ သေချာစွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး နိမ့်ချသိမ်မွေ့သော အကျင့်ဖြင့် လေးစားစွာ မေးမြန်း하였다။
Verse 4
सख्यावूचतुः । हिमवञ्च्छ्रूयतां पुत्री वचनं कथ्यतेऽधुना । सा स्वयं चैव देहस्य रूपस्यापि तथा पुनः
အဖော်တို့က ပြောကြသည်။ «ဟိမဝန်ဘုရား၊ နားထောင်ပါ။ ယခု သင်၏သမီး၏စကားကို ပြောကြမည်—သူမသည် မိမိ၏ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် မိမိ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်အကြောင်းကို ထပ်တလဲလဲ မိမိတိုင် ပြောခဲ့သည်»။
Verse 5
भवतो हि कुलस्यास्य साफल्यं कर्तुमिच्छति । तपसा साधनीयोऽसौ नान्यथा दृश्यतां व्रजेत्
အမှန်တကယ်ပင် သူသည် သင်တို့၏ မျိုးရိုးကို အောင်မြင်ပြည့်စုံစေလိုသည်။ ထိုသူကို တပဿ (တပစ်) ဖြင့်သာ ရရှိနိုင်ပြီး၊ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် မမြင်တွေ့မရောက်နိုင်။
Verse 6
तस्माच्च पर्वतश्रेष्ठ देह्याज्ञां भवताधुना । तपः करोतु गिरिजा वनं गत्वेति सादरम्
ထို့ကြောင့် အို တောင်တန်းတို့၏ အမြတ်ဆုံး၊ ယခု ခွင့်ပြုမိန့်ပေးပါ။ ဂိရိဇာသည် တောသို့ သွား၍ တပဿကို ပြုစေပါ—ဟု ရိုသေစွာ ပြောကြသည်။
Verse 7
ब्रह्मोवाच । इत्येवं च तदा पृष्टस्सखीभ्यां मुनिसत्तम । पार्वत्या सुविचार्याथ गिरिराजोऽब्रवीदिदम्
ဗြဟ္မာက ပြောသည်။ “အို မုနိတို့၏ အမြတ်ဆုံး၊ ထိုသို့ပင် ထိုအခါ ပါဝတီအကြောင်းကို မိတ်ဆွေမနှစ်ဦးက မေးမြန်းသောအခါ တောင်တန်းဘုရင်သည် ကောင်းစွာ စဉ်းစားပြီးနောက် ဤစကားကို ပြော하였다။”
Verse 8
हिमालय उवाच । मह्यं च रोचतेऽत्यर्थं मेनायै रुच्यतां पुनः । यथेदं भवितव्यं च किमतः परमुत्तमम्
ဟိမာလယက ဆိုသည်– «ဤအဆိုပြုချက်သည် ငါ့အတွက် အလွန်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်၏။ မေနာမယ်တော်လည်း ထပ်မံ သဘောတူစေပါ။ ဤသို့ပင် ဖြစ်လာစေကြပါစို့—ဤထက် အမြင့်မြတ်သော မင်္ဂလာအရာ အဘယ်ရှိမည်နည်း?»
Verse 9
साफल्यं तु मदीयस्य कुलस्य च न संशयः । मात्रे तु रुच्यते चेद्वै ततः शुभतरं नु किम्
«ငါ့မျိုးရိုးအတွက် အောင်မြင်ပြည့်စုံခြင်းနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ရရှိမည်မှာ သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် မိခင်တော်က တကယ်တမ်း သဘောတူပါက၊ ထိုထက် ပိုမိုမင်္ဂလာရှိသည်ဟူ၍ အဘယ်ရှိမည်နည်း?»
