Adhyaya 19
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 1955 Verses

गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha

အဓ್ಯಾಯ ၁၉ တွင် နာရဒ မုနိက ဂဏေရှ၏ မြင့်မြတ်သော မွေးဖွားခြင်းနှင့် သတ္တိပြည့်ဝသော ဒေဝတော်ဆန်သော အကျင့်ကို ကြားသိပြီးနောက်၊ “ထို့နောက် ဘာဖြစ်သနည်း” ဟု မေးကာ ရှိဝနှင့် ရှိဝါ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ပိုမိုပြန့်ပွားစေပြီး အလွန်ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးသော အကြောင်းအရာကို တောင်းဆိုသည်။ ဘြဟ္မာသည် မေတ္တာပါသော မေးမြန်းမှုကို ချီးကျူးကာ အစီအစဉ်တကျ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ရှိဝနှင့် ရှိဝါကို ဂဏေရှနှင့် စဏ္မုခ ကုမာရ နှစ်ပါး၏ ချစ်ခင်သော မိဘများအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် လပြည့်သို့ တိုးလာသကဲ့သို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားသည်။ သားတော်နှစ်ပါးသည် မိဘစောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ပျော်ရွှင်ကြပြီး မိခင်ဖခင်အား ပရိစာရျာ (paricaryā) ဖြင့် သဒ္ဓါတရားပြည့်ဝစွာ ဝတ်ပြုကာ ပြန်လည်တုံ့ပြန်သည်။ ထို့နောက် သီးသန့်အခန်းကဏ္ဍတွင် ရှိဝနှင့် ရှိဝါသည် ချစ်ခြင်းနှင့် သေချာစဉ်းစားမှုဖြင့် သားတော်နှစ်ပါး မင်္ဂလာဆောင်နိုင်သော အရွယ်ရောက်ပြီဟု တွေးကာ၊ နှစ်ပါးလုံး၏ မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို သင့်တော်သော အချိန်နှင့် ဓမ္မတရားအတိုင်း မည်သို့ စီမံမည်ကို ဆွေးနွေးကြသည်။

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । गणेशस्य श्रुता तात सम्यग्जनिरनुत्तमा । चरित्रमपि दिव्यं वै सुपराक्रमभूषितम्

နာရဒက ပြော၏—“ချစ်သားရေ၊ ဂဏေရှ၏ မယှဉ်နိုင်သော မွေးဖွားခြင်းအကြောင်းကို အပြည့်အစုံ ကြားနာပြီးပြီ။ ထို့ပြင် အလွန်ထူးကဲသော သတ္တိဗလဖြင့် အလှဆင်ထားသော သူ၏ သာသနာတော်ဆန်သော ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ကြားနာပြီးပြီ” ဟု။

Verse 2

ततः किमभवत्तात तत्त्वं वद सुरेश्वरः । शिवाशिवयशस्स्फीतं महानन्दप्रदायकम्

“ထို့နောက် ဘာဖြစ်သနည်း ချစ်သားရေ။ နတ်တို့၏ အရှင်တော်ရေ၊ အမှန်တရားကို ပြောပါ—ရှီဝ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ပိုမိုပြန့်ပွားစေပြီး မဟာအာနန္ဒကို ပေးအပ်သော အကြောင်းကို” ဟု။

Verse 3

ब्रह्मोवाच साधु पृष्टं मुनिश्रेष्ठ भवता करुणात्मना । श्रूयतां दत्तकर्णं हि वक्ष्येऽहं ऋषिसत्तम

ဗြဟ္မာမိန့်တော်မူသည်– «အရှင် မုနိမြတ်ကြီး၊ ကရုဏာစိတ်ဖြင့် မေးမြန်းသင့်တော်လှ၏။ နားစိုက်ထောင်၍ ကြားလော့၊ အရှင် ရှိမြတ်ကြီး၊ ယခု ငါ ရှင်းလင်းမည်»။

Verse 4

शिवा शिवश्च विप्रेन्द्र द्वयोश्च सुतयोः परम् । दर्शंदर्शं च तल्लीलां महत्प्रेम समावहत्

