Adhyaya 94

Verse 1

कुंजल उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि तत्सर्वं कारणं सुत । यस्मात्तौ तादृशौ जातौ स्वमांसपरिभक्षकौ

ကుంజလက ပြောသည်။ “နားထောင်ပါ သားရေ—အကြောင်းရင်းအားလုံးကို ငါပြောမည်။ ထိုကြောင့်ပင် သူတို့နှစ်ယောက်သည် ထိုသို့သောအခြေအနေဖြင့် မွေးဖွားလာ၍ ကိုယ့်အသားကို ကိုယ်စားသူများ ဖြစ်လာကြသည်။”

Verse 2

सर्वत्र कारणं कर्म शुभाशुभं न संशयः । पुण्येन कर्मणा पुत्र नरः सौख्यं प्रभुंजति

အရာရာတွင် အကြောင်းရင်းမှာ ကမ္မပင်ဖြစ်သည်—ကောင်းကမ္မ၊ မကောင်းကမ္မ မခွဲ—သံသယမရှိ။ ပုဏ္ဏကမ္မဖြင့် သားရေ လူသည် သုခကို ခံစားရသည်။

Verse 3

दुष्कृतं भुंजते चात्र पापयुक्तेन कर्मणा । सूक्ष्मवर्त्मविचार्यैवं शास्त्रज्ञानेन चक्षुषा

ဤလောက၌ သတ္တဝါတို့သည် ပാപနှောကမ္မများကြောင့် မကောင်းမှု၏အကျိုးကို ခံစားရသည်။ ထို့ကြောင့် သာස්တရဂျဉာဏ်၏ မျက်စိဖြင့် ကမ္မ၏ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော လမ်းကြောင်းကို စိစစ်သင့်သည်။

Verse 4

स्थूलधर्मं प्रदृष्ट्वैव सुविचार्य पुनः पुनः । समारभेन्नरः कर्म मनसा निपुणेन च

အရင်ဆုံး အပြင်ပန်းထင်ရှားသော ဓမ္မကို မြင်၍ ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးနောက်၊ လူသည် ခွဲခြားသိမြင်တတ်၍ ကျွမ်းကျင်သော စိတ်ဖြင့် ကမ္မကို စတင်သင့်သည်။

Verse 5

समूर्तिकारकः शिल्पी रसमावर्त्तयेद्यथा । अग्नेश्च तेजसा पुत्र ज्वालाभिश्च समंततः

ရုပ်ပုံဖန်တီးသော ပန်းတိမ်က အရည်ပျော်သတ္တုကို လှုပ်နှိုးကာ ပြုပြင်သကဲ့သို့၊ သားရေ၊ မီး၏ တေဇနှင့် အရပ်လေးမျက်နှာမှ မီးလျှံများကြောင့် (အရာသည်) ပူလောင်ကာ ပုံသဏ္ဌာန်ရလာသည်။

Verse 6

द्रवीभूतो भवेद्धातुर्वह्निना तापितः शनैः । यादृशं वत्स भक्ष्यंतु रसपक्वं निषेच्यते

သတ္တုကို မီးဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အပူပေးလျှင် ပျော်၍ ရည်ဖြစ်လာသည်။ ထိုနည်းတူ၊ ချစ်သောသားရေ၊ အနှစ်ရသာထိ စနစ်တကျ ချက်ပြုတ်ပြီးသော အစာသာ စားသုံး၍ ကိုယ်ခန္ဓာက စုပ်ယူရန် သင့်တော်သည်။

Verse 7

तादृशं जायते वत्स रूपं चैव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

ချစ်သောသားရေ၊ ထိုသို့ပင် ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ပေါ်ပေါက်လာသည်—သံသယမရှိ။ လုပ်ဆောင်သည့် ကမ္မအတိုင်းပင် ၎င်း၏ အကျိုးကို ခံစားရသည်။

Verse 8

कर्म एव प्रधानं यद्वर्षारूपेण वर्त्तते । क्षेत्रेषु यादृशं बीजं वपते कृषिकारकः

ကမ္မသာ အဓိကဖြစ်၍ မိုးကဲ့သို့ အကျိုးရလဒ်အဖြစ် လည်ပတ်နေသည်။ လယ်ကွင်းတွင် လယ်သမားက မည်သည့်မျိုးစေ့ကို မျိုးချသနည်း၊ ထိုအတိုင်းပင် ပေါက်ဖွားလာသည်။

