युद्धप्रसङ्गः—देवगणयुद्धे शिवविष्णुसंयोगः / Battle Episode—Śiva–Viṣṇu Convergence in the Devas’ Conflict

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा महेशानो भक्तानुग्रहकारकः । त्वद्वाचा युदकामोभूत्तेन बालेन नारद

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—ဤသို့ကြားပြီးနောက်၊ မဟေရှာနသည် ဘက္တများကို ကရုဏာပေးတတ်သူဖြစ်၍၊ နာရဒအို၊ သင်၏စကားနှင့် ထိုကလေးကြောင့် စစ်ပွဲကို လိုလားလာ하였다။

Verse 2

विष्णुमाहूय संमंत्र्य बलेन महता युतः । सामरस्सम्मुखस्तस्याप्यभूद्देवस्त्रिलोचनः

ဗိဿနုကို ခေါ်ယူ၍ အကြံပေးဆွေးနွေးပြီး၊ အင်အားကြီးမားစွာ တပ်ဆင်လျက် စာမရသည် သူ့ရှေ့တွင် ရင်ဆိုင်ရပ်တည်하였다။ ထိုအခါ သုံးမျက်စိရှင် သီဝဘုရားလည်း သူ့ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 3

देवाश्च युयुधुस्तेन स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । महाबला महोत्साहाश्शिवसद्दृष्टिलोकिताः

သီဝဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရလျက် ဒေဝတော်တို့သည် သူနှင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ အင်အားကြီးမား၍ စိတ်အားထက်သန်ကြီးမားသော သူတို့ကို သီဝဘုရား၏ မင်္ဂလာမြင်ကွင်းတော်က ကြည့်ရှုထောက်ပံ့၍ သတ္တိတိုးစေ၏။

Verse 4

युयुधेऽथ हरिस्तेन महाबलपराक्रमः । महादेव्यायुधो वीरः प्रवणः शिवरूपकः

ထို့နောက် အင်အားနှင့် သတ္တိဗလကြီးမားသော ဟရီသည် သူနှင့် တိုက်ခိုက်၏။ မဟာဒေဝီ၏ လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်သော ထိုသူရဲကောင်းသည် သစ္စာတည်ကြည်၍ သီဝ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 5

यष्ट्या गणाधिपस्सोथ जघानामरपुङ्गवान् । हरिं च सहसा वीरश्शक्तिदत्तमहाबलः

ထို့နောက် သက္တိ၏ အားတော်ကြီးဖြင့် မဟာဗလရရှိသော ဂဏာတို့၏ အုပ်ချုပ်သူကြီးသည် တောင်တံဖြင့် ဒေဝတို့အထဲမှ အထွတ်အမြတ်ကို ထိုးနှက်ချေမှုန်းကာ၊ ချက်ချင်းတက်ကြွစွာ ဟရီ (ဗိဿနု) ကိုလည်း ထိုးနှက်တော်မူ၏။

Verse 6

सर्वेऽमरगणास्तत्र विकुंठितबला मुने । अभूवन् विष्णुना तेन हता यष्ट्या पराङ्मुखाः

အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ ဒေဝအစုအဝေးအားလုံး၏ အင်အားသည် ပျက်စီးကွဲကြေသွား၏။ ထိုဗိဿနု၏ တောင်တံဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် သူတို့သည် မျက်နှာလွှဲကာ ထွက်ပြေးသွားကြ၏။

Verse 7

शिवोपि सह सैन्येन युद्धं कृत्वा चिरं मुने । विकरालं च तं दृष्ट्वा विस्मयं परमं गतः

အို မုနိ၊ ရှိဝတော်မူသော်လည်း မိမိစစ်တပ်နှင့်အတူ ကြာရှည်စွာ စစ်တိုက်ပြီးနောက်၊ ထိုကြောက်မက်ဖွယ်သူကို မြင်သော် အလွန်အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်တော်မူ၏။

Verse 8

छलेनैव च हंतव्यो नान्यथा हन्यते पुनः । इति बुद्धिं समास्थाय सैन्यमध्ये व्यवस्थितः

