Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

The Sumanā Episode: Suvrata’s Childhood Devotion and All-Activity Remembrance of Hari

लोकेषु यो हि सकलेष्वनुवर्तते यो लोकाश्च यस्मिन्निवसंति सर्वे । दोषैर्विहीनमखिलैः परमेश्वरं तं तस्यैव पादयुगलं सततं नमामि

lokeṣu yo hi sakaleṣvanuvartate yo lokāśca yasminnivasaṃti sarve | doṣairvihīnamakhilaiḥ parameśvaraṃ taṃ tasyaiva pādayugalaṃ satataṃ namāmi

လောကအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေပြီး၊ လောကအားလုံးက သူ့အတွင်း၌ နေထိုင်ကြသော၊ အပြစ်အနာအဆာ (ဒೋಷ) အလုံးစုံမှ ကင်းစင်သော ထိုပရမေရှွရ၏ ခြေတော်နှစ်ဖက်ကို ငါသည် အမြဲတမ်း နမස්ကာရ ပြု၏။

लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
हिindeed
हि:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थक
सकलेषुin all (entire)
सकलेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsakala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (adjective) लोकेषु इति
अनुवर्ततेmoves along, pervades, follows
अनुवर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√vṛt (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक
लोकाःworlds/people
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यस्मिन्in whom
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative)
निवसन्तिdwell, reside
निवसन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√vas (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective) लोकाः इति
दोषैःby faults, with defects
दोषैः:
Hetu/Instrument (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विहीनम्devoid of, free from
विहीनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvi-√hā (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (adjective) तम्/परमेश्वरम् इति
अखिलैःall, entire
अखिलैः:
Hetu/Instrument (हेतु/करण)
TypeAdjective
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (adjective) दोषैः इति
परमेश्वरम्the Supreme Lord
परमेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparama-īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: परमः ईश्वरः
तम्that (Lord), him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
एवonly, indeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थक (restrictive/emphatic)
पाद-युगलम्the pair of (his) feet
पाद-युगलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक) + yugala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पादयोः युगलम् (pair of feet)
सततम्always, constantly
सततम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatata (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय, काल/नित्यत्ववाचक (adverb of time/frequency)
नमामिI bow, I salute
नमामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nam (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

Unspecified (a devotional narrator/voice within the Bhūmi-khaṇḍa context)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: सकलेष्वनुवर्तते = सकलेषु + अनुवर्तते (u + a sandhi). लोकाश्च = लोकाः + च. यस्मिन्निवसंति = यस्मिन् + निवसन्ति (n + n sandhi). दोषैर्विहीनम् = दोषैः + विहीनम् (visarga sandhi). विहीनमखिलैः = विहीनम् + अखिलैः (m + a sandhi). तस्यैव = तस्य + एव. पादयुगलम् = पाद + युगलम् (समास/संयोग).

P
Parameśvara (Supreme Lord)

FAQs

It teaches divine immanence: the Supreme Lord is present throughout all realms of existence, sustaining and permeating them rather than being confined to one place.

It expresses divine support and containment: all beings and realms depend on the Supreme Lord as their ground of existence, preservation, and ultimate refuge.

In Purāṇic bhakti language, the Lord’s feet symbolize surrender and refuge (śaraṇāgati). Bowing to them signifies humility, devotion, and seeking protection and liberation.