Verse 9

तादृशं भुंजते तात फलमेव न संशयः । यादृशं क्रियते कर्म तादृशं परिभुज्यते

ချစ်ခင်ရသောသူရေ၊ ထိုသို့သော အကျိုးကိုပင် အမှန်တကယ် ခံစားရသည်—သံသယမရှိ။ ကမ္မကို မည်သို့ပြုသနည်း၊ ထိုအတိုင်းပင် အကျိုးဆက်ကို မလွဲမသွေ ခံယူရသည်။

Verse 10

विनाशहेतुः कर्मास्य सर्वे कर्मवशा वयम् । कर्म दायादका लोके कर्म संबंधिबांधवाः

ကမ္မသည် ဤသူ၏ ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းရင်းဖြစ်၏; ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ကမ္မ၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိကြသည်။ ဤလောက၌ ကမ္မသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမွေဖြစ်ပြီး၊ ကမ္မပင် ဆွေမျိုးဆက်နွယ်မှု၏ ချည်နှောင်မှုနှင့် မိတ်ဘန်ဖြစ်သည်။

Verse 11

कर्माणि चोदयंतीह पुरुषं सुखदुःखयोः । सुवर्णं रजतं वापि यथारूपं निषिच्यते

ဤလောက၌ ကံတရားတို့သည် လူကို သုခနှင့် ဒုက္ခသို့ တွန်းပို့၏; ရွှေ သို့မဟုတ် ငွေကို ပုံစံခွက်ထဲသို့ လောင်းလျှင် ထိုပုံစံအတိုင်း ပုံရိပ်ယူသကဲ့သို့။

Verse 12

तथा निषिच्यते जंतुः पूर्वकर्मवशानुगः । पंचैतानीह दृश्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः

ထို့အတူ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည် အတိတ်ကံ၏ အာဏာအောက်တွင် လိုက်နာရင်း ဗိုက်အတွင်း၌ ပဋိသန္ဓိယူ၏။ ဤနေရာ၌ ဗိုက်အတွင်းနေသော သတ္တဝါ၏ အခြေအနေငါးပါးကို တွေ့မြင်ရသည်။

Verse 13

आयुः कर्म च वित्तं च विद्यानि धनमेव च । यथा मृत्पिंडकं कर्त्ता कुरुते यद्यदिच्छति

အသက်တာကာလ၊ ကံ၊ ငွေကြေး၊ ပညာနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာ—အိုးလုပ်သမားက မြေညက်တုံးကို မိမိလိုသလို ပုံဖော်သကဲ့သို့၊ ကర్తာ-ဘုရားသည် မိမိအလိုတော်အတိုင်း ဤအရာအားလုံးကို စီမံဖန်ဆင်းတော်မူ၏။

Verse 14

तथा कर्मकृतं चैव कर्त्तारं प्रतिपद्यते । देवत्वमथ मानुष्यं पशुत्वं पक्षितां तथा

ထို့အတူ ပြုလုပ်ပြီးသော ကံသည် မလွဲမသွေ ကံပြုသူထံ ပြန်လည်ရောက်လာ၏—ဒေဝဖြစ်ခြင်း၊ လူဖြစ်မွေးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ထို့အတူ ငှက်ဖြစ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေ၏။

Verse 15

तिर्यक्त्वं स्थावरत्वं वा याति जंतुः स्वकर्मभिः । स एव तु तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

မိမိကံကြောင့် သတ္တဝါသည် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့မဟုတ် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါဘဝသို့တောင် ရောက်နိုင်၏။ ထိုသတ္တဝါတစ်ဦးတည်းကပင် မိမိအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အကျိုးဖလကို အစဉ် ယထာနည်းဖြင့် ခံစားရ၏။

Verse 16

आत्मना विहितं दुःखमात्मना विहितं सुखम् । गर्भशय्यामुपादाय भुंजते पूर्वदेहिकम्

ဒုက္ခကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးသည်၊ သုခကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ဖန်တီးသည်။ မိခင်ဝမ်းကို အိပ်ရာအဖြစ်ယူကာ သတ္တဝါတို့သည် ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာ(ယခင်ဘဝ)၏ ကံဖလကို ခံစားကြသည်။

