Varṇāśrama-ācāra: Common Virtues, Varṇa Duties, and the Four Āśramas

Verse 1

सूत उवाच । एतन्निशम्य सनकोदितमप्रमेयं पुण्यं हरेर्दिनभवं निखिलोत्तमं च । पापौघशांतिकरणं व्रतसारमेवं ब्रह्मात्मजः पुनरभाषत हर्षयुक्तः ॥ १ ॥

စူတက ပြောသည်—စနကက မိန့်ကြားသော မတိုင်းတာနိုင်လောက်အောင် အမြင့်မြတ်သန့်ရှင်းသည့် သင်ခန်းစာကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသော ဝရတနေ့—အရာအားလုံးထဲတွင် အကောင်းဆုံး၊ ဝရတတို့၏ အနှစ်သာရဖြစ်၍ အပြစ်အစုအဝေးကို ငြိမ်းစေသော အကြောင်းကို—ဗြဟ္မာ၏ သားတော်သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြန်လည် မိန့်ဆိုလေ၏။

Verse 2

नारद उवाच । कथितं भवता सर्वं मुने तत्त्वार्थकोविद । व्रताख्यानं महापुण्यं यथावद्धरिभक्तिदम् ॥ २ ॥

နာရဒက ပြောသည်—အို မုနိ၊ တတ္တဝအဓိပ္ပါယ်ကို သိကျွမ်းသူ၊ သင်သည် အရာအားလုံးကို ရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခုတော့ ဟရိ (Hari) အပေါ် ဘက္တိကို ပေးစွမ်းသော အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သည့် ဝရတ၏ အကြောင်းအရာကို သင့်တော်သလို မှန်ကန်စွာ ပြောပြပါ။

Verse 3

इदानीं श्रोतुमिच्छामि वर्णाचचारविधिं मुने । तथा सर्वाश्रमाचारं प्रायश्चित्तविधिं तथा ॥ ३ ॥

ယခု အို မုနိ၊ ဝဏ္ဏ (varṇa) များအလိုက် လိုက်နာရမည့် အကျင့်စည်းကမ်းများကိုလည်းကောင်း၊ အာရှရမ (āśrama) အဆင့်အတန်းအားလုံး၏ တာဝန်များကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ပြာယශ්စိတ္တ (prāyaścitta) အပြစ်ဖြေစနစ်ကိုလည်းကောင်း ကြားလိုပါသည်။

Verse 4

एतत्सर्वं महाभाग सर्वतत्त्वार्थकोविद । कृपया परया मह्यं यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ४ ॥

အို မဟာဘဂါ၊ တတ္တဝအဓိပ္ပါယ်အားလုံးကို သိမြင်သူ၊ အမြင့်ဆုံးကရုဏာဖြင့် ဤအရာအားလုံးကို အစဉ်လိုက် မှန်ကန်စွာ ကျွန်ုပ်အား ရှင်းလင်းပြောကြားပေးပါ။

Verse 5

सनक उवाच । श्रृणुष्व मुनिशार्दूल यथा भक्तप्रियंकरः । वर्णाश्रमाचारपरैः पूज्यते हरिरव्ययः ॥ ५ ॥

သနကက ပြောသည်– “အို မုနိတို့အတွင်း ကျားတော်၊ နားထောင်လော့။ ဘက္တတို့ကို ပျော်ရွှင်စေသော မပျက်မယွင်း ဟရီကို ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ အကျင့်စည်းကမ်းကို လိုက်နာသူတို့က မည်သို့ ပူဇော်ကြသနည်းကို ငါပြောမည်။”

Verse 6

मन्वाद्यैरुदितं यच्च वर्णाश्रमनिबन्धनम् । तत्ते वक्ष्यामि विधिवद्भक्तोऽसि त्वमधोक्षजे ॥ ६ ॥

မနုနှင့် အခြားရိရှိတို့က ဟောကြားထားသော ဝဏ္ဏ-အာရှ్రమ စည်းကမ်းကို ငါသည် သင့်အား နည်းလမ်းတကျ မှန်ကန်စွာ ရှင်းပြမည်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် အာဓိုက္ရှဇ (အာရုံအလွန်) အရှင်ထံ ဘက္တဖြစ်သောကြောင့်။

Verse 7

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चत्वार एव ते । वर्णा इति समाख्याता एतेषु ब्राह्मणोऽधिकः ॥ ७ ॥

