Adhyaya 28

Verse 1

ऋषय ऊचुः । विस्तरेण समाख्याहि जन्म तस्य महात्मनः । पृथोश्चैव महाभाग श्रोतुकामा वयं पुनः

ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်—“ကံကောင်းသူရေ၊ ထို မဟာတ္မာ၏ မွေးဖွားခြင်းကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ထို့ပြင် မဟာဘဂ္ဂရေ၊ ပೃထု၏ မွေးဖွားခြင်းကိုလည်း။ ကျွန်ုပ်တို့ ထပ်မံ နားထောင်လိုပါသည်။”

Verse 2

राज्ञा तेन यथा दुग्धा इयं धात्री महात्मना । पुनर्देवैश्च पितृभिर्मुनिभस्तत्त्ववेदिभिः

ထို မဟာတ္မာ မင်းကြီးက ဤ မြေမိခင်ကို “နို့ညှစ်” သကဲ့သို့ အဖိုးတန်အရာများ ထွက်ပေါ်စေခဲ့သလို၊ နတ်တို့၊ ပိတೃတို့နှင့် တတ္တဝကို သိမြင်သော မုနိတို့ကလည်း ထပ်မံ “နို့ညှစ်” ခဲ့ကြသည်။

Verse 3

यथा दैत्यैश्च नागैश्च यथा यक्षैर्यथा द्रुमैः । शैलैश्चैव पिशाचैश्च गंधर्वैः पुण्यकर्मभिः

ဒೈတျများနှင့် နာဂများကဲ့သို့၊ ယက္ခများနှင့် သစ်ပင်များကဲ့သို့ပင်၊ တောင်တန်းများ၊ ပိသာချများနှင့် ကုသိုလ်ကံပြုသော ဂန္ဓဗ္ဗများလည်း (မြေမိခင်ကို) “နို့ညှစ်” ခဲ့ကြသည်။

Verse 4

ब्राह्मणैश्च तथा सिद्धै राक्षसैर्भीमविक्रमैः । पूर्वमेव यथा दुग्धा अन्यैश्च सुमहात्मभिः

ဤမြေမိခင်သည် အရင်ကတည်းက “နို့ညှစ်” ခံခဲ့ပြီးသား—ဗြာဟ္မဏများကလည်းကောင်း၊ စိဒ္ဓများကလည်းကောင်း; ကြောက်မက်ဖွယ် အင်အားကြီး ရာက္ခသများကလည်းကောင်း၊ အခြား မဟာတ္မာများကလည်းကောင်း ဖြစ်သည်။

Verse 5

तेषामेव हि सर्वेषां विशेषं पात्रधारणम् । क्षीरस्यापि विधिं ब्रूहि विशेषं च महामते

ထိုသူတို့အားလုံးအတွက် အိုးခွက်ပန်းကန်တို့ကို ထိန်းသိမ်းထားရာ၌ ထူးခြားသည့် ခွဲခြားချက်များကို ရှင်းပြပါ။ အို မဟာမတေ၊ နို့နှင့်ပတ်သက်သော သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းနှင့် ထူးထူးခြားခြား အသေးစိတ်ကိုလည်း မိန့်ကြားပါ။

Verse 6

वेनस्यापि नृपस्यैव पाणिरेव महात्मनः । ऋषिभिर्मथितः पूर्वं स कस्मादिह कारणात्

မဟာသတ္တိရှိသော မင်းဝေန၏ လက်တောင်ပင် ယခင်က ရှင်ရသီတို့က မသ်သကာ (မွှေကာ) ပြုခဲ့ဖူးသည်။ ထိုကိစ္စသည် ဤနေရာ၌ အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သနည်း။

Verse 7

क्रुद्धश्चैव महापुण्यैः सूतपुत्र वदस्व नः । विचित्रेयं कथा पुण्या सर्वपापप्रणाशिनी

အို စူတ၏သား၊ ကျွန်ုပ်တို့ ဒေါသထွက်နေသော်လည်း သင်၏ မဟာပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားပါ။ ဤအံ့ဩဖွယ် သန့်ရှင်းသော ကထာသည် ကုသိုလ်ပြည့်ဝ၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။

Verse 8

श्रोतुकामा महाभाग तृप्तिर्नैव प्रजायते । सूत उवाच । वैन्यस्य हि पृथोश्चैव तस्य विस्तरमेव च

အို မဟာဘဂ္ဂ၊ နားထောင်လိုစိတ်ရှိသော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာ မတိမ်းမယိမ်း မပြည့်စုံသေးပါ။ စူတက မိန့်သည်—ဝေန၏သား ပೃထု၏ အကြောင်းနှင့် ထိုအတ္ထုပ္ပတ္တိကို အသေးစိတ်ပြောကြားမည်။

Verse 9

जन्मवीर्यं तथा क्षेत्रं पौरुषं द्विजसत्तमाः । प्रवक्ष्यामि यथा सर्वं चरित्रं तस्य धीमतः

အို ဒွိဇသတ္တမတို့၊ ထိုဉာဏ်ပညာရှိသူ၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဗီရယ (သတ္တိ)၊ နယ်မြေ/နိုင်ငံ၊ ပုရုသ (ရဲရင့်မှု) နှင့် သူ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအားလုံးကို အမှန်အတိုင်း ငါပြောကြားမည်။

Verse 10

शुश्रूषध्वं महाभागा मामेवं द्विजसत्तमाः । अभक्ताय न वक्तव्यमश्रद्धाय शठाय च

အို မဟာဘဂါတို့၊ အို ဒွိဇသတ္တမတို့၊ ဤသို့ ငါ၏စကားကို သေချာစွာ နားထောင်ကြလော့။ ဘက္တိမရှိသူ၊ သဒ္ဓါမရှိသူနှင့် လိမ်လည်သူတို့အား မဟောမပြောသင့်။

Verse 11

सुमूर्खाय सुमोहाय कुशिष्याय तथैव च । श्रद्धाहीनाय कूटाय सर्वनाशाय मा द्विजाः

အို ဒွိဇတို့၊ အလွန်မိုက်မဲသူ၊ အလွန်မောဟဖြစ်သူ၊ ဆိုးသောတပည့်၊ သဒ္ဓါမရှိသူ၊ ကောက်ကျစ်သူနှင့် အကုန်လုံးပျက်စီးရန် မျှော်သူတို့အား ဤအရာကို မပေးကြနှင့်။

Verse 12

अन्यथा पठते यो हि निरयं च प्रयाति हि । भवंतो भावसंयुक्ताः सत्यधर्मपरायणाः

ဤကို အခြားနည်းဖြင့် (မှားယွင်းစွာ) ရွတ်ဆိုသူသည် အမှန်တကယ် နရကသို့ သွားရ၏။ သို့သော် သင်တို့သည် ဘာဝနှင့် ဘက္တိပါဝင်၍ သစ္စာနှင့် ဓမ္မကို အားထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 13

भवतामग्रतः सर्वं चरित्रं पापनाशनम् । संप्रवक्ष्याम्यशेषेण शृणुध्वं द्विजसत्तमाः

သင်တို့ရှေ့တွင် ပာပနာသက ဖြစ်သော ဤဇာတ်ကြောင်းအားလုံးကို အပြည့်အစုံ ငါဟောပြောမည်။ အို ဒွိဇသတ္တမတို့၊ နားထောင်ကြလော့။

Verse 14

स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं धन्यं वेदैश्च संमितम् । रहस्यमृषिभिः प्रोक्तं प्रवक्ष्यामि द्विजोत्तमाः

အို ဒွိဇောတ္တမတို့၊ ယခု ငါသည် ကောင်းကင်သို့ ပို့ဆောင်သော၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် အသက်ရှည်ခြင်း ပေးသော၊ မင်္ဂလာဖြစ်စေသော၊ ဝေဒနှင့် ကိုက်ညီသော၊ ရှိသူတို့က ဟောကြားထားသည့် လျှို့ဝှက်သင်ခန်းစာကို ဟောပြောမည်။

Verse 15

यश्चैनं कीर्तयेन्नित्यं पृथोर्वैन्यस्य विस्तरम् । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्वा न स शोचेत्कृताकृतम्

