HomeRamayanaBala KandaSarga 6Shloka 24
Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

अयोध्यावर्णनम्

Description of Ayodhya under Daśaratha

विन्ध्यपर्वतजैर्मत्तै: पूर्णा हैमवतैरपि ।मदान्वितैरतिबलैर्मातङ्गै: पर्वतोपमै: ।।1.6.23।। ऐरावतकुलीनैश्च महापद्मकुलैस्तथा ।अञ्जनादपि निष्पन्नैर्वामनादपि च द्विपैः ।।1.6.24।।

airāvatakulīnaiś ca mahāpadmakulais tathā |

añjanād api niṣpannair vāmanād api ca dvipaiḥ || 1.6.24 ||

ထိုနေရာတွင် မျိုးရိုးမြင့်မြတ်သော ဆင်များလည်း များစွာရှိ၏—အဲရာဝတ မျိုးရိုးမှ၊ မဟာပဒ္မ မျိုးဆက်မှ၊ ထို့ပြင် အဉ္ဇနာမှ ပေါက်ဖွားသူများနှင့် ဝာမနာမှ ပေါက်ဖွားသူ ဆင်များလည်း ပါဝင်၏။

भद्रैःwith Bhadra (breed)
भद्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; (elephant-breed name)
मन्द्रैःwith Mandra (breed)
मन्द्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; (elephant-breed name)
मृगैःwith Mṛga (breed)
मृगैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; (elephant-breed name)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis: indeed/just)
भद्रमन्द्रमृगैःwith Bhadra-Mandra-Mṛga (mixed breed)
भद्रमन्द्रमृगैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभद्र + मन्द्र + मृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्वः (itaretara) used as a collective breed-name
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (also/likewise)
भद्रमन्द्रैःwith Bhadra-Mandra (mixed breed)
भद्रमन्द्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभद्र + मन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्वः (pair-breed)
भद्रमृगैःwith Bhadra-Mṛga (mixed breed)
भद्रमृगैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभद्र + मृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्वः
मृगमन्द्रैःwith Mṛga-Mandra (mixed breed)
मृगमन्द्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमृग + मन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्वः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
साthat
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुरीcity
पुरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नित्यमत्तैःwith always-intoxicated (elephants)
नित्यमत्तैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootनित्य + मत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारयः ‘नित्यं मत्ताः’
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: always)
पूर्णाfull
पूर्णा:
Kriyāviśeṣaṇa / Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नागैःwith elephants
नागैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अचलसन्निभैःresembling mountains
अचलसन्निभैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of नागैः
TypeAdjective
Rootअचल + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘अचलेन सन्निभाः’ = mountain-like

It was full of intoxicated elephants born in Vindhya mountains, elephants of enormous strength looking like mountains and born in the Himalayas. Elephants of good breed hailing from the family of Airavata (Indra's vehicle), Mahapadma, Anjana and Vamana.

A
Ayodhyā
A
Airāvata
M
Mahāpadma
A
Anjana (diggaja name in tradition)
V
Vāmana (elephant name in tradition)
E
elephants (dvipa)

FAQs

Dharma is implied through the picture of ordered prosperity: noble resources (fine elephant breeds) are part of a well-maintained kingdom that can protect and serve society.

The poet specifies renowned elephant lineages to highlight Ayodhyā’s exceptional wealth and royal capacity.

Royal stewardship: the kingdom’s excellence is shown in careful acquisition and maintenance of high-quality assets.