ဗြာဟ္မဏ၊ ခ္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှူဒြ—ဤလေးပါးသည် ဝဏ္ဏဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုတို့အနက် ဗြာဟ္မဏသည် အထက်မြတ်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 8

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या द्विजाः प्रोक्तास्त्रयस्तथा । मातृतश्चोपनयनाद्दिजत्वं प्राप्यते त्रिभिः ॥ ८ ॥

ဗြာဟ္မဏ၊ ခ္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ—ဤသုံးပါးကို ‘ဒွိဇ’ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသုံးပါးအတွက် ဒွိဇဖြစ်ခြင်းသည် ဥပနယန (သန့်ရှင်းသော စတင်ဝင်ရောက်ခြင်း) ပွဲတော်အားဖြင့်၊ မိခင်ဘက်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းကိုလည်း လိုက်နာကာ ရရှိသည်။

Verse 9

एतैर्वर्णैः सर्वधर्माः कार्या वर्णानुरुपतः । स्ववर्णधर्मत्यागेन पाषंडः प्रोच्यते बुधैः ॥ ९ ॥

ဤဝဏ္ဏများအတိုင်း မိမိဝဏ္ဏနှင့်သင့်လျော်သကဲ့သို့ တာဝန်ဓမ္မအားလုံးကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ မိမိဝဏ္ဏဓမ္မကို စွန့်လွှတ်သူကို ပညာရှိတို့က «ပါရှဏ္ဍ» (ဓမ္မမှလွဲသူ) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 10

स्वगृह्यचोदितं कर्मद्विजः कुर्वन्कृती भवेत् । अन्यथा पतितो भूयात्सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ १० ॥

ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် မိမိ၏ ဂೃಹ்ய (Gṛhya) ထုံးတမ်းက ညွှန်ကြားထားသော ကర్మကို ဆောင်ရွက်လျှင် အောင်မြင်ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာမည်။ မဟုတ်လျှင် ကျဆုံးသူ ဖြစ်ကာ ဓမ္မအကျင့်အဝတ်အစားအားလုံးမှ ပယ်ဖျက်ခံရမည်။

Verse 11

युगधर्मः परिग्राह्यो वेर्णैरेतैर्यथोचितम् । देशाचारास्तथाग्राह्याः स्मृतिधर्माविरोधतः ॥ ११ ॥

ယုဂဓမ္မကို ဤဝဏ္ဏများက မိမိတို့နှင့်သင့်လျော်သကဲ့သို့ လက်ခံကျင့်သုံးရမည်။ ထို့အပြင် ဒေသအလေ့အထများကိုလည်း စမృతိ (Smṛti) ဓမ္မနှင့် မဆန့်ကျင်သရွေ့ လက်ခံရမည်။

Verse 12

कर्मणा मनसा वाचा यत्नाद्धर्म्मं समाचरेत् । अस्वर्ग्यं लोकविद्विष्टं धर्म्यमप्याचरेन्नतु ॥ १२ ॥

ကိုယ်ကာယ၊ စိတ်နှလုံး၊ နှုတ်ကပတ်တို့ဖြင့် ကြိုးစား၍ ဓမ္မကို အမြဲကျင့်သုံးရမည်။ သို့သော် ကောင်းမြတ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း ကောင်းကင်သို့ မပို့ဆောင်ဘဲ လူလောကက မုန်းတီးသည့်အရာကို မကျင့်ရ။

Verse 13

समुद्रयात्रास्वीकारः कमंडलुविधारणम् । द्विजानामसवर्णासु कन्यासूपयमस्तथा ॥ १३ ॥

ပင်လယ်ခရီးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ ဘိက္ခု၏ ရေခွက် (ကမဏ္ဍလု) ကို ဆောင်ထားခြင်း၊ ထို့အပြင် ဒွိဇတို့က မိမိဝဏ္ဏမဟုတ်သော မိန်းကလေးနှင့် လက်ထပ်ခြင်း (upayama) — ဤအရာများကို ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 14

देवराच्च सुतोत्पत्तिर्मधुपर्के पशोर्वधः । मांसादनं तथा श्राद्धे वानप्रस्थाश्रमस्तथा ॥ १४ ॥

ခင်ပွန်း၏ညီ (ဒေဝရ) ဖြင့် သားဖွားခြင်း၊ မဓုပရက အလှူပူဇော်ရာတွင် တိရစ္ဆာန်ကို သတ်ခြင်း၊ သြရာဒ္ဓ အခမ်းအနား၌ အသားစားခြင်း၊ ထို့အတူ ဝါနပရಸ್ಥ (တောနေ) အာရှရမ၏ စည်းကမ်း—ဤအရာတို့ကို သတ်မှတ်ထားသော ရိတုအခင်းအကျင်းအတွင်း၌သာ နားလည်ရမည်။

