Sarga 10
रावणान्तःपुरे शयनदर्शनम् (Hanumān Observes Rāvaṇa’s Inner Apartments and Sleeping Court)
सुन्दरकाण्ड
ဤစರ್ಗ၌ ဟနုမာန်သည် လျှို့ဝှက်စောင့်ကြည့်သူအဖြစ် ရာဝဏ၏ အတွင်းနန်းတော် (အန္တಃပုရ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ အလွန်ခမ်းနားသော အိပ်ခန်းကို တွေ့မြင်သည်။ ကြည်လင်သော သလင်းကျောက်နှင့် ရတနာတပ်ဆင်ထားသော အိပ်ရာများ၊ ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ပရိဘောဂများ၊ ပန်းကုံးများ၊ မီးအိမ်များ၊ မွှေးရနံ့များနှင့် ပူဇော်ပွဲတစ်ရပ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော အလွန်အကျွံ သာယာဖွယ်ရာများကို ကဗျာဆန်စွာ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ဟနုမာန်သည် အိပ်ပျော်နေသော ရက္ခသဘုရင် ရာဝဏကို မြင်သည်။ မိုးတိမ်၊ လျှပ်စီးပါသော နီမြန်းသည့် ဆည်းဆာကောင်းကင်၊ မန္ဒရတောင်၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းရှိ ဆင်ကြီးတို့ကဲ့သို့ အလွှာလိုက် ဥပမာများဖြင့် သူ၏ အာဏာ၊ အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ လောဘနှင့် စစ်ပွဲသမိုင်း၏ အမှတ်အသားများကို ထင်ဟပ်စေသည်။ မြွေကဲ့သို့ ဟစ်ဟစ်မြည်သည့် အသက်ရှူသံကြောင့် ဟနုမာန်သည် ခဏတာ ကြောက်ရွံ့သော်လည်း ချက်ချင်း စိတ်တည်ငြိမ်စေကာ သတိပြု၍ ဆက်လက် စူးစမ်းသည်။ ဟနုမာန်၏ မျက်စိသည် ဟာရမ်အတွင်း အိပ်ပျော်နေသော မိန်းမများ—အနုပညာရှင်များနှင့် အစေခံများ—ထံသို့ ကျယ်ပြန့်သွားပြီး တူရိယာများနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကြားတွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည့် ပွဲတော်၏ ရုပ်ပုံတစ်ချပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ မန္ဒೋದရီကို မြင်သောအခါ သူမ၏ အလှနှင့် အလှဆင်မှုကြောင့် စီတာဟု ခဏတာ မှားယွင်းထင်မြင်ကာ ဝမ်းမြောက်သော်လည်း၊ ဓမ္မ၏ စံနှုန်းဖြင့် စိစစ်ရာတွင် ထိုမှားယွင်းမှု ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစర్గသည် နန်းတော်၏ အလွန်အကျွံ ခမ်းနားမှုနှင့် ရှာဖွေသူ၏ သမာဓိရှိသော ခွဲခြားသိမြင်မှုကို ယှဉ်ပြကာ သုန္ဒရကဏ္ဍ၏ စူးစမ်းထောက်လှမ်းမှု မော်တီဖ်ကို ရှေ့သို့ တိုးတက်စေသည်။
Shlokas
Verse 1
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्।अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम्।।।।दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः।महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः।।।।
ထိုနေရာ၌ ဟနုမာန်သည် လှည့်လည်ကြည့်ရှုရာတွင် တိဗ္ဗသဏ္ဍာန်အလွန်မြတ်သော အိပ်ရာအာසနကို တွေ့မြင်၏။ ၎င်းသည် စဖာတိက (ကြည်လင်သော ခရစ်စတယ်) ဖြင့် ပြုလုပ်၍ ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ဆင်စွယ်နှင့် ရွှေဖြင့် ပန်းထိုးကာ ဝိုင်ဒူရျ (vaidūrya) မဏိတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသကဲ့သို့ အလွန်တန်ဖိုးကြီးသော ခင်းကျင်းပစ္စည်းများဖြင့် ပြည့်စုံကာ မဟာဓနနှင့် သင့်တော်လှ၏။
Verse 2
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्।अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम्।।5.10.1।।दान्तकाञ्चनचित्राङ्गैर्वैडूर्यैश्च वरासनैः।महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः।।5.10.2।।
ထိုနေရာ၌ ဟနုမာန်သည် အလွန်မြတ်သောအိပ်ရာတစ်လုံးကို မြင်၏။ ဆင်စွယ်နှင့် ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထည့်သွင်းထားသော ထိုင်ခုံကောင်းများနှင့် ဝိုင်ဒူရျ (vaidūrya) ရတနာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ တန်ဖိုးကြီးအခင်းအကျင်းများဖြင့် ပြည့်စုံကာ မဟာဓနနှင့် ထိုက်တန်လှ၏။
Verse 3
तस्य चैकतमे देशे सोऽग्य्रमालाविभूषितम्।ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसन्निभम्।।।।
အခန်း၏ တစ်နေရာတွင် ဟနုမာန်သည် အဖြူရောင် အခမ်းအနားဆောင် ဥမ္ဘရားကို မြင်၏။ အကောင်းဆုံး ပန်းမော်လီများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားပြီး ကြယ်တို့၏ အရှင် လကဲ့သို့ တောက်ပနေ၏။
Verse 4
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम्।अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम्।।।।वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः।गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम्।।।।परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्।दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्।।।।