Verse 10
ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं पित्रा प्रोक्तं श्रुत्वा तु ते तदा । जग्मतुर्मातरं सख्यौ तदाज्ञप्ते तया सह
ဗြဟ္မာက ပြောသည်— «ထိုအချိန်၌ ဖခင်က ထိုသို့ ပြောကြားသော စကားကို ကြားပြီးနောက် မိတ်ဆွေ နှစ်ဦးသည် မိခင်ထံ သွားကြ၏။ ထို့နောက် သူတို့ကို ညွှန်ကြားသော မိခင်နှင့်အတူ ထိုအတိုင်း ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ကြ၏»။
Verse 11
गत्वा तु मातरं तस्याः पार्वत्यास्ते च नारद । सुप्रणम्य करो बध्वोचतुर्वचनमादरात्
ထို့နောက် နာရဒသည် ပါရဝတီ၏ မိခင်ထံ သွားရောက်၏။ အလွန်အမင်း ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ပူဇော်၍ လက်အုပ်ချီကာ လေးစားသည့် စကားများဖြင့် ပြောကြားလေ၏။
Verse 12
सख्यावूचतुः । मातस्त्वं वचनं पुत्र्याः शृणु देवि नमोऽस्तु ते । सुप्रसन्नतया तद्वै श्रुत्वा कर्तुमिहार्हसि
အဖော်များက ဆိုကြသည်မှာ- "အို အမိ၊ အို နတ်သမီး—သင်အား ရှိခိုးပါ၏။ သင့်သမီး၏ စကားကို နားထောင်တော်မူပါ၊ ကြည်လင်သော စိတ်နှလုံးဖြင့် နားထောင်ပြီးနောက် ဤနေရာတွင် ပြုလုပ်သင့်သည်ကို ဆောင်ရွက်တော်မူပါ။"
Verse 13
तप्तुकामा तु ते पुत्री शिवार्थं परमं तपः । प्राप्तानुज्ञा पितुश्चैव तुभ्यं च परिपृच्छति
သင့်သမီးသည် သိဝနတ်မင်းကို ရရှိရန်အတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော တရားကျင့်ခြင်း (tapas) ကို ပြုလုပ်လိုပါသည်။ ဖခင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ ယခုအခါ သင့်ထံသို့လည်း လာရောက်၍ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံပါသည်။
Verse 14
इयं स्वरूपसाफल्यं कर्तुकामा पतिव्रते । त्वदाज्ञया यदि जायेत तप्यते च तथा तपः
အို သစ္စာရှိသော ဇနီး၊ သူမသည် မိမိ၏ သဘာဝကို ပြည့်စုံစေလိုပါသည်။ သင်၏ အမိန့်ဖြင့် ခွင့်ပြုပါက၊ သူမသည် ထိုအတိုင်း တရားကျင့်ခြင်းကို ဧကန်မုချ ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။
Verse 15
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा च ततस्सख्यौ तूष्णीमास्तां मुनीश्वर । नांगीचकार मेना सा तद्वाक्यं खिन्नमानसा
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—“ဤသို့ ပြောပြီးနောက် မိတ်ဆွေနှစ်ဦးသည် တိတ်ဆိတ်နေကြ၏၊ အို မုနိအရှင်မြတ်။ သို့သော် စိတ်ညှိုးနွမ်းသော မေနာသည် ထိုစကားကို မလက်ခံခဲ့” ဟု။
Verse 16
ततस्सा पार्वती प्राह स्वयमेवाथ मातरम् । करौ बद्ध्वा विनीतात्मा स्मृत्वा शिवपदांबुजम्
ထို့နောက် ပါရဝတီသည် မိခင်ကို ကိုယ်တိုင် ပြောကြား하였다။ လက်နှစ်ဖက်ကို ချိတ်ဆက်ကာ စိတ်နှလုံး နိမ့်ချ၍ စည်းကမ်းရှိစွာ၊ သီဝဘုရား၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို အောက်မေ့ပြီးနောက် စကားဆို하였다။
Verse 17
पार्वत्युवाच । मातस्तप्तुं गमिष्यामि प्रातः प्राप्तुं महेश्वरम् । अनुजानीहि मां गंतुं तपसेऽद्य तपोवनम्
ပါဝတီက ပြောသည်။ «အမေ၊ မဟေရှ్వరကို မနက်ခင်းတွင် ရောက်ရှိနိုင်ရန် တပစ်သာ (တပ) ပြုလုပ်ရန် သွားမည်။ ယနေ့ပင် တပစ်သာတောသို့ ထွက်ခွာခွင့် ပေးပါ»။
Verse 18
ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचः पुत्र्या मेना दुःख मुपागता । सोपाहूय तदा पुत्रीमुवाच विकला सती
ဗြဟ္မာက မိန့်သည်။ သမီး၏ စကားကို ကြားသော် မေနာသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြီးစွာ ခံစားရ၏။ ထို့နောက် သမီးကို အနီးသို့ ခေါ်ကာ စိတ်လှုပ်ရှား၍ မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသော သီလရှင်မိခင်က ပြောလေ၏။