Verse 17

पूर्वदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषोत्तमः । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

အို ပုရုရှိုတ္တမ၊ ယခင်ကိုယ်ခန္ဓာ၌ ပြုခဲ့သော ကံကို မည်သူမျှ အခြားသို့ မပြောင်းလဲနိုင်—အားအင်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပညာ(ပရဉ္ဉာ)ဖြင့်ဖြစ်စေ မတတ်နိုင်။

Verse 18

स्वकृतान्येव भुंजंति दुःखानि च सुखानि च । हेतुतः कारणैर्वापि सोहं कारेण बाध्यते

သတ္တဝါတို့သည် ကိုယ်တိုင်ပြုခဲ့သမျှကိုသာ ခံစားကြသည်—ဒုက္ခလည်း၊ သုခလည်း။ ရည်ရွယ်ချက်ကြောင့်ဖြစ်စေ အခြားအကြောင်းအရင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ငါလည်း ကံ၏အင်အားကြောင့် ချုပ်နှောင်ခံရသည်။

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विंदति मातरम् । तद्वच्छुभाशुभं कर्म कर्तारमनुगच्छति

နွားထောင်ပေါင်းများစွာအတွင်းမှ နွားကလေးက မိခင်ကို ရှာတွေ့သကဲ့သို့၊ ကောင်းကံ ဆိုးကံတို့သည် ပြုသူကို မလွဲမသွေ လိုက်လံ၍ ထိုသူထံသို့ ရောက်လာသည်။

Verse 20

उपभोगादृते यस्य नाश एव न विद्यते । प्राक्तनं बंधनं कर्म कोन्यथाकर्तुमर्हति

မခံစားဘဲ မပျက်စီးနိုင်သော ကံဖလရှိသကဲ့သို့၊ ယခင်က ချုပ်နှောင်သော ကံကို မည်သူက အခြားသို့ ပြောင်းလဲနိုင်မည်နည်း။

Verse 21

सुशीघ्रमनुधावंतं विधानमनुधावति । शोभते संनिपातेन यथाकर्म पुराकृतम्

လူသည် ပြေးလွှားနေသော်လည်း ဒေဝ၏ စီရင်ချက် (ကံကြမ္မာ၏ ဥပဒေ) သည် လျင်မြန်စွာ နောက်လိုက်လာ၏; နှစ်ဖက်ဆုံရာတွင် ယခင်က ပြုခဲ့သော ကမ္မအတိုင်းပင် အကျိုးသည် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။

Verse 22

उपतिष्ठति तिष्ठंतं गच्छं तमनुगच्छति । करोति कुर्वतः कर्मच्छायेवानु विधीयते

၎င်းသည် ရပ်နေသူကို နီးကပ်စောင့်ကြည့်၍ ရှိနေပြီး၊ သွားနေသူကို လိုက်ပါသကဲ့သို့၊ ပြုလုပ်နေသူ၏ ပြုမှုအတိုင်းပင် အကျိုးကို စီရင်၏—အရိပ်ကဲ့သို့ မလွဲမသွေ ကမ္မနောက်လိုက်သည်။

Verse 23

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । उपसर्गा हि विषया उपसर्गा जरादयः

အရိပ်နှင့် နေရောင်သည် အမြဲတမ်း အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်နေသကဲ့သို့၊ လောကီအရာဝတ္ထုတို့လည်း ကလေးရှ်/အနှောင့်အယှက်တို့မှ မခွဲမပြတ်—အိုမင်းခြင်း စသည့် ဒုက္ခတို့နှင့် တွဲလျက်ရှိသည်။

Verse 24

पीडयंति नरं पश्चात्पीडितं पूर्वकर्मणा । येन यत्रोपभोक्तव्यं दुःखं वा सुखमेव च

နောက်တစ်ခါတွင် ထိုဒုက္ခတို့သည် လူကို ဖိစီးနှိပ်စက်၏—ယခင်က ပြုခဲ့သော ကမ္မကြောင့် အလေးအနက်ခံနေရသူကို—ထို့ကြောင့် မည်သည့်နေရာ၌ မည်သည့်ပုံစံဖြင့်မဆို ခံယူရမည့်အရာကို ခံယူရသည်၊ ဒုက္ခဖြစ်စေ သုခဖြစ်စေ။

