Sarga 23

Verse 1

तस्मिन्याते बले घोरमशिवं शोणितोदकम्।अभ्यवर्षन्महामेघस्तुमुलो गर्दभारुणः।।।।

ထိုကြောက်မက်ဖွယ် စစ်တပ်ကြီး ချီတက်သွားစဉ်၊ မြည်းရောင်ကဲ့သို့ မဲမှောင်သော မဟာမိုးတိမ်ကြီးသည် တုန်လှုပ်စွာ မြည်ဟည်း၍ သွေးရောင်ရေစက်ကဲ့သို့ အမင်္ဂလာဆိုးဝါးသော မိုးကို သွန်းလောင်းလေ၏။

Verse 2

निपेतुस्तुरगास्तस्य रथयुक्ता महाजवाः।समे पुष्पचिते देशे राजमार्गे यदृच्छया।।।।

ရထားနှင့်ချိတ်ဆက်ထား၍ အလွန်လျင်မြန်သော မြင်းများပင်၊ ပန်းများကိုညီညာစွာချထားသော ပြင်ညီသော မင်းလမ်းပေါ်တွင် မိမိအလိုလို ချော်လဲတတ်လာသည်—ခရီးစဉ်အတွင်း အမင်္ဂလာလက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်၏။

Verse 3

श्यामं रुधिरपर्यन्तं बभूव परिवेषणम्।अलातचक्रप्रतिमं परिगृह्य दिवाकरम्।।।।

ထို့နောက် နေမင်းကို ဝိုင်းပတ်လျက် အနက်ရောင် အဝိုင်းရောင်ခြည်တစ်စင်း ပေါ်လာ၍ အနားသတ်မှာ သွေးနီရောင်ဖြစ်၏။ ၎င်းသည် မီးတံကို လှည့်ပတ်ခတ်ရာမှ ဖြစ်သော စက်ဝိုင်းကဲ့သို့ မြင်ရပြီး နေမင်း၏ အလင်းဝိုင်းကို ဖမ်းဆီးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 4

ततो ध्वजमुपागम्य हेमदण्डं समुच्छ्रितम्।समाक्रम्य महाकायस्तस्थौ गृध्रस्सुदारुणः।।।।

ထို့နောက် ကိုယ်ထည်ကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော လင်းတစ်ကောင်သည် ရွှေတံတားဖြင့် မြှောက်တင်ထားသော အလံသို့ ပျံတက်လာကာ ထိပ်ဖျားကို ဆုပ်ကိုင်ပြီး ထိုနေရာ၌ နားနေ၏—မကြာမီကျရောက်မည့် ဘေးအန္တရာယ်၏ နိမိတ်ဖြစ်၏။

Verse 5

जनस्थानसमीपे तु समागम्य खरस्वनाः।विस्वरान्विविधांश्चक्रुर्मांसादा मृगपक्षिणः।।।।

ဇနသ္ထာနအနီးတွင် အသားစား တိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များ စုဝေးလာကာ အသံမညီမညာ၊ ကြမ်းတမ်းသော အော်ဟစ်သံမျိုးစုံကို ထုတ်လွှင့်ကြ၏—ပျက်စီးမှု နီးကပ်လာခြင်း၏ နောက်ထပ် သတိပေးနိမိတ်တစ်ရပ်ဖြစ်၏။

Verse 6

व्याजह्रुश्च प्रदीप्तायां दिशि वै भैरवस्वनम्।अशिवं यातुधानानां शिवा घोरा महास्वनाः।।।।

ထို့ပြင် ကြောက်မက်ဖွယ်သော မြေခွေးများသည် အသံကြီး၍ ကြမ်းတမ်းသော ဟူးဟူးသံဖြင့် မီးလောင်တောက်ပနေသော အရပ်သို့ မျက်နှာမူကာ အော်ဟစ်ကြ၏—ရက္ခသတို့အတွက် အမင်္ဂလာနိမိတ်ကို ပြသ၏။

Verse 7

प्रभिन्नगिरिसङ्काशास्तोयशोणितधारिणः।आकाशं तदनाकाशं चक्रुर्भीमा वलाहकाः।।।।

ကြောက်မက်ဖွယ် မိုးတိမ်များသည် ကွဲပြားပျက်စီးသွားသော တောင်တန်းများကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ သွေးရည်ကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသော ရေစီးကြောင်းများကို သွန်ချလျက် မိုးကောင်းကင်ကို မိုးကောင်းကင်မဟုတ်သကဲ့သို့ ထူးဆန်း၍ ကြောက်လန့်ဖွယ် ဖြစ်စေ하였다။