«လှည့်ကွက်ဖြင့်သာ သတ်ရမည်၊ အခြားနည်းဖြင့် ထပ်မံမသတ်နိုင်» ဟု ဆုံးဖြတ်စိတ်ကို ခိုင်မြဲစွာထား၍ စစ်တပ်အလယ်၌ တည်နေ하였다။

Verse 9

शिवे दृष्टे तदा देवे निर्गुणे गुणरूपिणि । विष्णौ चैवाथ संग्रामे आयाते सर्वदेवताः

ထိုအခါ နိရ္ဂုဏဖြစ်သော်လည်း ဂုဏရုပ်ကိုလည်း ခံယူတတ်သော ဒေဝရှီဝကို မြင်တွေ့ကြသော်၊ ဗိဿနုနှင့် စစ်ပွဲ စတင်လာချိန်တွင် ဒေဝတားအားလုံးလည်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 10

गणाश्चैव महेशस्य महाहर्षं तदा ययुः । सर्वे परस्परं प्रीत्या मिलित्वा चक्रुरुत्सवम्

ထိုအခါ မဟေရှ၏ ဂဏများသည် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။ အားလုံးသည် အပြန်အလှန် ချစ်ခင်ပျော်ရွှင်စွာ စုပေါင်း၍ ပွဲတော်ကို ကျင်းပကြ၏။

Verse 11

अथ शक्तिसुतो वीरो वीरगत्या स्वयष्टितः । प्रथम पूजयामास विष्णुं सर्वसुखावहम्

ထို့နောက် သက္တိ၏ သားတော် သူရဲကောင်းသည် သူရဲကောင်း၏ သန္နိဋ္ဌာန်ဖြင့် တည်ကြည်ကာ ကိုယ်တိုင် စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ပြု၍ ပထမဦးစွာ ဗိဿနုကို ပူဇော်လေ၏—အကျိုးကောင်းချမ်းသာ အားလုံးကို ပေးသနားတော်မူသော အရှင်။

Verse 12

अहं च मोहयिष्यामि हन्यतां च त्वया विभो । छलं विना न वध्योऽयं तामसोयं दुरासदः

«ငါလည်း သူ့ကို မောဟဖြစ်စေမည်။ ထို့နောက် အို အင်အားကြီးသော အရှင်၊ သင်က သူ့ကို သတ်ပါ။ လှည့်ကွက်မပါဘဲ ဤသူကို မသတ်နိုင်—သူသည် တမသ သဘောရှိ၍ အလွန်ခက်ခဲစွာ အနိုင်ယူရသူ» ဟု ဆို၏။

Verse 13

इति कृत्वा मतिं तत्र सुसंमंत्र्य च शंभुना । आज्ञां प्राप्याऽभवच्छैवी विष्णुर्मोहपरायणः

ဤသို့ ထိုနေရာ၌ စိတ်ဆုံးဖြတ်ကာ သမ္ဘူနှင့် အပြည့်အဝ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီးနောက်၊ အမိန့်တော်ကို လက်ခံရရှိသဖြင့် ဗိဿနုသည် ရှိုင်ဝသဘောကို ခံယူကာ မောဟ (လှည့်ဖြားမှု) အလုပ်တော်၌ ရှီဝ၏ သဘောတော်အတိုင်း အာရုံစိုက်လေ၏။

Verse 14

शक्तिद्वयं तथा लीनं हरिं दृष्ट्वा तथाविधम् । दत्त्वा शक्तिबलं तस्मै गणेशायाभवन्मुने

အို မုနိရေ၊ ဟရီ (ဗိဿနု) သည် စက္တိနှစ်ပါး ပေါင်းလျက် စိမ့်ဝင်နေသည်ကို မြင်၍၊ ထိုစက္တိ၏ အင်အားကို ဂဏေရှာထံ ပေးအပ်သဖြင့် ဂဏေရှာသည် အင်အားပြည့်ဝလာ၏။

Verse 15

शक्तिद्वयेऽथ संलीने यत्र विष्णुः स्थितस्स्वयम् । परिघं क्षिप्तवांस्तत्र गणेशो बलवत्तरः

