Hayagrīva-pūjā-vyākhyāna (Worship Procedure and Mantra-Siddhi of Hayagrīva)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । प्रणवो हृदयं विष्णुर्नेन्तः सुरपतिस्तथा । महाबलाय स्वाहांतो मंत्रो वसुधराक्षरः ॥ १ ॥

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ပ္ရဏဝ (အိုṁ) သည် ဗိဿဏု၏ နှလုံးသားအမှန် ဖြစ်၏။ ထိုအတွင်း၌လည်း ဒေဝတို့၏ အရှင် ပါဝင်၏။ «ဆွာဟာ» ဖြင့် အဆုံးသတ်သော မန္တရသည် မဟာဗလရှိသော အရှင်အတွက် ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကို ထမ်းဆောင်သော အက္ခရာ ဖြစ်၏။

Verse 2

मुनिरिंन्दुर्विराट् छन्दो देवता दधिवामनः । तारो बीजं तथा शक्तिर्वह्निजाया प्रकीर्तिता ॥ २ ॥

ဤမန္တရ၏ ရှိ (ṛṣi) သည် အိန္ဒု ဖြစ်၏၊ ချန်ဒသ (chandas) သည် ဗိရာဋ် ဖြစ်၏၊ အဓိပတိ ဒေဝတာ (devatā) သည် ဒဓိဝာမန ဖြစ်၏။ ဘီဇ (bīja) သည် တာရ (အိုṁ) ဖြစ်ပြီး၊ ရှက္တိ (śakti) သည် ဝဟ္နိဇာယာ—မီး၏ မဟာသမီး/ဇနီး—ဟု ကြေညာထား၏။

Verse 3

चंद्राक्षिरामबाणेंषु नेत्रसंख्यैर्मनूद्भवैः । वर्णैः षडंगं कृत्वा च मूर्ध्नि भाले च नेत्रयोः ॥ ३ ॥

မန္တရများမှ ပေါ်လာသော အက္ခရာများကို—မျက်စိအရေအတွက်နှင့် တူညီသကဲ့သို့—ယူ၍ ဆဋ္ဌင်္ဂ နျာသ (ṣaḍaṅga-nyāsa) ကို ပြုလုပ်ရမည်။ ထိုအက္ခရာများကို ခေါင်းပေါ်၊ နဖူးပေါ်၊ မျက်စိနှစ်ဖက်ပေါ်တွင် «စန္ဒ్రာක්ෂိ၊ ရာမ၊ ဘာဏ…» ဟူသော အုပ်စုအစဉ်အတိုင်း တင်ထားရမည်။

Verse 4

कर्णयोर्घ्राणयोरोष्टतालुकण्ठभुजेषु च । पृष्टे हृद्युदरे नाभौ गुह्ये चोरुस्थले पुनः ॥ ४ ॥

နားနှစ်ဖက်နှင့် နှာခေါင်းပေါက်နှစ်ဖက်၌၊ နှုတ်ခမ်း၊ ပါးစပ်အပေါ်ခေါင် (talū)၊ လည်ချောင်းနှင့် လက်မောင်းတို့၌၊ ကျောပေါ်၌၊ နှလုံးဒေသနှင့် ဝမ်းဗိုက်၌၊ ချက်၌၊ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၌၊ ထို့ပြင် ပေါင်ဒေသ၌ ထပ်မံ၍—ဤတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော နေရာများ ဖြစ်သည်။

Verse 5

जानुद्वयं जङ्घयोश्च पादयोर्विन्यसेत्क्रमात् । अष्टादशैव मंत्रोत्थास्ततो देवं विचिंन्तयेत् ॥ ५ ॥

ထို့နောက် အစဉ်လိုက် မန္တရများကို ဒူးနှစ်ဖက်၊ ခြေထောက်အောက်ပိုင်း (calves) နှင့် ခြေဖျားတို့၌ တင်ထားရမည်။ ထိုသို့ မန္တရ ၁၈ ပုဒ်ကို အနုသ္ဌာန ပြီးစီးလျှင်၊ ထို့နောက် သခင်ဘုရားကို စိတ်ဖြင့် တရားသမားကာ ဉာဏ်တော်ဖြင့် ဆင်ခြင်ရမည်။

Verse 6

मुक्तागौरं रत्नभूषं चन्द्रस्थं भृङ्गसन्निभैः । अलकैर्विलसद्वक्त्रं कुम्भं शुद्धांबुपूरितम् ॥ ६ ॥

ပုလဲဖြူရောင်ကဲ့သို့ ဖြူစင်သော ရေခွက်(ကုံဘ)တစ်လုံးသည် ရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထား၍ လပုံအမှတ်ရှိကာ ပျားကဲ့သို့ မည်းနက်သော ဆံကောက်များကြောင့် မျက်နှာတင့်တယ်လှပပြီး သန့်ရှင်းသော ရေဖြင့် ပြည့်နေ၏။