သူသည် ရွှေစင်ဖြင့်ဖုံးအုပ်ထား၍ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သော အလွန်မြတ်သော အိပ်ရာတော်ကို မြင်၏။ အရှိုကပန်းမော်လီများဖြင့် ပျံ့နှံ့အလှဆင်ထားပြီး၊ အရပ်လေးမျက်နှာမှ စာမရ (ယက်အမြီးပန်ကာ) ကိုင်ထားသော မိန်းမများက ပန်ကာခတ်ပေးနေကြ၏။ အနံ့သာမျိုးစုံဖြင့် မွှေးကြိုင်၍ အကောင်းဆုံး သုပ် (ဓూప) ဖြင့် မီးခိုးမွှေးထုတ်ထားသည်။ အကောင်းဆုံး အိပ်ရာခင်းများကို ခင်းထားပြီး နူးညံ့သော သိုးမွေးအရေများဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ ပန်းမော်လီကြိုးလှလှများဖြင့် ပတ်လည်တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 5
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम्।अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम्।।5.10.4।।वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः।गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम्।।5.10.5।।परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्।दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्।।5.10.6।।
အရပ်လုံးမှ ချာမရအမွှေးပန်ကာကို ကိုင်ထားသော မိန်းမတို့က လေညှင်းပေးလျက်ရှိပြီး၊ အနံ့မျိုးစုံဖြင့် ပြည့်ဝကာ အကောင်းဆုံး သုဓူပ၏ မီးခိုးဖြင့် မွှေးကြိုင်အောင် အုပ်နှံထား၏။
Verse 6
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानुसमप्रभम्।अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम्।।5.10.4।।वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः।गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम्।।5.10.5।।परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्।दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्।।5.10.6।।
သူသည် အလွန်တင့်တယ်သော အိပ်ရာတစ်လုံးကို မြင်၏။ အကောင်းဆုံး အခင်းအကျင်းများဖြင့် ခင်းထားပြီး နူးညံ့သော သိုးမွေးအလွှာဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားကာ အရပ်ရပ်တွင် အလွန်ကောင်းမြတ်သော ပန်းကုံးကြိုးများဖြင့် လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 7
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम्।लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्।।।।लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना।सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम्।।।।वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्।।।।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम्।।।।पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्।।।।
ထိုအိပ်ရာပေါ်တွင် သူသည် ရာක්ෂသတို့၏ အရှင်ကို မြင်၏။ မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မဲမှောင်သော အရောင်ရှိ၍ အလွန်တောက်ပသော အကောင်းဆုံး နားကပ်များကို ဝတ်ဆင်ထားကာ မျက်လုံးနီရဲ၊ လက်မောင်းကြီးသန်မာပြီး ငွေရောင်တောက်ပသကဲ့သို့သော အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။
Verse 8
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम्।लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्।।5.10.7।।लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना।सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम्।।5.10.8।।वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्।।5.10.9।।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम्।।5.10.10।।पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्।।5.10.11।।
သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို မွှေးကြိုင်သော အနီရောင် စန္ဒနကပ်ဖြင့် လိမ်းထားသဖြင့်၊ သူသည် စန္ဓျာချိန်တွင် အနီရောင်သန်းသော မိုးကောင်းကင်ထဲက မိုးတိမ်တစ်စင်းကဲ့သို့ ထင်ရပြီး လျှပ်စီးတန်းများကလည်း လင်းလက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 9
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम्।लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्।।5.10.7।।लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना।सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम्।।5.10.8।।वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्।।5.10.9।।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम्।।5.10.10।।पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्।।5.10.11।।