စက္တိနှစ်ပါး ပေါင်းစည်းသွားသောအခါ၊ ဗိဿနုကိုယ်တိုင် ရပ်နေသည့် ထိုနေရာ၌ပင်၊ အင်အားပိုမိုကြီးမားသော ဂဏေရှာသည် သံတုတ် (ပရိဃ) ကို ထိုဘက်သို့ ပစ်လွှတ်하였다။

Verse 16

इति श्रीशिवपुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे गणेशयुद्धगणेशशिरश्छेदन वर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝပုရာဏ» ၏ ဒုတိယပိုင်း ရုဒ္ရသံဟိတာ အတွင်း၊ စတုတ္ထခွဲ ကုမာရခဏ္ဍ၌ «ဂဏေရှာနှင့် စစ်ပွဲနှင့် ဂဏေရှာ၏ ခေါင်းဖြတ်ခြင်း အကြောင်းဖော်ပြချက်» ဟူသော ဆယ့်ခြောက်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 17

एकतस्तन्मुखं दृष्ट्वा शंकरोप्याजगाम ह । स्वत्रिशूलं समादाय सुक्रुद्धो युद्धकाम्यया

ထိုမျက်နှာကို တစ်ဖက်၌ မြင်လျှင် သင်္ကရ (ရှီဝ) လည်း ရှေ့တိုးလာ၏။ မိမိ၏ တြိရှူလကို ကိုင်ဆောင်ကာ အလွန်ဒေါသထွက်၍ စစ်ပွဲဝင်လိုစိတ်ဖြင့် ရှေ့သို့ ချီတက်၏။

Verse 18

स ददर्शागतं शंभुं शूलह्स्तं महेश्वरम् । हंतुकामं निजं वीरश्शिवापुत्रो महाबलः

ထိုအခါ မဟာဗလရှိသော သူရဲကောင်း၊ ရှီဝာ၏ သားတော်သည် လက်၌ တြိရှူလကို ကိုင်ထားသော သမ္ဘု မဟေရှဝရ ရောက်လာသည်ကို မြင်၏။ ထိုသခင်သည် သူ့ကို သတ်လိုစိတ်ရှိ၏။

Verse 19

शक्त्या जघान तं हस्ते स्मृत्वा मातृपदांबुजम् । स गणशो महावीरश्शिवशक्तिप्रवर्द्धितः

မိခင်၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရလျက်၊ သူသည် လက်ဖြင့် အင်အားတန်ခိုးဖြင့် ထိုးနှက်၏။ ထိုဂဏများအနက် မဟာသူရဲကောင်းသည် ရှီဝ၏ သဗ္ဗတန်ခိုး (ရှီဝ-ရှက္တိ) ဖြင့် အားတက်ကာ အနိုင်ရ၏။

Verse 20

त्रिशूलं पतितं हस्ताच्छिवस्य परमात्मनः । दृष्ट्वा सदूतिकस्तं वै पिनाकं धनुराददे

အထွတ်အမြတ် အတ္တမ (ရှီဝ) ၏ လက်မှ တြိရှူလ ကျသွားသည်ကို မြင်လျှင်၊ စဒူတိကသည် ထိုပိနာက ဓနုကို ယူဆောင်ကိုင်၏။

Verse 21

तमप्यपातयद्भूमौ परिघेण गणेश्वरः । हताः पंच तथा हस्ताः पञ्चभिश्शूलमाददे

ထို့နောက် ဂဏေရှဝရသည် သံတုတ်ဖြင့် သူ့ကို မြေပြင်သို့ လဲကျစေ၏။ လက်ငါးဖက် ဖြတ်ကျသွားသောအခါ ကျန်သော လက်ငါးဖက်ဖြင့် တြိရှူလကို ဆုပ်ကိုင်ကာ တိုက်ပွဲကို ဆက်လက်ပြု၏။

Verse 22

अहो दुःखतरं नूनं संजातमधुना मम । भवेत्पुनर्गणानां किं भवाचारी जगाविति

အို—ယခု ငါ့အတွက် ပိုမိုကြီးမားသော ဝမ်းနည်းမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာပြီ။ ထို့နောက် သီဝ၏ ဂဏာတို့သည် ထပ်မံ၍ ဘာဖြစ်မည်နည်း—ဟု ဘဝာစာရီက ပြောဆို하였다။