အရှင် ဗြာဟ္မဏမြတ်ကြီး၊ ရှီဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှီဝ တို့နှစ်ပါးသည် သားနှစ်ယောက်အပေါ် မဟာမေတ္တာဖြင့် ပြည့်ဝကြ၏။ ထိုသားတို့၏ ဒေဝလီလာကို ထပ်ခါထပ်ခါ မြင်သော်လည်း စိတ်နှလုံးသည် နက်ရှိုင်းသော ချစ်ခင်မှုဖြင့် လျှံထွက်လာ၏။

Verse 5

पित्रोर्लालयतोस्तत्र सुखं चाति व्यवर्द्धत । सदा प्रीत्या मुदा चातिखेलनं चक्रतुस्सुतौ

ထိုနေရာ၌ မိဘနှစ်ပါးက ချစ်ခင်လှုပ်ရှားစွာ ပွေ့ဖက်လှုံ့ဆော်၍ ထိန်းသိမ်းကြသဖြင့် သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုသည် အလွန်တိုးပွားလာသည်။ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် အမြဲပြည့်ဝကာ သားနှစ်ယောက်သည် အစဉ်မပြတ် ကစားပျော်ရွှင်ကြသည်။

Verse 6

तावेव तनयौ तत्र माता पित्रोर्मुनीश्वर । महाभक्त्या यदा युक्तौ परिचर्यां प्रचक्रतुः

အို မုနိတို့၏ အရှင်၊ ထိုသားနှစ်ယောက်သည် ထိုနေရာ၌နေထိုင်လျက် မိခင်နှင့် ဖခင်တို့အား မဟာဘက္တိဖြင့် ပြည့်ဝကာ အလွန်သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ခြင်းကို စတင်ပြုလုပ်ကြသည်။

Verse 7

षण्मुखे च गणेशे च पित्रोस्तदधिकं सदा । स्नेहो व्यवर्द्धत महाञ्च्छुक्लपक्षे यथा शशी

ṣaṇmukha (ကာတ္တိကေယ) နှင့် ဂဏေရှ (ဂဏေသ) တို့အပေါ် မိဘနှစ်ပါး၏ ချစ်ခင်မေတ္တာသည် အမြဲတမ်း ပို၍ကြီးမားလျက်ရှိသည်။ ထိုမဟာချစ်ခြင်းသည် လင်းလက်သော လဆန်းကာလ၌ လမင်းတိုးပွားသကဲ့သို့ ဆက်လက်တိုးတက်လာသည်။

Verse 8

कदाचित्तौ स्थितौ तत्र रहसि प्रेमसंयुतौ । शिवा शिवश्च देवर्षे सुविचारपरायणौ

အို ဒေဝရ္ဓိ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ထိုနေရာ၌ပင် ရှိဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှိဝဘုရားသည် လျှို့ဝှက်စွာ အတူတကွ နေထိုင်ကာ ချစ်ခြင်းဖြင့် ပေါင်းစည်းလျက် အမြင့်ဆုံးသစ္စာကို ခွဲခြားသုံးသပ်သော နက်ရှိုင်းသည့် ဆင်ခြင်တရား၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နေကြသည်။

Verse 9

शिवा शिवावूचतुः । विवाहयोग्यौ संजातौ सुताविति च तावुभौ । विवाहश्च कथं कार्यः पुत्रयोरुभयोः शुभम्

ရှိဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှိဝဘုရားက မိန့်ကြားသည်— “ကျွန်ုပ်တို့၏ သားနှစ်ယောက်သည် ယခု အိမ်ထောင်ပြုရန် သင့်တော်သည့် အရွယ်သို့ ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် သားနှစ်ယောက်စလုံးအတွက် မင်္ဂလာအိမ်ထောင်ရေး အခမ်းအနားကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်သင့်သနည်း?”

Verse 10

षण्मुखश्च प्रियतमो गणेशश्च तथैव च । इति चिंतासमुद्विग्नौ लीलानन्दौ बभूवतुः

“Ṣaṇmukha သည် အချစ်ဆုံးဖြစ်၍ Gaṇeśa လည်း ထိုနည်းတူပင်” ဟု စဉ်းစားကြသဖြင့်၊ ထိုနှစ်ပါးသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားသော်လည်း၊ ထိုပူပန်မှုအတွင်း၌ပင် လီလာ၏ သာယာအာနန္ဒ၌ တည်နေကြ၏။