ဒိဗ္ဗအလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၍ ရုပ်ရည်လှပကာ စိတ်ကြိုက်ရုပ်ပြောင်းနိုင်သူသည် သစ်ပင်၊ တောအုပ်၊ ချုံနွယ်ထူထပ်သော မန္ဒရာတောင်ကဲ့သို့ အိပ်ပျော်နေသကဲ့သို့ လဲလျောင်းနေ၏။
Verse 10
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम्।लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्।।5.10.7।।लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना।सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम्।।5.10.8।।वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्।।5.10.9।।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम्।।5.10.10।।पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्।।5.10.11।।
ညအခါ ပျော်ပွဲကစားပြီးနောက် သူသည် အနားယူ၍ လဲလျောင်းနေပြီး အလှအပအာဘရဏာကောင်းမြတ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ ရာක්ෂသမိန်းကလေးတို့၏ ချစ်ခင်ရာဖြစ်သကဲ့သို့ ရာක්ෂသတို့အတွက်လည်း သာယာပျော်ရွှင်မှုကို ပေးသူဖြစ်၏။
Verse 11
तस्मिन् जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोत्तमकुण्डलम्।लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्।।5.10.7।।लोहितेनानुलिप्ताङ्गं चन्दनेन सुगन्धिना।सन्ध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतटिद्गणम्।।5.10.8।।वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्।सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्।।5.10.9।।क्रीडित्वोपरतं रात्रौ वराभरणभूषितम्।प्रियं राक्षसकन्यानां राक्षसानां सुखावहम्।।5.10.10।।पीत्वाऽप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः।भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्।।5.10.11।।
မဟာကပိ ဟနုမာန်သည် ရာක්ෂသတို့၏ အධိပတိဖြစ်သော သူရဲကောင်းကိုလည်း မြင်၏။ သူသည် တောက်ပသော အိပ်ရာပေါ်တွင် အိပ်ပျော်နေပြီး သောက်ပြီးနောက်တောင် ရပ်တန့်၍ ငြိမ်သက်သွားသူဖြစ်၏။
Verse 12
निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरर्षभः।आसाद्य परमोद्विग्नस्सोपासर्पत्सुभीतवत्।।।।
မြွေနဂါးကဲ့သို့ အသက်ရှူသံပြင်းထန်နေသော ရာဝဏထံသို့ ရောက်သော်၊ ဝါနရတို့အတွင်း အုဿဘတော်တည်းဟူသော ဟနုမာန်သည် အလွန်စိတ်လှုပ်ရှား၍ ကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့ နောက်သို့ ဆုတ်သွား၏။
Verse 13
अथाऽऽरोहणमासाद्य वेदिकाऽन्तरमाश्रितः।सुप्तं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः।।।।
ထို့နောက် မဟာကပိသည် လှေကားသို့ ရောက်ကာ အခြားပလက်ဖောင်းတစ်ခု၌ ခိုလှုံပြီး၊ အိပ်ပျော်နေသော ရက္ခသတို့အတွင်း ကျားတော်တည်းဟူသော ရက္ခသရှာဍူလကို ထပ်မံကြည့်ရှု၏။
Verse 14
शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनोत्तमम्।गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत्।।।।
ရက္ခသဘုရင် အိပ်ပျော်နေစဉ် သူ၏ အလွန်မြတ်သော အိပ်ရာသည် တောက်ပလင်းလက်နေ၏—မုဿတော်ဖြစ်သော ဆင်ကြီးတစ်ကောင် တင်နေသကဲ့သို့ ပရသ္ရဝဏ တောင်ကြီး တောက်ပသကဲ့သို့ပင်။
Verse 15
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।।।
သူသည် မဟာစိတ်ရှိသော ရက္ခသဘုရင်၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက်ကို မြင်၏—ရွှေကွင်းလက်မောင်းများဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး အိပ်ရာပေါ်တွင် ဖြန့်ကျက်နေကာ အင်ဒြာ၏ တံခွန်တိုင်နှစ်တိုင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 16
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।5.10.15।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।5.10.16।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।5.10.17।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।5.10.18।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।5.10.19।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।5.10.20।।
ထိုထူထဲ၍ အင်အားကြီးသော လက်မောင်းများတွင် ပြင်းထန်သော ထိုးနှက်မှုတို့၏ အမာရွတ်များရှိ၏—အဲရာဝတ ဆင်တော်၏ ဆင်စွယ်ထိပ်များကြောင့် ထိုးဖောက်ခံရပြီး၊ အင်ဒြာ၏ ဝဇ္ရကြောင့် ခြစ်ရာထင်ကာ၊ ဗိဿဏု၏ စက္ကရကြောင့်လည်း ဒဏ်ရာရထား၏။