Verse 8

बभूव तिमिरं घोरमुद्धतं रोमहर्षणम्।दिशो वा विदिशो वापि न च व्यक्तं चकाशिरे।।।।

ကြောက်မက်ဖွယ် အမှောင်ထုကြီး ပေါ်ထွန်းလာ၍ ရင်တုန်စေကာ ရောမဟာရ္ෂ ဖြစ်စေ하였다။ အဓိကဦးတည်ရာများနှင့် အလယ်အလတ်ဦးတည်ရာများပင် မရှင်းလင်းစွာ မတောက်ပနိုင်ခဲ့။

Verse 9

क्षतजार्द्रसवर्णाभा सन्ध्याकालं विना बभौ।खरस्याभिमुखा नेदुस्तदा घोरमृगाः खगाः।।।।कङ्कगोमायुगृध्राश्च चुक्रुशुर्भयशंसिनः।

ဆန္ဓယာကာလ မရောက်သေးခင်ပင် စိုစွတ်သွေးနီသော ဒဏ်ရာသစ်၏ အရောင်ကဲ့သို့ အမှောင်ညိုညို ဆည်းဆာတစ်ရပ် ပေါ်လာ하였다။ ထိုအခါ ခရာကို မျက်နှာမူ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် တိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များက အော်ဟစ်ကြ၏။ ကင်္ကငှက်၊ မြေခွေး (ဂိုမယု) နှင့် ဂဠုန်မဟုတ်သော ဂဠုန်—အလောင်းစားငှက် (ဂృဓ్ర) တို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် အပျက်အစီးကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသကဲ့သို့ ဟစ်အော်ကြသည်။

Verse 10

नित्याशुभकरा युद्धे शिवा घोरनिदर्शनाः।।।।नेदुर्बलस्याभिमुखं ज्वालोद्गारिभिराननैः।

စစ်ပွဲတွင် အမြဲအမင်္ဂလာကို ဆောင်လာတတ်သော မြွေခွေးတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် နိမိတ်ဆိုးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာကြ၏။ တပ်မတော်ကို မျက်နှာမူကာ ဟူးဟူးအော်ကြပြီး၊ သူတို့၏ ပါးစပ်များမှ မီးလျှံပက်ထွက်သကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 11

कबन्धः परिघाभासो दृश्यते भास्करान्तिके।।।।जग्राह सूर्यं स्वर्भानुरपर्वणि महाग्रहः।प्रवाति मारुतश्शीघ्रं निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः।।।।

သံတံကဲ့သို့ တောက်ပသော ကေတုသည် နေမင်းအနီး၌ မြင်ရ၏။ ပရဝဏ်ကာလ မဟုတ်သော်လည်း စွဗ္ဘာနု (ရာဟု) ဟူသော မဟာဂြဟသည် နေကို ဖမ်းဆီးကာ နေကြတ်စေ၏။ လေသည် မြန်မြန်ပြင်းပြင်း တိုက်ခတ်လာပြီး နေမင်းသည် အလင်းရောင်မဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်သွား၏။

Verse 12

कबन्धः परिघाभासो दृश्यते भास्करान्तिके।।3.23.11।।जग्राह सूर्यं स्वर्भानुरपर्वणि महाग्रहः।प्रवाति मारुतश्शीघ्रं निष्प्रभोऽभूद्दिवाकरः।।3.23.12।।

ကေတုသည် သံတံကဲ့သို့ ဖြစ်၍ နေမင်းအနီး၌ ပေါ်ထွက်လာ၏။ ပရဝဏ်ကာလ မဟုတ်သော်လည်း ရာဟုက နေကို ကြတ်စေ၏။ လေပြင်းမြန်စွာ တိုက်ခတ်လာပြီး နေမင်း၏ တောက်ပမှု ပျောက်ကွယ်သွား၏။

Verse 13

उत्पेतुश्च विना रात्रिं ताराः खद्योतसप्रभाः।संलीनमीनविहगा नलिन्यश्शुष्कपङ्कजाः।।।।तस्मिन् क्षणे बभूवुश्च विना पुष्पफलैर्द्रुमाः।

ညမရောက်သေးဘဲ ကြယ်များသည် ထွက်ပေါ်လာ၍ မီးပိုးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။ ငါးနှင့် ရေငှက်တို့သည် မျက်စိမှောက်ကွယ်သွားကြပြီး၊ ကြာကန်များတွင် ကြာပန်းများ ခြောက်သွေ့သွား၏။ ထိုခဏတည်းကပင် သစ်ပင်တို့သည် ပန်းနှင့် အသီးမဲ့၍ ရပ်တည်နေကြ၏။