Verse 25

स तत्र बद्ध्वा रज्ज्वेव बलाद्दैवेन नीयते । दैवं प्राहुश्च भूतानां सुखदुःखोपपादनम्

ထိုနေရာ၌ ချည်နှောင်ခံရသူသည် ဒေဝကံကြမ္မာ၏ အင်အားဖြင့် ကြိုးဖြင့်ချည်ထားသူကဲ့သို့ အတင်းအကျပ် ဆွဲခေါ်ခံရ၏။ သတ္တဝါတို့အတွက် သုခနှင့် ဒုက္ခကို ဖြစ်ပေါ်စေသူကိုပင် ‘ဒေဝ’ ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 26

अन्यथा कर्मतच्चिंत्यं जाग्रतः स्वपतोपि वा । अन्यथा ह्युद्यते दैवं बध्यते च जिघांसति

တစ်ယောက်က ထိုကမ္မကို လွဲမှားစွာ စဉ်းစားနေပါက—နိုးနေစဉ်ဖြစ်စေ အိပ်မက်ထဲတွင်ဖြစ်စေ—ဒైవ (ကံကြမ္မာ) သည် အခြားပုံစံဖြင့် ထလာ၍ ထိုသူကို ချည်နှောင်ကာ ဖျက်ဆီးလိုက်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။

Verse 27

शस्त्राग्निविषदुर्गेभ्यो रक्षितव्यं सुरक्षति । यथा पृथिव्यां बीजानि वृक्षगुल्मतृणान्यपि

လက်နက်၊ မီး၊ အဆိပ်နှင့် အန္တရာယ်ရှိသောအခြေအနေများမှ အလွန်သတိထားကာ ကာကွယ်ရမည်။ သတိတရားရှိခြင်းပင် အမှန်တကယ် ကာကွယ်ပေးသည်။ မြေကြီးအတွင်း မျိုးစေ့များ ထိန်းသိမ်းခံရပြီး သစ်ပင်၊ ချုံပင်၊ မြက်ပင်တို့အဖြစ် ပေါက်ဖွားသကဲ့သို့။

Verse 28

तथैवात्मनि कर्माणि तिष्ठंति प्रभवंति च । तैलक्षयाद्यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति

ထိုနည်းတူ အတ္တမန် (အတ္တ) အတွင်း၌ ကမ္မများသည် တည်ရှိနေပြီး ထိုနေရာမှပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဆီကုန်သွားသောအခါ မီးအိမ်သည် နိဗ္ဗာန်သဘောဖြစ်သော မီးငြိမ်းခြင်းသို့ ရောက်သကဲ့သို့။

Verse 29

कर्मक्षयात्तथा जंतोः शरीरं नाशमृच्छति । कर्मक्षयात्तथा मृत्युस्तत्त्वविद्भिरुदाहृतम्

ကမ္မကုန်ခမ်းသွားသကဲ့သို့ သတ္တဝါ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်။ ထိုနည်းတူ သေခြင်းလည်း—တတ္တဝါဒကို သိမြင်သူများက ဆိုသကဲ့သို့—ကမ္မကုန်ခမ်းခြင်းမှပင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 30

विविधाः प्राणिनां रोगाः स्मृतास्तेषां च हेतवः । तस्मात्तत्त्वप्रधानस्तु कर्म एव हि प्राणिनाम्

သတ္တဝါတို့တွင် ရောဂါအမျိုးမျိုး ရှိကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အကြောင်းရင်းများလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် တတ္တဝါဒအရ သတ္တဝါတို့အတွက် အဓိကအုပ်ချုပ်သဘောတရားမှာ ကမ္မတည်း—အဓိကဆုံး ဆုံးဖြတ်ပေးသူဖြစ်သည်။

Verse 31

यत्पुरा क्रियते कर्म तदिहैव प्रभुज्यते । यत्त्वया दृष्टमेवापि पृच्छितं तात सांप्रतम्