Verse 17
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।5.10.15।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।5.10.16।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।5.10.17।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।5.10.18।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।5.10.19।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।5.10.20।।
ထိုလက်မောင်းတို့သည် အထူအဝါနှင့် အချိုးအစားညီညာကာ တင်းရင်း၍ အင်အားပြည့်ဝ၏။ မင်္ဂလာရှိသော လက်မလက်သည်းအမှတ်အသားနှင့် လက်ချောင်း၊ လက်ဖဝါးတို့၏ လှပသေသပ်သော လက္ခဏာများဖြင့် ထင်ရှား၏။
Verse 18
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।5.10.15।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।5.10.16।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।5.10.17।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।5.10.18।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।5.10.19।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।5.10.20।।
ထိုလက်မောင်းတို့သည် သံတံတားကဲ့သို့ တင်းကျပ်စုစည်း၍ မျက်နှာပြင်ဝိုင်းဝိုင်းကာ ဆင်နှာမောင်းနှင့်တူ၏။ ဖြူစင်သောအိပ်ရာပေါ်တွင် ပစ်ချထားသကဲ့သို့—ခေါင်းငါးဖူးရှိသော မြွေနှစ်ကောင်ကဲ့သို့ပင်။
Verse 19
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।5.10.15।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।5.10.16।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।5.10.17।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।5.10.18।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।5.10.19।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।5.10.20।।
ထိုလက်မောင်းတို့ကို အလွန်တန်ဖိုးကြီးသော စန္ဒန်လိမ်းဆေးဖြင့် လိမ်းပွတ်တန်ဆာဆင်ထား၏—အေးမြ၍ မွှေးကြိုင်ကာ ယုန်သွေးကဲ့သို့ နီရောင်သွေးသွေးဖြစ်သဖြင့် အနားယူနေစဉ်တောင် အလှအပနှင့် တောက်ပလျက်ရှိ၏။
Verse 20
काञ्चनाङ्गदसन्नध्दै च ददर्श स महात्मनः।विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ।।5.10.15।।ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ।वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ।।5.10.16।।पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ।सुलक्षणनखाङ्गुष्ठा स्वङ्गुलीतललक्षितौ।।5.10.17।।संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ।विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ।।5.10.18।।शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना।चन्दनेन परार्ध्येन स्वनुलिप्तौ स्वलङ्कृतौ।।5.10.19।।उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ।यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ।।5.10.20।।
ထိုလက်မောင်းတို့ကို အကောင်းဆုံးသော မိန်းမများက နှိပ်နယ်ပေး၍ အမြတ်ဆုံးသော အနံ့သာရနံ့များဖြင့် စောင့်ရှောက်ထား၏။ ထိုလက်မောင်းတို့၏ အာနုဘော်ကြောင့် ယက္ခ၊ နာဂ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ဒေဝ၊ ဒာနဝ တို့ပင် ကြောက်ရွံ့၍ အော်ဟစ်ရလေ၏။
Verse 21
ददर्श स कपिस्तत्र बाहू शयनसंस्थितौ।मन्दरस्यांतरे सुप्तौ महाही रुषिताविव।।।।
ထိုနေရာ၌ ကပိဝီရသည် အိပ်ရာပေါ်၌ တင်ထားသော လက်နှစ်ဖက်ကို မြင်၏။ မန္ဒရတောင်၏ ဂူအတွင်း၌ အိပ်ပျော်နေသော မြွေကြီးနှစ်ကောင်ကဲ့သို့၊ မာန်ထန်သေးသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 22
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः।शुशुभेऽचलसङ्काशः शृङ्गाभ्यामिव मन्दरः।।।।
လက်နှစ်ဖက် အပြည့်အဝ မာန်ခိုင်သန်မာသဖြင့် ရက္ခသတို့၏ အရှင်သည် တောင်တန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ မန္ဒရတောင်သည် ထိပ်နှစ်ထိပ်ဖြင့် တင့်တယ်သကဲ့သို့ပင်။
Verse 23
चूतपुन्नागसुरभिर्वकुलोत्तमसंयुतः।मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरस्कृतः।।।।तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम महामुखात्।शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम्।।।।