Verse 14

उद्धूतश्च विना वातं रेणुर्जलधरारुणः।।।।वीचीकूचीति वाश्यन्त्यो बभूवुस्तत्र शारिकाः।

လေမရှိဘဲပင် မိုးတိမ်ရောင်ညိုကဲ့သို့ ဖုန်မှုန့်များ ထူထပ်စွာ လွင့်တက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ စာရိကာငှက်တို့သည် မဆင်မခြင် “ဝီချီကူချီ” ဟု အော်ဟစ်ကြ၏။

Verse 15

उल्काश्चापि सनिर्घाता निपेतुर्घोरदर्शनाः।।।।प्रचचाल मही सर्वा सशैलवनकानना।

မိုးကျောက်များသည် မိုးကြိုးသံတဝုန်းဝုန်းနှင့်အတူ ကျရောက်လာ၍ မြင်ရသည်မှာ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏; တောင်တန်းများ၊ တောအုပ်များ၊ သစ်တောများနှင့်တကွ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး တုန်လှုပ်သွား၏။

Verse 16

खरस्य च रथस्थस्य नर्दमानस्य धीमतः।।।।प्राकम्पत भुजस्सव्यस्स्वरश्चास्यावसज्जत।

ရထားပေါ်တင်၍ ဟိန်းဟောက်နေသော ဉာဏ်ရှိသူ ခရာအတွက်—ဘယ်လက်မောင်းသည် ပြင်းထန်စွာ တုန်ခါလာပြီး၊ အသံသည် လည်ချောင်းတွင် တင်ကပ်၍ မထွက်နိုင်တော့၏။

Verse 17

सास्रा सम्पद्यते दृष्टिः पश्यमानस्य सर्वतः।।।।ललाटे च रुजा जाता न च मोहान्यवर्तत।

သူသည် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်ကြည့်သော် မျက်မြင်သည် မျက်ရည်ဖြင့် ပြည့်လာပြီး၊ နဖူးတွင် နာကျင်မှု ပေါ်ပေါက်လာ၏; သို့သော် မောဟကြောင့် နောက်ပြန်မလှည့်ခဲ့။

Verse 18

तान्समीक्षय महोत्पातानुत्थितान्रोमहर्षणान्।।।।अब्रवीद्राक्षसान्सर्वान्प्रहसन्सखरस्तदा।

ထိုကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ရောမဟာသဖြစ်စေသော မဟာဥတ္ပာတ လက္ခဏာများ ပေါ်ထွန်းလာသည်ကို ကြည့်မြင်ပြီးနောက် ခရာသည် ရယ်မောကာ ရာක්ෂသတို့အားလုံးကို ထိုခဏ၌ ပြောဆို하였다။

Verse 19

महोत्पातानिमान्सर्वानुत्थितान्घोरदर्शनान्।।।।न चिन्तयाम्यहं वीर्याद्बलवान्दुर्बलानिव।

ကြောက်မက်ဖွယ်မြင်ကွင်းရှိသော်လည်း ပေါ်ထွန်းလာသော အကြီးမားသော အမင်္ဂလာနိမိတ်များအားလုံးကို ငါမစိုးရိမ်။ ကိုယ့်၏ သတ္တိဗလကို ယုံကြည်သဖြင့် အားကြီးသူက အားနည်းသူကို မလေးစားသကဲ့သို့ပင်။

Verse 20

तारा अपि शरैस्तीक्ष्णैः पातयामि नभस्स्थलात्।।।।मृत्युं मरणधर्मेण सङ्क्रुद्धो योजयाम्यहम्।

ငါ၏ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် ကောင်းကင်၌ရှိသော ကြယ်များကိုတောင် လှဲချနိုင်၏။ ထို့ပြင် ငါဒေါသထွက်လျှင် မရဏကိုပင် သေခြင်း၏ ဓမ္မနိယာမအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်စေနိုင်၏။

Verse 21

राघवं तं बलोत्सिक्तं भ्रातरं चास्य लक्ष्मणम्।।।।अहत्वा सायकैस्तीक्ष्णैर्नोपावर्तितुमुत्सहे।

အားတန်ခိုးကြောင့် မာန်တက်နေသော ရာဃဝကိုလည်း၊ သူ၏ညီ လက္ခ္မဏကိုလည်း ငါ၏ ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် မသတ်မချင်း ငါပြန်လှည့်ရန် မစွမ်းနိုင်။

Verse 22

सकामा भगिनी मेऽस्तु पीत्वा तु रुधिरं तयोः।।।।यन्निमित्तस्तु रामस्य लक्ष्मणस्य विपर्ययः।