Verse 19
मेनोवाच । दुःखितासि शिवे पुत्री तपस्तप्तुं पुरा यदि । तपश्चर गृहेऽद्य त्वं न बहिर्गच्छ पार्वति
မေနာက ပြောသည်။ «ရှီဝါ သမီးရေ၊ သင် ဝမ်းနည်းနေပြီး အစောက တပစ်သာ ပြုမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားလျှင် ယနေ့ အိမ်တွင်း၌ပင် တပကို ကျင့်လော့။ ပါဝတီရေ၊ အပြင်မထွက်ပါနှင့်»။
Verse 20
कुत्र यासि तपः कर्तुं देवास्संति गृहे मम । तीर्थानि च समस्तानि क्षेत्राणि विविधानि च
“တပဿာ ပြုရန် ဘယ်သို့ သွားမည်နည်း။ ငါ၏ အိမ်တော်အတွင်း၌ပင် ဒေဝတားတို့ ရှိကြပြီး၊ ထိုနေရာ၌ တီရ္ထ (tīrtha) အားလုံးနှင့် က్షೇತ್ರ (kṣetra) အမျိုးမျိုးလည်း ရှိနေသည်။”
Verse 21
कर्तव्यो न हठः पुत्रि गंतव्यं न बहिः क्वचित् । साधितं किं त्वया पूर्वं पुनः किं साधयिष्यसि
“သမီးရေ၊ အတင်းအကျပ် မတင်းမာပါနှင့်; အပြင်ဘက်ကို ဘယ်နေရာမှ မသွားပါနှင့်။ မင်းက အရင်က ဘာကို ပြီးမြောက်ခဲ့သနည်း။ ယခုလည်း ထပ်မံ၍ ဘာကို ပြီးမြောက်မည်ဟု ထင်သနည်း။”
Verse 22
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसं तृतीये पार्वती पार्वतीतपोव नाम द्वाविंशोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «Śrī Śiva Mahāpurāṇa» ဒုတိယစာအုပ်အတွင်းရှိ «Rudra Saṃhitā» တတိယပိုင်း «Pārvatī-khaṇḍa» တွင် «Pārvatītapova—ပာရဝတီ၏ တပဿာ» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၂၂ သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 23
स्त्रीणां तपोवनगतिर्न श्रुता कामनार्थिनी । तस्मात्त्वं पुत्रि मा कार्षीस्तपोर्थं गमनं प्रति
ဆန္ဒကာမကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသော မိန်းကလေးတစ်ဦးသည် တပဿာအတွက် တပောဝန (တပဿာတော) သို့ သွားသည်ဟု မကြားဖူး။ ထို့ကြောင့် သမီးရေ၊ တပဿာအတွက် ထွက်ခွာသွားရန် စိတ်မထားပါနှင့်။
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इत्येवं बहुधा पुत्री तन्मात्रा विनवारिता । संवेदे न सुखं किंचिद्विनाराध्य महेश्वरम्
«ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် မိခင်သည် သမီးကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် တားဆီးကာ တောင်းပန်လျက်ရှိ၏။ သို့သော် မဟေသွရ (မဟာဒေဝ) ကို မပူဇော်မချင်း သူမသည် ပျော်ရွှင်မှု တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မတွေ့ရ»။
Verse 25
तपोनिषिद्धा तपसे वनं गंतुं च मेनया । हेतुना तेन सोमेति नाम प्राप शिवा तदा
«မေနာက သီဝါ (ပါရဝတီ) ကို တပဿာပြုရန် တောသို့ မသွားစေရန် တားမြစ်သောအခါ၊ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ထိုအချိန်၌ သူမသည် “ဆိုမာ” ဟူသော အမည်ကို ရရှိ하였다»။
Verse 26
अथ तां दुखितां ज्ञात्वा मेना शैलप्रिया शिवाम् । निदेशं सा ददौ तस्याः पार्वत्यास्तपसे मुने
«ထို့နောက် တောင်၏ချစ်သူ သီဝါ (ပါရဝတီ) သည် စိတ်မကောင်းဖြစ်နေကြောင်း သိမြင်သဖြင့် မေနာသည်၊ အို မုနိ၊ ပါရဝတီအား သီဝါကို ရရှိရန် တပဿာကျင့်ရန် ညွှန်ကြားချက် ပေး하였다»။
Verse 27
मातुराज्ञां च संप्राप्य सुव्रता मुनिसत्तम । ततः स्वांते सुखं लेभे पार्वती स्मृतशंकरा
မိခင်၏ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးနောက်၊ အို မုနိမြတ်၊ သီလပြည့်စုံသော ပါရဝတီသည် စိတ်အတွင်း၌ သင်္ကရာကို သတိရလျက်၊ ထို့နောက် မိမိအတွင်းစိတ်၌ နက်ရှိုင်းသော အေးချမ်းမှုကို ရရှိ하였다။
Verse 28
