Shloka 2
Adhyaya 71 — The King’s Remorse and the Sage’s Counsel on the Necessity of a Wife
अनर्घयोग्यता कष्टं स मामाह महामनाः ।
वैकल्यं विप्रमुद्दिश्य तथाहायं निशाचरः ॥
anarghayogyatā kaṣṭaṃ sa mām āha mahāmanāḥ / vaikalyaṃ vipram uddiśya tathāha ayaṃ niśācaraḥ
“ဤကဲ့သို့သော ထိုက်တန်သူအတွက် နာကျင်ဖွယ် မသင့်လျော်မှုပင်!” ဟု စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သော ထိုသူသည် ဗြာဟ္မဏ၏ ချို့ယွင်းချက်ကို ညွှန်ပြကာ ငါ့အား ပြော၏။ ထိုညလှည့်သွားသော ရာက္ခသလည်း ထိုသို့ပင် ပြော하였다။
FAQs
The king internalizes the critique: dharma is not only outward correction but also recognition of one’s lapse and its impact on the vulnerable (here, the brāhmaṇa).
Ethical instruction embedded in manvantara narrative; not a genealogical vaṃśa list but a dharma-illustration within that epochal setting.
‘Deficiency’ (vaikalya) can be read as a symbol of incomplete discernment; the episode pushes the ruler toward wholeness through counsel from a seer.