Verse 11

स्वपित्रोर्मतमाज्ञाय तौ सुतावपि संस्पृहौ । तदिच्छया विवाहार्थं बभूवतुरथो मुने

မိမိတို့၏ မိဘနှစ်ပါး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သိမြင်သဖြင့်၊ ထိုသားနှစ်ပါးလည်း စိတ်အားထက်သန်လာကြ၏။ ထို့နောက် မုနိရေ၊ မိဘတို့၏ အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီစွာ မင်္ဂလာအတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ကြ၏။

Verse 12

अहं च परिणेष्यामि ह्यहं चैव पुनः पुनः । परस्परं च नित्यं वै विवादे तत्परावुभौ

“ငါလည်း သူမကို လက်ထပ်မည်; အမှန်ပင် ငါက မကြာခဏ ‘ငါတစ်ယောက်တည်းသာ လက်ထပ်မည်’ ဟု ကြေညာ၏” ဟုဆိုကာ၊ ထိုနှစ်ပါးသည် အမြဲတမ်း အပြန်အလှန် အငြင်းပွားမှု၌ စိတ်အားထက်သန်နေကြ၏။

Verse 13

श्रुत्वा तद्वचनं तौ च दंपती जगतां प्रभू । लौकिकाचारमाश्रित्य विस्मयं परमं गतौ

ထိုစကားကို ကြားသော်၊ ကမ္ဘာလောကတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော ထိုဒေဝီဒေဝတော် ဇနီးမောင်နှံသည်၊ အပြင်ပန်းအားဖြင့် လောကဓလေ့ကို လိုက်နာသော်လည်း အလွန်အမင်း အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 14

किं कर्तव्यं कथं कार्यो विवाहविधिरेतयोः । इति निश्चित्य ताभ्यां वै युक्तिश्च रचिताद्भुता

“ဘာကို လုပ်သင့်သနည်း၊ ထိုနှစ်ပါး၏ မင်္ဂလာပွဲ အခမ်းအနားကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း” ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ ထိုနှစ်ပါးသည် အံ့ဖွယ်ကောင်းသော အကြံအစည်တစ်ရပ်ကို တကယ်တမ်း စီမံဖန်တီးကြ၏။

Verse 15

कदाचित्समये स्थित्वा समाहूय स्वपुत्रकौ । कथयामासतुस्तत्र पुत्रयोः पितरौ तदा

တစ်ခါတစ်ရံ၌ ဖခင်နှစ်ပါးသည် ထိုင်နေကြပြီး မိမိတို့၏သားနှစ်ဦးကို ခေါ်ယူကာ ထိုနေရာတွင် သားတို့အား စကားတော်ကို ပြောကြားလေ၏။

Verse 16

शिवाशिवावूचतुः । अस्माकं नियमः पूर्वं कृतश्च सुखदो हि वाम् । श्रूयतां सुसुतौ प्रीत्या कथयावो यथार्थकम्

သီဝနှင့် သီဝါ (ပါရဝတီ) မိန့်တော်မူသည်— “ယခင်က ငါတို့က သတ်မှတ်ထားသော နိယမ/သစ္စာကတိတစ်ရပ် ရှိပြီး၊ ထိုကတိသည် သင်တို့နှစ်ဦးအား အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်စေမည်။ သားကောင်းတို့၊ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် နားထောင်ကြလော့; အမှန်တရားကို ငါတို့ ပြောပြမည်”။

Verse 17

समौ द्वावपि सत्पुत्रौ विशेषो नात्र लभ्यते । तस्मात्पणः कृतश्शंदः पुत्रयोरुभयोरपि

သားကောင်းနှစ်ဦးလုံးသည် တူညီကြ၍ ဤနေရာ၌ ကွာခြားချက် မတွေ့ရ။ ထို့ကြောင့် လောင်းကစားသဘောတူညီချက်နှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကတိသည် သားနှစ်ဦးလုံးအပေါ် တူညီစွာ သက်ရောက်စေသည်။

Verse 18

यश्चैव पृथिवीं सर्वां क्रांत्वा पूर्वमुपाव्रजेत् । तस्यैव प्रथमं कार्यो विवाहश्शुभलक्षणः

ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို အရင်ဆုံး လှည့်လည်ကျော်ဖြတ်ပြီး ပြန်လည်ရောက်လာသူ၏ မင်္ဂလာဆောင်ကို အရင်ဆုံး ပြုလုပ်ရမည်၊ မင်္ဂလာလက္ခဏာကောင်းများဖြင့် ပြည့်စုံစေ၍။