Verse 7

दध्यन्नपूर्णचषकं दोर्भ्यां संदधतं भजेत् । लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रं तद्दशांशं घृतप्लुतैः ॥ ७ ॥

ဒေဝတাকে ပူဇော်ရာတွင် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ဒဟိ(ယိုဂတ်)နှင့် ထမင်းချက်ထားသော အန်နာဖြည့်ထားသည့် ခွက်ကို ကိုင်ဆောင်၍ ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် မန္တရကို လက္ခသုံး (၃၀၀,၀၀၀) ကြိမ် ဂျပ်ကာ၊ ထိုအရေအတွက်၏ တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို ဂhee ဖြင့် စိုစွတ်ထားသော အဟုတိများဖြင့် ဟောမပူဇော်ရမည်။

Verse 8

पायसान्नैः प्रजुहुयाद्दध्यन्नेन यथाविधि । चन्द्रांते कल्पिते पीठे पूर्वोक्तें पूजयेच्च तम् ॥ ८ ॥

ပာယာသ(ချိုထမင်း)ဖြင့် ဟောမပူဇော်ရမည်၊ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းအတိုင်း ဒဟိနှင့် ထမင်းရောစပ်သည့် အန်နာဖြင့်လည်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ လပုံစံ၏ အဆုံး(လခြမ်းအဆုံး)တွင် ပြင်ဆင်ထားသော ပီဋ္ဌာ(အာသန)ပေါ်၌ ထိုဒေဝတাকে ပူဇော်ရမည်။

Verse 9

संकल्पमूर्तिमूलेन संपूज्य च विधानतः । केसरेषु षडंगानि संपूज्य दिग्दलेषु च ॥ ९ ॥

ထို့နောက် သတ်မှတ်ထားသော နည်းအတိုင်း သင်္ကల్ప(စိတ်ကတိ)ဖြင့် မြင်ယောင်ထားသည့် ဒေဝတ၏ မူလ(အခြေ)၌ ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ကေသရ(ပန်းအမွှား)ပေါ်တွင် ဆဒင်္ဂ(ခြောက်အင်္ဂါ)ကို ပူဇော်၍၊ ဒိဂ္ဒလ(ဦးတည်ရာ ပန်းချပ်)ပေါ်တွင်လည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 10

वासुदेवं संकर्षणं प्रद्युम्नमनिरुद्धकम् । कोणपत्रेषु शांतिं च श्रियं सरस्वतीं रतिम् ॥ १० ॥

ဝါစုဒေဝ၊ သံကර්ရှဏ၊ ပြဒျုမန၊ အနိရုဒ္ဓတို့ကို တည်ထား(သို့) ဖိတ်ခေါ်ရမည်။ ထို့ပြင် ယန္တရ၏ ထောင့်ပန်းချပ်များတွင်လည်း သာန္တိ(ငြိမ်းချမ်းမှု)၊ သြရီ(သီရိ/လက္ခမီ)၊ စရသွတီနှင့် ရတိတို့ကို တည်ထားရမည်။

Verse 11

ध्वजं च वैनतेयं च कौस्तुभं वनमालिकम् । शंखं चक्रं गदां शार्ङ्गं दलेष्वष्टसु पूजयेत् ॥ ११ ॥

ကြာပန်းအရွက်ရှစ်ရွက်ပေါ်တွင် သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ရမည်မှာ—အလံတော်၊ ဝိုင်နတေယ (ဂရုဍ)၊ ကောဿတုဘ မဏိ၊ ဝနမာလာ ပန်းကုံး၊ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ၊ နှင့် ရှာရင်္ဂ ဓနုတော် ဖြစ်သည်။

Verse 12

दलाग्रेषु केशवादीन्दिक्पालांस्तदनंतरम् । तदस्त्राणि च सम्पूज्य गजानष्टौ समर्चयेत् ॥ १२ ॥

အရွက်ထိပ်များပေါ်တွင် ထို့နောက် ကေရှဝနှင့် အခြားဒေဝတားများကို၊ ထို့ပြင် ဒိက္ပာလ (ဦးတည်ရာကာကွယ်သူများ) ကိုပါ ပူဇော်ရမည်။ ထိုသူတို့၏ သာသနာ့လက်နက်များကိုလည်း ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ပြီးနောက် ဒိဂ္ဂဇ ရှစ်ကောင်ကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 13

ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोंऽजनः । पुष्पदंतः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ १३ ॥

အဲရာဝတ၊ ပုဏ္ဍရီက၊ ဝာမန၊ ကုမုဒ၊ အဉ္ဇန၊ ပုဿပဒန္တ၊ သာဝဘောမ၊ နှင့် သုပရတီက—ဤတို့သည် ဒိဂ္ဂဇ (ဦးတည်ရာဆိုင်ရာ ဆင်များ) ဖြစ်ကြသည်။