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे वीरः परिघेण गणेश्वरः । जघान सगणान् देवान्शक्तिदत्तबलान्वितः

ထိုတွေ့ဆုံတိုက်ခိုက်မှုအလယ်၌ ဗီရသတ္တိရှိသော ဂဏေရှာသခင်သည် ရှက္တိ၏ ပေးအပ်သော အင်အားဖြင့် အားပြည့်ကာ သံတုတ်ကို ကိုင်၍ ဒေဝတို့ကို သူတို့၏ အဖွဲ့အပါအဝင် ထိုးနှက်၍ လဲကျစေ하였다။

Verse 24

गता दशदिशो देवास्सगणा परिघार्द्दिताः । न तस्थुस्समरे केपि तेनाद्भुतप्रहा रिणा

ထိုအံ့ဩဖွယ် တိုက်ခိုက်သူ၏ ထိုးနှက်ချက်များကြောင့် ဒေဝတို့သည် အဖွဲ့အပါအဝင် သံတုတ်ဒဏ်ခံရကာ ဒသဒိသအနှံ့ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။ စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် သူ့ရှေ့၌ တစ်ယောက်မျှ မတည်နိုင်ခဲ့။

Verse 25

विष्णुस्तं च गणं दृष्ट्वा धन्योयमिति चाब्रवीत् । महाबलो महावीरो महाशूरो रणप्रियः

ထိုဂဏကို မြင်လျှင် သခင်ဗိဿဏုက «ဤသူသည် အမှန်တကယ် ကံကောင်းမြတ်သူပင်—အင်အားကြီးမား၍ ဗီရသတ္တိပြည့်ဝ၊ စစ်သူရဲကောင်းကြီး၊ စစ်ပွဲကို နှစ်သက်သူ» ဟု မိန့်တော်မူ하였다။

Verse 26

बहवो देवताश्चैव मया दृष्टास्तथा पुनः । दानवा बहवो दैत्या यक्षगंधर्वराक्षसाः

«ငါသည် ဒေဝများကို မကြာခဏ ထပ်မံမြင်တွေ့ခဲ့၏။ ထိုနည်းတူ ဒာနဝများ၊ ဒೈတျများ အများအပြားကိုလည်း မြင်ခဲ့ပြီး ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရာက္ခသတို့ကိုပါ တွေ့မြင်ခဲ့၏» ဟု ဆို하였다။

Verse 27

नैतेन गणनाथेन समतां यांति केपि च । त्रैलोक्येऽप्यखिले तेजो रूपशौर्यगुणादिभिः

ဤဂဏနတ်မင်းနှင့် မည်သူမျှ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်ပါ။ လောကသုံးပါးလုံးတွင် သူ၏ တောက်ပမှု၊ အလှအပနှင့် ရဲစွမ်းသပ်တိကို မည်သူမျှ မမီပါ။

Verse 28

एवं संब्रुवतेऽमुष्मै परिघं भ्रामयन् स च । चिक्षेप विष्णवे तत्र शक्तिपुत्रो गणेश्वरः

ထိုသို့ပြောဆိုနေစဉ် ရှက္တီ၏သားတော် ဂဏေသွာရသည် သံပုဆိန်ကို ဝှေ့ယမ်း၍ ဗိဿနိုးနတ်မင်းထံသို့ ပစ်လွှတ်လိုက်၏။

Verse 29

चक्रं गृहीत्वा हरिणा स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । तेन चक्रेण परिघो द्रुतं खंडीकृतस्तदा

ထို့နောက် ဟရီ (ဗိဿနု) သည် စက်ရ (ဒစ္စက) ကို ကိုင်ယူကာ သီဝဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရလျက်၊ ထိုစက်ရဖြင့် သံတုတ် (ပရိဃ) ကို လျင်မြန်စွာ ခွဲခြမ်းပျက်စီးစေ하였다။