मातरं पितरं साथ प्रणिपत्य मुदा शिवा । सखीभ्यां च शिवं स्मृत्वा तपस्तप्तुं समुद्गता
ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ရှီဝါ (ပါရဝတီ) သည် မိခင်နှင့် ဖခင်ကို ဦးချလျက်၊ မိတ်ဖော်နှစ်ဦးနှင့်အတူ ဘုရားရှီဝကို သတိရကာ တပသ (အာသီတ) ပြုရန် ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 29
हित्वा मतान्यनेकानि वस्त्राणि विविधानि च । वल्कलानि धृतान्याशु मौंजीं बद्ध्वा तु शोभनाम्
အမြင်အယူမျိုးစုံနှင့် အဝတ်အစားအမျိုးမျိုးကို စွန့်ပစ်ကာ၊ သူမသည် ချက်ချင်း သစ်ခေါက်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ပြီး၊ စည်းကမ်းတရား၏ အလှအပအတွက် မုဉ္ဇာမြက် ခါးပတ်လှလှကို ချည်နှောင်하였다။
Verse 30
हित्वा हारं तथा चर्म्म मृगस्य परमं धृतम् । जगाम तपसे तत्र गंगावतरणं प्रति
ပန်းကုံးကို စွန့်ပစ်ပြီး သမင်အရေကောင်းမြတ်ကို ဝတ်ဆင်ကာ၊ ဂင်္ဂါမြစ် ဆင်းသက်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ ထိုနေရာသို့ တပသ (အာသီသ) ပြုရန် သွား하였다။
Verse 31
शंभुना कुर्वता ध्यानं यत्र दग्धो मनोभवः । गंगावतरणो नाम प्रस्थो हिमवतस्स च
ဟိမဝတ်၏ ထိုပြင်မြေကို «ဂင်္ဂါဝတရဏ» ဟု ခေါ်ကြသည်—ဂင်္ဂါ ဆင်းသက်ရာ အရပ်ဖြစ်၏။ ထိုနေရာ၌ သမ္ဘူသည် ဓ్యာန၌ နစ်မြုပ်နေစဉ် မနောဘဝ (ကာမ) သည် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပျက်စီးခဲ့သည်။
Verse 32
हरशून्योऽथ ददृशे स प्रस्थो हिमभूभृतः । काल्या तत्रेत्य भोस्तात पार्वत्या जगदम्बया
ထို့နောက် ဟိမဝန္တ တောင်တန်းပေါ်ရှိ ပြင်မြေသည် ဟရ (ရှီဝ) မရှိသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။ ထိုနေရာ၌ ကာလိကာက «အို ချစ်သူ၊ ဒီမှာပဲ» ဟု ပြောရာ၊ ပာရဝတီ—ကမ္ဘာလောက၏ မိခင်—ကလည်း ထိုအခြေအနေကို ကြည့်မြင်၍ တုံ့ပြန်လေ၏။
Verse 33
यत्र स्थित्वा पुरा शंभुस्तप्तवान्दुस्तरं तपः । तत्र क्षणं तु सा स्थित्वा बभूव विरहार्दिता
ရှမ္ဘု (ရှီဝ) သည် ယခင်က မလွယ်ကူလှသော တပဿာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ထိုနေရာတည်းမှာပင်၊ သူမသည် ခဏမျှ ရပ်နေရာမှ ချက်ချင်းပင် အရှင်နှင့် ခွဲကွာရခြင်း၏ နာကျင်မှုကြောင့် ပူပန်နှိပ်စက်ခံရလေ၏။
Verse 34
हा हरेति शिवा तत्र रुदन्ती सा गिरेस्सुता । विललापातिदुःखार्ता चिन्ताशोकसमन्विता
ထိုနေရာ၌ ရှီဝါ—တောင်သမီး ဂိရီဇာ—သည် “ဟာ! ဟရီ!” ဟု အော်ဟစ်ကာ ငိုကြွေးလေ၏။ ပြင်းထန်သော ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် လွန်စွာဒုက္ခရောက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ညည်းတွားလေ၏။
Verse 35
ततश्चिरेण सा मोहं धैर्य्या त्संस्तभ्य पार्वती । नियमायाऽभवत्तत्र दीक्षिता हिमवत्सुता
အချိန်ကြာပြီးနောက် ပါర్వတီသည် သတ္တိနှင့် တည်ကြည်မှုကြောင့် မောဟကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ ဟိမဝန်၏ သမီးသည် နိယမ (စည်းကမ်းသစ္စာ) ကို လိုက်နာရန် ဒီက္ခာခံကာ ရှီဝကို ရှာဖွေရန် အကျင့်ဝတ်သို့ ဝင်ရောက်하였다။
Verse 36
तपश्चकार सा तत्र शृंगितीर्थे महोत्तमे । गौरीशिखर नामासीत्तत्तपःकरणाद्धि तत्
ထိုနေရာ၌ အလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော Śṛṅgī-တီရ္ထ၌ မိခင်ဂေါရီသည် တပသ (အာသီတပ) ကို ဆောင်ရွက်하였다။ ထိုတပသ၏ အာနိသင်ကြောင့် ထိုတောင်ထိပ်ကို «ဂေါရီ-ရှိခရ» ဟု ခေါ်လာ하였다။
Verse 37
सुंदराश्च द्रुमास्तत्र पवित्राश्शिवया मुने । आरोपिताः परीक्षार्थं तपसः फलभागिनः
အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌လည်း လှပ၍ သန့်ရှင်းစေသော သစ်ပင်များ ရှိ၏။ ၎င်းတို့ကို Śivā (ပာရဝတီ) သည် စမ်းသပ်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ တပသ၏ အကျိုးဖလကို မျှဝေခံစားသူများ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 38
भूभिशुद्धिं ततः कृत्वा वेदीं निर्माय सुन्दरी । तथा तपस्समारब्धं मुनीनामपि दुष्करम्
ထို့နောက် မြေပြင်ကို သန့်စင်ပြီး ဝေဒီ (ပူဇာအလ္တာ) ကို တည်ဆောက်ကာ၊ လှပသော မဟာဒေဝီသည် မုနိကြီးများအတွက်တောင် ခက်ခဲသော တပသကို စတင်ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 39
विगृह्य मनसा सर्वाणींद्रियाणि सहाशु सा । समुपस्थानिके तत्र चकार परमं तपः
စိတ်ဖြင့် အင်္ဒြိယအားလုံးကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းချုပ်ကာ၊ သူမသည် အလျင်အမြန် ထိုပူဇာသန့်ရှင်းရာသို့ သွားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် အမြင့်ဆုံး တပသကို ဆောင်ရွက်하였다—ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် သခင် ရှိဝကို ရယူလိုစိတ်ပြင်းပြ။
Verse 40
ग्रीष्मे च परितो वह्निं प्रज्वलंतं दिवानिशम् । कृत्वा तस्थौ च तन्मध्ये सततं जपती मनुम
နွေရာသီအပူတွင် သူမသည် ပတ်လည်မီးကို မီးလောင်တောက်ပအောင် နေ့ညမပြတ် ထွန်းညှိကာ၊ ထိုအလယ်တွင် ရပ်လျက် မန္တရားကို အစဉ်မပြတ် ဂျပ်ပြု하였다—သခင် ရှိဝအတွက် မလှုပ်မယှက် စူးစိုက်လျက်။
Verse 41
सततं चैव वर्षासु स्थंडिले सुस्थिरासना । शिलापृष्ठे च संसिक्ता बभूव जलधारया
မိုးရာသီတွင်ပင် သူမသည် မြေပြင်ဗလာပေါ်၌ မလှုပ်မယှက် ထိုင်နေခဲ့သည်။ ကျောက်ပြားပေါ်တွင်လည်း ရေစီးကြောင်းများက ထပ်ခါတလဲလဲ စိုစွတ်စေသော်လည်း၊ သူမ၏ တပသသည် မယိမ်းယိုင်ခဲ့။
Verse 42
शीते जलांतरे शश्वत्तस्थौ सा भक्तितत्परा । अनाहारातपत्तत्र नीहारे निशासु च
အအေးပြင်းထန်စွာရှိသော်လည်း သူမသည် ရေကြားအလယ်၌ အမြဲတမ်း ရပ်တည်ကာ ဘက္တိဖြင့် အပြည့်အဝ ဆည်းကပ်နေ하였다။ ထိုနေရာ၌ အစာမစားဘဲ တပဿာကျင့်ကာ ညအနှံ့ မြူနှင်းကိုလည်း ခံနိုင်ရည်ရှိ하였다။
Verse 43
एवं तपः प्रकुर्वाणा पंचाक्षरजपे रता । दध्यौ शिवं शिवा तत्र सर्वकामफलप्रदम्
ဤသို့ တပဿာကျင့်ကာ ငါးအက္ခရာမန္တရား၏ ဂျပ် (japa) တွင် စိတ်နှလုံးပျော်မြူးနေ하였다။ ထိုနေရာ၌ ရှီဝါ (ပါရဝတီ) သည် အကျိုးရှိသော ဆန္ဒအားလုံး၏ फलကို ပေးသနားတော်မူသော သခင် ရှီဝကို သမาธိဖြင့် စူးစမ်းတော်မူ하였다။
Verse 44
स्वारोपिताच्छुभान्वृक्षान्सखीभिस्सिंचती मुदा । प्रत्यहं सावकाशे सा तत्रातिथ्यमकल्पयत्
ပျော်ရွှင်စွာ သူမသည် မိတ်သင်္ဂဟများနှင့်အတူ မိမိကိုယ်တိုင် စိုက်ပျိုးထားသော မင်္ဂလာသစ်ပင်များကို ရေချိုးပေးလေ၏။ ထို့ပြင် နေ့စဉ် အားလပ်ချိန်ရသမျှ ထိုနေရာ၌ ဧည့်သည်များအတွက် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို စီမံလေ၏။
Verse 45
वातश्चैव तथा शीतवृष्टिश्च विविधा तथा । दुस्सहोऽपि तथा घर्म्मस्तया सेहे सुचित्तया
လေပြင်းများလည်း ရှိ၍ အမျိုးမျိုးသော အေးမြသော မိုးရွာမှုများလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် ခံရခက်သော အပူလောင်ခြင်းကိုပင် သူမသည် စိတ်သန့်ရှင်း၍ တည်ကြည်သောစိတ်ဖြင့် ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့သည်။
Verse 46
दुःखं च विविधं तत्र गणितं न तयागतम् । केवलं मन आधाय शिवे सासीत्स्थिता मुने
ထိုနေရာ၌ အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခများ ရှိသော်လည်း သူမသည် ၎င်းတို့ကို မတွက်ချက်မိခဲ့။ စိတ်ကို ရှိဝထံ၌သာ တင်ထား၍၊ မုနိအို၊ သူမသည် မလှုပ်မယှက် တည်နေခဲ့သည်။