Verse 19

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शरजन्मा महाबलः । जगाम मन्दिरात्तूर्णं पृथिवीक्रमणाय वै

ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်— ထိုစကားတော်ကို ကြားသော်၊ ရေမြက်/မြက်တောမှ မွေးဖွားသော မဟာဗလရှိသူ ကုမာရ (ကာရ္တိကေယ) သည် ကမ္ဘာမြေလှည့်လည်ရန် ရည်ရွယ်ကာ နန်းတော်မှ ချက်ချင်း မြန်မြန်ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 20

गणनाथश्च तत्रैव संस्थितो बुद्धिसत्तमः । सुबुद्ध्या संविचारर्येति चित्त एव पुनः पुनः

ထိုနေရာ၌ပင် ဂဏနာထ (သခင် ဂဏေရှ) သည် ဉာဏ်ခွဲခြားမှုအမြင့်ဆုံးသူအဖြစ် ထိုင်နေ하였다။ ထို့နောက် မိမိစိတ်အတွင်း၌ ထပ်ခါထပ်ခါ အလွန်ကောင်းမွန်သော ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ်စဉ်းစားလေ၏။

Verse 21

किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं लंघितुं नैव शक्यते । क्रोशमात्रं गतः स्याद्वै गम्यते न मया पुनः

«ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ၊ ဘယ်ကို သွားရမလဲ။ ဤအတားအဆီးကို လုံးဝ မကျော်လွှားနိုင်။ ကရိုးရှ (krośa) တစ်ခန့်သာ သွားခဲ့သော်လည်း ငါ မ आगे ဆက်မသွားနိုင်တော့»။

Verse 22

किं पुनः पृविवीमेतां क्रांत्वा चोपार्जितं सुखम् । विचार्येति गणेशस्तु यच्चकार शृणुष्व तत्

«ဒါဆိုလျှင် ဤမြေကြီးတစ်လုံးကို အနိုင်ယူကာ ရရှိမည့် သုခက ဘာအကျိုးရှိမလဲ» ဟု ဂဏေရှသည် စဉ်းစားလေ၏။ ထို့နောက် သူပြုလုပ်သည့်အရာကို နားထောင်လော့။

Verse 23

स्नानं कृत्वा यथान्यायं समागत्य स्वयं गृहम् । उवाच पितरं तत्र मातरं पुनरेव सः

ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ရေချိုးပြီး ကိုယ်တိုင်အိမ်သို့ ပြန်လာကာ ထိုနေရာတွင် ဖခင်ကိုလည်းကောင်း မိခင်ကိုလည်းကောင်း ထပ်မံ၍ ပြောကြားလေ၏။

Verse 24

गणेश उवाच । आसने स्थापिते ह्यत्र पूजार्थं भवतोरिह । भवंतौ संस्थितौ तातौ पूर्य्यतां मे मनोरथः

ဂဏေရှက မိန့်တော်မူသည်။ «ဤနေရာ၌ ပူဇော်ပွဲအတွက် အာသနကို တင်ထားပြီးပြီ။ ထို့ကြောင့် အလေးအမြတ်ထားရသော ဖခင်နှစ်ပါးတို့၊ ဤနေရာ၌ ထိုင်တော်မူကြပါ၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်အတွင်းဆန္ဒ ပြည့်စုံစေပါ»။

Verse 25

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य पार्वतीपरमेश्वरौ । अस्थातामासने तत्र तत्पूजाग्रहणाय वै

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ «ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ပါဝတီနှင့် ပရမေရှဝရ (ရှီဝဘုရား) တို့သည် ထိုအာသနအနီး၌ ထ၍ ရပ်တော်မူကြပြီး၊ ထိုပူဇော်မှုကို လက်ခံရန် အမှန်တကယ် ပြင်ဆင်တော်မူကြသည်»။

Verse 26

तेनाथ पूजितौ तौ च प्रक्रान्तौ च पुनः पुनः । एवं च कृतवान् सप्त प्रणामास्तु तथैव सः

ထို့နောက် သူသည် ထိုနှစ်ပါးကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ၊ ထိုနှစ်ပါးလည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ထွက်ခွာကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် သူလည်း လေးစားစွာဖြင့် အကြိမ်ခုနစ်ကြိမ် ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ခဲ့သည်။