Verse 14

करिण्योऽभ्रमुकपिलोपिंगलानुपमाः क्रमात् । ताम्रकर्णी शुभ्रदंती चांगना ह्यंजना वती ॥ १४ ॥

အစဉ်လိုက် ဆင်မများ၏ အမည်များမှာ—အဘ္ရမုခာ၊ ကပိလာ၊ ပိင်္ဂလာ၊ အနုပမာ; ထို့အပြင် တာမ္ရကဏ္ဏီ (ကြေးရောင်နား), သုဘ္ရဒန္တီ (ဖြူသောစွယ်), ချာင်္ဂနာ၊ နှင့် အဉ္ဇနဝတီ ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 15

एवमाराधितो मंत्री दद्यादिष्टानि मंत्रिणे । श्रीकामः पायसाज्येन सहस्रं जुहुयात्सुधीः ॥ १५ ॥

ဤသို့ မန္တရပညာရှင်သည် မန္တရဒေဝတাকে ကောင်းစွာ အာရాధနာ ပြုပြီးလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို အမှုဆောင်ပုရောဟိတ်အား ပေးရမည်။ စည်းစိမ်တိုးပွားလိုသူ ပညာရှိသည် နို့ဆန်ပူတင်း (ပာယသ) ကို ဂီနှင့်ရော၍ အဟုတိ တစ်ထောင် ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 16

महतीं श्रियमाप्नोति धान्याप्तिर्धान्य होमतः । शतपुष्पासमुत्थैश्च बीजैर्हुत्वा सहस्रतः ॥ १६ ॥

မဟာသီရိကို ရရှိ၏။ သာနျဟိုးမ (စပါးသီးနှံဖြင့် မီးပူဇော်) ပြုလျှင် သီးနှံအလွန်များစွာ ရရှိ၏။ စတပုဿပာ အပင်မှ ထွက်သော မျိုးစေ့များကို အဟုတိအဖြစ် တစ်ထောင်ကြိမ် ပူဇော်လျှင် ထိုအကျိုးကို ရ၏။

Verse 17

महाभयं नाशयेद्धि नात्र कार्या विचारणा । दद्ध्योदनेन शुद्धेन हुत्वा मुच्यते दुर्गतेः ॥ १७ ॥

ဤကိစ္စသည် မဟာကြောက်ရွံ့မှုကို အမှန်တကယ် ဖျက်ဆီးပေးသည်—သံသယမလို။ သန့်ရှင်းသော ဒဿ္ဓျောဒန (ဒိန်ချဉ်နှင့် ချက်ထားသော ထမင်း) ဖြင့် ဟိုးမပြုလျှင် အပျက်အဆီးနှင့် မကောင်းသော ကံကြမ္မာမှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 18

ध्यात्वा त्रैविक्रमं रूपं जपेन्मंत्रं समाहितः । कारागृहाद्भवन्मुक्तो बद्धो मंत्रप्रभावतः ॥ १८ ॥

ထရိုင်ဝိက్రమ (သုံးခြေလှမ်းရှင်) ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဓ്യာနပြု၍ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ မန္တရကို ဂျပ်ရမည်။ မန္တရ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသူတောင် ထောင်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 19

भित्तौ संपाद्य देवेशं फलके वा प्रपूजयेत् । नित्यं सुगंधकुसुमैर्महतीं श्रियमाप्नुयात् ॥ १९ ॥

နံရံပေါ်တွင်ဖြစ်စေ သစ်သားပြားပေါ်တွင်ဖြစ်စေ ဒေဝေရှ (ဘုရားတို့၏ အရှင်) ကို ပုံဖော်၍ သင့်တော်စွာ ပူဇော်ရမည်။ နေ့စဉ် မွှေးကြိုင်သော ပန်းများဖြင့် ပူဇော်လျှင် မဟာသီရိ (Śrī) ကို ရရှိ၏။

Verse 20

हुत्वा रक्तोत्पलैर्मंत्री वशयेत्सकलं जगत् । अन्नाज्यैर्जुहुयान्नित्यमष्टाविंशतिसंख्यया ॥ २० ॥

မန္တရကျင့်သူသည် အနီရောင် ကြာပန်းများကို အဟုတိအဖြစ် ပူဇော်လျှင် လောကတစ်လောကလုံးကို မိမိအာနုဘော်အောက်သို့ ဆွဲယူနိုင်သည်။ ထို့ပြင် နေ့စဉ် ထမင်းနှင့် ဂီ (ghee) ဖြင့် မီးပူဇော်ကို ၂၈ ကြိမ် အရေအတွက်တိတိကျကျ ပြုရမည်။

Verse 21

सिताज्यान्नं च विधिवत्प्राप्नुयादन्नमक्षयम् । अपूपैः षड्रसोपेतैर्हुनेद्वसुसहस्रकम् ॥ २१ ॥

သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း သကြားနှင့် ဂီ (ghee) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ထမင်းကို မှန်ကန်စွာ ရရှိလျှင် အစားအစာ မကုန်ခန်းသော အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် အရသာခြောက်မျိုး ပြည့်စုံသော အပူပ (နံ့သာမုန့်) ကို မီးပူဇော်သို့ တစ်ထောင်ကြိမ် ဟုန်းပူဇော်ရမည်။

Verse 22

अलक्ष्मीं च पराभूय महतीं श्रियमाप्नुयात् । जुहुयादयुतं मंत्री दध्यन्नं च सितान्वितम् ॥ २२ ॥

အလက္ရှ္မီ (ကံမကောင်းမှု) ကို နှိမ်နင်းပယ်ဖျက်ပြီးနောက် မဟာသရီး (Śrī) အဖြစ်သော ကြီးမြတ်သော စည်းစိမ်ကို ရရှိနိုင်သည်။ မန္တရကို သိသူသည် သကြားနှင့် ရောစပ်ထားသော ဒဟီထမင်း (curd rice) ဖြင့် မီးပူဇော်ကို တစ်သောင်းကြိမ် ဟုန်းပူဇော်ရမည်။

Verse 23

यत्र यत्र वसेत्सोऽपि तत्रान्नगिरिमाप्नुयात् । पद्माक्षरैर्युतं बिल्वांतिकस्थो जुहुयान्नरः ॥ २३ ॥

သူသည် မည်သည့်နေရာတွင် နေထိုင်နေပါစေ ထိုနေရာ၌ပင် “အစားအစာတောင်တန်း” ကဲ့သို့ အလွန်အမင်း စားနပ်ရိက္ခာကို ရရှိမည်။ ဘီလ္ဝ သစ်ပင်အနီးတွင် ရပ်နေသော ယောကျ်ားသည် ကြာပန်းကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော အက္ခရာများ (မန္တရသံလုံးများ) ကို အသုံးပြု၍ မီးပူဇော် ဟုန်းပူဇော်ရမည်။

Verse 24

महालक्ष्मीं स लभते तत्र तत्र न संशयः । जुहुयात्पायसैर्लक्षं वाचस्पतिसमो भवेत् ॥ २४ ॥

သူသည် ထိုနေရာထိုအချိန်တွင်ပင် မဟာလက္ရှ္မီကို ရရှိမည်—သံသယမရှိ။ နို့ထမင်း (pāyasa) ဖြင့် မီးပူဇော်ကို တစ်သိန်းကြိမ် ဟုန်းပူဇော်လျှင် သန့်ရှင်းသော ဝါစကား၏ အရှင် ဘృဟஸ္ပတိနှင့် တူညီလာမည်။

Verse 25

लक्षं जप्त्वा तद्दशांशं पुत्रजीवफलैर्हुनेत् । तत्काष्टैरेधिते वह्नौ श्रेष्टं पुत्रमवाप्नुयात् ॥ २५ ॥

မန်တရကို တစ်လက္ခ (တစ်သိန်း) ကြိမ် ဂျပ်ပြီးနောက် ထိုအရေအတွက်၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို ပုတြဇီဝ သစ်ပင်၏ အသီးများဖြင့် မီးထဲသို့ ဟုန်းပူဇော်ရမည်။ ထိုသစ်ပင်၏ သစ်သားဖြင့် မီးကို ထွန်းညှိထားသောအခါ အထူးကောင်းမြတ်သော သားကို ရရှိမည်။

Verse 26

ससाध्यतारं विलसत्कर्णिकं च सुवर्णकैः । विलसत्केसरं मंत्राक्षरद्वंद्वाष्टपत्रकम् ॥ २६ ॥

မန်တရသဒ္ဒါကို အာရုံစိုက်၍ တောက်ပသော ကြာပန်းကို စိတ်တွင်မြင်ယောင်ရမည်။ အလယ်ခေါင်းတွင် ဆာဓျတားရာ (ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံစေသော ကြယ်) အမှတ်ရှိ၍ ရွှေရောင်ဖိုက်များ တောက်လက်ကာ၊ မန်တရအက္ခရာအတွဲများဖြင့် ပွင့်ချပ်ရှစ်ချပ် ဖြစ်၏။

Verse 27

शेषयुग्मार्णांत्यपत्रं द्वादशाक्षरवेष्टितम् । तद्बहिर्मातृकावर्णैर्यंत्रं सम्पत्प्रदं नृणाम् ॥ २७ ॥

ကျန်ရှိသော အက္ခရာအတွဲတို့၏ နောက်ဆုံးအက္ခရာများဖြင့် ဖွဲ့ထားသော အပြင်ဆုံးပွင့်ချပ်ကို ဒွါဒသအက္ခရာ မန်တရဖြင့် ဝိုင်းပတ်စေရာ၏။ ထို့အပြင်ဘက်တွင် မာတೃကာ (သံသက္ကရစ် အက္ခရာစု) အက္ခရာများဖြင့် လူတို့အား စည်းစိမ်ပေးသော ယန္တရကို စီစဉ်ရမည်။