ရက္ခသတို့အတွင်း စိန့်သတ္တဝါကဲ့သို့သော ထိုရက္ခသ-သိင်္ဟ၏ မဟာပါးစပ်မှ၊ အိပ်ပျော်နေစဉ် ထွက်သက်သည် ထွက်လာ၍ အခန်းတစ်ခန်းလုံးကို ပြည့်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 24
चूतपुन्नागसुरभिर्वकुलोत्तमसंयुतः।मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरस्कृतः।।5.10.23।।तस्य राक्षससिंहस्य निश्चक्राम महामुखात्।शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम्।।5.10.24।।
ရက္ခသတို့အတွင်း စိန့်သတ္တဝါကဲ့သို့သော ထိုရက္ခသ-သိင်္ဟ၏ မဟာပါးစပ်မှ၊ အိပ်ပျော်နေစဉ် ထွက်သက်သည် ထွက်လာ၍ အခန်းတစ်ခန်းလုံးကို ပြည့်စေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 25
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।।।
ဟနုမာန်သည် ရာဝဏကို သူ၏ နန်းတော်အတွင်း၌ မြင်၏—ရွှေတောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်၍ မုတိနှင့် ရတနာတို့ဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ မကူဋ်သည် ဘေးသို့ လျှောကျနေပြီး နားကပ်တို့ကြောင့် မျက်နှာတော် တောက်ပလျက်ရှိ၏။ အနီရောင် စန္ဒနကပ်လိမ်းထားကာ လှပသော ဟာရဖြင့် တန်ဆာဆင်သဖြင့် ကျယ်ပြန့်၍ အသားပြည့်သော ရင်ဘတ်သည် ထင်ရှားစွာ လင်းလက်၏။ မျက်လုံးတို့သည် သွေးနီရောင်ဖြစ်၍ အဖြူရောင် လင်နင်အဝတ်သည် အနည်းငယ် လွဲချော်နေသော်လည်း တန်ဖိုးကြီးသော အဝါရောင် အထက်ဝတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ဖုံးလွှမ်းထား၏။ အူရဒ်ပဲတောင်ပုံကဲ့သို့ မဲမှောင်၍ မြွေကဲ့သို့ ထွက်သက်ပြင်းစွာ ရှူလျက်၊ မဟာဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ အိပ်ပျော်နေသော ဆင်ကြီးကဲ့သို့ လဲလျောင်းနေ၏။ ရွှေမီးအိမ် လေးလုံးသည် လေးမျက်နှာသို့ တောက်လောင်၍ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးကို ထင်ရှားစေသည်—မိုးတိမ်ကို လျှပ်စီးအလင်းများ ဖြတ်သန်းသကဲ့သို့။ ထို့ပြင် ဟနုမာန်သည် ထိုရက္ခသပတိ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ မိဖုရားများကိုလည်း သူ၏ ခြေတော်ရင်း၌ လဲလျောင်းနေသည်ကို မြင်၏။
Verse 26
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।5.10.25।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।5.10.26।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।5.10.27।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।5.10.28।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।5.10.29।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।5.10.30।।
အနီရောင် စန္ဒကူးလိမ်းထားပြီး တောက်ပသော လည်ဆွဲဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသဖြင့်၊ ကျယ်ဝန်းပြည့်ဝသော ရင်ဘတ်သည် မဟာဂုဏ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ထင်ရှားစွာ တောက်ပနေ၏။
Verse 27
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।5.10.25।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।5.10.26।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।5.10.27।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।5.10.28।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।5.10.29।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।5.10.30।।
မျက်လုံးတို့သည် သွေးနီရောင်ဖြစ်၍၊ နူးညံ့သော အဖြူရောင် လင်နင်အဝတ်သည် နေရာမှ လျှောကျနေသော်လည်း၊ အထက်ဝတ်အဖြစ် အကောင်းဆုံး အဝါရောင်ဝတ်စုံဖြင့် သေသပ်စွာ ဖုံးအုပ်ထား၏။
Verse 28
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।5.10.25।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।5.10.26।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।5.10.27।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।5.10.28।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।5.10.29।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।5.10.30।।
သူသည် အနက်ရောင် ပဲတောင်ပုံကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ မြွေကဲ့သို့ အသက်ရှူသံပြင်းထန်နေသည်ကို မြင်၏။ မဟာဂင်္ဂါရေကမ်းနား၌ အိပ်ပျော်နေသော ဆင်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 29