ဝေန၏သား ပೃထု၏ အကျယ်တဝင့်သော ဇာတ်ကြောင်းကို နေ့စဉ် ကီရ္တနာဖြင့် ရွတ်ဆိုသူသည်၊ အရင်ဦးစွာ ဗြာဟ္မဏတို့အား နမස්ကာရပြုလျက်၊ ပြုခဲ့သော်လည်းကောင်း မပြုခဲ့သော်လည်းကောင်း အမှုအရာတို့အပေါ် ဝမ်းနည်းမနေတတ်။

Verse 16

सप्तजन्मार्जितं पापं श्रुतमात्रेण नश्यति । ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च क्षत्रियो विजयी भवेत्

ခုနစ်ဘဝတိုင် စုဆောင်းလာသော အပြစ်သည် ဤသဒ္ဓာကထာကို ကြားရုံသာဖြင့် ပျောက်ကွယ်သည်။ ဗြာဟ္မဏသည် ဝေဒကို သိမြင်သူ ဖြစ်လာပြီး၊ က္ଷတ္တရိယသည် အောင်မြင်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 17

वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् । एवं फलं समाप्नोति पठनाच्छ्रवणादपि

ဝိုင်ရှျသည် ငွေကြေးဥစ္စာ ပေါများချမ်းသာလာပြီး၊ ရှူဒြသည် သုခကို ရရှိသည်။ ဤသို့သော အကျိုးသည် ဖတ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ကြားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ရရှိနိုင်သည်။

Verse 18

पृथोर्जन्मचरित्रं च पवित्रं पापनाशनम् । धर्मगोप्ता महाप्राज्ञो वेदशास्त्रार्थकोविदः

ပૃထု၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် လုပ်ရပ်ဇာတ်ကြောင်းသည် သန့်ရှင်းပဝိတ্ৰ၍ အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသည်။ သူသည် ဓမ္မကို ကာကွယ်သူ၊ မဟာပညာရှိ၊ ဝေဒနှင့် ရှာස්တရတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 19

अत्रिवंशसमुत्पन्नः पूर्वमत्रिसमः प्रभुः । स्रष्टा सर्वस्य धर्मस्य अंगो नाम प्रजापतिः

အတြိ၏ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွား၍ ယခင်က အတြိနှင့် တူညီသော အရှင်ဖြစ်သူ—အင်္ဂဟု အမည်ရသော ပရာဇာပတိသည် ဓမ္မအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းသူနှင့် တည်ထောင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 20

य आसीत्तस्य पुत्रो वै वेनो नाम प्रजापतिः । धर्ममेवं परित्यज्य सर्वदैव प्रवर्तते

သူ၏သားသည် အမှန်တကယ် “ဝေန” ဟူသော ပ္ရဇာပတိ ဖြစ်၏။ ထိုသို့ ဓမ္မကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက် အမြဲတမ်း ဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်စွာ ပြုမူလေ၏။

Verse 21

मृत्योः कन्या महाभागा सुनीथा नाम नामतः । तां तु अंगो महाभागः सुनीथामुपयेमिवान्

မృత్యu ၏ မဟာဘဂါ သမီးတော်သည် “သုနီသာ” ဟူ၍ အမည်ရ၏။ ဂုဏ်သရေကြီးသော အင်္ဂ သည် ထိုသုနီသာကို ဇနီးအဖြစ် လက်ခံအိမ်ထောင်ပြုလေ၏။

Verse 22

तस्यामुत्पादयामास वेनं धर्मप्रणाशनम् । मातामहस्य दोषेण वेनः कालात्मजात्मजः

ထိုမိဖုရားမှ ဓမ္မကို ဖျက်ဆီးသူ ဝေနကို မွေးဖွားစေ하였다။ မိခင်ဘက် အဘိုး၏ အပြစ်ကြောင့် ဝေနသည် ကာလ၏ သား၏ မြေး ဖြစ်လာလေ၏။

Verse 23

निजधर्मं परित्यज्य अधर्मनिरतोभवत् । कामाल्लोभान्महामोहात्पापमेव समाचरत्

မိမိ၏ သတ်မှတ်ဓမ္မကို စွန့်ပစ်၍ အဓမ္မ၌ မူးမောလေ၏။ ကာမ၊ လောဘ နှင့် မဟာမောဟကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍ အပြစ်ပင်သာ ဆက်လက်ပြုလုပ်လေ၏။

Verse 24

वेदाचारमयं धर्मं परित्यज्य नराधिपः । अन्ववर्तत पापेन मदमत्सरमोहितः

ဝေဒအာစာရအပေါ် တည်သော ဓမ္မကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက် ထိုမင်းသည် အပြစ်၏လမ်းကို လိုက်လျှောက်လေ၏။ မာန၊ မစ္ဆရ (အ嫉) နှင့် မောဟကြောင့် မျက်ကွယ်လေ၏။

Verse 25

वेदाध्यायं विना लोके प्रावर्तंत तदा जनाः । निःस्वाध्यायवषट्काराः प्रजास्तस्मिन्प्रजापतौ

ထိုအခါ လောကရှိ လူတို့သည် ဝေဒကို မလေ့လာဘဲ နေထိုင်လာကြ၏။ ထို ပ္ရဇာပတိ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ပြည်သူတို့သည် စွာဓျာယ (ကိုယ်တိုင်သရဏဂါထာဖတ်ရွတ်ခြင်း) မရှိ၊ ယဇ္ဉတွင် “ဝရှတ်” ဟူသော အော်ဟစ်သံလည်း မရှိတော့၏။

Verse 26

प्रवृत्तं न पपुः सोमं हुतं यज्ञेषु देवताः । इत्युवाच स दुष्टात्मा ब्राह्मणान्प्रति नित्यशः

“ယဇ္ဉများတွင် စည်းကမ်းတကျ ပြင်ဆင်၍ ပူဇော်အပ်သော ဆိုမကို နတ်တို့ မသောက်ကြ။” ဟု ထို မကောင်းစိတ်ရှိသူသည် ဘြာဟ္မဏတို့ထံ နေ့စဉ် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောလေ၏။

Verse 27

नाध्येतव्यं न होतव्यं न देयं दानमेव च । न यष्टव्यं न होतव्यमिति तस्य प्रजापतेः

“မလေ့လာရ၊ ဟိုးမ မပြုရ၊ ဒါန မပေးရ—လက်ဆောင်တောင် မပေးရ။ ယဇ္ဉ မပြုရ၊ အာဟုတိ မပူဇော်ရ” ဟူသည်မှာ ထို ပ္ရဇာပတိ၏ အမိန့်ဖြစ်၏။

Verse 28

आसीत्प्रतिज्ञा क्रूरेयं विनाशे प्रत्युपस्थिते । अहमिज्यश्च यष्टा च यज्ञश्चेति पुनः पुनः

ပျက်စီးမှု နီးကပ်လာသောအခါ ဤကြမ်းတမ်းသော ကတိသစ္စာသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းလာ၏—“ပူဇော်ခံရသူမှာ ငါတစ်ယောက်တည်း၊ ယဇ္ဉပြုသူလည်း ငါတစ်ယောက်တည်း၊ ယဇ္ဉကိုယ်တိုင်လည်း ငါတစ်ယောက်တည်း” ဟု။

Verse 29

मयि यज्ञा विधातव्या मयि होतव्यमित्यपि । इत्यब्रवीत्सदा वेनो ह्यहं विष्णुः सनातनः

“ယဇ္ဉတို့ကို ငါ့အတွက်ပင် ပြုရမည်၊ အာဟုတိတို့ကိုလည်း ငါ့ထဲသို့ပင် ပူဇော်ရမည်” ဟု ရှင်ဘုရင် ဝေနိုသည် အမြဲတမ်း ကြေညာလေ၏—“အကြောင်းမူကား ငါသည် စနာတန ဗိဿဏု ဖြစ်၏” ဟု။

Verse 30

अहं ब्रह्मा अहं रुद्रो मित्र इंद्रः सदागतिः । अहमेव प्रभोक्ता च हव्यं कव्यं न संशयः

ငါသည် ဘြဟ္မာ၊ ငါသည် ရုဒ္ရ၊ ငါသည် မိတ္တရနှင့် အိန္ဒြာ၊ အမြဲတမ်း ခိုလှုံရာဖြစ်၏။ ငါတစ်ဦးတည်းသာ ပူဇော်သက္ကာကို ခံယူသုံးဆောင်သော အရှင်—ဒေဝတို့အတွက် ဟဗျနှင့် ဘိုးဘွားတို့အတွက် ကဗျ—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 31