Verse 28

रक्तं त्रिविक्रमं ध्यात्वा प्रसूनै रक्तवर्णकैः । जुहुयादयुतं मंत्री सर्वत्र विजयी भवेत् ॥ २८ ॥

အနီရောင်သဏ္ဌာန်ဖြင့် တြိဝိက్రమ (ဗိဿနု) ကို သမาธိဖြင့် ဓ్యာနပြုကာ မန်တရကျင့်သူသည် အနီရောင်ပန်းများဖြင့် ဟောမကို တစ်သောင်းကြိမ် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အရပ်ရပ်၌ အောင်မြင်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 29

ध्यायेञ्चंद्रासनगतं पद्मानामयुतं हुनेत् । लभेदकंटकं राज्यं सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ २९ ॥

လမင်းအာသနပေါ် ထိုင်နေသော ဒေဝတာကို ဓ్యာနပြု၍ ကြာပန်းတစ်သောင်းကို မီးထဲသို့ ဟောမအဖြစ် ဆက်ကပ်ရမည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အနှောင့်အယှက်ကင်းသော (ဆူးမဲ့) နိုင်ငံတော်ကို အမင်္ဂလာလက္ခဏာအားလုံးနှင့်တကွ ရရှိမည်။

Verse 30

हुत्वा लवंगैर्मध्वाक्तैरपामार्गदलैस्तु वा । अयुतं साध्यनामाढ्यं स वश्यो जायते ध्रुवम् ॥ ३० ॥

ပျားရည်လိမ်းထားသော လဗင်္ဂ (clove) များဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အပာမာရ္ဂ (apāmārga) ရွက်များဖြင့်ဖြစ်စေ မီးထဲသို့ တစ်သောင်းကြိမ် ဟောမဆက်ကပ်ရမည်။ အကြိမ်တိုင်းတွင် ထိန်းချုပ်လိုသောသူ၏ နာမည်ကို ထည့်၍ ဆက်ကပ်လျှင် ထိုသူသည် မလွဲမသွေ လက်အောက်ခံ ဖြစ်လာ၏။

Verse 31

अष्टोत्तरशतं हुत्वा ह्यपामार्गदलैः शुभैः । तावज्जप्त्वा च सप्ताहान्महारोगात्प्रमुच्यते ॥ ३१ ॥

မင်္ဂလာရှိသော အပာမာရ္ဂ ရွက်များဖြင့် အဟုတ ၁၀၈ ကြိမ် ပူဇော်ပြီး၊ ထိုနှင့်ညီသော ဇပကို ခုနှစ်ည ဆက်တိုက် ပြုလုပ်လျှင် ပြင်းထန်သော ရောဂါမှ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 32

उहिरत्पदमाभाष्य प्रणवोहीय शब्दतः । सर्ववार्गीश्वरेत्यंते प्रवदेदीश्वरेत्यथ ॥ ३२ ॥

အရင်ဆုံး “uhirat” ဟူသော ပဒကို အသံထွက်ပြီးနောက်၊ သတ်မှတ်ထားသော အသံပုံစံအတိုင်း ပ္ရဏဝ (Oṁ) ကို ရွတ်ဆိုရမည်။ အဆုံးတွင် “sarva-vārgīśvara” ဟု ဆိုပြီး၊ ထို့နောက် “Īśvara” ဟု ကြေညာရမည်။

Verse 33

सर्ववेदमयाचिंत्यपदान्ते सर्वमीरयेत् । बोधयद्वितवांतोऽयं मन्त्रस्तारादिरीरितः ॥ ३३ ॥

ဝေဒအားလုံးပါဝင်သည့် စဉ်းစားဆင်ခြင်ရမည့် ပဒ၏ အဆုံးတွင် “အားလုံး” ဟူသော အပြည့်အစုံကို ထုတ်ဆိုရမည်။ တာရာ (Oṁ) ဖြင့် စတင်သော ဤမန္တရားသည် “dvi/ta” သရအက္ခရာဖြင့် အဆုံးသတ်ကြောင်း သင်ကြားထားပြီး၊ ဉာဏ်အလင်းကို နိုးထစေသော မန္တရားဟု ဆိုကြသည်။

Verse 34

ऋषिर्ब्रह्मास्य निर्दिष्टश्छंदोऽनुष्टुबुदाहृतम् । देवता स्याद्धयग्रीवो वागैश्वर्यप्रदो विभुः ॥ ३४ ॥

ဤမန္တရားအတွက် ရှီ (ṛṣi) ဟူ၍ ဘြဟ္မာကို သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ချန်ဒ (metre) သည် အနုṣṭုဘ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။ အဓိက ဒေဝတာမှာ ဟယဂ္ရီဝ—အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်—ဖြစ်၍ စကားပြောရာ၌ အာဏာနှင့် အထက်တန်းကျွမ်းကျင်မှုကို ပေးသနားတော်မူသည်။

