Sarga 23

Verse 1

ततस्समुपजिघ्रन्ती कपिराजस्य तन्मुखम्।पतिं लोकाच्च्युतं तारा मृतं वचनमब्रवीत्।।

ထို့နောက် တာရာသည် ကပိရာဇ၏ မျက်နှာကို နမ်းရှိုက် (နမ်း) လျက်—ဤလောကမှ ကျဆုံးသွားသော မိမိ၏ ခင်ပွန်းကို—ကွယ်လွန်သူထံသို့ ဤစကားများကို ပြောကြား하였다။

Verse 2

शेषे त्वं विषमे दुःखमकृत्वा वचनं मम।उपलोपचिते वीर सुदुःखे वसुधातले।।

အို သူရဲကောင်းရေ၊ ကျွန်မ၏စကားကို မလိုက်နာဘဲ ယခု သင်သည် ကျောက်တုံးများပြန့်ကျဲ၍ မညီမညာသော မြေပြင်ခက်ခဲပေါ်တွင် အလွန်နာကျင်သော ဒုက္ခနှင့်အတူ လဲလျောင်းနေရသည်။

Verse 3

मत्तः प्रियतरा नूनं वानरेन्द्र मही तव।शेषे हि तां परिष्वज्य मां च न प्रतिभाषसे।।

အို ဝါနရတို့၏ အရှင်မင်းကြီး၊ အမှန်တကယ် မြေကြီးသည် ကျွန်မထက် ပို၍ ချစ်မြတ်နိုးရာ ဖြစ်သလား။ နောက်ဆုံးအချိန်တွင် သင်သည် မြေကြီးကို ဖက်တွယ်လျက်ရှိပြီး ကျွန်မကို မဖြေကြားတော့ပါ။

Verse 4

सुग्रीवस्य वशं प्राप्तो विधिरेषभवत्यहो।सुग्रीव एव विक्रान्तो वीर साहसिकप्रिय।।

အို သူရဲကောင်း၊ ရဲရင့်သတ္တိပြုလုပ်ရပ်များကို ချစ်မြတ်နိုးသူရေ—အဟို၊ ဤသည်ပင် ကံကြမ္မာပါလား။ သင်သည် စုဂရీవ၏ အာဏာအောက်သို့ ရောက်သွားရပြီ၊ စုဂရీవတစ်ဦးတည်းသာ ရဲရင့်သူကဲ့သို့ ဖြစ်နေသယောင်။

Verse 5

ऋक्षवानरमुख्यास्त्वां बलिनः पर्युपासते।एषां विलपितं कृच्छ्रमङ्गदस्य च शोचतः।।मम चेमा गिरः श्रुत्वा किं त्वं न प्रतिबुध्यसे।

ဝက်ဝံနှင့် ဝါနရတို့၏ အင်အားကြီးသော ခေါင်းဆောင်များသည် သင့်အနား၌ ဝိုင်းရံရပ်နေကာ နာကျင်စွာ ငိုကြွေးနေကြသည်။ အင်္ဂဒလည်း ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် မျက်ရည်ကျနေ၏။ သူတို့၏ ငိုကြွေးသံများနှင့် ကျွန်မ၏ ဤစကားများကို ကြားရသော်လည်း သင်သည် အဘယ်ကြောင့် မထလာသနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် မနိုးသနည်း။

Verse 6

इदं तच्छूरशयनं यत्र शेषे हतो युधि।शायिता निहता यत्र त्वयैव रिपवः पुरा।।

ဤသည်မှာ သူရဲကောင်း၏ အိပ်ရာဖြစ်သည်—ယခု သင်သည် စစ်ပွဲ၌ ကျဆုံးကာ ဤနေရာ၌ လဲလျောင်းနေ၏။ ယခင်ကတော့ ဤနေရာ၌ပင် သင့်လက်တော်ဖြင့် ရန်သူတို့ကို ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးကာ လဲကျစေခဲ့သည်။

Verse 7

विशुद्धसत्त्वाभिजन प्रिययुद्ध मम प्रिय।मामनाथां विहायैकां गतस्त्वमसि मानद।।

အို ချစ်မြတ်နိုးရသောသူ—စိတ်သဘောသန့်ရှင်း၍ မျိုးရိုးမြင့်မြတ်သူ၊ စစ်ပွဲကို နှစ်သက်သူ—ဂုဏ်သိက္ခာပေးတော်မူသောသူ—သင်သည် ကျွန်မကို အားကိုးရာမဲ့ တစ်ယောက်တည်းထား၍ ထွက်ခွာသွားပြီ။