Verse 15

दत्ताक्षतायाः कन्यायाः पुनर्दानं वराय च । नैष्टिकं ब्रह्मचर्यं च नरमेधाश्चमेधकौ ॥ १५ ॥

အက္ခတ (akṣata) ဖြင့် တရားဝင်ပေးအပ်ပြီးသား သမီးကို ထပ်မံလက်ထပ်ပေးခြင်း၊ ထို့အတူ အခြားသတို့သားထံ ထပ်ပေးခြင်း၊ တစ်သက်တာ တင်းကျပ်သော နိုင်ဋ္ဌိက ဗြဟ္မစရိယ (အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းစွာနေခြင်း)၊ နရမေဓ နှင့် မေဓ ဟုခေါ်သော ယဇ္ဈများ—ဤအရာတို့ကို ဤနေရာ၌ အလွန်မသင့်လျော်သော အပြစ်ကြီးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

Verse 16

महाप्रस्थानगमनं गोमेधश्च तथा मखः । एतान्धर्मान्कलियुके वर्ज्यानाहुर्मनीषिणः ॥ १६ ॥

မဟာပရస్థာန (နောက်ဆုံးထွက်ခွာရာသို့ လမ်းလျှောက်ထွက်သွားခြင်း) အခမ်းအနား၊ ဂိုမေဓ (နွားပူဇော်)၊ နှင့် မခ (ယဇ္ဈအချို့) — ပညာရှိတို့က ကလိယုဂ၌ ဤသို့သော ဓမ္မပုံစံများကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 17

देशाचाराः परिग्राह्यास्तत्तद्देशगतैर्नरैः । अन्यथा पतितो ज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ १७ ॥

လူတို့သည် မိမိနေထိုင်ရာ ဒေသ၏ အကျင့်အထုံး (ဒေသအာစာရ) ကို ထိုဒေသရှိသူတို့ကဲ့သို့ လက်ခံကျင့်သုံးသင့်သည်။ မဟုတ်လျှင် ထိုသူကို ပျက်ကျ (ပတိတ) ဟု သိရပြီး ဓမ္မအကျင့်အားလုံးမှ ပယ်ဖျက်ခံရသူဟု ဆိုရမည်။

Verse 18

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च द्विजोत्तमा । क्रियाः सामान्यतो वक्ष्ये तच्छृणुष्व समाहितः ॥ १८ ॥

အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ၊ ယခု ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ နှင့် ရှုဒ္ဒရ တို့အတွက် အများအားဖြင့် တူညီသော တာဝန်နှင့် သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်အထုံးများကို ငါဖော်ပြမည်။ စိတ်ကို စုစည်း၍ နားထောင်လော့။

Verse 19

दानं दद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तथा यज्ञैर्यजेत्सुरान् । वृत्त्यर्थं याचयेच्चैव अन्यानध्यापयेत्तथा ॥ १९ ॥

ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒါနပေးကမ်း၍ ယဇ္ဉဖြင့် ဒေဝတို့ကို ပူဇော်ရမည်။ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက် တောင်းခံနိုင်သကဲ့သို့ အခြားသူတို့ကို သင်ကြားပေးရမည်။

Verse 20

याजयेद्यजने योग्यान्विप्रो नित्योदकी भवेत् । कुर्य्याच्च वेदग्रहणं तथाग्रेश्च परिग्रहम् ॥ २० ॥

ဗြာဟ္မဏသည် ယဇ္ဉပြုရန် သင့်တော်သူတို့အတွက် ယဇ္ဉကို ဦးဆောင်ကျင်းပပေးရမည်။ နေ့စဉ်ရေဖြင့် သန့်စင်၍ အမြဲသန့်ရှင်းနေရမည်။ ဝေဒကို လေ့လာမှတ်သားကာ ထုံးတမ်းအတိုင်း ဒက္ခိဏာ (အခကြေး/လှူဒါန်း) ကို လက်ခံရမည်။

Verse 21

ग्राह्ये द्र्व्ये च पारक्ये समबुद्धिर्भवेत्तथा । सर्वलोकहितं कृर्यान्मृदुवाक्यमुदीरयेत् ॥ २१ ॥