Verse 35

तारेण पादैर्मंत्रस्य पञ्चांगानि प्रकल्पयेत् । तुषाराद्रिसमच्छायं तुलसीदामभूषितम् ॥ ३५ ॥

တာရာ-မန္တရား၏ ပဒများကို အသုံးပြု၍ မန္တရား၏ ပဉ္စာင်္ဂ-ညာသ (pañcāṅga-nyāsa) ကို စီစဉ်ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့နောက် ဟိမालय၏ နှင်းတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတောက်ပပြီး တုလစီပန်းကုံးဖြင့် အလှဆင်ထားသော ဒေဝတာကို သမಾಧိဖြင့် စိတ်တွင် ထင်မြင်ရမည်။

Verse 36

तुरंगवदनं वंदे तुंगसारस्वतः पदम् । ध्यात्वैवं प्रजपेन्मंत्रमयुतं तद्दशांशतः ॥ ३६ ॥

မြင်းမျက်နှာသဏ္ဍာန်ရှိသော မြင့်မြတ်သည့် သာရသွတ (Sārasvata) ကို ငါ ပူဇော်ကန်တော့၏။ ထိုသို့ သမาธိပြု၍ မန္တရကို တစ်သောင်းကြိမ် ဂျပ်ဆိုကာ နောက်ဆုံးတွင် ထို၏ တစ်ဆယ်ပုံတစ်ပုံအတိုင်း အဆုံးသတ်ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 37

मध्वक्तैः पायसैर्हुत्वा विमलादिसमन्विते । पूजयेद्वेष्णवे पीठे मूर्तिं संकल्प्य मूलतः ॥ ३७ ॥

ပျားရည်ရောနှောသည့် အဟုတိများနှင့် နို့ဆန်ချို (ပာယသ) ကို ဟောမပူဇော်ကာ၊ ‘ဝိမလာ’ စသည့် သန့်ရှင်းသော အထောက်အကူပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ပြည့်စုံစေ၍၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပီဋ္ဌ (Vaiṣṇava အာသန) ပေါ်တွင် မူလမှစ၍ သံကల్పတည်ကာ ရုပ်တော်ကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ပူဇော်ရမည်။

Verse 38

कर्णिकायां चतुर्दिक्षु यजेत्पूर्वादितः क्रमात् । सनंदनं च सनकं श्रियं च पृथिवीं तथा ॥ ३८ ॥

ကဏ္ဏိကာ (အလယ်ပန်းခေါင်း) ကို ဝန်းရံသော လေးဘက်ဦးတည်ရာများတွင် အရှေ့မှစ၍ အစဉ်လိုက် ပူဇော်ရမည်— သနန္ဒန၊ သနက၊ သရီ (လက္ရှ္မီ) နှင့် ပೃထိဝီ (မြေမိခင်) တို့ကိုလည်းကောင်း။

Verse 39

तद्वहिर्दिक्षु वेदाश्च षट्कोणेषु ततोऽर्चयेत् । निरुक्तं ज्योतिषं पश्चाद्यजेद्व्याकरणं ततः ॥ ३९ ॥

ထို့နောက် အပြင်ဘက်ရှိ ဦးတည်ရာများတွင် ခြောက်ထောင့်ကွက်များအတွင်း ဝေဒများကို ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် နိရုတ္တ (Nirukta) နှင့် ဂျ्योတိသ (Jyotiṣa) ကို ပူဇော်ပြီး၊ ထို့နောက် ဝျာကရဏ (Vyākaraṇa) ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 40

कल्पं शिक्षां च छंदांसि वेदांगानि त्विमानि वै । ततोऽष्टदलमूले तु मातरोऽष्टौ समर्चयेत् ॥ ४० ॥

ဤတို့သည် အမှန်တကယ် ဝေဒာင်္ဂများဖြစ်ကြသည်— ကလ္ပ (Kalpa)၊ သိက္ခာ (Śikṣā) နှင့် ချန္ဒသ (Chandas)။ ထို့နောက် အရှစ်ပွင့်ပန်းပုံ၏ အခြေတည်ရာတွင် မာတရ် အရှစ်ပါးကို သေချာစွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 41

वक्रतुंडादिकानष्टो दलमध्ये प्रपूजयेत् । दलाग्रेष्यर्चयेत्पश्चात्साधकश्चाष्टभैरवान् ॥ ४१ ॥

ကြာပန်းအရွက်စီမံထားရာ၏ အလယ်၌ ဝက္ရတုဏ္ဍ စသော ဒေဝတားရှစ်ပါးကို သေချာစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ साधक သည် အရွက်ထိပ်များ၌ ဘဲရဝ ရှစ်ပါးကို ထပ်မံပူဇော်ရမည်။