Verse 8

शूराय न प्रदातव्या कन्या खलु विपश्चिता।शूरभार्यां हतां पश्य सद्यो मां विधवां कृताम्।।

ပညာရှိတို့က မိန်းကလေးကို စစ်သူရဲကောင်းထံ မပေးသင့်ဟု ဆိုကြသည်။ ကြည့်ပါ—စစ်သူရဲကောင်း၏ ဇနီးဖြစ်သော ကျွန်မသည် ကံကြမ္မာ၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ချက်ချင်း မုဆိုးမ ဖြစ်သွားရပြီ။

Verse 9

अवभग्नश्च मे मानो भग्ना मे शाश्वती गतिः।।अगाधे च निमग्नाऽस्मि विपुले शोकसागरे।

ကျွန်မ၏ မာနသည် ချိုးဖျက်ခံရပြီ; အမြဲတမ်းအားကိုးရာလည်း ပျက်စီးသွားပြီ။ ကျွန်မသည် ဝမ်းနည်းခြင်း၏ ကျယ်ပြန့်သော သမုဒ္ဒရာထဲသို့ နစ်မြုပ်နေသည်—နက်လှ၍ အောက်ခြေမရှိသကဲ့သို့။

Verse 10

अश्मसारमयं नूनमिदं मे हृदयं दृढम्।।भर्तारं निहतं दृष्ट्वा यन्नाद्य शतधा कृतम्।

အမှန်တကယ် ငါ့နှလုံးသည် ကျောက်တုံးကဲ့သို့ ခိုင်မာကြမ်းတမ်းလှသည်—ယနေ့တိုင် ခင်ပွန်းကို သတ်ဖြတ်ခံရသည်ကို မြင်ရသော်လည်း ရာပိုင်းကွဲမသွားသေးသောကြောင့်ပင်။

Verse 11

सुहृच्चैव हि भर्ता च प्रकृत्या मम च प्रियः।आहवे च पराक्रान्तश्शूरः पञ्चत्वमागतः।।

သူသည် ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းလည်း ဖြစ်ပြီး မိတ်ဆွေကောင်းလည်း ဖြစ်သည်—သဘာဝအားဖြင့် ကျွန်မအတွက် အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူ; စစ်မြေပြင်၌ အလွန်ရဲရင့်သော သူရဲကောင်းသည် ယခု ပဉ္စတဝသို့ ရောက်သွားပြီ။

Verse 12

पतिहीना तु या नारी कामं भवतु पुत्रिणी।धनधान्यैस्सुपूर्णाऽपि विधवेत्युच्यते बुधैः।।

ခင်ပွန်းမရှိသော မိန်းမတစ်ယောက်သည်—သားသမီးရှိနေစေကာမူ၊ ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံ ပြည့်စုံနေစေကာမူ—ပညာရှိတို့ကတော့ ‘မုဆိုးမ’ ဟုသာ ခေါ်ကြသည်။

Verse 13

स्वगात्रप्रभवे वीर शेषे रुधिरमण्डले।क्रिमिरागपरिस्तोमे त्वमात्मशयने यथा।।

အို သူရဲကောင်းရေ၊ သင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်စီးလာသော သွေးအဝိုင်းအတွင်း လဲလျောင်းနေသည်; ပိုးကောင်များ ဝိုင်းရံလျက် နီရဲသောအလွှာထဲတွင်—မိမိ၏အိပ်ရာပေါ်တွင် အနားယူသကဲ့သို့။

Verse 14

रेणुशोणितसंवीतं गात्रं तव समन्ततः।परिरब्धुं न शक्नोमि भुजाभ्यां प्लवगर्षभ ।।

အို မျောက်တို့အနက် အုဿဘကဲ့သို့ မြတ်သောသူရေ၊ သင်၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် အနှံ့အပြား ဖုန်နှင့် သွေးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသည်; ကျွန်မသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် သင့်ကို မဖက်တွယ်နိုင်တော့ပါ။

Verse 15

कृतकृत्योऽद्य सुग्रीवो वैरेऽस्मिन्नतिदारुणे।यस्य रामविमुक्तेन हृतमेकेषुणा भयम्।।

ယနေ့ ဤအလွန်ကြမ်းတမ်းသော ရန်ငြိုးတွင် သုဂ္ရီဝသည် မိမိရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေပြီ။ ရာမ၏ လွှတ်ပစ်သော မြားတစ်စင်းတည်းကြောင့် သူ၏ ကြောက်ရွံ့မှုသည် ပျောက်ကွယ်သွား၏။