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।5.10.25।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।5.10.26।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।5.10.27।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।5.10.28।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।5.10.29।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।5.10.30।।
ရွှေမီးအိမ်လေးလုံး တောက်လောင်လင်းလက်သဖြင့် အခန်းသည် လေးဘက်လေးတန်လုံး ထွန်းလင်းနေ၏။ သူ၏ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးလည်း မိုးတိမ်ကို မိုးကြိုးအလင်းအစုများက လင်းစေသကဲ့သို့ ထင်ရှားစွာ လင်းပွင့်နေ၏။
Verse 30
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजितम्।मकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्वलिताननम्।।5.10.25।।रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना।पीनायतविशालेन वक्षसाऽभिविराजितम्।।5.10.26।।पाण्डरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्।महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तमवाससा।।5.10.27।।माषराशिप्रतीकाशं निश्श्वसन्तं भुजङ्गवत्।गाङ्गे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्।।5.10.28।।चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैद्धीप्यमानचतुर्दिशम्।प्रकाशीकृतसर्वाङ्गं मेघं विद्युद्गणैरिव।।5.10.29।।पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः।पत्नी: स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे।।5.10.30।।
ထိုရက္ခသဘုရင်၏ အိမ်တော်အတွင်း၌လည်း သူသည် မဟာအတ္မာ၏ မိဖုရားများ—ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးတော်များကို—သူ၏ ခြေတော်အနီး၌ ထိုင်နေသည်ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 31
शशिप्रकाशवदनाश्चारुकुण्डलभूषिताः।अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः।।।।
ဝါနရခေါင်းဆောင်သည် လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော မျက်နှာရှိ၍ လှပသော နားကပ်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ မညှိုးသေးသော ပန်းကုံးနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်ထားသော မိန်းမများကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 32
नृत्तवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः।वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे हरिः।।।।
ဟနုမာန်သည် အကနှင့် တီးဝိုင်းပညာ၌ ကျွမ်းကျင်၍ အလွန်ကောင်းမွန်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်ထားကာ ရက္ခသဘုရင်၏ လက်မောင်းနှင့် ပေါင်ပေါ်တွင် မှီ၍ အနားယူနေသော မိန်းမများကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 33
वज्रवैडूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम्।ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यङ्गदानि च।।।।
သူသည် မိန်းမတို့၏ နားအဆုံးတွင် စိန် (ဝဇ္ရ) နှင့် ဝိုင်ဍူရျ (vaiḍūrya) ကျောက်မျက်များ ထည့်သွင်းထားသော နားကပ်များကို မြင်၍ ထို့ပြင် တောက်ပသော ရွှေအလှဆင်ပစ္စည်းများ—နားကပ်နှင့် လက်မောင်းကွင်းများကိုလည်း မြင်တွေ့하였다။
Verse 34
तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैश्शुभैर्ललितकुण्डलैः।विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव।।।।
လမင်းကဲ့သို့ မင်္ဂလာတောက်ပသော မျက်နှာများနှင့် နူးညံ့လှပသော နားကပ်များကြောင့် ထိုအလွန်ခမ်းနားသော အိပ်ရာခန်းသည် တောက်ပလင်းလက်နေ하였다—ကြယ်အစုအဝေးများဖြင့် ရောင်ပြန်နေသော ညကောင်းကင်ကဲ့သို့။
Verse 35
मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः।तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः।।।।
မူးယစ်မှုနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် အားကုန်သွားသော ရက္ခသဘုရင်၏ မိန်းမများ—ခါးသေးသွယ်သူများ—သည် နေရာအမျိုးမျိုး၌ ဟိုဒီကွဲကွဲပြားပြား အိပ်ပျော်နေကြသည်။
Verse 36
अङ्गहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्तशालिनी।विन्यस्तशुभसर्वाङ्गी प्रसुप्ता वरवर्णिनी।।।।
အခြားမိန်းမတစ်ဦး—နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အကပညာကျွမ်းကျင်ကာ အရောင်အဆင်းလှပသူ—သည် အကပုံစံအတိုင်း လှပသော ကိုယ်အင်္ဂါများကို တင်ထားလျက် အိပ်ပျော်နေပြီး၊ အလေ့အကျင့်က အိပ်မက်ထဲတွင်တောင် ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 37