Verse 42

असितांगं रुरुं चैव भीषणं रक्तकनेत्रकम् । बटुकं कालदमनं दंतुरं विकटं तथा ॥ ४२ ॥

ထို့အပြင် အစိတောင်းဂ၊ ရုရု၊ ဘီရှဏ (ကြောက်မက်ဖွယ်သူ)၊ ရက္တကနေတ်ရက (မျက်စိနီသူ)၊ ဘဋုက၊ ကာလဒမန (ကာလ/မရဏကို နှိမ်နင်းသူ)၊ ဒန္တုရ (စွယ်ရှိသူ) နှင့် ဝိကဋ (အလွန်ကြမ်းတမ်းသူ) တို့ကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်/ရွတ်ဆိုရမည်။

Verse 43

तद्बहिः षोडशदलेष्ववतारान्हरेर्दश । शंखं चक्रं गदां पद्मं नंदकं शार्ङ्गमेव च ॥ ४३ ॥

ထို့၏ အပြင်ဘက်တွင် ကြာပန်းအရွက် ၁၆ ရွက်ပေါ်၌ ဟရိ၏ အဝတာရ ဆယ်ပါးကို တင်ထားရမည်၊ ထို့ပြင် သင်္ခ (ခရုခွံ)၊ စက္က (လှည့်ဝိုင်း)၊ ဂဒါ (တုတ်တံ)၊ ပဒ္မ (ကြာပန်း) နှင့် နန္ဒက ဓား၊ ရှာရင်္ဂ လေးကိုလည်း ထားရမည်။

Verse 44

तद्बहिर्भूगृहे शक्रमुखान्दश दिगीश्वरान् । वज्राद्यांस्तद्बहिश्चेष्ट्वाद्वारेषु च ततः क्रमात् ॥ ४४ ॥

အတွင်းဘုရားခန်း၏ အပြင်ဘက်၊ ပတ်လည်အကာအရံ (ဘူဂೃಹ) တွင် အင်ဒြာ စသော ဒိဂီဿဝရ (ဦးတည်ရာအရှင်) ဆယ်ပါးကို စီစဉ်ထားရမည်။ ထို့တို့၏ အပြင်ဘက်တွင် ဝဇ္ရ စသော လက်နက်/အမှတ်တံဆိပ်များကို တံခါးများ၌ အစဉ်လိုက် ထားရမည်။

Verse 45

महागणपतिं दुर्गां क्षेत्रेशं बटुकं तथा । समस्तप्रकटाद्याश्च योगिन्यस्तद्बहिर्भवेत् ॥ ४५ ॥

ထို့အပြင် မဟာဂဏပတိ၊ ဒုရ္ဂါ၊ ခ္ෂೇತ್ರေရှ (နယ်မြေသန့်ရှင်းရာ၏ အရှင်) နှင့် ဘဋုက ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ပရကဋာ စသော ယောဂိနီ အားလုံးကို ထို မဏ္ဍလ/ပူဇော်ရာ၏ အပြင်ဘက်တွင် တည်စေရာမည်။

Verse 46

तद्बहिः सप्त नद्यश्च तद्बाह्ये तु ग्रहान्नव । तद्बाह्ये पर्वतानष्टौ नक्षत्राणि च तद्बहिः ॥ ४६ ॥

ထိုအပြင်ဘက်တွင် မြစ်ခုနှစ်စင်းရှိ၏။ ထိုမြစ်များအပြင်ဘက်တွင် ဂြဟ ၉ ပါး (ကောင်းကင်သြဇာ/ဂြိုဟ်များ) ရှိ၏။ ထို့အပြင်ဘက်တွင် တောင်ရှစ်လုံးရှိပြီး ထိုအပြင်ဘက်တွင် နက္ခတ်များ (လမင်းအိမ်/ကြယ်စုများ) ရှိ၏။

Verse 47

एवं पंचदशावृत्त्या संपूज्य तुरगाननम् । वागीश्वरसमो वाचि धनैर्धनपतिर्भवेत् ॥ ४७ ॥

ဤသို့ပင်၊ တူရဂါနန (Turagānana) ကို ၁၅ ကြိမ်ပြန်လည်သံသရာဖြင့် စနစ်တကျပူဇော်လျှင်၊ စကားပြောရာတွင် ဝါဂီဣရှဝရ (စကား၏အရှင်) နှင့်တူကာ၊ ငွေကြေးတွင်လည်း ဓနပတိ (ဓန၏အရှင်) ကဲ့သို့ ဖြစ်လာမည်။

Verse 48

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगान्कर्तुमर्हति । अष्टोत्तरसहस्रं तु शुद्धं वार्यभिमंत्रितम् ॥ ४८ ॥

ဤသို့ မန္တရား စိဒ္ဓိရပြီးနောက်၊ မန္တရီသည် ထုံးတမ်းအသုံးချမှုများကို ဆောင်ရွက်ရန် သင့်တော်လာ၏။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသောရေကို မန္တရားဖြင့် ၁၀၀၈ ကြိမ် ဂါထာရွတ်၍ အဘိမန္တရိတ (သန့်စင်ကောင်းချီး) ပြုရမည်။