अथ ते मुनयः क्रुद्धा वेनं प्रति महाबलाः । ऊचुस्ते संगताः सर्वे राजानं पापचेतनम्

ထို့နောက် အင်အားကြီးသော မုနိတို့သည် ဒေါသထွက်၍ အားလုံး စုဝေးကာ ပ罪စိတ်ရှိသော ရာဇာ ဝေနာကို မျက်နှာမူ၍ ပြောကြ၏။

Verse 32

ऋषय ऊचुः । राजा हि पृथिवीनाथः प्रजां पालयते सदा । धर्ममूर्तिः स राजेंद्र तस्माद्धर्मं हि रक्षयेत्

ရိသိတို့က ပြောကြသည်– “ရာဇာသည် မြေကြီး၏ အရှင်ဖြစ်၍ ပြည်သူကို အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်၏။ ဟေ ရာဇိန္ဒြာ၊ သူသည် ဓမ္မ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သဖြင့် ဓမ္မကို မလွဲမသွေ ထိန်းသိမ်းရမည်။”

Verse 33

वयं दीक्षां प्रवेक्ष्यामो यज्ञे द्वादशवार्षिकीम् । अधर्मं कुरु मा यागे नैष धर्मः सतां गतिः

“ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ ယဇ္ဉအတွက် ဒီက္ခာ-ဝရတ်ကို ဝင်ရောက်ယူဆောင်မည်။ ယာဂတွင် အဓမ္မ မပြုလော့; ဤသည် ဓမ္မမဟုတ်၊ သတ္တပုရုသတို့ လမ်းလည်း မဟုတ်။”

Verse 34

कुरु धर्मं महाराज सत्यं पुण्यं समाचर । प्रजाहं पालयिष्यामि इति ते समयः कृतः

ဟေ မဟာရာဇာ၊ ဓမ္မကို ကျင့်လော့; သစ္စာကို ထိန်းသိမ်း၍ ကုသိုလ်ကံကို ပြုလော့။ အကြောင်းမူကား သင်သည် “ပြည်သူကို ကာကွယ်မည်” ဟု ကတိပြုထား၏။

Verse 35

तांस्तथाब्रुवतः सर्वान्महर्षीनब्रवीत्तदा । वेनः प्रहस्य दुर्बुद्धिरिममर्थमनर्थकम्

မဟာရိရှီတို့အားလုံး ထိုသို့ ပြောဆိုနေစဉ်၊ မကောင်းသောဉာဏ်ရှိသော ဝေနသည် ရယ်မောကာ အဓိပ္ပါယ်မဲ့၍ အကျိုးမရှိသော စကားဖြင့် ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 36

वेन उवाच । स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया । श्रुतवीर्यतपः सत्ये मया वा कः समो भुवि

ဝေနက ပြောသည်— “ဓမ္မကို ဖန်ဆင်းသူသည် ငါ့အပြင် အခြားမည်သူရှိသနည်း။ ငါသည် မည်သူ၏စကားကို နားထောင်ရမည်နည်း။ ဂုဏ်သတင်း၊ သတ္တိ၊ တပဿာနှင့် သစ္စာ၌ မြေပြင်ပေါ်တွင် ငါနှင့်တူသူ မည်သူရှိသနည်း။”

Verse 37

प्रभवं सर्वभूतानां धर्माणां च विशेषतः । संमूढा न विदुर्नूनं भवंतो मां विचेतसः

ငါသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဓမ္မအားလုံး၏ အရင်းအမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် မောဟဖြင့် မူးမော၍ विवेक မရှိသော သင်တို့သည် ငါကို မသိမမြင်ကြသေးသည်။

Verse 38

इच्छन्दहेयं पृथिवीं प्लावयेयं जलैस्तथा । द्यां भुवं चैव रुंधेयं नात्र कार्या विचारणा

“ငါအလိုရှိလျှင် မြေကြီးကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေနိုင်သည်; ထို့အတူ ရေဖြင့်လည်း လွှမ်းမိုးစေနိုင်သည်။ ကောင်းကင်နှင့် အလယ်လောကကိုပါ တားဆီးနိုင်သည်—ဤအကြောင်းကို စဉ်းစားရန် မလို။”

Verse 39

यदा न शक्यते मोहादवलेपाच्च पार्थिव । अपनेतुं तदा वेनं ततः क्रुद्धा महर्षयः

အို မင်းကြီး၊ မောဟနှင့် အဟင်္ကာရကြောင့် ဝေနကို လမ်းမှန်သို့ ပြန်မလှည့်နိုင်အောင် တားဆီးမရသောအခါ မဟာရိရှီတို့သည် ဒေါသထွက်ကြလေသည်။

Verse 40

विस्फुरंतं तदा वेनं बलाद्गृह्य ततो रुषा । वेनस्य तस्य सव्योरुं ममंथुर्जातमन्यवः

ထိုအခါ ဝေနာသည် တုန်လှုပ်ရုန်းကန်နေစဉ် သူတို့သည် အင်အားဖြင့် ဖမ်းဆီးကာ ဒေါသဖြင့် တက်ကြွလာသော မဟာတ္မာတို့က ဝေနာ၏ ဘယ်ဖက်ပေါင်ကို မသွားမလာ လှုပ်နှိုးကာ “မသန့်” ထုတ်ယူသကဲ့သို့ မထုန်လှန်ကြသည်။

Verse 41

कृष्णांजनचयोपेतमतिह्रस्वं विलक्षणम् । दीर्घास्यं च विरूपाक्षं नीलकंचुकवर्चसम्

သူသည် အနက်ရောင် အဉ္ဇနာကို ထူထဲစွာ လိမ်းထားပြီး အလွန်ပု၍ ထူးဆန်းသောရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်—မျက်နှာရှည်၊ မျက်စိပုံပျက်၊ အပြာရောင် အင်္ကျီကဲ့သို့ အဖုံးအကာတောက်ပနေသည်။

Verse 42

लंबोदरं व्यूढकर्णमतिभीतं दुरोदरम् । ददृशुस्ते महात्मानो निषीदेत्यब्रुवंस्ततः

မဟာတ္မာတို့သည် သူ့ကို မြင်ကြသည်—ဗိုက်ပူ၊ နားကျယ်ပြန့်၊ အလွန်ကြောက်ရွံ့ပြီး ဗိုက်ခေါင်းပါးပါး; ထို့နောက် “ထိုင်လော့” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा निषसाद भयातुरः । पर्वतेषु वनेष्वेव तस्य वंशः प्रतिष्ठितः

သူတို့၏စကားကို ကြားသော် ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် တုန်လှုပ်ကာ ထိုင်ချလိုက်သည်။ သူ၏အမျိုးအနွယ်သည် တောင်တန်းနှင့် တောအုပ်များတွင်သာ အခြေချတည်ထောင်လာသည်။

Verse 44

निषादाश्च किराताश्च भिल्लानाहलकास्तथा । भ्रमराश्च पुलिंदाश्च ये चान्ये म्लेच्छजातयः

နိသာဒ၊ ကိရာတ၊ ဘိလ္လ နှင့် အာဟလက; ထို့ပြင် ဘြာမရ နှင့် ပုလိဏ္ဍ—အခြား မလေစ္ဆ (ဝေဒဓမ္မပြင်ပ အပြင်လူမျိုး) ဟု ခေါ်သမျှ အစုအဖွဲ့များ။

Verse 45

पापाचारास्तु ते सर्वे तस्मादंगात्प्रजज्ञिरे । अथ ते ऋषयः सर्वे प्रसन्नमनसस्ततः

ထိုအင်္ဂါမှ အပြစ်ကျင့်သူတို့ အားလုံး ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ ထို့နောက် ရှိသမျှ ရှိသီတို့၏ စိတ်သည် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးလာ၏။

Verse 46

गतकल्मषमेवं तं जातं वेनं नृपोत्तमम् । ममंथुर्दक्षिणं पाणिं तस्यैव च महात्मनः

ဤသို့ အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ မင်းတို့အထက်မြတ်သော ဝေန မင်းသည် မွေးဖွားလာ၏။ ထို့နောက် ရှိသီတို့သည် ထိုမဟာအတ္မာ၏ ညာလက်ကို မသွားလှည့်ကာ မထုတ်ကြ၏။

