Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 111, Shloka 10
अयोध्याकाण्डे एकादशोत्तरशततमः सर्गः
Sarga 111: Counsel on Gurus, Parental Debt, and Bharata’s Protest
यन्मातापितरौ वृत्तं तनये कुरुतस्सदा।न सुप्रतिकरं तत्तु मात्रा पित्रा च यत्कृतम्।।2.111.9।।यथाशक्तिप्रदानेन स्वापनोच्छादनेन च।नित्यं च प्रियवादेन तथा संवर्धनेन च।।2.111.10।।
yan mātā-pitarau vṛttaṃ tanaye kurutas sadā | na supratikaraṃ tat tu mātrā pitrā ca yat-kṛtam ||
yathāśakti-pradānena svāpanochchādanena ca | nityaṃ ca priyavādena tathā saṃvardhanena ca ||
မိခင်ဖခင်တို့သည် သားသမီးအပေါ် အမြဲတမ်း ပြုမူစောင့်ရှောက်သည့် အရာအားလုံး—ကိုယ်တတ်နိုင်သမျှ ပေးကမ်းခြင်း၊ အိပ်စေ၍ အဝတ်အထည်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ပေးခြင်း၊ နေ့စဉ် ချိုသာသောစကားဖြင့် ပြောဆိုခြင်း၊ ထိုသို့ပင် ကြီးပြင်းအောင် ပြုစုမွေးမြူခြင်း—မိခင်ဖခင်တို့ ပြုခဲ့သော ဤကျေးဇူးကို လွယ်လွယ်ကူကူ ပြန်လည်ဆပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။
The course of action the parents always adopt in respect of their son, the benefits they confer on him according to their resources, the way they lull him to sleep and clothe him, the affectionate words they always speak to him and the way they bring him up all these cannot be repaid.
FAQs
Filial dharma: parents’ lifelong sacrifices create an unrepayable moral debt, so honoring and obeying them becomes a central duty.
Vasiṣṭha instructs Rāma on righteousness by emphasizing the immeasurable care given by parents, framing Rāma’s choices in terms of gratitude and duty.
Kṛtajñatā (gratitude) expressed as obedient, respectful conduct toward one’s parents and elders.