Verse 27

बद्धांजलिरथोवाच गणेशो बुद्धिसागरः । स्तुत्वा बहु तिथस्तात पितरौ प्रेमविह्वलौ

ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော ဂဏေရှသည် လက်အုပ်ချီ၍ မိန့်တော်မူ၏။ မိဘနှစ်ပါးကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ မေတ္တာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားလွန်ကဲသွားသည်။

Verse 28

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितस्त्वं च शृणु मे परमं वचः । शीघ्रं चैवात्र कर्तव्यो विवाहश्शोभनो मम

ဂဏေရှက မိန့်တော်မူသည်။ «အို မိခင်တော်၊ အို ဖခင်တော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး တောင်းဆိုချက်ကို နားထောင်တော်မူပါ။ ဤနေရာ၌ပင် ယခုချက်ချင်း ကျွန်ုပ်၏ မင်္ဂလာလက်ထပ်ပွဲကို အလျင်အမြန် စီစဉ်ပေးတော်မူပါ»။

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा गणेशस्य महात्मनः । महाबुद्धिनिधिं तं तौ पितरावूचतुस्तदा

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—ဤသို့ မဟာအတ္တမ ဂဏေရှ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ အလွန်ကြီးမားသော ဉာဏ်ပညာ၏ خز خز خز (ဘဏ္ဍာ) ဖြစ်သော ထိုသူအား မိဘနှစ်ပါးက ထိုအခါ ပြန်လည် ပြောဆိုကြသည်။

Verse 30

शिवा शिवावूचतुः । प्रक्रामेत भवान्सम्यक्पृथिवीं च सकाननाम् । कुमारो गतवांस्तत्र त्वं गच्छ पुर आव्रज

ရှီဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှီဝက ပြောကြသည်—“သင်သည် တောတောင်များပါဝင်သော မြေကြီးတစ်လျှောက်ကို မှန်ကန်စွာ လှည့်လည်သွားပါစေ။ ကုမာရသည် ထိုနေရာသို့ သွားနှင့်ပြီးပြီ; သင်လည်း သွား၍ မြို့သို့ ပြန်ဝင်လာပါ။”

Verse 31

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा पित्रोर्गणपति द्रुतम् । उवाच नियतस्तत्र वचनं क्रोधसंयुतः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ မိဘတို့၏စကားကို ထိုသို့ကြားပြီးနောက် ဂဏပတိသည် စိတ်တည်ငြိမ်သော်လည်း လျင်မြန်စွာ ထိုနေရာ၌ပင် ပြန်လည်မိန့်ကြားရာ၌ ဒေါသအာရုံပါဝင်လျက်ရှိ၏။

Verse 32

गणेश उवाच । भो मातर्भो पितर्धर्मरूपौ प्राज्ञौ युवां मतौ । धर्मतः श्रूयतां सम्यक् वचनं मम सत्तमौ

ဂဏေရှက မိန့်သည်။ «အို မိခင်၊ အို ဖခင်—သင်တို့နှစ်ဦးကို ဓမ္မ၏ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် ပညာရှိများဟု ယူဆကြသည်။ ထို့ကြောင့် အကောင်းဆုံးသောသူတို့၊ ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော ငါ၏စကားကို သေချာစွာ နားထောင်ပါ»။

Verse 33

मया तु पृथिवी क्रांता सप्तवारं पुनः पुनः । एवं कथं ब्रुवाते वै पुनश्च पितराविह

«ငါသည် အမှန်တကယ် မြေကြီးတစ်လွှားကို ခုနစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ထပ်ခါထပ်ခါ လှည့်လည်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ရှိလျက်နှင့် မိဘနှစ်ပါးသည် ဤနေရာ၌ ဘယ်လိုကြောင့် ထိုကဲ့သို့ မဟုတ်သကဲ့သို့ ပြောဆိုကြသနည်း»။

Verse 34

ब्रह्मोवाच । तद्वचस्तु तदा श्रुत्वा लौकिकीं गतिमाश्रितौ । महालीलाकरौ तत्र पितरावूचतुश्च तम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—ထိုအခါ ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ လောကီသဘော သာမန်အနေအထားကို ခံယူထားသော နှစ်ဦး၊ မဟာလီလာတော်ကို ဆောင်ရွက်သူ မိဘနှစ်ပါးသည် ထိုနေရာ၌ သူ့အား ပြောကြားလေ၏။