Verse 47

मथिते तस्य पाणौ तु संजातं स्वेदमेव हि । पुनर्ममंथुस्ते विप्रा दक्षिणं पाणिमेव च

သူ၏လက်ကို မသွားလှည့်နေစဉ် လက်ဖဝါးတွင် အမှန်တကယ် ချွေးထွက်လာ၏။ ထို့နောက် ထိုဗြာဟ္မဏတို့သည် ညာလက်ကိုပင် ထပ်မံ မသွားလှည့်ကြ၏။

Verse 48

सुकरात्पुरुषो जज्ञे द्वादशादित्यसन्निभः । तप्तकांचनवर्णांगो दिव्यमाल्यांबरावृतः

ဝက်တောမှ လူတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၍ အာဒိတျယ ဆယ့်နှစ်ပါးကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ ကိုယ်အင်္ဂါများသည် မီးပူရွှေရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ဒေဝမလားနှင့် ဒေဝဝတ်စုံတို့ဖြင့် အလှဆင်ထား၏။

Verse 49

दिव्याभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः । मुकुटेनार्कवर्णेन कुंडलाभ्यां विराजते

သူ၏ကိုယ်အင်္ဂါများသည် ဒေဝအလှဆင်ပစ္စည်းများကြောင့် တောက်ပ၍ ဒေဝအနံ့သာလိမ်းခြယ်ထား၏။ နေရောင်ရောင် မုကুটနှင့် နားကပ်နှစ်ဖက်ကြောင့် အလွန်တင့်တယ်စွာ တောက်ပနေ၏။

Verse 50

महाकायो महाबाहू रूपेणाप्रतिमो भुवि । खड्गबाणधरो धन्वी कवची च महाप्रभुः

ထိုသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမား၍ လက်မောင်းအားကြီးကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် ရုပ်သဏ္ဌာန်မတူညီသူဖြစ်၏။ ဓားနှင့် မြားကိုင်၍ လေးသမား၊ သံကာဝတ်ဆင်သော မဟာတန်ခိုးရှင်ဖြစ်၏။

Verse 51

सर्वलक्षणसंपन्नः सर्वालंकारभूषणः । तेजसा रूपभावेन सुवर्णैश्च महामतिः

ထိုသူသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာအလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံ၍ အလှဆင်ပစ္စည်းအလုံးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ တေဇ၊ ရုပ်ရည်အလှနှင့် ရွှေရောင်တောက်ပမှုကြောင့် မဟာဉာဏ်ရှိသူဟု ထင်ရှား၏။

Verse 52

दिवि इंद्रो यथा भाति भुवि वेनात्मजस्तथा । तस्मिञ्जाते महाभागे देवाश्च ऋषयोमलाः

ကောင်းကင်၌ အိန္ဒြာကဲ့သို့ တောက်ပသကဲ့သို့ မြေပြင်၌လည်း ဗေန၏သားသည် ထိုနည်းတူ တောက်ပ၏။ ထိုမဟာကံကောင်းသူ မွေးဖွားလာသောအခါ နတ်တို့နှင့် အပြစ်ကင်း ရှင်ရသီတို့ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။

Verse 53

उत्सवं चक्रिरे सर्वे वेनस्य तनयं प्रति । दीप्यमानः स्ववपुषा साक्षादग्निरिवोज्ज्वलः

အားလုံးတို့သည် ဗေန၏သားအတွက် ပွဲတော်ကျင်းပကြ၏။ ကိုယ်တိုင်၏ တေဇဖြင့် တောက်ပလင်းလက်ကာ မျက်မြင်အဂ္ဂိကဲ့သို့ ထွန်းလင်းတောက်ပ၏။

Verse 54

आद्यमाजगवं नाम धनुर्गृह्य महावरम् । शरान्दिव्यांश्च रक्षार्थे कवचं च महाप्रभम्

အစဦးတွင် ‘အာဇဂဝ’ ဟု အမည်ရသော အလွန်ကြီးမြတ်သည့် လေးကို ကိုင်ယူ၏။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဒိဗ္ဗမြားများနှင့် တန်ခိုးကြီး ထွန်းလင်းသော သံကာကိုလည်း ဝတ်ဆင်၏။

Verse 55

जाते सति महाभागे पृथौ वीरे महात्मनि । संप्रह्रष्टानि भूतानि समस्तानि द्विजोत्तम

မဟာကံကောင်းသူ၊ သူရဲကောင်း၊ မဟာစိတ်ရှိသော ပೃထု မွေးဖွားလာသောအခါ၊ အို ဒွိဇအမြတ်၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြစ်ကြ၏။

Verse 56

सर्वतीर्थानि तोयानि पुण्यानि विविधानि च । तस्याभिषेके विप्रेंद्राः सर्व एव प्रतस्थिरे

တီရ္ထအပေါင်းတို့၏ သန့်ရှင်းသော ရေများနှင့် ပုဏ္ဏယရေ အမျိုးမျိုးတို့ကို၊ အို ဗိပရအကြီးအကဲတို့၊ သူ၏ အဘိသေက (သန့်စင်သွန်းလောင်း) အတွက် ဘြာဟ္မဏအမြတ်အပေါင်းတို့က စုစည်း၍ ယူဆောင်လာကြ၏။

Verse 57

पितामहाद्या देवास्तु भूतानि विविधानि च । स्थावराणि चराण्येव अभ्यषिंचन्नराधिपम्

ထို့နောက် ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) မှစ၍ ဒေဝတားတို့နှင့် အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါများ—တည်ငြိမ်သောနှင့် လှုပ်ရှားသော—တို့သည် အတူတကွ ဘုရင်ကို အဘိသေကပြုကြ၏။

Verse 58

महावीरं प्रजापालं पृथुमेव द्विजोत्तम । पृथुर्वैन्यो राजराज्ये अभिगम्य चराचरैः

အို ဒွိဇအမြတ်၊ မဟာသူရဲကောင်း၊ ပြည်သူကိုကာကွယ်သူမှာ ပೃထု တစ်ပါးတည်းသာ ဖြစ်၏။ ပೃထု ဝૈနျယ သည် ဘုရင်တို့၏ အာဏာကို ရရှိသောအခါ၊ လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော သတ္တဝါအပေါင်းတို့က လာရောက် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကြ၏။

Verse 59

देवैर्विप्रैस्तथा सर्वैरभिषिक्तो महामनाः । राज्ञां समधिराज्ये वै पृथुर्वैन्यः प्रतापवान्

ထို့နောက် ဒေဝတားတို့နှင့် ဘြာဟ္မဏတို့အပါအဝင် အားလုံးက မဟာစိတ်ရှိသူ ပೃထု ဝૈနျယ ကို အဘိသေကပြုကြ၏။ ထိုပြင်းထန်သော တန်ခိုးရှိသူသည် ဘုရင်တို့အနက် အမြင့်ဆုံး အဓိရာဇအဖြစ် တည်ထောင်ခံရ၏။

Verse 60

तस्य पित्रा प्रजाः सर्वाः कदा नैवानुरंजिताः । तेनानुरंजिताः सर्वा मुमुदिरे सुखेन वै

သူ၏ဖခင်ကြောင့် ပြည်သူအပေါင်းတို့သည် မည်သည့်အခါမျှ အမှန်တကယ် မပျော်ရွှင်ခဲ့ကြ; သို့သော် သူက အားလုံးကို စိတ်ကျေနပ်စေသဖြင့် အားလုံးသည် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်စွာ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။

Verse 61

अनुरागात्तस्य वीरस्य नाम राजेत्यजायत । प्रयातस्य सुवीरस्य समुद्रस्य द्विजोत्तम

ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုကြောင့် ထိုသူရဲကောင်းကို “ရာဇာ (Rāja)” ဟု ခေါ်ကြလာ၏။ အို ဒွိဇအထွဋ်အမြတ်ရေ၊ ထိုသူရဲကောင်းကြီး ထွက်ခွာသွားသောအခါ သမုဒ္ဒရာသို့ သွား၏။

Verse 62

आपस्तस्तंभिरे सर्वा भयात्तस्य महात्मनः । दुर्गं मार्गं विलोप्यैव सुमार्गं पर्वता ददुः