လက်ခံသင့်သောအရာနှင့် အခြားသူ၏ပစ္စည်းတို့အပေါ်၌လည်း စိတ်ညီမျှတည်ငြိမ်ရမည်။ သတ္တဝါလောကအားလုံး၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်၍ နူးညံ့သောစကားကို ပြောဆိုရမည်။

Verse 22

ऋतावभिगमः पत्न्यां शस्यते ब्राह्मणस्य वै । न कस्याप्यहितं ब्रूयाद्विष्णुपूजापरो भवेत् ॥ २२ ॥

ဗြာဟ္မဏအတွက် မိမိဇနီးထံသို့ သင့်တော်သောကာလ၌သာ ချဉ်းကပ်ခြင်းသည် ချီးမွမ်းထိုက်၏။ မည်သူ့ကိုမျှ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောစကား မပြောရ၊ ဗိဿဏုကို ပူဇော်ရာ၌ အထူးအာရုံစိုက်ရမည်။

Verse 23

दद्याद्दानानि विप्रेभ्यः क्षत्रियोऽपि द्विजोत्तम । कुर्य्याच्च वेदग्रहणं यज्ञैर्द्देवान्यजेत्तथा ॥ २३ ॥

အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ က္ෂတ္တရိယလည်း ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒါနပေးကမ်းသင့်၏။ ဝေဒကို လေ့လာကာ ယဇ္ဉဖြင့် ဒေဝတို့ကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။

Verse 24

शस्त्राजीवी भवेच्चैव पालयेद्धर्मतो महीम् । दुष्टानां शासनं कुर्य्याच्छिष्टानां पालनं तथा ॥ २४ ॥

သူသည် လက်နက်ပညာဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြု၍ ဓမ္မအတိုင်း မြေကြီးကို ကာကွယ်ရမည်။ မကောင်းသူတို့ကို အပြစ်ပေး၍ စည်းကမ်းရှိသည့် သီလဝန်သူတို့ကိုလည်း စောင့်ရှောက်ရမည်။

Verse 25

पाशुपाल्यं च वाणिज्यं कृंषिश्च द्विजसत्तम । वेदस्याध्ययनं चैव वैश्यस्यापि प्रकीर्त्तितम् ॥ २५ ॥

အို ဒွိဇတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးရေ၊ တိရစ္ဆာန် (နွား) ထိန်းကျောင်းခြင်း၊ ကုန်သွယ်ခြင်း၊ လယ်ယာလုပ်ခြင်းတို့ကို တာဝန်ဟု ကြေညာထားသည်။ ထို့ပြင် ဝေဒကို လေ့လာခြင်းလည်း ဝိုင်ရှျယအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 26

कुर्याच्च दारग्रहणं धर्माश्चैव समाचरेत् । क्रयविक्रयजर्वापि धनैः कारुक्रियोद्भवैः ॥ २६ ॥

သူသည် အိမ်ထောင်ယူရမည်၊ ထို့ပြင် ဓမ္မ၏ တာဝန်များကို သင့်တော်စွာ ကျင့်သုံးရမည်။ ထို့နောက် လက်မှုပညာကဲ့သို့ သမာသမတ်လုပ်ငန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော ငွေကြေးဖြင့် ဝယ်ရောင်းကုန်သွယ်ခြင်းကိုလည်း ပြုနိုင်သည်။

Verse 27

दद्याद्दानानि शूद्रोऽपि पाकयज्ञैर्यजेन्न च । ब्राह्मणक्षत्रियविशां शुश्रूषानि रतो भवेत् ॥ २७ ॥

ရှုဒြာတောင်လည်း ဒါနပေးကမ်းသင့်သည်။ သို့ရာတွင် ဝေဒပကာယဇ္ဈ (ချက်ပြုတ်ပူဇော်သည့် ယဇ္ဈ) များကို မပြုလုပ်သင့်။ ထိုအစား ဘြာဟ္မဏ၊ ခတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျယတို့ကို ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် အလေးထား၍ ရှိရမည်။

Verse 28

ऋतुकालाभिगामीच स्वदारेषु भवेत्तथा । सर्वलोकहितोषित्वं मंगलं प्रियवादिता ॥ २८ ॥

သူသည် သင့်လျော်သော ရာသီကာလ၌သာ မိမိဇနီးထံ ချဉ်းကပ်ရမည်။ ထို့ပြင် လူအပေါင်းတို့၏ အကျိုးကို နှစ်သက်သူဖြစ်၍ အမင်္ဂလာကင်းသော အပြုအမူနှင့် ချိုမြိန်သော စကားဖြင့် နေထိုင်ရမည်။

