Adhyaya 11
Rudra SamhitaKumara KhandaAdhyaya 1133 Verses

क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)

အဓ್ಯಾಯ ၁၁ တွင် ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အပြစ်ပေးခြင်း၏ အတိုချုံးဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက “ဗာဏ” ၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော ကရောဉ္စတောင်သည် ကုမာရ (စကန္ဒ) အနီးသို့ လာရောက်၍ ခိုလှုံတောင်းဆိုကြောင်း ပြောသည်။ ကရောဉ္စသည် နှိမ့်ချစွာ စကန္ဒ၏ ကြာပန်းခြေတော်၌ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကာ စကန္ဒကို ဒေဝေရှ၊ တာရကာသုရ ဖျက်ဆီးသူဟု စတုတိပြု၍ အဆုရ ဗာဏမှ ကာကွယ်ပေးရန် တောင်းပန်သည်။ ဘက္တပာလက စကန္ဒသည် ပီတိဖြစ်ကာ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သက္တိလက်နက်ကို ကိုင်ယူပြီး စိတ်တွင် သီဝကို အာရုံပြုခေါ်ယူသည်။ ထို့နောက် ဗာဏထံသို့ သက္တိကို ပစ်လွှတ်ရာ ကြီးမားသော သံတော်ထွက်ပေါ်ပြီး အရပ်မျက်နှာနှင့် ကောင်းကင်တစ်လျှောက် တောက်ပလင်းလက်သည်။ ခဏချင်း ဗာဏနှင့် သူ၏တပ်ဖွဲ့တို့သည် ပြာဖြစ်သွားကာ သက္တိသည် စကန္ဒထံ ပြန်လာသည်။ ဤအခန်းသည် ရှရဏာဂတိနှင့် စတုတိ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ သီဝ၏ အာဏာအောက်တွင် တရားမျှတသော အင်အားကို ထိန်းချုပ်အသုံးချခြင်းကို ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने । आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်မှာ- အို ရသေ့၊ ထိုအတောအတွင်း မြားများဖြင့် နှိပ်စက်ခံနေရသော ကရောင်းချ အမည်ရှိ တောင်သည် ဤနေရာသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ကုမာရ (သကန္ဒ) ၏ ခြေတော်ရင်း၌ ခိုလှုံခွင့် တောင်းခံခဲ့သည်။

Verse 2

पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् । तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः

စစ်ပွဲမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်လာသူ၊ လွှမ်းမိုးသော တောက်ပမှုနှင့် အရှင်သခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို မခံရပ်နိုင်ဘဲ၊ ထိုသူသည် ကုဋေပေါင်းများစွာသော ခွန်အားနှင့် ပြည့်စုံလျက် ကရောင်းချတောင်ကို ထိုးဖောက်သကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Verse 3

प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् । प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्

သူသည် ကုမာရ၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေတော်ကို ဘက္တိဖြင့် ဦးချကန်တော့ပြီးနောက်၊ မေတ္တာပြည့်ဝသော စကားဖြင့် ဂုဟာကို လေးမြတ်စွာ ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 4

क्रौंच उवाच । कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक । पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्

ကရောင်ချာက ပြောသည်– «အို ကုမာရ စကန္ဒ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ တာရကာသူရကို ဖျက်ဆီးသူ၊ ဘာဏာသူရ၏ နှိပ်စက်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော ငါ့ကို ခိုလှုံလာသူအဖြစ် ကာကွယ်တော်မူပါ»။

Verse 5

संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः । न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर

«စစ်ပွဲမှ သင်၏ မဟာတပ်သည် ခွဲခြမ်းပျက်စီး၍ ထွက်ပြေးသွား၏။ ထို့နောက် သူသည် ငါ့ထံ လာရောက်၍ နှိပ်စက်လေ၏။ အို အရှင်၊ ကရုဏာ၏ သမုဒ္ဒရာတော်—ငါ့ကို ကာကွယ်တော်မူပါ!»