ထိုမဟာအတ္မာကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ရေများအားလုံး တိတ်ဆိတ်၍ မလှုပ်မရှား ဖြစ်ကြ၏။ တောင်တန်းတို့သည် ခက်ခဲသောလမ်းကို ဖျက်ပယ်ကာ လွယ်ကူသောလမ်းကို ပေးအပ်ကြ၏။

Verse 63

ध्वजभंगं न चक्रुस्ते गिरयः सर्व एव ते । अकृष्टपच्या पृथिवी सर्वत्र कामधेनवः

တောင်တန်းအားလုံးသည် သူ၏အလံတော် မကျိုးမပဲ့စေကြ။ မြေကြီးသည် မထွန်ယက်ဘဲပင် သီးနှံထွက်ပေါ်စေ၍ နေရာတိုင်း၌ ဆန္ဒပြည့်စေသော ကာမဓေနု နွားများ ရှိကြ၏။

Verse 64

पर्जन्यः कामवर्षी च वेदयज्ञान्महोत्सवान् । कुर्वंति ब्राह्मणाः सर्वे क्षत्रियाश्च तथा परे

မိုးပေးသည့် ပရ္ဇန္ယ (Parjanya) သည် ဆန္ဒပြည့်စေသော မိုးရွာသူ ဖြစ်လာ၏။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏများအားလုံးနှင့် က္ෂတ္တရိယတို့အပါအဝင် အခြားသူများလည်း ဝေဒယဇ్ఞ မဟောৎসဝများကို ကျင်းပကြ၏။

Verse 65

सर्वकामफला वृक्षास्तस्मिञ्छासति पार्थिवे । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं नृणाम्

ထိုဓမ္မတော်မင်းကြီး အုပ်ချုပ်စဉ်က သစ်ပင်တို့သည် ဆန္ဒအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းသော အသီးများကို သီးပွင့်ကြ၏။ လူတို့အကြား အစာရှားပါးမှုမရှိ၊ ရောဂါမရှိ၊ အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းလည်း မရှိ။

Verse 66

सर्वे सुखेन जीवंति लोका धर्मपरायणाः । तस्मिञ्छासति दुर्धर्षे राजराजे महात्मनि

မအနိုင်ယူနိုင်သော မဟာစိတ်ရှိ ရာဇာဓိရာဇ်မင်းကြီး အုပ်ချုပ်နေစဉ်တွင် ဓမ္မကိုအခြေခံသော လူအပေါင်းတို့သည် ချမ်းသာပျော်ရွှင်စွာ အသက်ရှင်ကြ၏။

Verse 67

एतस्मिन्नेव काले तु यज्ञे पैतामहे शुभे । सूत सूत्यां समुत्पन्नः सौम्येहनि महात्मनि

ထိုအချိန်တည်းကပင် မင်္ဂလာရှိသော ပိုင်တာမဟ ယဇ္ဉာအတွင်း၌၊ ဟေ စူတ၊ သင်၏ဇနီးမှ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏—နူးညံ့၍ သန့်ရှင်းသော နေ့မြတ်တစ်နေ့၌။

Verse 68

तस्मिन्नेव महायज्ञे जज्ञे प्राज्ञोऽथ मागधः । पृथोःस्तवार्थं तौ तत्र समाहूतौ महर्षिभिः

ထိုမဟာယဇ္ဉာအတွင်း၌ပင် ပညာရှိသော သီချင်းဆိုဘတ် မာဂဓလည်း မွေးဖွားလာ၏။ ဘုရင် ပೃထု ကို ချီးမွမ်းရန် မဟာရိရှီတို့က သူတို့နှစ်ဦးကို ထိုနေရာသို့ ခေါ်ယူကြ၏။

Verse 69

सूतस्य लक्षणं वक्ष्ये महापुण्यं द्विजोत्तमाः । शिखासूत्रेण संयुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

ဟေ ဒွိဇောတ္တမတို့၊ စူတ၏ မဟာပုဏ္ဏ လက္ခဏာကို ငါဖော်ပြမည်။ သူသည် ရှိခါ (ဆံတုံး) နှင့် ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းသော ကြိုး) ကို ဆောင်ထားပြီး ဝေဒများကို လေ့လာသင်ယူရာတွင် အမြဲတစေ အားထုတ်သူဖြစ်၏။

Verse 70

सर्वशास्त्रार्थवेत्तासावग्निहोत्रमुपासते । दानाध्ययनसंपन्नो ब्रह्माचारपरायणः

သူသည် သာသနာကျမ်းအပေါင်း၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူဖြစ်၍ စည်းကမ်းတကျ အဂ္နိဟောတရ (Agnihotra) ကို ပူဇော်ကျင့်သုံးသည်။ ဒါနနှင့် ဝေဒပညာလေ့လာမှုဖြင့် ပြည့်စုံကာ ဘြဟ္မစရိယာဝတ်၌ အမြဲတည်ကြည်သည်။

Verse 71

देवानां ब्राह्मणानां च पूजनाभिरतः सदा । याचकस्तावकैः पुण्यैर्वेदमंत्रैर्यजेत्किल

သူသည် နတ်ဒေဝတားများနှင့် ဘြာဟ္မဏများကို အမြဲပူဇော်လေးစားရာ၌ စိတ်အားထက်သန်သည်။ အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ တောင်းခံသူသည် သင်၏ ပုဏ္ဏကံများနှင့် ဝေဒမန္တရများဖြင့် ယဇ္ဍ (yajña) ကို အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

Verse 72

ब्रह्माचारपरो नित्यं संबंधं ब्राह्मणैः सह । एवं स मागधो जज्ञे वेदाध्ययनवर्जितः

သူသည် အမြဲ ဘြဟ္မစရိယာကို အလေးထားကာ ဘြာဟ္မဏများနှင့် ပေါင်းသင်းနေခဲ့သော်လည်း၊ ထို မာဂဓသည် ဝေဒလေ့လာမှုမရှိဘဲ မွေးဖွားလာခဲ့သည်။

Verse 73

बंदिनश्चारणाः सर्वे ब्रह्माचारविवर्जिताः । ज्ञेयास्ते च महाभागाः स्तावकाः प्रभवंति ते

ဘန္ဒိန်နှင့် ချာရဏ အားလုံးသည် ဘြဟ္မစရိယာ၏ စည်းကမ်းမရှိကြ။ အို မဟာဘဂါ၊ သိထားလော့—သူတို့သည် စတောဝက (ချီးမွမ်းသူ) များအဖြစ်သာ ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။

Verse 74

स्तवनार्थमुभौ सृष्टौ निपुणौ सूतमागधौ । तावूचुरृषयः सर्वे स्तूयतामेष पार्थिवः

ချီးမွမ်းရန်အတွက် ကျွမ်းကျင်သော စူတနှင့် မာဂဓ ဟူသော ဘာဒ်နှစ်ဦးကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှိသမျှ ရှိဿီတို့က “ဤ ပာရ္ထိဝ (လောကီ) မင်းကို ချီးမွမ်းကြလော့” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 75

कर्मैतदनुरूपं च यादृशोयं नराधिपः । तावूचतुस्तदा सर्वांस्तानृषीन्बंदिमागधौ

ဤအကျိုးသည် ကမ္မနှင့် ကိုက်ညီ၍ ဤနရాధိပ မင်း၏သဘောသဘာဝနှင့်လည်း သင့်တော်၏။ ထို့နောက် ဘာဒ်နှင့် မာဂဓတို့က ရှင်ရသီတို့အားလုံးကို မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 76

आवां देवानृषींश्चैव प्रीणयावः स्वकर्मभिः । न चास्य विद्वो वै कर्म न तथा लक्षणं यशः

ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကမ္မဖြင့် ဒေဝတာနှင့် ရသီတို့ကို အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်စေမည်။ သို့သော် အို ပညာရှိ၊ သူ၏အလုပ်က ထိုသို့မဟုတ်၊ လက္ခဏာနှင့် ဂုဏ်သတင်းလည်း ထိုအတိုင်း မညီ။

Verse 77

कर्मणा येन कुर्यावः स्तोत्रमस्य महात्मनः । जानीवस्तन्न विप्रेंद्रा अविज्ञातगुणस्य हि