Verse 47
प्रथमं फलभोगेन द्वितीयं पर्णभोजनैः । तपः प्रकुर्वती देवी क्रमान्निन्येऽमिताः समाः
ပထမအဆင့်တွင် ဒေဝီပါရဝတီသည် သစ်သီးများကိုသာ စားသောက်၍ အသက်ရှင်ခဲ့၏။ ဒုတိယအဆင့်တွင် ရွက်များကိုသာ စားသောက်ခဲ့၏။ ထို့နောက် တပဿာကို အစဉ်တစိုက် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးကာ မရေမတွက်နိုင်သော နှစ်ကာလများကို ဖြတ်သန်း၍ အမြင့်မြတ်သော ပတိဖြစ်သည့် သခင်ရှီဝကို ရရှိရန် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် မျှော်မှန်းခဲ့၏။
Verse 48
ततः पर्णान्यपि शिवा निरस्य हिमवत्सुता । निराहाराभवद्देवी तपश्चरणसंरता
ထို့နောက် ဟိမဝန်၏ သမီးဖြစ်သော ရှီဝါဒေဝီသည် အစာအဖြစ် ရွက်များကိုပါ စွန့်လွှတ်ခဲ့၏။ ဒေဝီသည် အစာမစားဘဲ အပြည့်အဝ အတိအကျ အစာရှောင်ကာ တပဿာကျင့်သုံးခြင်း၌ တည်ကြည်စွာ စူးစိုက်၍ သခင်ရှီဝကို ရရှိရန် ရည်မှန်းခဲ့၏။
Verse 49
आहारे त्यक्तपर्णाभूद्यस्माद्धिमवतः सुतः । तेन देवैरपर्णेति कथिता नामतः शिवा
ဟိမဝန်၏ သမီးသည် တပသ်ကျင့်စဉ်တွင် အစာအဖြစ် သစ်ရွက်တောင် စွန့်လွှတ်ခဲ့သောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် နတ်တို့က သီဝါ (ပါရဝတီ) ကို နာမအားဖြင့် “အပရ္ဏာ” ဟု ခေါ်ကြ၏—“ရွက်မရှိသူ” ဟူ၏။
Verse 50
एका पादस्थिता सासीच्छिवं संस्मृत्य पार्वती । पंचाक्षरं जपंती च मनुं तेपे तपो महत्
ခြေတစ်ဖက်ပေါ်တွင် ရပ်တည်ကာ ပါရဝတီသည် သီဝကို အမြဲသတိရစိတ်၌ စူးစိုက်နေ၏။ ပဉ္စအက္ခရာမန္တရား «နမး သီဝာယ» ကို မပြတ်မနား ဂျပ်ကာ တပဿာကြီးကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 51
चीरवल्कलसंवीता जटासंघातधारिणी । शिवचिंतनसंसक्ता जिगाय तपसा मुनीम्
အခေါက်အဝတ်နှင့် အဝတ်ဟောင်းများကို ဝတ်ဆင်၍ ဆံပင်ကို ဂျဋာအစုကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ကာ၊ သီဝကို စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် တွေးတောနေသဖြင့် တပဿာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် မုနိမိန်းမကိုပင် ကျော်လွန်하였다။
Verse 52
एवं तस्यास्तपस्यन्त्या चिंतयंत्या महेश्वरम् । त्रीणि वर्ष सहस्राणि जग्मुः काल्यास्तपोवने
ဤသို့ တပဿာကို ဆက်လက်ကျင့်ကာ မဟေရှ్వరကို အမြဲစိတ်တွင် ထားနေစဉ်၊ ကာလီ၏ တပောဝန၌ နှစ်သုံးထောင် ကာလက လွန်သွား하였다။
Verse 53
षष्टिवर्षसहस्राणि यत्र तेपे तपो हरः । तत्र क्षणमथोषित्वा चिंतयामास सा शिवा
ဟရသည် နှစ်ခြောက်သောင်း တပဿာကျင့်ခဲ့သော ထိုနေရာ၌ သီဝါ (ပါရဝတီ) သည် ခဏတာ နေထိုင်ပြီးနောက်၊ နက်ရှိုင်းစွာ တွေးတောသမาธိဝင်하였다။
Verse 54
नियमस्थां महादेव किं मां जानासि नाधुना । येनाहं सुचिरं तेन नानुयाता तवोरता
ပါရဝတီက ဆိုသည်— «အို မဟာဒေဝ၊ ယခုတိုင်အောင်ပင် သန့်ရှင်းသော နိယမ (သီလဝတ္တ) တွင် တည်နေသော ငါကို မသိမြင်သေးသလော။ ငါသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပဿ (တပသ်) ပြုခဲ့သည့် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်တည်းဟူသော အားဖြင့် သင့်အပေါ်ရှိ ဘက္တိဝတ္တကို မလွဲမသွားခဲ့ပါ»။
Verse 55
लोके वेदे च गिरिशो मुनिभिर्गीयते सदा । शंकरस्य हि सर्वज्ञस्सर्वात्मा सर्वदर्शनः
လောက၌လည်း ဝေဒ၌လည်း ဂိရိရှ (တောင်ရှင်) ကို မုနိတို့က အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းသီဆိုကြ၏။ အကြောင်းမူကား ရှင်ကရ (Śaṅkara) သည် အမှန်တကယ် အလုံးစုံသိတော်မူသူ—အရာအားလုံးအတွင်းရှိ အတ္တမ (Self) ဖြစ်ပြီး အလုံးစုံကို မြင်တော်မူသောသူ ဖြစ်၏။
