HomeRamayanaBala KandaSarga 60Shloka 13
Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

त्रिशङ्कुस्वर्गारोহণम्

Trishanku’s Bodily Ascent and the New Constellations

पश्य मे तपसो वीर्यं स्वार्जितस्य नरेश्वर ।एष त्वां सशरीरेण नयामि स्वर्गमोजसा।।।।दुष्प्रापं सशरीरेण दिवं गच्छ नराधिप।

paśya me tapaso vīryaṃ svārjitasya nareśvara |

eṣa tvāṃ saśarīreṇa nayāmi svargam ojasā ||

duṣprāpaṃ saśarīreṇa divaṃ gaccha narādhipa ||

“အို မင်းကြီး၊ ငါကိုယ်တိုင် ရယူထားသော တပဿာ၏ အာနုဘော်ကို ကြည့်ရှုလော့။ ငါ၏ အင်အားဖြင့် သင်ကို ဤကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ စွဝဂ္ဂသို့ ပို့ဆောင်မည်။ အို လူတို့၏ အရှင်၊ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်၍ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲသော ထိုဒေဝလောကသို့ သွားလော့”

paśyabehold/see
paśya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
memy
me:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) एकवचन; सर्वनाम; ‘my/of me’
tapasaḥof austerity
tapasaḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
vīryampower/valor
vīryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
svārjitasyaself-earned
svārjitasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग) + ārjita (√arj धातु + kta कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘earned’; नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग-सम्भव, षष्ठी (6th), एकवचन; here agreeing with tapasaḥ (gen.)
nareśvaraO king
nareśvara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘lord of men’); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
eṣaḥthis (I)
eṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम; (speaker referring to himself/this one)
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
sa-śarīreṇawith (your) body
sa-śarīreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsa (सह-अर्थक) + śarīra (प्रातिपदिक)
Formसह-तत्पुरुष (‘with body’); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (instrumental of accompaniment)
nayāmiI lead/take
nayāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nī (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
svargamto heaven
svargam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गन्तव्य-देश (goal)
ojasāby (my) might
ojasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootojas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
duṣprāpamhard to attain
duṣprāpam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdus (उपसर्ग) + prāpya/prāpa (√āp/√prāp धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying divam)
sa-śarīreṇawith the body
sa-śarīreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsa (सह-अर्थक) + śarīra (प्रातिपदिक)
Formसह-तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
divamheaven
divam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
gacchago
gaccha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
narādhipaO king
narādhipa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘ruler of men’); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

"O King! behold the prowess of my self-earned asceticism. With my spiritual might, I shall send you to heaven with your physical body O King! go to heaven with physical body which is not possible for anybody to accomplish.

V
Viśvāmitra
T
Triśaṅku
T
tapas (austerity)

FAQs

It teaches the gravity of a vow and truthfulness in commitment: Viśvāmitra stands by the refuge-seeker, asserting that disciplined tapas can uphold a pledged outcome even against opposition.

After the gods refuse to attend the sacrifice, Viśvāmitra declares the power of his austerities and promises to send Triśaṅku to heaven in his physical body.

Viśvāmitra’s unwavering resolve and protective fidelity—his insistence on fulfilling what he has undertaken for Triśaṅku.