မည်သည့်ကမ္မဖြင့် ဤမဟာတ္မာကို ချီးမွမ်းသည့် စတိုးတရကို ရေးဖွဲ့နိုင်မည်နည်း။ အို ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်တို့၊ ကျွန်ုပ်တို့မသိနိုင်၊ အကြောင်းမှာ သူ၏ဂုဏ်တရားများ မသိသာသေးသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 78

भविष्यैस्तैर्गुणैः पुण्यैः स्तोतव्योयं नरोत्तमः । कृतवान्यानि कर्माणि पृथुरेव महायशाः

ဤနရောတ္တမသည် အနာဂတ်၌ ပေါ်ထွန်းမည့် ပုဏ္ဏမြတ်၍ သန့်ရှင်းသော ဂုဏ်တရားတို့ကြောင့် ချီးမွမ်းထိုက်၏။ မဟာဂုဏ်သတင်းရှိသော ပృထုမင်းကို သူပြုခဲ့သည့် ကမ္မများကြောင့် ချီးမွမ်းသကဲ့သို့ပင်။

Verse 79

ऊचुस्ते मुनयः सर्वे गुणान्दिव्यान्महात्मनः । सत्यवाञ्ज्ञानसंपन्नो बुद्धिमान्ख्यातविक्रमः

ထို့နောက် ရသီတို့အားလုံးက ထိုမဟာတ္မာ၏ ဒိဗ္ဗဂုဏ်တရားများကို ဆိုကြသည်—သစ္စာရှိသူ၊ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသူ၊ ဗုဒ္ဓိရှိသူ၊ ရဲရင့်မှုကြောင့် ကျော်ကြားသူ။

Verse 80

सदा शूरो गुणग्राही पुण्यवांस्त्यागवान्गुणी । धार्मिकः सत्यवादी च यज्ञानां याजकोत्तमः

သူသည် အမြဲတမ်း ရဲရင့်၍ ကုသိုလ်ဂုဏ်ကို ချီးမြှောက်သိမြင်သူ၊ ပုဏ္ဏဝန်၊ စွန့်လွှတ်သဒ္ဓါရှိ၍ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ ဓမ္မနಿಷ್ಠ၍ သစ္စာပြောသူလည်းဖြစ်ကာ ယဇ္ဉာပူဇာများကို အထူးကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်သော ယာဇကဖြစ်သည်။

Verse 81

प्रियवाक्सत्यवादी च धान्यवान्धनवान्गुणी । गुणज्ञः सगुणग्राही धर्मज्ञः सत्यवत्सलः

သူသည် ချိုမြိန်သောစကားပြော၍ သစ္စာပြောသူ ဖြစ်သည်။ စပါးသီးနှံနှင့် ဥစ္စာဓန ပေါများကာ ဂုဏ်သတ္တိရှိသည်။ ကုသိုလ်ဂုဏ်ကို ခွဲခြားသိမြင်၍ ကောင်းဂုဏ်ကို လက်ခံသူ၊ ဓမ္မကို သိသူ၊ သစ္စာကို ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်သည်။

Verse 82

सर्वगः सर्ववेत्ता च ब्रह्मण्यो वेदवित्सुधीः । प्रज्ञावान्सुस्वरश्चैव वेदवेदांगपारगः

သူသည် အရာရာသို့ ပျံ့နှံ့ရှိ၍ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ ဖြစ်သည်။ ဘြဟ္မန်ကို သဒ္ဓါတည်သူ၊ ဝေဒကို သိကျွမ်းသော ပညာရှိ ဖြစ်သည်။ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝ၍ အသံသာယာကာ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ကို ပိုင်နိုင်ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်သည်။

Verse 83

धाता गोप्ता प्रजानां स विजयी समरांगणे । राजसूयादिकानां तु यज्ञानां राजसत्तमः

သူသည် ပြည်သူတို့၏ ထောက်ပံ့သူနှင့် ကာကွယ်သူ ဖြစ်၍ စစ်မြေပြင်တွင် အောင်မြင်သူ ဖြစ်သည်။ ရာဇသုယ (Rājasūya) စသည့် မင်းရိုးရာ ယဇ္ဉာများကို ဆောင်ရွက်ရန် သင့်တော်သော မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

Verse 84

आहर्ता भूतले चैकः सर्वधर्मसमन्वितः । एते गुणा अस्य चांगे भविष्यंति महात्मनः

ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် မယှဉ်နိုင်သော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးတည်း ပေါ်ထွန်းမည်၊ ဓမ္မ၏ ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်မည်။ ထိုမဟာတ္မာ၏ ကိုယ်တိုင်တွင် ဤဂုဏ်များ ပေါ်လွင်လာမည်။

Verse 85

ऋषिभिस्तौ नियुक्तौ तु कुर्वाणौ सूतमागधौ । गुणैश्चैव भविष्यैश्च स्तोत्रं तस्य महात्मनः

ရဟန္တဣသီတို့က ခန့်အပ်ထားသဖြင့် ထိုနှစ်ဦး—စူတနှင့် မာဂဓ—သည် မဟာအတ္မာတော်ကို ရည်ညွှန်း၍ စတုတ္တရားသီချင်းကို ရေးဖွဲ့နေကြပြီး၊ သူ၏ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် နောင်တစ်ချိန် ပြုမည့်ကောင်းမှုကာရဏာများကိုပါ ချီးမွမ်းနေကြ၏။

Verse 86

तदा प्रभृति वै लोकास्तवैस्तुष्टा महामते । पुरतश्च भविष्यंति दातारः स्तावनैर्गुणैः

ထိုအချိန်မှစ၍၊ ဟေ မဟာမတေ၊ လူတို့သည် သင်၏စတုတ္တများကြောင့် ပီတိဖြစ်ကာ သင်၏ရှေ့သို့ အလှူရှင်များအဖြစ် လာရောက်ကြမည်၊ ဂုဏ်သတ္တိချီးမွမ်းခြင်းကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရ၍။

Verse 87

ततः प्रभृति लोकेस्मिन्स्तवेषु द्विजसत्तमाः । आशीर्वादाः प्रयुज्यंते तेषां द्रविणमुत्तमम्

ထိုအချိန်မှစ၍ ဤလောက၌၊ ဟေ ဒွိဇသတ္တမ၊ စတုတ္တများအတွင်း အာရှီဝါဒများကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြ၏။ ထိုသို့ ရွတ်ဆိုသူတို့အတွက် ထိုအာရှီဝါဒသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဓနဖြစ်လာ၏။

Verse 88

सूताय मागधायैव बंदिने च महोदयम् । चारणाय ततः प्रादात्तैलंगं देशमुत्तमम्

ထို့နောက် မဟောဒယ အမည်ရှိ စည်ပင်ဝပြောသော ဒေသကို စူတ၊ မာဂဓ နှင့် ဘန္ဒင် (ချီးမွမ်းသူ) တို့အား ပေးအပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ချာရဏအား တိုင်လင်္ဂ (တေလင်္ဂ) အမည်ရှိ အထူးကောင်းမြတ်သော မြေဒေသကို ချီးမြှင့်တော်မူ၏။

Verse 89

पृथुः प्रसादाद्धर्मात्मा हैहयं देशमेव च । रेवातीरे पुरं कृत्वा स्वनाम्ना नृपनंदनः

ဓမ္မရှိသော ပೃထုသည် မိမိ၏အနုဂ्रहကြောင့် ဟೈဟယ ဒေသကိုလည်း ချီးမြှင့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မင်းသားသည် ရေဝါမြစ်ကမ်းပေါ်တွင် မြို့တစ်မြို့ တည်ဆောက်ကာ မိမိနာမဖြင့် အမည်ပေးခဲ့၏။

Verse 90

ब्राह्मणेभ्यो द्विजश्रेष्ठ यजन्दाता पृथुः पुरा । सर्वज्ञं सर्वदातारं धर्मवीर्यं नरोत्तमम्

ဒွိဇအမြတ်ဆုံးရေ၊ ရှေးကာလ၌ ယဇ္ဍနာကို ဆောင်ရွက်စဉ် ဒါနပေးလှူသော ဘုရင် ပೃထု သည် ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်—သူသည် အလုံးစုံသိသူ၊ အလုံးစုံပေးသူ၊ ဓမ္မ၏သူရဲကောင်း၊ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။