အရင်က ပြုလုပ်ခဲ့သော ကမ္မသည် ဤဘဝ၌ပင် အမှန်တကယ် အကျိုးဖလကို ခံစားရသည်။ သင်ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့ခဲ့သည့် အရာကိုပင် ယခုအခါ၊ ချစ်သားရေ၊ မေးမြန်းနေခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 32

तस्यार्थं तु मया प्रोक्तं भुंजाते तौ हि सांप्रतम् । आनंदे कानने दृष्टं तयोः कर्मसुदारुणम्

အဓိပ္ပါယ်ကို ငါက ရှင်းလင်းပြောပြီးသားဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်ဦးသည် ယခုအခါ အကျိုးဖလကို ခံစားနေကြသည်။ အာနန္ဒတော၌ သူတို့၏ အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ကမ္မသည် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာသည်။

Verse 33

तयोश्चेष्टां प्रवक्ष्यामि शृणु वत्स प्रभाषतः । कर्मभूमिरियं तात अन्या भोगार्थभूमयः

ထိုနှစ်ဦး၏ နေထိုင်ပုံအပြုအမူကို ငါပြောမည်; ချစ်သားရေ၊ ငါပြောသမျှကို နားထောင်လော့။ ဤလောကသည် ကမ္မဘူမိ—လုပ်ရပ်၏မြေ ဖြစ်ပြီး အခြားလောကများသည် ဘောဂအတွက် ခံစားရာဘူမိများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 34

सर्गादीनां महाप्राज्ञ तासु गत्वा सुभुंजति । सूत उवाच । चौलदेशे महाप्राज्ञः सुबाहुर्नाम भूमिपः

အို မဟာပညာရှိ၊ စကြာဒိအခြေအနေများပါဝင်သော ထိုဘူမိများသို့ သွားရောက်လျှင် ထိုနေရာ၌ ကောင်းစွာ သုခကို ခံစားရသည်။ စူတက ပြောသည်— ချိုးလဒေသ၌ စူဗာဟု အမည်ရှိ အလွန်ပညာရှိသော မင်းတပါး ရှိ၏။

Verse 35

रूपवान्गुणवान्धीरः पृथिव्यां नास्ति तादृशः । विष्णुभक्तो महाप्राज्ञो वैष्णवानां च सुप्रियः

ရုပ်ရည်လှပ၍ ဂုဏ်သီလပြည့်စုံကာ တည်ကြည်ခိုင်မာ—မြေပြင်ပေါ်၌ သူနှင့်တူသူ မရှိ။ သူသည် ဗိဿဏု၏ ဘက္တ၊ မဟာပညာရှိ၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝတို့၏ အလွန်ချစ်ခင်ခံရသူ ဖြစ်သည်။

Verse 36

कर्मणा त्रिविधेनापि प्रध्यायन्मधुसूदनम् । अश्वमेधादिकान्यज्ञान्यजेत सकलान्नृप

အို မင်းကြီး၊ ကမ္မသုံးမျိုးဖြင့် မဓုသူဒန (ဗိဿနု) ကို စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြုလျှင် အရှွမေဓ စသည့် ယဇ္ဉာပူဇာ အားလုံး၏ ပြည့်စုံသော ကုသိုလ်ကို ရရှိသည်။

Verse 37

पुरोधास्तस्य चैवास्ति जैमिनिर्नाम ब्राह्मणः । स चाहूय सुबाहुं तमिदं वचनमब्रवीत्

သူ့ထံတွင်လည်း မိသားစု ပုရောဟိတ်တစ်ဦးရှိ၍ ဂျိုင်မိနီ အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် စုဗာဟုကို ခေါ်ယူကာ ဤစကားကို ပြော하였다။

Verse 38

राजन्देहि सुदानानि यैः सुखं तु प्रभुंज्यत । दानैस्तु तरते लोकान्दुर्गान्प्रेत्य गतो नरः

အို မင်းကြီး၊ စစ်မှန်သော သုခကို ခံစားစေသော အလွန်ကောင်းမြတ်သည့် ဒါနကို ပေးကမ်းပါ။ ဒါန၏ အာနိသင်ကြောင့် လူသည် ဤဘဝမှ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ပရလောက၏ ခက်ခဲသော လောကများကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။

Verse 39

दानेन सुखमाप्नोति यशः प्राप्नोति शाश्वतम् । दानेन चातुला कीर्तिर्जायते मृत्युमंडले