Verse 35

पितरावूचतुः । कदा क्रांता त्वया पुत्र पृथिवी सुमहत्तरा । सप्तद्वीपा समुद्रांता महद्भिर्गहनैयुता

မိဘနှစ်ပါးက ပြောသည်—“အို သားရေ၊ သမုဒ္ဒရာတို့ဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး၊ ဒွိပ ခုနစ်ခုပါဝင်ကာ၊ ကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ် နေရာများဖြင့် ပြည့်နှက်သော ဤအလွန်ကျယ်ဝန်းသည့် မြေကြီးကို မင်း ဘယ်အချိန်က ခြေလှမ်းဖြင့် လှမ်းကျော်ခဲ့သနည်း?”

Verse 36

ब्रह्मोवाच । तयोरेवं वचः श्रुत्वा शिवाशंकरयोर्मुने । महाबुद्धिनिधिः पुत्रो गणेशो वाक्यमब्रवीत्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—အို မုနိရေ၊ ထိုသို့ ရှီဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှင်ကရ (ရှီဝ) တို့၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ သူတို့၏ သား ဂဏေရှသည် မဟာဉာဏ်ပညာ မကုန်ခန်းသော خزာနာတော်ဖြစ်၍ စကားဆိုလေ၏။

Verse 37

गणेश उवाच । भवतोः पूजनं कृत्वा शिवाशंकरयोरहम् । स्वबुद्ध्या हि समुद्रान्तपृध्वीकृतपरिक्रमः

ဂဏေရှက ပြောသည်—“ရှီဝါနှင့် ရှင်ကရ တို့ဖြစ်သော သင်တို့နှစ်ပါးကို ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ ငါသည် ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်သိမြင်မှုဖြင့် သမုဒ္ဒရာအဆုံးတိုင်အောင် မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို ပရဒက္ခိဏာ ပြုလုပ်ပြီးစီးခဲ့သည်။”

Verse 38

इत्येवं वचनं देवे शास्त्रे वा धर्मसञ्चये । वर्त्तते किं च तत्तथ्यं नहि किं तथ्यमेव वा

ဤသို့သောဆိုချက်သည် သခင်ဘုရား၏ဝစနာ၌လည်းကောင်း၊ ဓမ္မကိုစုစည်းထားသော သာသနာကျမ်းများ၌လည်းကောင်း တွေ့ရသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်မှန်ကန်သလော၊ မမှန်ကန်သလော၊ သို့မဟုတ် ထိုအရာတစ်ခုတည်းသာ သစ္စာတရားဖြစ်သလော။

Verse 39

पित्रोश्च पूजनं कृत्वा प्रक्रांतिं च करोति यः । तस्य वै पृथिवीजन्यफलं भवति निश्चितम्

ပိတೃ (Pitṛs) အဘိုးအဘွားဝိညာဉ်များကို ပူဇော်ကန်တော့ပြီးနောက် ထွက်ခွာခြင်း/ခရီးစတင်ခြင်း၏ ရိုးရာကိစ္စကို သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်သူအတွက် မြေမှပေါက်ဖွားသော အကျိုး—လောကီစည်းစိမ်နှင့် ထင်ရှားသောရလဒ်—ကို မလွဲမသွေ ရရှိမည်ဟု သေချာသည်။

Verse 40

अपहाय गृहे यो वै पितरौ तीर्थमाव्रजेत् । तस्य पापं तथा प्रोक्तं हनने च तयोर्यथा

မိဘတို့ကို အိမ်၌ပစ်ထား၍ တီရ္ထ (tīrtha) ဘုရားဖူးသွားသူ၏ အပြစ်သည် မိဘတို့ကို သတ်ခြင်းနှင့် တူညီကြောင်း ဟောကြားထားသည်။

Verse 41

पुत्रस्य च महत्तीर्थं पित्रोश्चरणपंकजम् । अन्यतीर्थं तु दूरे वै गत्वा सम्प्राप्यते पुनः

သားအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထမှာ မိဘတို့၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ပင် ဖြစ်သည်။ အခြားတီရ္ထများကိုတော့ အဝေးသို့ ထပ်ခါထပ်ခါ သွားမှသာ ရောက်နိုင်သည်။