Verse 91

तं ददृशुः प्रजाः सर्वा मुनयश्च तपोमलाः । ऊचुः परस्परं पुण्या एष राजा महामतिः

ပြည်သူအပေါင်းတို့က သူကို မြင်ကြပြီး၊ တပဿာကြောင့် သန့်စင်သော မုနိများလည်း သူကို မြင်တွေ့ကြ၏။ ထိုပုဏ္ဏဝန်တို့က အချင်းချင်း “ဤသည် မဟာမတိ ရာဇာဖြစ်၏” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 92

देवादीनां वृत्तिदाता अस्माकं च विशेषतः । प्रजानां पालकश्चैव वृत्तिदो हि भविष्यति

သူသည် ဒေဝတို့နှင့် အခြားသူတို့အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ပေးသူဖြစ်မည်၊ အထူးသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အတွက်လည်း ဖြစ်မည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူတို့၏ ကာကွယ်သူဖြစ်ကာ အစာအဟာရနှင့် အသက်ရှင်ရေးကို အမှန်တကယ် ပေးသူဖြစ်လာမည်။

Verse 93

इयं धात्री महाप्राज्ञा उप्तं बीजं पुरा किल । जीवनार्थं प्रजाभिस्तु ग्रासयित्वा स्थिराभवत्

ဤဓာတရီမြေမိခင်သည် မဟာပညာရှိဖြစ်၍၊ ရှေးကာလ၌ စိုက်ပျိုးထားသော မျိုးစေ့ကို တစ်ခါက မျိုသွားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ သတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှင်ရေးအတွက် သူမသည် တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာ၏။

Verse 94

ततः पृथुं द्विजश्रेष्ठ प्रजाः समभिदुद्रुवुः । विधत्स्वेति सुवृत्तिं नो मुनीनां वचनं तदा

ထို့နောက် ဒွိဇအမြတ်ဆုံးရေ၊ ပြည်သူတို့သည် ပೃထု ထံသို့ အလျင်အမြန် စုပေါင်းပြေးလာ၍ “ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သုဝృत्ति—ကောင်းမွန်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် စနစ်တကျသော ဘဝလမ်းစဉ်—ကို စီမံတည်ထောင်ပေးပါ” ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုအခါ မုနိတို့၏ စကားလည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 95

ग्रासयित्वा तदान्नानि पृथ्वी जाता सुनिश्चला । भयं प्रजानां सुमहत्स दृष्ट्वा राजसत्तमः

အစာသီးနှံတို့ကို မျိုစားပြီးနောက် မြေကြီးသည် လုံးဝ မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်သွား၏။ ပြည်သူတို့၏ ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို မြင်သဖြင့် အကောင်းဆုံး မင်းကြီးသည် (တုံ့ပြန်ရန်) ဖြစ်လာ၏။

Verse 96

महर्षिवचनात्सोपि प्रगृह्य सशरं धनुः । अभ्यधावत वेगेन पृथ्वीं क्रुद्धो नराधिपः

မဟာရသီ၏ မိန့်ကြားချက်အတိုင်း သူလည်း မြားတပ်ထားသော လေးကို ကိုင်ယူ၏။ ဒေါသထွက်နေသော မင်းကြီးသည် အလွန်မြန်စွာ မြေကြီးသို့ တိုးဝင်ပြေးလွှားသွား၏။

Verse 97

कौंजरं रूपमास्थाय भयात्तस्य तु मेदिनी । वनेषु दुर्गदेशेषु गुप्ता भूत्वा चचार सा

သူ့ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မေဒိနီဖြစ်သော မြေကြီးသည် ဆင်ရုပ်ကို ခံယူ၏။ တောအုပ်များနှင့် သွားရခက်သော နေရာများတွင် ပုန်းကွယ်ကာ လှည့်လည်သွားလာနေ၏။

Verse 98

न पश्यति महाप्राज्ञः कुरूपं द्विजसत्तमाः । आचचक्षुर्महाप्राज्ञं कुंजरं रूपमास्थिता

အို ဒွိဇအမြတ်တင်၊ တကယ့်ပညာရှိတို့သည် အရုပ်ဆိုးကို မမြင်ကြ။ သူတို့သည် ထိုမဟာပညာရှိကို ဆင်အဖြစ်ပင် မြင်သိကြ၏၊ အကြောင်းမှာ ထိုရုပ်ကို ခံယူထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 99

ततः कुंजररूपांतामभिदुद्राव पार्थिवः । ताड्यमाना च सा तेन निशितैर्मार्गणैस्ततः

ထို့နောက် မင်းကြီးသည် ဆင်ရုပ်ရှိသော သူမထံသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် တိုးဝင်ပြေးသွား၏။ သူမလည်း ထက်မြက်သော မြားများဖြင့် ထိုးနှက်ခံရပြီးနောက် (တုံ့ပြန်လေ၏)။

Verse 100

हरिरूपं समास्थाय पलायनपराभवत् । हरेरूपं समास्थाय अभिदुद्राव पार्थिवः

ဟရီ၏ရုပ်ကိုခံယူ၍ သူသည် ထွက်ပြေးလိုစိတ်ကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။ မင်းလည်း ဟရီရုပ်ကိုခံယူကာ လိုက်လံတ追၍ အမြန်ပြေးသွား၏။

Verse 101

सोतिक्रुद्धो महाप्राज्ञो रोषारुणसुलोचनः । सुबाणैर्निशितैस्तीक्ष्णैराजघान स मेदिनीम्

အလွန်အမင်းဒေါသထွက်သော မဟာပညာရှိသူ၏ မျက်လုံးလှများသည် အမျက်ကြောင့် နီရဲလာ၏။ ထို့နောက် သူသည် ထက်မြက်စူးရှသော မြားများဖြင့် မေဒိနီ—မြေကြီးကို ထိုးနှက်လေ၏။

Verse 102

आकुलव्याकुला जाता बाणाघातहता तदा । माहिषं रूपमास्थाय पलायनपराभवत्

ထိုအခါ မြားထိုးနှက်မှုကြောင့် သူမသည် အလွန်အမင်း လှုပ်ရှားရှုပ်ထွေးသွား၏။ ထို့နောက် ကျွဲရုပ်ကိုခံယူကာ ထွက်ပြေးရန်သာ အပြည့်အဝ မျှော်မှန်းလေ၏။

Verse 103

अभ्यधावत वेगेन बाणपाणिर्धनुर्धरः । सा गौर्भूत्वा द्विजश्रेष्ठा स्वर्गमेव गता ध्रुवम्

မြားကိုင်လက်နှင့် တံခွန်ကိုင်သည့် ဓနုဓာရီသည် အရှိန်ဖြင့် ရှေ့သို့ ပြေးဝင်လာ၏။ သို့သော် ထိုဒွိဇအထွတ်အမြတ်သည် နွားရုပ်ဖြစ်ကာ မလွဲမသွေ တစ်ယောက်တည်း ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားလေ၏။

Verse 104

ब्रह्मणः शरणं प्राप्ता विष्णोश्चैव महात्मनः । रुद्रादीनां च देवानां त्राणस्थानं न विंदति

ဗြဟ္မာ၏ အရိပ်အာဝါသကို ရယူပြီး၊ မဟာအတ္တမန် ဗိဿဏုနှင့် ရုဒြာအစရှိသော ဒေဝတားတို့ထံ၌လည်း ခိုလှုံသော်လည်း၊ အမှန်တကယ် ကယ်တင်ရာ—လွတ်မြောက်မှု၏ သေချာသော အားကိုးရာ—ကို မတွေ့နိုင်သေး။

Verse 105

अलभंती भृशं त्राणं वैन्यमेवान्वविंदत । तस्य पार्श्वं पुनः प्राप्ता बाणघातसमाकुला

ထိရောက်သောကာကွယ်မှု မရနိုင်သဖြင့် သူမသည် ဝိန်ယ (ပෘထု) ထံသို့သာ အားကိုးခိုလှုံလာ၏။ မြားထိုးဒဏ်များကြောင့် တုန်လှုပ်ဝေဒနာဖြစ်ကာ ထပ်မံ၍ သူ၏ဘေးနားသို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 106

बद्धांजलिपुटाभूत्वा तं पृथुं वाक्यमब्रवीत् । त्राहित्राहीति राजेंद्र सा राजानमभाषत

လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပෘထုမင်းအား “ကယ်တင်ပါ၊ ကယ်တင်ပါ” ဟု ဆိုလေ၏။ အို မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ ထိုသို့ပင် သူမသည် မင်းအား တောင်းပန်ပြောကြား하였다။

Verse 107

अहं धात्री महाभाग सर्वाधारा वसुंधरा । निहतायां मयि नृप निहतं लोकसप्तकम्

ကျွန်မသည် ဓာတရီ ဖြစ်၏၊ အို မဟာဘဂ္ဂ—အရာအားလုံးကို ထမ်းဆောင်သော ဝသုန္ဓရာ၊ စကြဝဠာ၏ အခြေခံတိုင်။ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်မကို ထိခိုက်သတ်ဖြတ်လျှင် လောကခုနစ်ပါးလုံးလည်း ပျက်စီးသွားမည်။

Verse 108

कृतांजलिपुटा भूत्वा पूज्या लोकैस्त्रिभिः सदा । उवाच चैनं राजानमवध्या स्त्री सदा नृप

လက်အုပ်ချီ၍ သုံးလောက၌ အမြဲပူဇော်ထိုက်သူမသည် မင်းအား ပြောလေ၏—“အို မင်းကြီး၊ မိန်းမသည် အမြဲ မထိခိုက်မသတ်သင့်သူ ဖြစ်သည်”။

Verse 109

स्त्रीणां वधे महत्पापं दृष्टमस्ति द्विजोत्तमैः । गवां वधे महत्पापं दृष्टमस्ति द्विजोत्तमैः

ဒွိဇောတ္တမတို့က မြင်၍ဆိုထားသည်မှာ မိန်းမကို သတ်ခြင်းသည် မဟာအပြစ် ဖြစ်၏။ ဒွိဇောတ္တမတို့က မြင်၍ဆိုထားသည်မှာ နွားကို သတ်ခြင်းလည်း မဟာအပြစ် ဖြစ်၏။

Verse 110

मया विना महाराज कथं धारयसे प्रजाः । अहं यदास्थिरा राजंस्तदा लोकाश्चराचराः

အို မဟာဘုရင်၊ ကျွန်ုပ်မရှိဘဲ သင်သည် ပြည်သူများကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းထောက်ပံ့နိုင်မည်နည်း။ အို ရာဇာ၊ ကျွန်ုပ် မတည်ငြိမ်လာသော် လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော လောကအားလုံး တုန်လှုပ်မည်။

Verse 111

स्थिरत्वं यांति ते सर्वे स्थिरीभूता यदा ह्यहम् । मां विना तु इमे लोका विनश्येयुश्चराचराः

ကျွန်ုပ် တည်ငြိမ်၍ တည်မြဲလာသော် အရာအားလုံးသည် တည်ငြိမ်မှုကို ရရှိသည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်မရှိလျှင် လှုပ်ရှားသောနှင့် မလှုပ်ရှားသော လောကများသည် ပျက်စီးမည်။

Verse 112

ततः प्रजा विनश्येयुर्मम नाशे समागते । कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ ပျက်စီးမှု ဖြစ်လာပါက ပြည်သူများလည်း ပျက်စီးမည်။ အို ရာဇာ၊ ကျွန်ုပ်မရှိဘဲ သင်သည် ပြည်သူကို မည်သို့ ထောက်ပံ့ကာ ကာကွယ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 113

मयि लोकाः स्थिरा राजन्मयेदं धार्यते जगत् । मद्विनाशे विनश्येयुः प्रजाः सर्वा न संशयः

အို ရာဇာ၊ လောကများသည် ကျွန်ုပ်အပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ အခြေခံထားသည်။ ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံးကိုလည်း ကျွန်ုပ်က ထောက်ပံ့ထားသည်။ ကျွန်ုပ် ပျက်စီးလျှင် သတ္တဝါအားလုံး ပျက်စီးမည်—သံသယမရှိ။

Verse 114

न मामर्हसि वै हंतुं श्रेयश्चेत्त्वं चिकीर्षसि । प्रजानां पृथिवीपाल शृणु देव वचो मम

သင် အမှန်တကယ် ကောင်းကျိုးကို ဆောင်ရွက်လိုပါက ကျွန်ုပ်ကို သတ်ရန် မသင့်ပါ။ အို မြေကြီးကို ကာကွယ်သူ၊ ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ အို ဒေဝ၊ ကျွန်ုပ်၏ စကားကို နားထောင်ပါ။

Verse 115

उपायैश्च महाभाग सुसिद्धिं यांत्युपक्रमाः । समालोक्य ह्युपायं त्वं प्रजा येन धरिष्यति

အို မြင့်မြတ်သော အရှင်၊ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းများဖြင့်သာ အောင်မြင်မှု ရရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကို သေချာစွာ စဉ်းစားပြီး ထိုနည်းလမ်းဖြင့် ပြည်သူတို့ကို စောင့်ရှောက်တော်မူပါ။

Verse 116

मां हत्वा त्वं महाराज धारणे पालने सदा । पोषणे च महाप्राज्ञ मद्विना हि कथं नृप

အို မင်းကြီး၊ အကျွန်ုပ်ကို သတ်ပြီးလျှင် အကျွန်ုပ်မရှိဘဲ တိုင်းပြည်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို အသင်မင်းကြီး မည်သို့ ဆောင်ရွက်မည်နည်း၊ အို ပညာရှိသော မင်းမြတ်။

Verse 117

धरिष्यसि प्रजां चेमां कोपं यच्छ त्वमात्मनः । अन्नमयी भविष्यामि धरिष्यामि प्रजामिमाम्

သင်သည် ဤပြည်သူတို့ကို စောင့်ရှောက်ရမည် ဖြစ်၍ သင့်ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ပါ။ ငါသည် အစာအာဟာရ ဖြစ်လာမည်၊ ပြီးလျှင် ဤပြည်သူတို့ကို ငါစောင့်ရှောက်မည်။

Verse 118

अहं नारी अवध्या च प्रायश्चित्ती भविष्यसि । अवध्यां तु स्त्रियं प्राहुस्तिर्यग्योनिगतामपि

ငါသည် အမျိုးသမီးဖြစ်၍ အသတ်မခံထိုက်ပါ၊ ငါ့ကိုသတ်လျှင် သင်သည် အပြစ်ဖြေခြင်းကို ပြုရလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား အမျိုးသမီးသည် တိရစ္ဆာန်ဘဝ၌ ဖြစ်သော်လည်း မသတ်အပ်ဟု ပညာရှိတို့ ဆိုကြသည်။

Verse 119

विचार्यैवं महाराज न धर्मं त्यक्तुमर्हसि । एवं नानाविधैर्वाक्यैरुक्तो धात्र्या नराधिपः

အို မင်းကြီး၊ ဤသို့ ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီးလျှင် တရားဓမ္မကို မစွန့်လွှတ်သင့်ပါ။ ဤသို့လျှင် လူတို့၏အရှင်သခင်သည် မြေကမ္ဘာစောင့်နတ်သမီး၏ အမျိုးမျိုးသော စကားတို့ဖြင့် လျှောက်ထားခြင်း ခံရလေသည်။

Verse 120

कोपमेनं महाराज त्यज दारुणमेव हि । प्रसन्ने त्वयि राजेंद्र तदा स्वस्था भवाम्यहम्

အို မဟာရာဇာ၊ ဤကြမ်းတမ်းသော ဒေါသကို စွန့်လွှတ်ပါ။ အို ရာဇင်ဒြာ၊ မင်းကြည်နူးတော်မူသော် ထိုအခါ ငါသည် စိတ်ငြိမ်း၍ ပြန်လည်ကျန်းမာသွားမည်။

Verse 121

एवमुक्तस्तया राजा पृथुर्वैन्यः प्रजापतिः । तामुवाच महाभागां धरित्रीं द्विजसत्तमाः

ထိုသို့ သူမက ပြောဆိုသဖြင့် ပရဇာပတိ ရာဇာ ပೃထု ဝૈနျယ သည်၊ အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ကံကောင်းမြတ်သော ဓရိတ္ရီ (မြေမယ်တော်) ထံသို့ ပြန်လည်မိန့်တော်မူ၏။