ဒါနဖြင့် သုခကို ရရှိပြီး ထာဝရ ယသကိုလည်း ရရှိသည်။ ထို့ပြင် ဒါနကြောင့်ပင် ဤမရဏလောက၌ တိုင်းတာမရသော ကီရ్తိ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 40

यावत्कीर्तिः स्थिता चात्र तावत्कर्ता दिवं वसेत् । तद्दानं दुष्करं प्राहुर्दातुं नैव प्रशक्यते

ဤလောက၌ ကီရ్తိတည်မြဲနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဒါနရှင်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ရသည်။ ထိုသို့သော ဒါနကို အလွန်ခက်ခဲသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ အပြည့်အဝ ပေးနိုင်ခြင်းသည် အမှန်တကယ် မဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दातव्यं मानवैः सदा । सुबाहुरुवाच । दानाच्च तपसो वापि द्वयोर्मध्ये सुदुष्करम्

ထို့ကြောင့် လူသားတို့သည် အစဉ်အမြဲ အားထုတ်ကြိုးစား၍ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ကို ပြုသင့်သည်။ သုဗာဟုက ဆိုသည်—ဒါနနှင့် တပ (တပဿ) တို့အနက် အမှန်တကယ် ဒါနပေးခြင်းက ပို၍ ခက်ခဲသည်။

Verse 42

किं वा महत्फलं प्रेत्य तन्मे ब्रूहि द्विजोत्तम । जैमिनिरुवाच । दानान्न दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन

“သေပြီးနောက် အကြီးမားဆုံး အကျိုးဖလကို ဘာက ပေးသနည်း—အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်၊ ကျွန်ုပ်အား ပြောပါ။” ဇೈမိနီက ဆိုသည်—“ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ဒါနထက် ပိုခက်ခဲသော အရာ မရှိ။”

Verse 43

राजन्प्रत्यक्षमेवैकं दृश्यते लोकसाक्षिकम् । परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थं लोभमोहिताः

အို မင်းကြီး၊ တစ်ခုတည်းသော အရာကပင် မျက်မြင်ထင်ရှား၍ လောကတစ်လောကလုံး သက်သေဖြစ်သည်—လောဘကြောင့် မောဟဖြစ်သူတို့သည် ဥစ္စာအတွက် ချစ်မြတ်နိုးသော အသက်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်ကြသည်။

Verse 44

प्रविशंति नरा लोके समुद्रमटवीं तथा । सेवामन्ये प्रपद्यंतेऽश्ववृत्तिरिति या स्थिता

လောက၌ လူအချို့သည် ပင်လယ်နှင့် တောအုပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ အချို့ကတော့ ဝန်ဆောင်မှု (စေဝါ) ကို အားကိုးကြသည်—ဤသည်မှာ ‘အရှွ-ဝృတ္တိ’ ဟု ခေါ်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၏ တည်မြဲသော လမ်းစဉ်ဖြစ်သည်။

Verse 45

हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा पुरा । तस्य दुःखार्जितस्यापि प्राणेभ्योपि गरीयसः

ရှေးကာလ၏ စိုက်ပျိုးရေးသည် အများအားဖြင့် ဟింసာနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဒုက္ခပင်ပန်းမှုများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဒုက္ခဖြင့် ရရှိသော ထွက်ကုန်ကို လူတို့သည် မိမိအသက်ထက်ပင် ပို၍ တန်ဖိုးထားကြသည်။

Verse 46

अर्थस्य पुरुषव्याघ्र परित्यागः सुदुष्करः । विशेषतो महाराज तस्य न्यायार्जितस्य च

အို လူတို့အတွင်း ကျားသဖွယ်သူရ! ဥစ္စာကို စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲ၏။ အထူးသဖြင့် မဟာရာဇာ၊ ထိုဥစ္စာသည် တရားမျှတသောနည်းဖြင့် ရရှိထားလျှင် ပို၍ခက်ခဲ၏။

Verse 47

श्रद्धया विधिवत्पात्रे दत्तस्यांतो न विद्यते । श्रद्धा धर्मसुता देवी पावनी विश्वतारिणी

ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့်၊ စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း၊ ထိုက်တန်သောခံယူသူထံ ပေးလှူသော ဒါန၏ ကုသိုလ်သည် အဆုံးမရှိ။ သဒ္ဓါသည် ဓမ္မ၏ သမီးတော် ဒေဝီဖြစ်၍ သန့်စင်ပေးသူ၊ ကမ္ဘာလုံးကို ကယ်တင်တော်မူသူ ဖြစ်၏။

Verse 48

सावित्री प्रसवित्री च संसारार्णवतारिणी । श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्न्नार्थराशिभिः

သူမသည် သာဝိတြီလည်း ဖြစ်၍ ပရသဝိတြီလည်း ဖြစ်ကာ သံသရာပင်လယ်ကို ကူးမြောက်စေသူ ဖြစ်၏။ ဓမ္မသည် သဒ္ဓါဖြင့်သာ ပြည့်စုံသည်၊ ဥစ္စာအစုအပုံကြီးများဖြင့် မဟုတ်။

Verse 49

निष्किंचनास्तु मुनयः श्रद्धाधर्मा दिवं गताः । संति दानान्यनेकानि नानाभेदैर्नृपोत्तम

ပစ္စည်းမပိုင်ဆိုင်သော မုနိတို့သည် သဒ္ဓါနှင့် ဓမ္မ၌ တည်ကြည်၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြ၏။ အို မင်းမြတ်၊ ဒါနအမျိုးမျိုး ရှိပြီး အမျိုးအစားကွဲပြားစွာ ခွဲခြားထား၏။

Verse 50

अन्नदानात्परं नास्ति प्राणिनां गतिदाकयम् । तस्मादन्नंप्रदातव्यंपयसाचसमन्वितम्

အသက်ရှိသတ္တဝါတို့အတွက် အစာဒါနထက် မြတ်သောဒါန မရှိ၊ အကြောင်းမှာ ထိုဒါနသည် သင့်လျော်သောလမ်းကြောင်းနှင့် ကောင်းကျိုးကို ပေးတတ်၏။ ထို့ကြောင့် နို့နှင့်အတူ အစာကို လှူဒါန်းသင့်၏။

Verse 51

मधुरेणापि पुण्येन वचसा च समन्वितम् । नास्त्यन्नात्तु परं दानमिहलोके परत्र च

ချိုမြိန်၍ ကုသိုလ်ပြုသော စကားများနှင့်တကွပါရှိသော်လည်း အစာအဟာရဒါနထက် မြတ်သောဒါနမရှိ—ဤလောက၌လည်း မရှိ၊ နောက်လောက၌လည်း မရှိ။

Verse 52

तारणाय हितायैव सुखसंपत्तिहेतवे । श्रद्धया विधिवत्पात्रे निर्मलेनापि चेतसा

ကယ်တင်ခြင်း (မောက္ခ) အတွက်၊ အကျိုးစီးပွားအမှန်အတွက်၊ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း၏ အကြောင်းအရင်းအဖြစ်—သဒ္ဓါဖြင့်၊ နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ၊ ထိုက်တန်သော ပုဂ္ဂိုလ်ထံသို့၊ စိတ်သန့်ရှင်းစွာပင် ဒါနပြုသင့်သည်။

Verse 53

अन्नैकस्य प्रदानस्य फलं भुंक्ते भवेन्नरः । ग्रासाद्ग्रासं प्रदातव्यं मुष्टिप्रस्थं न संशयः

လူသည် အစာအဟာရ တစ်ပိုင်းတည်းပေးသော အကျိုးဖလကိုတောင် ခံစားရသည်။ ထို့ကြောင့် အစာကို တစ်လုတ်တစ်လုတ်—တစ်မုဋ္ဌိတစ်မုဋ္ဌိနှင့် တိုင်းတာချက်အတိုင်း—သံသယမရှိဘဲ ပေးသင့်သည်။

Verse 54

अक्षयं जायते तस्य दानस्यापि महाफलम् । न च प्रस्थं न वा मुष्टिं नरस्य हि न संभवेत्

ထိုဒါနမှ အဆုံးမရှိသော (အက္ခယ) ကုသိုလ်နှင့် အလွန်ကြီးမားသော အကျိုးဖလ ပေါ်ပေါက်သည်။ အကြောင်းမှာ လူတစ်ယောက်အတွက် ပရස්ထ မီတာမရှိသလို မုဋ္ဌိတစ်မုဋ္ဌိတောင် မရှိနိုင်ခြင်းဟူသည် မဖြစ်နိုင်ပါ။