ငါ၏အစ်မ(ညီမ)၏ ဆန္ဒပြည့်စုံပါစေ။ ရာမနှင့် လက္ခ္မဏ—ငါတို့အပေါ် ဤအပျက်အယွင်းကို ဖြစ်စေသူတို့—၏ သွေးကို သောက်၍ နាង၏လိုလားချက် ပြည့်ဝစေပါစေ။

Verse 23

न क्वचित्प्राप्तपूर्वो मे संयुगेषु पराजयः।।।।युष्माकमेतत्प्रत्यक्षं नानृतं कथयाम्यहम्।

စစ်ပွဲများတွင် ငါသည် မည်သည့်အခါမျှ ရှုံးနိမ့်ဖူးခြင်းမရှိ။ ဤအရာကို သင်တို့ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်သက်သေရှိကြသည်။ ငါသည် မုသာမပြော။

Verse 24

देवराजमपि क्रुद्धो मत्तैरावतयायिनम्।।।।वज्रहस्तं रणे हन्यां किं पुनस्तौ कुमानुषौ।

ငါ အမျက်ထွက်လျှင် စစ်မြေပြင်၌ပင် ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာကို—လက်၌ ဝဇ္ရကိုင်ကာ မူးယစ်သော အဲရာဝတကို စီးနင်းနေသော်လည်း—သတ်နိုင်၏။ ထိုသို့ဆိုလျှင် လူသာမန် နှစ်ယောက်က ဘာအရေးရှိမည်နည်း။

Verse 25

सा तस्य गर्जितं श्रुत्वा राक्षसस्य महाचमूः।।।।प्रहर्षमतुलं लेभे मृत्युपाशावपाशिता।

ရက္ခသ၏ ဟိန်းသံကို ကြားသော် ထိုမဟာတပ်မဟာစစ်—မရဏ (မృత్యု) ၏ ပာသ (ကြိုး) တွင် မိန့်မိန့်ကပ်ကပ် ချည်နှောင်ထားပြီးသားဖြစ်သော်လည်း—အတိုင်းမသိသော ပျော်ရွှင်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။

Verse 26

समीयुश्च महात्मानो युद्धदर्शनकाङ्क्षिणः।।।।ऋषयो देवगन्दर्वास्सिद्धाश्च सहचारणैः।

ထို့နောက် မဟာအတ္မာတို့—ရိရှီများ၊ ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် ချာရဏများပါဝင်၍—လာမည့် စစ်ပွဲကို မြင်တွေ့လိုသော ဆန္ဒဖြင့် စုဝေးလာကြ၏။

Verse 27

समेत्य चोचुस्सहितास्तेऽन्योन्यं पुण्यकर्मणः।स्वस्ति गोब्राह्मणेभ्योऽस्तु लोकानां येऽभिसङ्गताः।।।।

ကုသိုလ်ကံပြုသော သန့်ရှင်းသူတို့ စုဝေးလာကြပြီး အချင်းချင်း ပြောကြသည်မှာ—“နွားတို့နှင့် ဗြာဟ္မဏတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ ဤနေရာ၌ စုဝေးလာသော လောကအပေါင်းတို့အတွက်လည်းကောင်း၊ သုခ-သုဝတ္တိ (svasti) ဖြစ်ပါစေ” ဟူ၍။

Verse 28

जयतां राघवस्संख्ये पौलस्त्यान् रजनीचरान्।।।।चक्रहस्तो यथा युद्धे सर्वानसुरपुङ्गवान्।

“ရాఃဃဝ (ရာမ) သည် စစ်မြေပြင်၌ ညလှည့်သွားသော ပေါလஸ္တျ ရက္ခသတို့ကို အောင်မြင်ပါစေ။ ယခင်က စက်ကရကိုင်သူ (Cakra-hasta) သည် စစ်ပွဲ၌ အဆုရခေါင်းဆောင်အပေါင်းတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့သကဲ့သို့ပင်” ဟူ၍။

Verse 29

एतच्चान्यच्च बहुशो ब्रुवाणाः परमर्षयः।।।।जातकौतूहलास्तत्र विमानस्थाश्च देवताः।ददृशुर्वाहिनीं तेषां राक्षसानां गतायुषाम्।।।।

မဟာရိရှီတို့သည် ဤသို့နှင့် အခြားစကားများကို မကြာခဏ ပြောဆိုနေစဉ်၊ စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြစ်သော နတ်တို့သည် ဝိမာနပေါ်၌ တည်နေကာ၊ အသက်တမ်းကုန်ခါနီး (ပျက်စီးရန်ကံသတ်မှတ်ထားသော) ရာක්ෂသတို့၏ စစ်တပ်ကို မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 30

