
देवीवाक्यं (Devīvākyaṃ)
Conclusion
ဒေဝီမဟာတ္မ்ய၏ နိဂုံးတွင် ဒေဝီသည် သုရဋ္ဌနှင့် ကုန်သည်အား မိမိ၏ ဒေဝီဝါကျဖြင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ပေါ်ထွန်းကာ ကောင်းချီးပေးသည်။ သုရဋ္ဌသည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်ရရှိပြီး အနာဂတ်တွင် မနု (ဆာဝရ္ဏိ) အဖြစ် မွေးဖွားမည်ဟု ချီးမြှင့်ခံရသည်။ ကုန်သည်သည် ဗဟုသုတ၊ ဝိရာဂျ၊ မောက္ခသို့ ဦးတည်သော သဒ္ဓာနှင့် တရားလမ်းကို ရရှိသည်။ ဒေဝီသည် မိမိကို စိတ်နှလုံးဖြင့် သီချင်းဆိုကာ သတိရသူတို့ကို အမြဲကာကွယ်မည်ဟု ကတိပြုသည်။
Verse 1
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये देवीवाक्यं नाम द्विनवतितमोऽध्यायः त्रिनवतितमोऽध्यायः- ९३ । ऋषिरुवाच एतत्ते कथितं भूूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् । एवंप्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत् ॥
ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ» အတွင်း၊ စာဝර්ဏိက မန္ဝန္တရ၌၊ «ဒေဝီ မာဟာတ္မယ» အတွင်း ( «ဒေဝီ-ဝါကျ» ဟုခေါ်သော အပိုင်း) အခန်း ၉၂ ဖြစ်၏။ အခန်း ၉၃ စတင်သည်—ရိရှိက ဆိုသည်မှာ—«အို မင်းကြီး၊ ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေဝီ မာဟာတ္မယ ကို သင်အား ပြောပြီးပြီ။ ဤကမ္ဘာကို ထောက်တည်ထားသော ထိုဘုရားမ၏ အာနုဘော်သည် ဤသို့ပင် ဖြစ်သည်»။
Verse 2
विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया । तथा त्वमेेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः । मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेेष्यन्ति चापरे ॥
အသိပညာတောင်မှ မြတ်စွာသော ဘုရား ဗိဿ္ဏု၏ မာယာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုနည်းတူ သင်နှင့် ဤဝိုင်ရှျာနှင့် အခြား သဘောပေါက်နိုင်သူများလည်း မောဟဖြစ်ကြသည်; မောဟဖြစ်ပြီးနောက် အခြားသူများကိုလည်း မောဟထဲသို့ ကျရောက်စေမည်။
Verse 3
तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम् । आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा ॥
အို မဟာဘုရင်၊ အမြင့်ဆုံး မဟာဒေဝီထံသို့ ခိုလှုံပါ။ သူမကို ပူဇော်လျှင် လူသားတို့အား လောကီအပျော်အပါး၊ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခကို သူမတစ်ပါးတည်း ပေးတော်မူသည်။
Verse 4
मार्कण्डेय उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः स नराधिपः । प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं शंसितव्रतम् ॥
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်— ထိုစကားများကို ကြားပြီးနောက် လူတို့၏အရှင် ဆုရဋ္ဌသည် ဝရတရားဖြင့် ကျော်ကြားသော ကံကောင်းမြတ်သော ရှင်တော်ထံ ဦးညွှတ်ကန်တော့하였다။
Verse 5
निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरणेन च । जगाम सद्यस्तपसे स च वैश्यो महामुने ॥
လောကီဘဝအပေါ် အလွန်အကျွံ တွယ်တာမှုကြောင့်လည်း၊ မိမိနိုင်ငံကို လုယူခံရခြင်းကြောင့်လည်း စိတ်ပျက်ရွံရှာလာသဖြင့်၊ အို မဟာရသီ၊ သူသည် ထိုကုန်သည်နှင့်အတူ ချက်ချင်း တပသ (အာသီတ) ပြုရန် ထွက်ခွာ하였다။
Verse 6
संदर्शनार्थमम्बायाः नदीपुलिनसंस्थितः । स च वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् ॥
မိခင် ဒေဝီ၏ ဒർശနကို ရရှိရန် မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် နေရာယူကာ ထိုကုန်သည်သည် အမြင့်ဆုံး ဒေဝီစ্তুတိကို ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆို၍ တပသ ပြု하였다။
Verse 7
तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्ति महीमयीम् । अर्हणां चक्रतुस् तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः ॥
ထိုမြစ်ကမ်းပေါ်၌ သူတို့နှစ်ဦးသည် မြေဖြင့် ဒေဝီ၏ ရုပ်ပုံကို ပြုလုပ်ကာ ပန်း၊ နံ့သာ၊ မီးနှင့် အာဟုတိ/အပလေရှ (ပူဇော်သက္ကာ) များဖြင့် သူမကို ပူဇော်ခဲ့သည်။
Verse 8
निराहारौ यतात्मानौ तन्मनस्कौ समाहितौ । ददतुस् तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम् ॥
အစာရှောင်၍ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်ကာ မိခင်ဒေဝီကိုသာ အပြည့်အဝအာရုံစိုက်၍ သမာဓိတည်ကာ၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်သော သွေးကို ပက်ဖျန်း၍ ဘလိ (bali) ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။
Verse 9
एवं समाराधयतोस् त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः । परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका ॥
ဤသို့ ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်သော ဘက္တများနှစ်ဦးသည် သုံးနှစ်တိုင်တိုင် ပူဇော်နေစဉ်၊ ကမ္ဘာကို ထောက်မသော ချန်ဒိကာ (Caṇḍikā) သည် ကျေနပ်၍ မြင်နိုင်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် သူတို့အား မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 10
