Shloka 25
Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
क्वचित् क्वचित् पुनः साभूत् क्षितिर्भाग्येन सर्वशः ।
कालेन गच्छता नाशमुपयान्ति यथा प्रजाः ॥
kvacit kvacit punaḥ sābhūt kṣitirbhāgyena sarvaśaḥ /
kālena gacchatā nāśamupayānti yathā prajāḥ
တစ်ခါတစ်ရံ ပြန်လည်၍ မြေကြီးသည် ကံကောင်းခြင်းကြောင့် အလုံးစုံ စည်ပင်သာယာလာ၏။ သို့သော် အချိန်က ရွေ့လျားသွားသကဲ့သို့ သူတို့သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြသည်—အသက်ရှိသတ္တဝါတို့ကဲ့သို့ပင်။
FAQs
Prosperity is intermittent and not fully controllable (bhāgya), while decline is inevitable under Kāla. The ethical implication is non-attachment and dharmic use of prosperity when it appears.
Pratisarga/Manvantara: cyclical world-conditions and the role of Kāla in dissolution at the level of societies and epochs.
Kāla is presented as the great equalizer: even ‘earthly’ stability is subject to dissolution, mirroring the yogic contemplation of anitya (impermanence).