Verse 56
सर्वभूतिप्रदो देवस्सर्वभावानुभावनः । भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं सर्वक्लेशनिवारणः
ထိုဒေဝသည် အကျိုးစီးပွားနှင့် စည်းစိမ်အလုံးစုံကို ပေးတော်မူသူ၊ အခြေအနေအလုံးစုံကို ပြည့်ဝစေသူ ဖြစ်၏။ ဘက္တတို့၏ အလိုဆန္ဒကို အမြဲပေးတော်မူပြီး ဒုက္ခကလေရှ အလုံးစုံကို မလွဲမသွေ ဖယ်ရှားတော်မူ၏။
Verse 57
सर्वकामान्परित्यज्य यदि चाहं वृषध्वजे । अनुरक्ता तदा सोत्र संप्रसीदतु शंकरः
အို နွားအလံတော်ဆောင် ရှိဝါဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် လောကီဆန္ဒအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပြီး သင့်ထံသို့ အမှန်တကယ် သဒ္ဓါဖြင့် ချစ်မြတ်နိုးပါက၊ အမြဲမင်္ဂလာတော်ဖြစ်သော သင်္ကရ (ရှင်ကရ) သည် ယခုဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်ကို ကရုဏာတော်ဖြင့် ချမ်းသာပေးပါစေ။
Verse 58
यदि नारद तत्रोक्तमंत्रो जप्तश्शराक्षरः । सुभक्त्या विधिना नित्यं संप्रसीदतु शंकरः
အို နာရဒာ၊ ထိုနေရာ၌ သင်ကြားထားသော မန္တရကို အက္ခရာတစ်လုံးချင်းစီဖြင့် နေ့စဉ် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း စိတ်မှန်သဒ္ဓါဖြင့် ဂျပ်ဆိုပါက၊ သင်္ကရ (ရှင်ကရ) သည် အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ ကရုဏာတော်ကို ပေးသနားတော်မူ၏။
Verse 59
यदि भक्त्या शिवस्याहं निर्विकारा यथोदितम् । सर्वेश्वरस्य चात्यंतं संप्रसीदतु शंकरः
အကယ်၍ ရှိဝကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်ရာမှ ငါသည် ကြေညာထားသကဲ့သို့ ပြောင်းလဲမှုကင်းသော အနေအထားသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်မှန်လျှင်၊ အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သော သင်္ကရ (ရှင်ကရ) သည် အလွန်အမင်း ကရုဏာဖြင့် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူပါစေ။
Verse 60
एवं चिंतयती नित्यं तेपे सा सुचिरं तपः । अधोमुखी निर्विकारा जटावल्कलधारिणी
ထိုသို့ အမြဲတမ်း စဉ်းစားလျက် နေရာသော်၊ သူမသည် အလွန်ကြာမြင့်စွာ တပစ်ကို ကျင့်ခဲ့သည်—မျက်နှာကို အောက်သို့ချ၍ အတွင်းသို့ စူးစိုက်ကာ၊ အပြောင်းအလဲတို့ကြောင့် မလှုပ်မယှက်၊ ဇဋာဆံထုံးနှင့် သစ်ခေါက်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်လျက်—မောက္ခပေးတော်မူသော အရှင် ရှိဝထံသို့ တပစ်ကို တည်ကြည်စွာ ဦးတည်ခဲ့သည်။
Verse 61
तथा तया तपस्तप्तं मुनीनामपि दुष्करम् । स्मृत्वा च पुरुषास्तत्र परमं विस्मयं गताः
ထိုသို့ သူမ၏ တပစ်သည် မုနိတို့အတွက်တောင် ခက်ခဲလောက်အောင် ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ထိုတပစ်ကို သတိရမိကြသော်၊ အဲဒီနေရာရှိ လူတို့သည် အလွန်အမင်း အံ့ဩသွားကြသည်။
Verse 62
तत्तपोदर्शनार्थं हि समाजग्मुश्च तेऽखिलाः । धन्यान्निजान्मन्यमाना जगदुश्चेति सम्मताः
အမှန်တကယ်ပင် ထိုတပသ (အာသီတ) ကိုမြင်ရန်အတွက် သူတို့အားလုံး ထိုနေရာသို့ စုဝေးလာကြ၏။ မိမိတို့၏လူမျိုးကို ကံကောင်းမင်္ဂလာရှိသူများဟုယူဆကာ၊ ကမ္ဘာသို့ “ဤသည်အမှန်ပင်” ဟု ယုံကြည်ခိုင်မာစွာ ကြေညာကြ၏။
Verse 63
महतां धर्म्मवृद्धेषु गमनं श्रेय उच्यते । प्रमाणं तपसो नास्ति मान्यो धर्म्मस्सदा बुधैः
ဓမ္မ၌ တိုးတက်မြင့်မားသော မဟာပုဂ္ဂိုလ်တို့ထံ သွားရောက်ချဉ်းကပ်ခြင်းကို အမြတ်ဆုံးကောင်းကျိုးဟု ဆိုကြသည်။ တပသ၏ တိတိကျကျ အတိုင်းအတာ မရှိသဖြင့် ဓမ္မကို ပညာရှိတို့က အမြဲတမ်း ဂုဏ်ပြုလေးစားကြသည်။
Verse 64