Verse 30

खंडं तु परिघस्यापि हरये प्राक्षिपद्गणः । गृहीत्वा गरुडेनापि पक्षिणा विफलीकृतः

ထို့နောက် ဂဏ (သီဝ၏ စစ်သည်) သည် သံတုတ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ဟရီ (ဗိဿနု) ထံသို့ ပစ်လွှတ်하였다။ သို့သော် ဂရုဍ (ငှက်မဟာ) က ဖမ်းယူ၍ ထိုတိုက်ခိုက်မှုကို အကျိုးမရှိအောင် ပြုလုပ်하였다။

Verse 31

एवं विचरितं कालं महावीरावुभावपि । विष्णुश्चापि गणश्चैव युयुधाते परस्परम्

ဤသို့ အချိန်ကာလ လွန်သွားသော်လည်း မဟာသူရဲကောင်း နှစ်ဦးစလုံး ဆက်လက်လှုပ်ရှား၍၊ ဗိဿနုဘုရားနှင့် သီဝ၏ ဂဏတို့သည် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်နေကြ하였다။

Verse 32

पुनर्वीरवरश्शक्तिसुतस्स्मृतशिवो बली । गृहीत्वा यष्टिमतुलां तया विष्णुं जघान ह

ထို့နောက် ထိုအမြင့်မြတ်သော သူရဲကောင်း—ရှက္တိ၏ သား၊ အင်အားကြီး၍ စမృతရှിവဟု မှတ်မိကြသောသူ—သည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော တုတ်တံကို ကိုင်ယူကာ ထိုတုတ်ဖြင့် ဗိෂ္ဏုကို ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 33

अविषह्य प्रहारं तं स भूमौ निपपात ह । द्रुतमुत्थाय युयुधे शिवापुत्रेण तेन वै

ထိုထိုးနှက်မှုကို မခံနိုင်သဖြင့် သူသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျလေ၏။ ထို့နောက် အလျင်အမြန် ထ၍ ထိုရှிவ၏ သားနှင့် ပြန်လည် တိုက်ခိုက်လေ၏။

Verse 34

एतदंतरमासाद्य शूलपाणिस्तथोत्तरे । आगत्य च त्रिशूलेन तच्छिरो निरकृंतत

ထို့နောက် အခွင့်ကောင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိကာ ရှူးလပါဏိ (သီဝနတ်မင်း) သည် ချက်ချင်း ရှေ့သို့ တိုးလာပြီး သူ၏ သုံးဂွလှံဖြင့် ထိုသူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။

Verse 35

छिन्ने शिरसि तस्यैव गणनाथस्य नारद । गणसैन्यं देवसैन्यमभवच्च सुनिश्चलम्

အို နာရဒ၊ ထိုဂဏနာထ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်သောအခါ၊ သီဝ၏ ဂဏစစ်တပ်သည် နတ်ဘုရားများ၏ စစ်တပ်ကဲ့သို့ပင် လုံးဝ မလှုပ်မယှက် ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

Verse 36

नारदेन त्वयाऽऽगत्य देव्यै सर्वं निवेदितम् । मानिनि श्रूयतां मानस्त्याज्यो नैव त्वयाधुना

နာရဒနှင့်အတူ ဤနေရာသို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက်၊ သင်သည် အရာအားလုံးကို နတ်ဘုရားမထံသို့ လျှောက်ထားပြီးဖြစ်သည်။ အို ဂုဏ်ယူတတ်သောသူ၊ နားထောင်လော့- ဤအချိန်တွင် သင်သည် သင်၏ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လေးစားမှုကို မစွန့်လွှတ်သင့်ပေ။

Verse 37

इत्युक्त्वाऽन्तर्हितस्तत्र नारद त्वं कलिप्रियः । अविकारी सदा शंभुर्मनोगतिकरो मुनिः

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ «အို နာရဒာ၊ သင်သည် ကလိယုဂ၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရသူ» ဟုဆို၏။ မုနိက «ရှမ္ဘု (ရှီဝ) သည် အမြဲမပြောင်းလဲ၊ စိတ်၏အလျင်ကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည်» ဟုကြေညာ၏။