Verse 6

तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः । पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु

သူ၏နှိပ်စက်မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ သင့်ထံသို့ အားကိုးရာအဖြစ် လာရောက်ပါ၏။ ကာကွယ်မှုအတွက် ထွက်ပြေးလာသူကို၊ အို ဒေဝတို့၏ အရှင်—အို ရှရဇန်မန် (ကာတိကေယ)၊ ကရုဏာပြုပါ။

Verse 7

दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु । दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्

အို အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်တော်မူသော အရှင်၊ «ဗာဏ» ဟူသော ဒိုင်တျယကို ဖျက်ဆီး၍ ကျွန်ုပ်ကို လုံခြုံချမ်းသာစေပါ။ သင်သည် အထူးသဖြင့် ဒိုင်တျယသတ်သူ၊ ဒေဝတို့ကို ကာကွယ်သော အမြတ်ဆုံး အရှင်တော် ဖြစ်၏။

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः । गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသို့ ကရောဉ္စ၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရသော စကန္ဒသည် ဘက္တတို့ကို ကာကွယ်သူဖြစ်၍ ကြည်နူးတော်မူ၏။ မိမိ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သက္တိလှံကို ကိုင်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အတွင်း၌ သီဝဘုရားကို သတိရတော်မူ၏။

Verse 9

चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

ရှင်ကရ၏ သားတော်သည် သူမကို ရည်ရွယ်ကာ ထိုမြား/လှံကို ပစ်လွှတ်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မဟာအသံကြီး ပေါ်ထွန်းလာပြီး အရပ်မျက်နှာများနှင့် ကောင်းကင်တောင် မီးလောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။

Verse 10

सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः । गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने

အို မဟာမုနိ၊ ခဏလေးအတွင်း၌ပင် ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံး သက္တိသည် အင်အားကြီးသော အဆုရကို ပြာဖြစ်အောင် လုံးဝဖျက်ဆီးလိုက်၏။ ထို့နောက် သက္တိသည် ဂုဟ (ကာရ္တိကေယ) ထံသို့ ပြန်သွားကာ အနီးကပ်တည်ရှိလေ၏။

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे बाणप्रलंबवध कुमारविजयवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ-သီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ဒုတိယစာအုပ် ရုဒြသံဟိတာ၌၊ စတုတ္ထပိုင်း ကုမာရခဏ္ဍ၌—«ဗာဏနှင့် ပရလမ္ဗကို သတ်ခြင်း၊ ကုမာရ၏ အောင်ပွဲကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း (အဓ್ಯಾಯ) တစ်ဆယ့်တစ် ပြီးဆုံး၏။

Verse 12

तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा । स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत

အရှင်၏ မိန့်တော်ကို ကြားသော် တောင်တန်းတို့၏ ဘုရင်သည် ဝမ်းမြောက်လှ၏။ ထို့နောက် ရန်သူကို ဖျက်ဆီးသူ ဂုဟာကို ချီးမွမ်းကာ မိမိ၏ နေရပ်သို့ ပြန်လည်သွားရောက်၏။

Verse 13

ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने । त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः

ထို့နောက် မုနိရေ၊ စ္ကန္ဒသည် ဝမ်းမြောက်စွာ မဟေရှ၏ လင်္ဂ သုံးပါးကို ထိုနေရာတည်း၌ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း တည်ထောင်လေ၏။ ထိုလင်္ဂတို့သည် အပြစ်ကို ဖျက်သိမ်းပေးသော လင်္ဂများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 14

प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् । कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्

အစဦးတွင် «ပရတိဇ္ဈေရှ္ဝရ» ဟူသော နာမ၊ ထို့နောက် အလေးအနက်ဖြင့် «ကပာလေရှ္ဝရ»၊ ထို့နောက် «ကုမာရေးရှ္ဝရ»—ဤသုံးပါးသော သီဝ၏ သန့်ရှင်းသော နာမတော်တို့သည် အစုံအလင်သော စိဒ္ဓိ (အောင်မြင်မှု) ကို ပေးသနားတော်မူ၏။

Verse 15

पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः । स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा

ထပ်မံ၍ ထိုနေရာ၌ အောင်ပွဲတိုင်အနီးတွင် ဂုဟာသည် ဝမ်းမြောက်စွာ «စတမ္ဘေရှ္ဝရ» ဟု ခေါ်သော လင်္ဂကို တည်ထောင်၍ အားလုံး၏ အရှင် စರ್ವေရှ္ဝရ—ရှီဝကို ပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 16

ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा । लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः

ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ ဗိဿနုစသည့် ဒေဝအားလုံးသည် ဝမ်းမြောက်စွာ တြိရှူလကိုင်ဆောင်သော ဒေဝဒေဝ ရှီဝ၏ လင်္ဂကို တည်ထောင်ကြသည်။

Verse 17

सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः । सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्

ထိုအခါ ရှိဝလင်္ဂအားလုံး၏ မဟိမသည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်လာ၏။ သင့်လျော်သော ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးတော်မူပြီး၊ ဘက္တိကို ပြုစုပျိုးထောင်သူတို့အား မောက္ခကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။

Verse 18

ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः । ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा

ထို့နောက် ဗိဿနုကို ဦးဆောင်သည့် နတ်တော်အားလုံးသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ ထိုတောင်မြတ်သို့ သွားလိုကြပြီး၊ ဂုဟ (ကာရ္တိကေယ) ကို ရှေ့တန်းတွင် ချီးမြှောက်ကာ ဝမ်းမြောက်စွာ ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 19

तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः । आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ရှေရှ၏ သားဟု ဆိုကြသော ကုမုဒ နာမရှိသူသည် ဒေဝ်တများ၏ ရန်သူ ဒေတျတို့၏ နှိပ်စက်မှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကာ ကုမာရ (စကန္ဒ) ၏ ခြေတော်ရင်းသို့ ခိုလှုံရန် ရောက်လာ၏။

Verse 20

प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः । स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः

ဤစစ်ပွဲမှ ထွက်ပြေးသွားသော ပရလမ္ဘအမည်ရှိ အဆုရသည် ထိုနေရာသို့ သွားကာ အင်အားကြီးပြီး တာရက၏ အနောက်လိုက်ဖြစ်သဖြင့် ထပ်မံ အနှောင့်အယှက်နှင့် ဖိနှိပ်မှုကို ဖြစ်စေ하였다။

Verse 21

सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् । कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्

ထို့နောက် နဂါးမင်းကြီး အဟိပတိ၏ မဟာသေရှ၏ သားတော် ထင်ရှားသော ကုမုဒ သည် ကုမာရထံ သရဏံဝင်ရောက်ကာ ဂိရိဇာ၏ သားတော် သ္ကန္ဒကို ဘက္တိဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 22

कुमुद उवाच । देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो । पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः

ကုမုဒက ပြောသည်—“ဒေဝဒေဝ မဟာဒေဝ၊ ဗရပေးတော် မဟာပရဘု၊ ငါသည် ပရလမ္ဗကြောင့် နှိပ်စက်ခံနေရသဖြင့် သင်ထံ သရဏံဝင်လာပါသည်။”

Verse 23

पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् । कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो

ကျွန်ုပ်ကို ကာကွယ်တော်မူပါ—ကျွန်ုပ် သရဏံဝင်လာပါပြီ။ ပရလမ္ဗနှင့် ဒေဝတို့ကို နှိပ်စက်သော အစုအဝေးတို့က ကျွန်ုပ်ကို ညှဉ်းပန်းနေပါသည်။ အို ကုမာရ၊ အို သ္ကန္ဒ၊ ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ တာရကကို သတ်နိုင်သော မဟာပရဘု—ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်တော်မူပါ။

Verse 24

त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः । खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः

သင်သည် ဒုက္ခသည်တို့၏ မိတ်ဆွေ၊ သရဏံဖြစ်တော်မူ၏။ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာ၊ ဦးညွှတ်ဝင်ရောက်သူတို့ကို အမြဲချစ်ခင်တော်မူ၏။ အမှန်တကယ် သင်သည် မကောင်းသူတို့ကို ထိန်းသိမ်းနှိမ်နင်းသူ၊ သရဏံယူထိုက်သူ၊ သာဓုသူတို့၏ အဆုံးစွန်သော လမ်းဆုံးတော်မူ၏။

Verse 25

कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि । स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ

ကုမုဒ၏ ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် တောင်းပန်ချက်ကို ထိုသို့ လက်ခံပြီး၊ ထိုသတ်ဖြတ်မှုကို ပြီးမြောက်စေရန် သူသည် ပထမဦးစွာ သီဝဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို သတိရကာ၊ ထို့နောက် မိမိ၏ သာသနာတော်အင်အားကို ကိုင်ဆောင်၍ ရန်သူကို ချေမှုန်းရန် ပြင်ဆင်하였다။

Verse 26

चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः । महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः

ဂိရိဇာ၏သားသည် ပရလမ္ဘကို ရည်ညွှန်း၍ ထိုလက်နက်ကို ပစ်ချလိုက်သည်။ ထို့နောက် မဟာဟုန်းသံကြီး ပေါ်ထွန်းလာပြီး အရပ်အနှံ့နှင့် ကောင်းကင်သည် တောက်လောင်လင်းလက်သွားသည်။

Verse 27

तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् । गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी

တပ်ဖွဲ့တစ်စုလုံး၏ အင်အားကို ပိုင်ဆိုင်သော သက္တိသည် သူ့ကို လျင်မြန်စွာ ပြာဖြစ်အောင် ဖျက်ဆီးလိုက်သည်။ ထို့နောက် မပင်ပန်းမနား၊ မလှုပ်ရှားမတုန်လှုပ်သောသူမသည် ချက်ချင်း ဂုဟာ (ကူမာရ/စကန္ဒ) အနီးသို့ သွားရောက်하였다။

Verse 28

ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् । निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः

ထို့နောက် ကူမာရသည် နဂါးကလေး ကုမုဒကို မိန့်ကြားသည်— “မကြောက်ဘဲ ကိုယ့်အိမ်သို့ ပြန်သွားလော့။ အင်အားကြီးသော အဆုရသည် ပျက်စီးသွားပြီ” ဟု။

Verse 29

तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः । स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ

ဂုဟာ (ကူမာရ) ၏ စကားကို ကြားသော် နဂါးဘုရင်၏သား ကုမုဒသည် ကူမာရကို ချီးမွမ်းကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်하였다။ ထို့နောက် ဝမ်းမြောက်စွာ ပာတာလာသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 30

एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर । चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्

ဤသို့ဖြင့် မုနိရှွရ၊ သင်အား ကုမာရ၏ အောင်မြင်မှုနှင့် တာရကကို သတ်ဖြတ်သော အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသည့် ဇာတ်လမ်းကို ငါ ဖော်ပြခဲ့၏။

Verse 31

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

“ဤသည်မှာ ဒိဗ္ဗဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ လူသားတို့အတွက် သင့်တော်သော ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးတတ်သည်။ မင်္ဂလာရှိ၍ ဂုဏ်သတင်းပေးကာ အသက်တိုးစေသည်၊ သီလရှိသူတို့အတွက်တော့ လောကီစည်းစိမ်နှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်ပါးလုံးကို ပေးတတ်သည်။”

Verse 32

ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः । कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते

ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်သတင်းရှိ၍ ကံကောင်းခြင်းအလွန်ကြီးမားသော လူတို့သည် ကုမာရ (စကန္ဒ) ၏ သာသနာတော်ဆန်သော ဇာတ်တော်ကို သီဆိုကြေညာလျှင် အမှန်တကယ် ရှိဝလောက (Śiva-loka) သို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 33

श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः । मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्

ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံသော လူတို့သည် ထိုသန့်ရှင်းသောဂုဏ်တော်ကို နားထောင်လျှင် သာယာမြတ်သော မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိကြမည်။ ဤလောက၌ပင် အမြင့်ဆုံးသော သုခကို ခံစားပြီး နောက်ဆုံးတွင် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်။

Frequently Asked Questions

Krauñca (the mountain) approaches Skanda for refuge after being tormented by Bāṇāsura; Skanda, pleased by devotion, hurls his śakti and reduces Bāṇāsura and his army to ashes.

It encodes a hierarchy of power: Skanda’s martial efficacy is presented as Śiva’s tejas operating through a filial manifestation, aligning divine violence with dharma and Śaiva metaphysical authority.

Skanda as bhakta-pālaka (protector), daitya-ghna (destroyer of asuras), and Śaṅkarātmaja (Śiva’s emanational son), with the śakti-weapon functioning as the instrument of decisive, dharma-restoring action.