श्रुत्वा दृष्ट्वा तपोऽस्यास्तु किमन्यैः क्रियते तपः । अस्मात्तपोऽधिकं लोके न भूतं न भविष्यति
သူမ၏ တပဿာကို ကြားသိ၍ မြင်တွေ့ပြီးနောက် အခြားသူများအတွက် တပဿာလုပ်ရန် ဘာလိုသေးသနည်း။ ဤလောက၌ ဤထက်ကြီးမြတ်သော တပဿာသည် မရှိခဲ့ဖူးသကဲ့သို့ နောင်လည်း မဖြစ်လာတော့။
Verse 65
जल्पंत इति ते सर्वे सुप्रशस्य शिवातपः । जग्मुः स्वं धाम मुदिताः कठिनांगाश्च ये ह्यपि
ထိုသို့အချင်းချင်းပြောဆိုကြပြီး၊ သီဝအတွက် ပြုလုပ်သော တပဿာကို အလွန်ချီးမွမ်းကြ၏။ ဝမ်းမြောက်လျက် မိမိတို့၏ နေရာဌာနသို့ ထွက်ခွာသွားကြပြီး၊ တင်းကျပ်သော သာသနာဝင်ကျင့်စဉ်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာခက်မာနေသူတို့ပင် ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။
Verse 66
अन्यच्छृणु महर्षे त्वं प्रभावं तपसोऽधुना । पार्वत्या जगदम्बायाः पराश्चर्य्यकरं महत्
အို မဟာရိရှီ၊ ယခု တပဿာ၏ အာနုဘော်ကို ထပ်မံနားထောင်ပါ။ ကမ္ဘာလောက၏ မိခင် ပါဝတီ၌ ထိုအာနုဘော်သည် အလွန်ကြီးမား၍ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှ၏။
Verse 67
तदाश्रमगता ये च स्वभावेन विरोधिनः । तेप्यासंस्तत्प्रभावेण विरोधरहि तास्तदा
ထိုအာရှရမ်သို့ ရောက်လာသူတို့သည် သဘာဝအားဖြင့် ဆန့်ကျင်လိုစိတ်ရှိသူများဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုသန့်ရှင်းသော အာနုဘော်ကြောင့် ထိုအချိန်တွင် ရန်လိုမှုကင်းစင်သွားကြ၏။
Verse 68
सिंहा गावश्च सततं रागादिदोषसंयुताः । तन्महिम्ना च ते तत्र नाबाधंत परस्परम्
ခြင်္သေ့နှင့် နွားတို့သည် အလိုဆန္ဒစသည့် အပြစ်အနာအဆာများနှင့် အမြဲတကွရှိသော်လည်း၊ ထိုဘုရားမဟာဂုဏ်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ထိုနေရာတွင် အချင်းချင်း မထိခိုက်ကြပါ။
Verse 69
अथान्ये च मुनिश्रेष्ठ मार्ज्जारा मूषकादयः । निसर्गाद्वैरिणो यत्र विक्रियंते स्म न क्वचित्
ထိုနေရာ၌လည်း အို မုနိမြတ်ရှင်၊ ကြောင်၊ ကြွက် စသည့် အခြားသတ္တဝါများသည် သဘာဝအရ ရန်သူဖြစ်ကြသော်လည်း ထိုဒေသတွင် မည်သည့်အခါမျှ ရန်လိုမှု သို့မဟုတ် ထိခိုက်စေသော အပြုအမူကို မပြခဲ့ကြ။
Verse 70
वृक्षाश्च सफलास्तत्र तृणानि विविधानि च । पुष्पाणि च विचित्राणि तत्रासन्मुनिसत्तम
အို မုနိမြတ်ရှင်၊ ထိုနေရာ၌ အသီးပွင့်သော သစ်ပင်များ၊ မြက်မျိုးစုံနှင့် အံ့ဩဖွယ် အရောင်စုံ ပန်းများလည်း ရှိနေ하였다။
Verse 71
तद्वनं च तदा सर्वं कैलासेनोपमान्वितम् । जातं च तपस्तस्यास्सिद्धिरूपमभूत्तदा
ထိုအခါ ထိုတောအလုံးစုံသည် ကైలಾಸတောင်နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် သူမ၏ တပස්ယာ၏ အကျိုးသည် စိဒ္ဓိ—ဝိညာဉ်ရေး အောင်မြင်မှု—အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်၊ တပစ်ကို ပြည့်စုံစေသော ကရုဏာတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။
Pārvatī’s decision to undertake tapas to attain Śiva is formally taken to her parents through her companions; Himavān explicitly approves and directs that Menā’s assent also be obtained.
It encodes tapas as dharma-aligned sādhana: renunciation is framed not as social rupture but as a sanctioned transition, integrating personal resolve with cosmic purpose and familial order.
Pārvatī is highlighted as Girijā—the ascetic aspirant; Jayā and Vijayā function as ritual-social mediators; Himavān appears as dharmic authority validating the tapas pathway toward Hara (Śiva).