श्रीदेव्युवाच यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन । मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामि तत् ॥
ကောင်းမြတ်သော မိခင်ဒေဝီ မိန့်တော်မူသည်—“အို မင်းကြီး၊ နှင့် သင်၊ မျိုးရိုး၏ ဂုဏ်ရည်ဖြစ်သူ၊ သင်တို့ တောင်းဆိုသမျှကို ငါထံမှ အားလုံး ရရှိစေ။ ငါကျေနပ်သဖြင့် ထိုအရာကို ပေးအပ်၏။”
Verse 11
मार्कण्डेय उवाच ततो वव्रे नृपो राज्यं अविभ्रंश्यन्यजन्मनि । अत्रैव च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात् ॥
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်သည်—ထို့နောက် မင်းကြီးသည် နောက်ဘဝ၌ မလှုပ်မရှားသော အာဏာနိုင်ငံတော်ကို ဆုတောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊ ယခုဘဝ၌လည်း မိမိနိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်ရရှိစေကာ အင်အားဖြင့် ရန်သူတပ်များကို ဖျက်ဆီးစေဟု တောင်းခဲ့သည်။
Verse 12
सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः । ममेति अहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम् ॥
ထို့နောက် ထိုကုန်သည်လည်း စိတ်ပျက်လက်လျော့လာ၍—ပညာရှိဖြစ်သဖြင့်—“ငါ” နှင့် “ငါ့ဟာ” ဟူသော အမြစ်တည်သော အလွန်ကပ်လျက်မှုကို ကျဆင်းပျောက်ကွယ်စေသော ဉာဏ်ပညာကို ဆုတောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်하였다။
Verse 13
श्रीदेव्युवाच स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान् । हत्वा रिपूनस्कलितं तव तत्र भविष्यति ॥
မြတ်စွာသော ဒေဝီမယ်တော်က မိန့်တော်မူသည်— «အို မင်းကြီး၊ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သင်၏ ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်ရရှိမည်။ သင်၏ ရန်သူတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ထိုနေရာ၌ သင်၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် မလှုပ်မရှား တည်မြဲလိမ့်မည်»။
Verse 14
मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः । सावर्णिको नाम मनुर्भवान् भुवि भविष्यति ॥
«ထို့ပြင် သေဆုံးပြီးနောက်၊ နေဘုရား ဝိဝသွတ် (Vivasvat) ထံမှ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိ၍၊ သင်သည် မြေပြင်ပေါ်၌ ‘သာဝရဏိ’ (Sāvarṇi) ဟု အမည်ရသော မနု (Manu) ဖြစ်လာလိမ့်မည်»။
Verse 15
वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः । तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति ॥
«အို ကုန်သည်တို့အနက် အကောင်းဆုံး၊ သင်က ငါထံမှ ဆုတောင်းလိုသော အကျိုးပေး (boon) ကို ငါပေးအပ်၏။ သင်၏ ပြည့်စုံသော ရရှိခြင်းအတွက် အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ပညာ (jñāna) သည် သင့်အတွင်း၌ ပေါ်ထွန်းလာလိမ့်မည်»။
Verse 16
मार्कण्डेय उवाच इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम् । बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता ॥
မားကဏ္ဍေယက ပြောသည်— «ထို့သို့ သူတို့နှစ်ဦးစလုံး လိုလားသော အကျိုးပေးကို ပေးအပ်ပြီးနောက်၊ သူတို့က ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ချီးမွမ်းသီဆိုကြသဖြင့် ဒေဝီမယ်တော်သည် ချက်ချင်းပင် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပျောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏»။
Verse 17
एवं देव्याः वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः । सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः ॥
ထို့သို့ ဒေဝီမယ်တော်ထံမှ အကျိုးပေးကို ရရှိပြီးနောက်၊ က္ෂတ္တရိယတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ ထူးချွန်သော စုရဿထ (Suratha) သည် နောက်တစ်ဖန် နေဘုရားထံမှ မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိကာ ‘သာဝရဏိ’ (Sāvarṇi) ဟု အမည်ရသော မနု ဖြစ်လာ하였다။
It examines why discerning persons still fall under delusion (māyā) and presents śaraṇāgati to the Supreme Goddess as the practical and theological resolution, showing how devotion can culminate either in restored dharmic kingship or in detachment-based liberating knowledge.
It explicitly links Suratha’s boon to Manvantara chronology by prophesying his rebirth as Sāvarṇi Manu (in the Sāvarṇika manvantara tradition), thereby integrating the Devīmāhātmya’s shaktic episode into the Purāṇic succession of Manus.
As the Devīmāhātmya’s closing adhyāya, it culminates the text’s shaktic theology with a direct theophany of Caṇḍikā and the doctrinal claim that the Goddess is the giver of bhoga (worldly enjoyment), svarga (heavenly fruition), and apavarga (liberation), validating both royal and renunciant aims through her grace.