एतच्चान्यच्च बहुशो ब्रुवाणाः परमर्षयः।।3.23.29।।जातकौतूहलास्तत्र विमानस्थाश्च देवताः।ददृशुर्वाहिनीं तेषां राक्षसानां गतायुषाम्।।3.23.30।।

ဤသည်မှာ တောင်ပိုင်းရေစင်၏ ထပ်တူဖြစ်သည်။ မဟာရိရှီတို့က ဤသို့နှင့် အခြားစကားများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောဆိုစဉ်၊ မြင်လိုစိတ်ပြင်းသော ဝိမာနပေါ်ရှိ နတ်တို့သည် အသက်တမ်းနီးကပ်ကုန်ဆုံးလာသော ရာක්ෂသတပ်ကို ကြည့်မြင်ကြ၏။

Verse 31

रथेन तु खरो वेगादुग्रसैन्यो विनिस्सृतः।तं दृष्ट्वा राक्षसं भूयो राक्षसाश्च विनिस्सृताः।।।।

ထို့နောက် ခရာသည် ရထားဖြင့် အလွန်လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာ၍ ကြမ်းတမ်းသော စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်လာ၏။ ထိုရာක්ෂသခေါင်းဆောင်ကို မြင်သဖြင့် အခြားရာක්ෂသများလည်း ထပ်မံ ထွက်ပေါ်လာကြ၏။

Verse 32

श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।।।।मेघमाली महामाली सर्वास्यो रुधिराशनः।द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुरभितः खरम्।।।।

ရှျေနဂါမီ၊ ပೃထုဂရీవ၊ ယဇ္ဉရှတ္တရု၊ ဝိဟင်္ဂမ၊ ဒုရ္ဇယ၊ ကရဝီရာක්ෂ၊ ပရုရှ၊ ကာလကာರ್ಮုက၊ မေဃမာလီ၊ မဟာမာလီ၊ သರ್ವာಸ್ಯ နှင့် ရုဓိရာရှန—အင်အားကြီးမားသော စစ်သူရဲတော် ဆယ့်နှစ်ဦးတို့သည် ခရာကို ပတ်လည်ဝိုင်းကာ ချီတက်ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 33

श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहङ्गमः।दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।।3.23.32।।मेघमाली महामाली सर्वास्यो रुधिराशनः।द्वादशैते महावीर्याः प्रतस्थुरभितः खरम्।।3.23.33।।

ဤသည်မှာ တောင်ပိုင်းရေစင်၏ ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှျေနဂါမီ၊ ပೃထုဂရీవ၊ ယဇ္ဉရှတ္တရု၊ ဝိဟင်္ဂမ၊ ဒုရ္ဇယ၊ ကရဝီရာක්ෂ၊ ပရုရှ၊ ကာလကာర్మုက၊ မေဃမာလီ၊ မဟာမာလီ၊ သರ್ವာಸ್ಯ နှင့် ရုဓိရာရှန—အင်အားကြီး ရာක්ෂသစစ်သူရဲ ဆယ့်နှစ်ဦးတို့သည် ခရာ၏ အနီးကပ်ဝိုင်းရံတပ်အဖြစ် ပတ်လည်မှ ချီတက်ထွက်ကြ၏။

Verse 34

महाकपालिस्स्थूलाक्षः प्रमाथी त्रिशिरास्तथा।चत्वार एते सेनान्यो दूषणं पृष्ठतो ययुः।।।।

ထို့နောက် ဒူෂဏ၏နောက်ဘက်တွင် စစ်ခေါင်းဆောင် လေးဦး—မဟာကပာလီ၊ စထူလာက္ခ၊ ပရမာသီ နှင့် တြိသီရာ—နောက်တန်းမှလိုက်ပါသွားကြ၏။

Verse 35

सा भीमवेगा समराभिकामा महाबला राक्षसवीरसेना।तौ राजपुत्रौ सहसाभ्युपेता माला ग्रहाणामिव चन्द्रसूर्यौ।।।।

စစ်ကို အလွန်လိုလား၍ အရှိန်ပြင်းထန်ကာ အင်အားကြီးသော ရာක්ෂသသူရဲတပ်မဟာသည် ရုတ်တရက်ပင် မင်းသားနှစ်ပါးကို ဝိုင်းကာ တိုက်ခိုက်လာသည်။ ထိုအရာသည် ကြယ်ဂြိုဟ်တို့၏ မာလာက နေ နှင့် လ ကို ဝိုင်းပတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။