Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
प्राकारपरिखाहीनां पुरं खर्वटमुच्यते ।
शाखानगरकञ्चान्यन्मन्त्रिसामन्तभुक्तिमत् ॥
prākāra-parikhā-hīnāṃ puraṃ kharvaṭam ucyate | śākhānagarakaṃ cānyan mantri-sāmanta-bhuktimat ||
«တံတိုင်းနှင့် မြောင်း (moat) မရှိသော အခြေချနေရာကို ခရဝဋ ဟု ခေါ်သည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာ သာခာနဂရက (ခွဲမြို့) ဖြစ်ပြီး၊ ဝန်ကြီးများနှင့် စာမန္တ (အခွန်ခံမင်း/အုပ်ချုပ်ရေးအကြီးအကဲ) များ၏ အောက်တွင် ထိန်းသိမ်းစီမံထားသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်»။
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Security features define civic status, and delegated governance (ministers, sāmantas) is acknowledged as a practical instrument—implying accountability structures in dharmic polity.
Sthiti: preservation and administration of society through clear civic categories and governance mechanisms.
A ‘town without defenses’ can allegorize a life without ethical boundaries; ‘branch-towns under ministers’ can symbolize faculties (mantri) governing subsidiary tendencies under a higher sovereignty (dharma).