Verse 42

इदं संनिहितं तीर्थं सुलभं धर्मसाधनम् । पुत्रस्य च स्त्रियाश्चैव तीर्थं गेहे सुशोभनम्

ဤတီရ္ထသည် အနီးကပ်တည်ရှိ၍ လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်သကဲ့သို့ ဓမ္မကို ပြည့်စုံစေသော နည်းလမ်းကောင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သားနှင့် မယားအတွက်လည်း အိမ်တွင်း၌ တည်သော ဤတီရ္ထသည် မင်္ဂလာနှင့် အလှတရားကို တိုးပွားစေသည်။

Verse 43

इति शास्त्राणि वेदाश्च भाषन्ते यन्निरंतरम् । भवद्भ्यां तत्प्रकर्त्तव्यमसत्यं पुनरेव च

“ဤသို့ပင် သာස්တရများနှင့် ဝေဒများက အစဉ်မပြတ် ဟောကြားကြသည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့နှစ်ဦးသည် ထိုအတိုင်းပင် လုပ်ဆောင်ရမည်၊ ထပ်မံ၍ မုသားကို မမှီခိုကြနှင့်” ဟု ဆို၏။

Verse 44

भवदीयं त्विदं रूपमसत्यं च भवेदिह । तदा वेदोप्यसत्यो वै भवेदिति न संशयः

ဤလောက၌ သင်၏ဤရုပ်သဏ္ဌာန်သည် မမှန်ကန် မဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် ဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ ထိုအခါ ဝေဒတော်ကိုယ်တိုင်ပင် မမှန်ကန်သွားမည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 45

शीघ्रं च भवितव्यो मे विवाहः क्रियतां शुभः । अथ वा वेदशास्त्रञ्च न्यलीकं कथ्यतामिति

«ကျွန်ုပ်၏ မင်္ဂလာပွဲကို အလျင်အမြန် စီစဉ်ပေးပါ; ဤမင်္ဂလာအခမ်းအနားကို ကောင်းမြတ်စွာ ကျင်းပပါ။ မဟုတ်လျှင် ဝေဒနှင့် သာသနာကျမ်းများကို မမှန်ကန်ဟု ကြေညာပါ»။

Verse 46

द्वयोः श्रेष्ठतमं मध्ये यत्स्यात्सम्यग्विचार्य तत् । कर्तव्यं च प्रयत्नेन पितरौ धर्मरूपिणौ

«နှစ်ခုအနက် အကောင်းဆုံးလမ်းကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး၊ ထိုအရာကို အားထုတ်ကြိုးစား၍ လုပ်ဆောင်ရမည်—အဘနှင့် အမိတို့သည် ဓမ္မ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်တော်ပင် ဖြစ်ကြသည်»။

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा पार्वतीपुत्रस्स गणेशः प्रकृष्टधीः । विरराम महाज्ञानी तदा बुद्धिमतां वरः

«ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—ဤသို့ ပြောပြီးနောက်၊ ပါရဝတီ၏ သားတော် ဂဏေရှာသည် ဉာဏ်ပညာ ထူးချွန်သူဖြစ်၍ ထိုအခါ တိတ်ဆိတ်သွား၏; မဟာပညာရှိ၊ ဉာဏ်ရှိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးပင် ဖြစ်သည်»။

Verse 48

तौ दंपती च विश्वेशौ पार्वतीशंकरौ तदा । इति श्रुत्वा वचस्तस्य विस्मयं परमं गता

«ထိုအခါ ကမ္ဘာလောက၏ အရှင်တို့ဖြစ်သော ပါရဝတီနှင့် ရှင်ကရ (ရှီဝ) တို့ အရှင်မောင်နှံသည် သူ၏စကားကို ကြားသော် အလွန်အမင်း အံ့ဩသွားကြသည်»။

Verse 49

ततः शिवा शिवश्चैव पुत्रं बुद्धिविचक्षणम् । सुप्रशस्योचतुः प्रीत्या तौ यथार्थप्रभाषिणम्

ထို့နောက် ရှိဝါ (ပါရဝတီ) နှင့် ရှိဝတော်မူတို့သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လျက်၊ အမှန်နှင့် သင့်လျော်သည့်စကားကို ပြောသော ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သည့် သားတော်ကို အလွန်ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 50

शिवाशिवावूचतुः । पुत्र ते विमला बुद्धिस्समुत्पन्ना महात्मनः । त्वयोक्तं यद्वचश्चैव ततश्चैव च नान्यथा