Verse 16

शरेण हृदि लग्नेन गात्रसंस्पर्शने तव।वार्यामि त्वां निरीक्षन्ती त्वयि पञ्चत्वमागते।।

မြားသည် သင်၏ရင်ဘတ်တွင် စိုက်ဝင်နေသဖြင့် သင်၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို မထိမိစေရန် ငါသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်ထား၏။ သင်၌ မရဏာရောက်လာပြီးနောက် ပြန်လည်မရနိုင်သဖြင့် ငါသည် ကြည့်နေရုံသာ ဖြစ်၏။

Verse 17

उद्ववर्ह शरं नीलस्तस्य गात्रगतं तदा।गिरिगह्वरसंलीनं दीप्तमाशीविषं यथा।।

ထို့နောက် နီလသည် အားထုတ်၍ သူ၏ကိုယ်ထဲတွင် စိုက်ဝင်နေသော မြားကို ဆွဲထုတ်လေ၏—တောင်ဂူအတွင်း ပုန်းကွယ်နေသော တောက်လောင်သည့် အဆိပ်မြွေကို ဆွဲထုတ်သကဲ့သို့။

Verse 18

तस्य निष्कृष्यमाणस्य बाणस्य च बभौ द्युतिः।अस्तमस्तकसंरुद्धो रश्मिर्दिनकरादिव।।

ထိုမြားကို ဆွဲထုတ်နေစဉ်၌ ၎င်း၏ တောက်ပမှု ပေါ်ထွက်လာသည်—အနောက်ဘက်တောင်ထိပ်က တားဆီးထားသကဲ့သို့ နေမင်းဝိုင်းမှ ထွက်လာသော ရောင်ခြည်တစ်စင်းကဲ့သို့။

Verse 19

पेतुः क्षतजधारास्तु व्रणेभ्यस्तस्य सर्वशः।ताम्रगैरिकसम्पृक्ता धारा इव धराधरात्।।

သူ၏အနာများမှ သွေးစီးကြောင်းများသည် နေရာအနှံ့ ဟိုဒီသို့ လျှံထွက်လာ၏။ ကြေးနီနီရောင် အိုခါးနှင့် ရောနှောသကဲ့သို့ နီမြန်း၍—တောင်တန်းမှ စီးဆင်းလာသော ချောင်းငယ်များကဲ့သို့။

Verse 20

अवकीर्णं विमार्जन्ती भर्तारं रणरेणुना।अस्रैर्नयनजैश्शूरं सिषेचास्त्रसमाहतम्।।

စစ်မြေပြင်မှ ဖုန်မှုန့်များ ပေကျံနေသော ခင်ပွန်းသည်ကို သုတ်သင်ပေးပြီး လက်နက်ဒဏ်ရာရနေသော ထိုသူရဲကောင်းကို မျက်ရည်များဖြင့် ဆေးကြောပေးလေသည်။

Verse 21

रुधिरोक्षितसर्वाङ्गं दृष्ट्वा विनिहतं पतिम्।उवाच तारा पिङ्गाक्षं पुत्रमङ्गदमङ्गना।।

ခင်ပွန်းသည် အသတ်ခံရပြီး တစ်ကိုယ်လုံး သွေးများဖြင့် စိုရွှဲနေသည်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ တာရာသည် မျက်လုံးဝါဝါရှိသော သားဖြစ်သူ အင်္ဂဒကို ပြောကြားလေသည်။

Verse 22

अवस्थां पश्चिमां पश्य पितुः पुत्र सुदारुणाम्।सम्प्रसक्तस्य वैरस्य गतोऽन्तः पापकर्मणा।।

အို သား၊ သင့်ဖခင်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော နောက်ဆုံးအခြေအနေကို ကြည့်လော့။ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကြောင့် အပြစ်ရှိသော လုပ်ရပ်ဖြင့် ဤနိဂုံးသို့ ရောက်ခဲ့ရပြီ။

Verse 23

बालसूर्योदयतनुं प्रयान्तं यमसदनम्।अभिवादय राजानं पितरं पुत्र मानदम्।।

အို သား၊ နေထွက်စကဲ့သို့ နီရဲသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိပြီး ယမမင်းထံသို့ ထွက်ခွာသွားသော သင့်ဖခင် ဘုရင်မင်းမြတ်ကို အရိုအသေပြုလော့။

Verse 24

एवमुक्तस्समुत्थाय जग्राह चरणौ पितुः।भुजाभ्यां पीनवृत्ताभ्यामङ्गदोऽहमिति ब्रुवन्।।