काचिद्वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते।महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता।।।।
မိန်းမတစ်ဦးသည် ဝီဏာ (vīṇā) ကို ရင်ခွင်ထဲတွင် ဖက်ကာ အိပ်ပျော်နေသည်။ သူမသည် မဟာမြစ်ကြီးပေါ်တွင် ပြန့်ကျဲနေသော ကြာပင်ကဲ့သို့၊ လှေတစ်စင်းကို အားကိုးကပ်လျက် တောက်ပထင်ရှားနေသည်။
Verse 38
अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा।प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला।।।।
အခြား မျက်လုံးမည်းနက်သော မိန်းမတစ်ဦးသည် မဍ္ဍုက (maḍḍuka) ဒရမ်ကို လက်ခေါင်းအောက်တွင် ထိုးထားလျက် အိပ်ပျော်နေသည်။ သူမသည် ချစ်ခင်ကြင်နာသော မိခင်က သားငယ်ကို ဖက်ထားသကဲ့သို့ တောက်ပလှပနေသည်။
Verse 39
पटहं चारुसर्वाङ्गी पीड्य शेते शुभस्तनी।चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव भामिनी।।।।
ကိုယ်လုံးကိုယ်ပေါက်လှပပြည့်ဝ၍ ရင်သားလှပသူ မိန်းမတစ်ဦးသည် ပဋဟ (paṭaha) ဒရမ်ကို ဖက်ကာ အိပ်ပျော်နေသည်။ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးမှ ချစ်သူကို ရရှိကာ ဖက်ထားသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 40
काचिद्वंशं परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना।रहः प्रियतमं गृह्य सकामेव च कामिनी।।।।
ကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော မိန်းမတစ်ဦးသည် ဝံသ (ဝါးပုလွေ) ကို ရင်ခွင်ထဲတွင် ဖက်ကာ အိပ်ပျော်နေ၏။ လျှို့ဝှက်ရာ၌ ချစ်သူကို ဖက်ထားသကဲ့သို့၊ ဆန္ဒအာရုံ မငြိမ်းသေးသကာလ ဖြစ်၏။
Verse 41
विपञ्चीं परिगृह्यान्या नियता नृत्तशालिनी।निद्रावशमनुप्राप्ता सह कान्तेव भामिनी।।।।
အခြားမိန်းမတစ်ဦးသည် ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းတတ်၍ အကအနုပညာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ကာ၊ ဝိပဉ္စီ (တန်ပူရာ/ဗီဏာမျိုး) ကို ရင်ခွင်ထဲတွင် ကိုင်ဖက်လျက် နိဒ္ဒရာအာဏာကြောင့် အိပ်ပျော်သွား၏။ ချစ်သူဘေး၌ ချစ်သူမ လဲလျောင်းအိပ်ပျော်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 42
अन्या कनकसङ्काशैर्मृदुपीनैर्मनोरमैः।मृदङ्गं परिपीड्याङ्गैः प्रसुप्ता मत्तलोचना।।।।
အခြားမိန်းမတစ်ဦးသည် မူးယစ်မှုကြောင့် မျက်လုံးလေးလံနေကာ၊ ရွှေရောင်တောက်ပသကဲ့သို့ အလှပ၍ နူးညံ့ပြည့်ဝသော ကိုယ်အင်္ဂါများဖြင့် မృဒင်္ဂ (တီးဝိုင်းစည်) ကို ကိုယ်နှင့်ကပ်ကာ ဖိဖက်လျက် အိပ်ပျော်နေ၏။
Verse 43
भुजपार्श्वान्तरस्थेन कक्षगेन कृशोदरी।पणवेव सहानिन्द्या सुप्ता मदकृतश्रमा।।।।
အခြားမိန်းမတစ်ဦးသည် အပြစ်ကင်းစင်၍ ခါးသေးသွယ်သူ ဖြစ်ကာ၊ မူးယစ်မှုကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သဖြင့် အိပ်ပျော်နေ၏။ ပဏဝ (စည်ငယ်) ကို လက်မောင်းနှင့် ကိုယ်ဘက်ကြားတွင် ဖိညှပ်၍ ချိုင်းအောက်တွင် ထိုးထားလျက် ဖြစ်၏။
Verse 44
डिण्डिमं परिगृह्यान्या तथैवासक्तडिण्डिमा।प्रसुप्ता तरुणं वत्समुपगूह्येव भामिनी।।।।
အခြားသော မိန်းမတစ်ယောက်သည် ယခင်ကဲ့သို့ပင် ḍiṇḍima ဒရမ်ကို တင်းကျပ်စွာဖက်တွယ်ထားလျက်၊ မိခင်က နွားကလေးငယ်ကို ပွေ့ဖက်အိပ်သကဲ့သို့ အိပ်ပျော်နေ၏။
Verse 45
काचिदाडम्बरं नारी भुजसंयोगपीडितम्।कृत्वा कमलपत्राक्षी प्रसुप्ता मदमोहिता।।।।
ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးလှသော မိန်းမတစ်ယောက်သည် မူးယစ်မောဟတွင် မိမိကိုယ်ကို မျောပါလျက်၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် āḍambara ဟုခေါ်သော တူရိယာကို တင်းကျပ်စွာဖက်ထားပြီး အိပ်ပျော်နေ၏။
Verse 46
कलशीमपविध्यान्या प्रसुप्ता भाति भामिनी।वसन्ते पुष्पशबला मालेव परिमार्जिता।।।।
မိန်းမလှတစ်ယောက်သည် ရေခွက် (kalashī) ကို ဘေးသို့တွန်းပစ်ပြီး အိပ်ပျော်နေ၏။ အခြားတစ်ယောက်သည် နွေဦးကာလ၏ အရောင်စုံပန်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပန်းမော်လီကဲ့သို့ ထင်ရှားကာ၊ သန့်စင်စွာ လှည်းသုတ်ပြီး စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။
Verse 47
पाणिभ्यां च कुचौ काचित्सुवर्णकलशोपमौ।उपगूह्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता।।।।
အခြားသော မိန်းမငယ်တစ်ယောက်သည် အိပ်ငိုက်ခြင်း၏ အင်အားကြောင့် အနိုင်ယူခံရကာ၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မိမိရင်သားတို့ကို—ရွှေကလပ်အိုးနှင့်တူသကဲ့သို့—ဖက်တွယ်လျက် အိပ်ပျော်နေ၏။
Verse 48