Verse 49

बीजेन मासमात्रं यः पिबेद्धीमान् जितेन्द्रियः । जन्ममूकोऽपि स नरो वाक्सिद्धिं लभते ध्रुवम् ॥ ४९ ॥

ပညာရှိ၍ အင်ဒြိယကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူသည် ဘီဇ (seed) နှင့်အတူ ပြုလုပ်ထားသည့်အရာကို တစ်လပြည့် သောက်လျှင်၊ မွေးကတည်းက မူက (စကားမပြောနိုင်) ဖြစ်သူပင် ဖြစ်စေကာမူ၊ အမှန်တကယ် ဝါက်-စိဒ္ဓိ (စကား၏စိဒ္ဓိ) ကို ရရှိမည်။

Verse 50

वियद्भुगुस्थमर्धीराबिंदुमद्बीजमीरितम् । चंद्रसूर्योपरागे तु पात्रे रुक्ममये क्षिपेत् ॥ ५० ॥

‘ကောင်းကင်’ နှင့် ‘ဘೃဂု’ အတွင်း၌ အက္ခရာများ တည်ထားပြီး ‘အರ್ಧီရာ’ နှင့် ဘိန္ဒု (bindu) ဖြင့် အမှတ်အသားရှိသည်ဟု ဖော်ပြသော ဘီဇ-မန္တရားကို၊ လ သို့မဟုတ် နေ အပရာဂ (ဂြိုလ်ကွယ်/ဂြိုလ်စား) အချိန်တွင် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်သော ပန်းကန်၌ ထည့်ထားရမည်။

Verse 51

दुग्धं वचां ततो मंत्री कंठमात्रोदके स्थितः । स्पर्शाद्विमोक्षपर्यंतं प्रजपेन्मंत्रमादरात् ॥ ५१ ॥

ထို့နောက် မန္တရပုဂ္ဂိုလ်သည် လည်ပင်းအထိ ရေထဲ၌ ရပ်နေ၍၊ ထိတွေ့သည့် အခါမှ စ၍ ပူဇော်ပွဲ၏ အဆုံးသတ် လွတ်မြောက်ခြင်းအထိ မန္တရကို ရိုသေစွာ ဂျပ်ဆိုရမည်။

Verse 52

पिबेत्तत्सर्वमचिरात्तस्य सारस्वतं भवेत् । ज्योतिष्मतीलताबीजं दिनेष्वेकैकवर्द्धितम् ॥ ५२ ॥

ထိုအရာအားလုံးကို သောက်စေရာ၊ မကြာမီပင် “သာရသွတ” ဟူသော အပြောအဆိုနှင့် ပညာရည်၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိမည်။ (ဤနည်းသည်) ဂျျိုတိသ္မတီ လျားပင်၏ မျိုးစေ့ကို သုံး၍ နေ့စဉ် တစ်ခုစီ တိုးမြှင့်သောက်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 53

अष्टोत्तरशतं यावद्भक्षयेदभिमंत्रितम् । सरस्वत्यवतारोऽसौ सत्यं स्याद्भुवि मानवः ॥ ५३ ॥

အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် မန္တရဖြင့် သန့်စင်ကောင်းချီးပေးထားသော (ပူဇော်အစာ) ကို တစ်ရာရှစ် (အကြိမ်/အလုံး) အထိ စားသုံးနိုင်လျှင်၊ ထိုသူသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် အမှန်တကယ် သာရသွတီ၏ အဝတာရ ဖြစ်လာမည်။

Verse 54

किं बहूक्तेन विप्रेंद्र मनोरस्य प्रसादतः । सर्ववेदागमादीनां व्याख्याता ज्ञानवान् भवेत् ॥ ५४ ॥

အများကြီး ပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း၊ ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်ရေ? မာနောရာ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ လူတစ်ဦးသည် ဗေဒများ၊ အာဂမများနှင့် ဆက်စပ်သော သာသနာကျမ်းများအားလုံးကို ရှင်းလင်းဖော်ပြနိုင်သော ပညာရှိ ဖြစ်လာမည်။

Verse 55

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने सनत्कुमारविभागे तृतीयपादे हयग्रीवोपासनानिरूपणं नाम द्विसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७२ ॥

ဤသို့ဖြင့် «ဟယဂ္ရီဝ ပူဇာအာရాధနာ၏ ရှင်းလင်းဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ သတ္တမဆယ်နှစ်မြောက် အခန်းသည်၊ သီရိ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူရ္ဝ-ဘားဂ၊ ဘೃಹဒုပါခ္ယာန၊ သနတ်ကူမာရ အပိုင်း၊ တတိယ ပာဒ၌ အဆုံးသတ်၏။