ထိုသို့ ပြောကြားသောအခါ အင်္ဂဒသည် ထရပ်လိုက်ပြီး သူ၏ သန်မာသော လက်မောင်းများဖြင့် ဖခင်၏ ခြေတော်ကို ဖက်လျက် "ကျွန်ုပ်သည် အင်္ဂဒ ဖြစ်ပါသည်" ဟု ပြောဆိုလေသည်။

Verse 25

अभिवादयमानं त्वामङ्गदं त्वं यथा पुरा।दीर्घायुर्भव पुत्रेति किमर्थं नाभिभाषसे।।

အင်္ဂဒာရေ၊ သင်သည် ဖခင်ကို ဂါရဝပြု၍ ဦးညွှတ်နေသော်လည်း၊ အရင်ကလို “သားရေ၊ အသက်ရှည်ပါစေ” ဟု မိန့်ကြား၍ အဘယ်ကြောင့် မပြောသနည်း။

Verse 26

अहं पुत्रसहाया त्वामुपासे गतचेतसम्।सिंहेन निहतं सद्यो गौस्सवत्सेव गोवृषम्।।

ကျွန်မသည် သားတော်နှင့်အတူ သင်၏စိတ်သတိ ပျောက်ကွယ်သွားသော်လည်း သင့်အနား၌ပင် ဆက်လက်စောင့်ရှောက်နေမည်—ခြင်္သေ့က ချက်ချင်းသတ်ကျသွားသော အင်အားကြီး နွားထီးကို မိခင်နွားက နွားကလေးနှင့်အတူ အနား၌ ရပ်နေသကဲ့သို့။

Verse 27

इष्ट्वा सङ्ग्रामयज्ञेन रामप्रहरणाम्भसि।अस्मिन्नवभृथे स्नातः कथं पत्न्या मया विना।।

သင်သည် စစ်ပွဲယဇ်ကို “ပူဇော်” ပြီးနောက်၊ ရာမ၏ လက်နက်မှ ထွက်သော ရေတွင် အဆုံးသတ် အဝဘෘထသနာန်ကဲ့သို့ ရေချိုးခဲ့သည်—ကျွန်မ၊ သင်၏ ဇနီးမပါဘဲ မည်သို့ ရေချိုးနိုင်ခဲ့သနည်း။

Verse 28

या दत्ता देवराजेन तव तुष्टेन संयुगे।शातकुम्भमयीं मालां तां ते पश्यामि नेह किम्।।

စစ်မြေပြင်၌ သင့်အပေါ် ပီတိဖြစ်၍ ဒေဝရာဇ (အိန္ဒြာ) ပေးအပ်ခဲ့သော သန့်စင်ရွှေ (ရှာတကುಂಬ္ဘ) မာလာကို ဤနေရာ၌ သင့်ပေါ်တွင် အဘယ်ကြောင့် မမြင်ရသနည်း။

Verse 29

राज्यश्रीर्न जहाति त्वां गतासुमपि मानद।सूर्यस्यावर्तमानस्य शैलराजमिव प्रभा।।

အရိုအသေခံထိုက်သူရေ၊ အသက်ဝိညာဉ် ထွက်ခွာသွားသော်လည်း မင်းစည်းစိမ်၏ သရေမဂ္ဂလာသည် သင့်ကို မစွန့်လွှတ်သေး—နေဝင်ချိန်၌ နေရောင်ခြည်က တောင်မင်းကို မစွန့်ခွာသကဲ့သို့။

Verse 30

न मे वचः पथ्यमिदं त्वया कृतंन चास्मि शक्ता हि निवारणे तव।हता सपुत्राऽस्मि हतेन संयुगेसह त्वया श्रीर्विजहाति मामिह।।

သင်သည် ကျွန်မ၏ အကျိုးရှိသော အကြံဉာဏ်ကို မလိုက်နာခဲ့သကဲ့သို့၊ ကျွန်မလည်း သင့်ကို တားဆီးနိုင်စွမ်း မရှိခဲ့ပါ။ ယခု သင်သည် စစ်မြေပြင်၌ ကျဆုံးသွားသောကြောင့် ကျွန်မလည်း သားနှင့်တကွ ပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီ။ ထို့ပြင် သင်နှင့်အတူ ဤနေရာ၌ သီရိ—ကံကောင်းခြင်းနှင့် စည်းစိမ်—သည် ကျွန်မကို စွန့်ခွာသွားနေပါသည်။