Verse 29

अनायासो मनोहर्षस्तितिक्षा नातिमानिता । सामान्यं सर्ववर्णानां मुनिभिः परिकीर्तितम् ॥ २९ ॥

အားထုတ်ခက်ခဲမှုမရှိသော ရိုးရှင်းမှု၊ စိတ်အတွင်း ပျော်ရွှင်မှု၊ သည်းခံနိုင်ခြင်း၊ နှင့် မာနအလွန်အကျွံ မရှိခြင်း—ဤအရာတို့ကို မုနိပညာရှိတို့က ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် အများတူသော ကုသိုလ်ဂုဏ်တရားဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 30

सर्वे च मुनितां यांति स्वाश्रमोचितकर्मणा । ब्राह्मणः क्षत्रियाचारमाश्रयेदापदि द्विज ॥ ३० ॥

လူအားလုံးသည် မိမိ၏ အာရှရမနှင့် ကိုက်ညီသော ကမ္မကို ဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် မုနိအဆင့်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ သို့သော် အကျပ်အတည်းကာလတွင်၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အို ဒွိဇ၊ က္ଷတ္တရိယ၏ အကျင့်ကို လက်ခံကျင့်သုံးနိုင်သည်။

Verse 31

क्षत्रियोऽपि च विड्वृत्तिमत्यापदि समाश्रयेत् । नाश्रयेच्छूद्रवृत्तिं तु अत्यापद्यपि वै द्विजः ॥ ३१ ॥

က္ଷတ္တရိယတစ်ဦးပင်လျှင် အလွန်အမင်း အကျပ်အတည်းတွင် ဝိုင်ရှျ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ယူနိုင်သည်။ သို့သော် ဒွိဇသည် အလွန်ပြင်းထန်သော အရေးပေါ်အခြေအနေတွင်ပင် ရှုဒြ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို မယူသင့်။

Verse 32

यद्याश्रयेद्दिजो मूढस्तदा चांडासतां व्रजेत् । ब्राह्मणक्षत्रियविशां त्रयाणां मुनिसत्तम ॥ ३२ ॥

ဒွိဇတစ်ဦး မိုက်မဲ၍ မသင့်လျော်သော အားကိုးရာကို အားကိုးလျှင် ထိုသူသည် ချာဏ္ဍာလ အဆင့်သို့ ကျရောက်မည်။ အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဤစကားသည် ဗြာဟ္မဏ၊ က္ଷတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ ဟူသော ဝဏ္ဏ သုံးမျိုးကို ရည်ညွှန်း၍ ဆိုထားသည်။

Verse 33

चत्वार आश्रमाः प्रोक्ताः पंचमो नोपपद्यते । ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुश्च सत्तम ॥ ३३ ॥

အာရှရမ လေးမျိုးကိုသာ သင်ကြားထားပြီး ပဉ္စမတစ်မျိုး မသင့်တော်။ ၎င်းတို့မှာ—ဗြဟ္မစာရီ (ကျောင်းသားသီလရှင်), ဂೃಹသ္ထ (အိမ်ထောင်ရှင်), ဝါနပရස්ထ (တောနေထိုင်သူ), နှင့် ဘိက္ခု (သံဃာရဟန်း/စွန့်လွှတ်သူ) ဖြစ်သည်၊ အို သီလဂုဏ်အမြတ်ဆုံး။

Verse 34

चतुर्भिराश्रमैरेभिः साध्यते धर्म उत्तमः । विष्णुस्तुष्यति विप्रेंद्र कर्मयोगरतात्मनः ॥ ३४ ॥

ဤအာရှရမ်လေးပါးအားဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မသည် ပြည့်စုံအောင်မြင်၏။ အို ဗြာဟ္မဏတို့အထွဋ်အမြတ်၊ ကမ္မယောဂ၌ စိတ်တည်မြဲသူကို ဗိဿဏုဘုရား ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏။

Verse 35

निःस्पृहाशांतमनसः स्वकर्मनिरतस्य च । ततो याति परं स्थानं यतो नावर्त्तते पुनः ॥ ३५ ॥

လိုချင်တပ်မက်မှုကင်း၍ စိတ်ငြိမ်းချမ်းပြီး မိမိ၏သင့်တော်သော ကမ္မ၌ မပြတ်တမ်းတည်နေသူသည် အမြင့်ဆုံးသော အဘိုဒ်သို့ ရောက်၏။ ထိုနေရာမှ ပြန်လှည့်လာခြင်း မရှိတော့။