ရှီဝနှင့် ရှီဝါက မိန့်တော်မူသည်– «အို သားတော်၊ မဟာအတ္တမန်၊ သန့်ရှင်းမလွဲသော ဉာဏ်ပညာသည် သင်၌ ပေါ်ထွန်းလာပြီ။ သင်ပြောသော စကားသည် ထိုသို့ပင် အမှန်တကယ်ဖြစ်၍ အခြားမရှိ» ဟု။

Verse 51

समुत्पन्ने च दुःखे च यस्य बुद्धिर्विशिष्यते । तस्य दुखं विनश्येत सूर्ये दृष्टे यथा तमः

ဒုက္ခ ပေါ်လာသောအခါ ဉာဏ်ခွဲခြားသိမြင်မှုက ကြည်လင်တည်ငြိမ်လာသူ၏ ဒုက္ခသည် ပျောက်ကွယ်သွားသည်၊ နေကိုမြင်သကဲ့သို့ အမှောင်ပျောက်သွားသကဲ့သို့။ ရှိုင်ဝ စိဒ္ဓာန္တအမြင်အရ ဤ «အမြင့်ဘုဒ္ဓိ» သည် ပတိ (ရှီဝ) နှင့်ညီသော မှန်ကန်သဘောပေါက်မှုဖြစ်၍ ပာရှကို ဖြတ်တောက်ကာ ဝမ်းနည်းမှုကို လျော့ပျောက်စေသည်။

Verse 52

बुद्धिर्यस्य बलं तस्य निर्बुद्धेस्तु कुतो बलम् । कूपे सिंहो मदोन्मत्तश्शशकेन निपातितः

ဉာဏ်ခွဲခြားသိမြင်မှုရှိသူအတွက် ထိုဘုဒ္ဓိပင် အမှန်တကယ်သော အားအင်ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်မရှိသူအတွက်တော့ အားအင်သည် ဘယ်ကလာမည်နည်း။ မာန်တက်၍ မူးယစ်နေသော ခြင်္သေ့တောင် သာမန် ယုန်တစ်ကောင်ကြောင့် ရေတွင်းထဲသို့ ကျသွားခဲ့သည်။

Verse 53

वेदशास्त्रपुराणेषु बालकस्य यथोदितम् । त्वया कृतं तु तत्सर्वं धर्मस्य परिपालनम्

ဗေဒ၊ သာස්တရ၊ ပုရာဏတို့တွင် ကလေးအကြောင်း ကြေညာထားသကဲ့သို့၊ သင်သည် ထိုအရာအားလုံးကို အမှန်တကယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်—ဤသည်ပင် ဓမ္မကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 54

सम्यक्कृतं त्वया यच्च तत्केनापि भवेदिह । आवाभ्यां मानितं तच्च नान्यथा क्रियतेऽधुना

«ဤနေရာ၌ သင်က မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သမျှကို အခြားမည်သူမျှ မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါ။ ထို့ပြင် ၎င်းကို ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးက အတည်ပြု၍ ဂုဏ်ပြုထားပြီးဖြစ်သဖြင့် ယခုမှစ၍ အခြားနည်းဖြင့် မပြောင်းလဲတော့ပါ»။

Verse 55

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा तौ समाश्वास्य गणेशं बुद्धिसागरम् । विवाहकरणे चास्य मतिं चक्रतुरुत्तमाम्

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်– ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူတို့နှစ်ပါးသည် ဉာဏ်ပညာ၏ သမုဒ္ဒရာဖြစ်သော ဂဏေရှာကို သက်သာစေကာ မင်္ဂလာစီစဉ်ခြင်းကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရန် အကောင်းဆုံးသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေ하였다။

Frequently Asked Questions

The chapter foregrounds Śiva and Śivā’s private deliberation that their sons Gaṇeśa and Ṣaṇmukha have become marriageable and that their marriages should be arranged auspiciously.

It presents household līlā as dharma-instruction: affectionate parenting and filial paricaryā become models for devotional discipline, while marriage planning signals the sacrality of life-stage rites.

Gaṇeśa and Ṣaṇmukha are highlighted as divine sons; Śiva and Śivā appear as reflective parents, and Brahmā functions as the authoritative narrator responding to Nārada’s inquiry.