Verse 55

अनास्तिक्यप्रभावेण पर्वणि प्राप्य मानवः । श्रद्धया ब्राह्मणं चैकं भक्त्या चैव प्रभोजयेत्

မယုံကြည်မှု၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် လူတစ်ယောက်သည် ပဗ္ဗန် (ပွဲနေ့/သန့်ရှင်းသောနေ့) သို့ ရောက်လာသော်လည်း သဒ္ဓါဖြင့်၊ ဘက္တိဖြင့်ပင် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုတောင် အစာကျွေးမွေးသင့်သည်။

Verse 56

एकस्यापिप्रधानस्यअन्नस्यापिप्रजेश्वर । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यं चान्नं प्रभुंजति

အို သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ အစာအဟာရကို အထူးမြတ်သော ပူဇော်သက္ကာတစ်ကြိမ်တည်းပင် ပြုလျှင်လည်း ကံကောင်းသော နောက်တစ်ဘဝကို ရရှိပြီး အစာအဟာရပေါများစွာကို အမြဲတမ်း ခံစားရ၏။

Verse 57

पूर्वजन्मनि यद्दत्तं भक्त्या पात्रे सकृन्नरैः । जन्मांतरं सुसंप्राप्य नित्यमेव भुनक्ति च

ယခင်ဘဝ၌ လူသည် သဒ္ဓါဖြင့် ထိုက်တန်သော လက်ခံသူထံ တစ်ကြိမ်တည်းပင် ပေးလှူခဲ့သမျှကို နောက်ဘဝသို့ ရောက်လာသောအခါ ထိုအကျိုးကို အမြဲတမ်း ခံစားရ၏။

Verse 58

अन्नदानं प्रयच्छंति ब्राह्मणेभ्यो हि नित्यशः । मिष्टान्नपानं भुंजंति ते नरा अन्नदायिनः

ဗြာဟ္မဏတို့အား နေ့စဉ် အစာအဟာရကို ဒါနပြုသူတို့သည် အစာပေးသူများဖြစ်၍ ချိုမြိန်သော အစားအစာနှင့် သောက်စရာတို့ကို ခံစားစားသုံးရ၏။

Verse 59

अन्नमेव वदंत्येत ऋषयो वेदपारगाः । प्राणभूतं न संदेहममृताद्धि समुद्भवम्

ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ရှိသီတို့က “အစာအဟာရပင် ပရాణ၊ အတိအကျ အသက်တည်း” ဟု ကြေညာကြ၏။ သံသယမရှိ၊ အကြောင်းမှာ အမရတ (အမృత) အနှစ်သာရမှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 60

प्राणास्तेन प्रदत्ता हि येन चान्नं समर्पितम् । अन्नदानं महाराज देहि त्वं तु प्रयत्नतः

အစာအဟာရကို ဆက်ကပ်ပူဇော်သူသည် ပရాణ၊ အသက်ရှူသက်ကိုပင် ပေးအပ်သူဖြစ်သည်ဟု အမှန်တကယ် ဆိုရမည်။ ထို့ကြောင့် မဟာရာဇာ၊ သင်သည် ကြိုးစား၍ အစာဒါနကို ပေးလှူပါ။

Verse 61

एवमाकर्ण्य वै राजा जैमिनेस्तु महात्मनः । पुनः पप्रच्छ तं विप्रं जैमिनिं ज्ञानपंडितम्

ဤသို့ မဟာအတ္မာ ဇိုင်မိနီ၏ ဝစနကို နားထောင်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် ဉာဏ်ပညာပဏ္ဍិត ဘြာဟ္မဏ ဇိုင်မိနီအား ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။

Verse 94

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुर्नवतितमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သရီ ပဒ္မပုရာဏ၏ ဘူမိခဏ္ဍ၌ ဝေန ဥပాఖ్యာန်၊ ဂုရု-တီရ္ထ မဟာတ္မ്യ နှင့် ချျဝန ဇာတ်တော်တို့ပါဝင်သော ၉၄ ရာမြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။