अन्या कमलपत्राक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना।अन्यामालिङ्ग्य सुश्रोणीं प्रसुप्ता मदविह्वला।।।।
အခြားသော မိန်းမတစ်ယောက်သည် ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးလှ၍ လပြည့်ကဲ့သို့ မျက်နှာဝင်းပကာ၊ ခါးတင်လှသော မိန်းမတစ်ယောက်ကို ဖက်တွယ်ပြီး မူးယစ်၍ မတည်ငြိမ်သော အခြေအနေတွင် အိပ်ပျော်သွား၏။
Verse 49
आतोद्यानि विचित्राणि परिष्वज्य वरस्त्रियः।निपीड्य च कुचैस्सुप्ता कामिन्यः कामुकानिव।।।।
လှပသော မိန်းမတို့သည် အံ့ဖွယ်တူရိယာများကို ဖက်ကာ အ胸ပေါ်သို့ ဖိနှိပ်လျက် အိပ်ပျော်နေကြ၏။ ထိုသည်မှာ ချစ်သူတို့က မိမိတို့၏ အချစ်တော်ကို အားရပါးရ ဖက်တွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 50
तासामेकान्तविन्यस्ते शयानां शयने शुभे।ददर्श रूपसम्पन्नामपरां स कपिः स्त्रियम्।।।।
ကောင်းမြတ်သော အိပ်ရာများပေါ်တွင် သီးသန့်သီးခြား အိပ်ပျော်နေသော မိန်းမတို့အကြား၌ ထိုဝန်ရ (ဟနုမာန်) သည် ရုပ်ရည်လှပစုံလင်သော မိန်းမတစ်ဦးကို ထပ်မံမြင်တွေ့၏။
Verse 51
मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम्।विभूषयन्तीमिव तत्स्वश्रिया भवनोत्तमम्।।।।गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तः पुरेश्वरीम्।कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम्।।।।
ထိုနေရာ၌ ဝန်ရသည် မန္ဒೋದရီကို အိပ်ပျော်နေသည်ကို မြင်၏—မုက္ခမဏိနှင့် ရတနာတပ်ဆင်ထားသော အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများဖြင့် အလွန်တင့်တယ်စွာ တန်ဆာဆင်ထားပြီး၊ မိမိ၏ တောက်ပသည့် ရောင်ခြည်ဖြင့်ပင် ထိုအကောင်းဆုံး မဟာဗိမာန်ကို အလှဆင်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူမသည် ဖြူဝင်း၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ အတွင်းနန်း၏ အရှင်မ၊ ချစ်မြတ်နိုးရသော မဟာမယ်တော် ဖြစ်၏။
Verse 52
मुक्तामणिसमायुक्तैर्भूषणैः सुविभूषिताम्।विभूषयन्तीमिव तत्स्वश्रिया भवनोत्तमम्।।5.10.51।।गौरीं कनकवर्णाभामिष्टामन्तः पुरेश्वरीम्।कपिर्मन्दोदरीं तत्र शयानां चारुरूपिणीम्।।5.10.52।।
ဝန်ရသည် ထိုနေရာ၌ မန္ဒೋದရီကို အိပ်ပျော်နေသည်ကို မြင်၏—တောက်ပရောင်လင်း၍ ရွှေရောင်အလှတင့်တယ်ကာ မုက္ခနှင့် ရတနာတပ်ဆင်သော အဆင်တန်ဆာများဖြင့် အလွန်သိမ်မွေ့စွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။ မိမိ၏ အလင်းရောင်တင့်တယ်မှုကပင် ထိုအကောင်းဆုံး မဟာဗိမာန်ကို လှပစေသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သူမသည် အတွင်းနန်း၏ အနှစ်သက်ဆုံး မဟာမယ်တော် ဖြစ်၏။
Verse 53
स तां दृष्ट्वा महाबाहुर्भूषितां मारुतात्मजः।तर्कयामास सीतेति रूपयौवनसम्पदा।।।हर्षेण महता युक्तो ननन्द हरियूथपः।
အလှအပဖြင့် အလှဆင်ထားသော သူမကို မြင်သော် လက်မောင်းကြီးသော လေဒေဝ၏သား မာရုတအာတ္မဇသည် ရုပ်ရည်နှင့် ယောဝန၏ပြည့်စုံမှုကို ချိန်ဆကာ “ဤသူမသည် စီတာပင်” ဟု သဘောပေါက်하였다။ အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ဝါနရတပ်၏ ခေါင်းဆောင်သည် ပျော်ရွှင်လှ၏။
Verse 54
आस्फोटयामास चुचुम्ब पुच्छं ननन्द चिक्रीड जगौ जगाम।स्तम्भानरोहन्निपपात भूमौ निदर्शयन् स्वां प्रकृतिं कपीनाम्।।।।
သူသည် လက်ခုပ်တီး၍ မိမိအမြီးကို နမ်းကာ ဝမ်းမြောက်လှ၏။ ကစားလှုပ်ရှား၊ သီချင်းဆို၊ လှည့်လည်သွားလာပြီး တိုင်တန်းများပေါ်တက်ကာ မြေပြင်သို့ ခုန်ချလေသည်။ ထိုသို့ဖြင့် မိမိ၏ ဝါနရသဘာဝကို ထင်ရှားစွာ ပြသ하였다။
Frequently Asked Questions
Hanumān must interpret appearances inside the harem: he momentarily identifies Mandodarī as Sītā based on beauty and ornamentation, then must correct his inference—demonstrating disciplined verification rather than impulsive conclusion.
The sarga teaches that perception (darśana) requires viveka: sensory brilliance and power can mislead, so a messenger’s duty is restrained observation, fear-management, and truth-oriented judgment aligned with dharma.
The setting is Laṅkā’s inner palace; cultural markers include royal regalia (umbrella, crown, lamps), perfumery and sandal paste, and courtly music/dance instruments. Landmark similes—Mandara, Prasravaṇa, and the Gaṅgā’s bank—anchor the imagery in pan-Indic sacred geography.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.