Shloka 1
Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सृष्टिप्रकारणनामाष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ।
ऊनपञ्चाशोऽध्यायः- ४९ ।
क्रौष्टुकिरुवाच ।
अर्वाक्स्रोतस्तु कथितो भवता यस्तु मानुषः ।
ब्रह्मन् ! विस्तरतो ब्रूहि ब्रह्मा समसृजद्यथा ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sṛṣṭiprakāraṇanāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ / ūnapañcāśo 'dhyāyaḥ- 49 / krauṣṭukir uvāca / arvākstrotas tu kathito bhavatā yas tu mānuṣaḥ / brahman ! vistarato brūhi brahmā samasṛjad yathā
ဤသို့ဖြင့် သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌ ‘ဖန်ဆင်းခြင်း၏ နည်းလမ်း’ ဟူသော အခန်း ၄၈ သည် အဆုံးသတ်၏။ ယခု အခန်း ၄၉ စတင်သည်။ ကရောဋ္ဌုကီက ဆိုသည်— «သင်သည် လူသားဖန်ဆင်းမှု၏ စီးဆင်းရာ (arvāk-srotas) ကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ အို ဘြာဟ္မဏ၊ ဘြဟ္မာသည် ထိုအရာကို မည်သို့ ဖန်ဆင်းခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ရှင်းပြပါ»။
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "jijnasa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Inquiry is framed as a disciplined request for systematic explanation. The Purāṇa models learning: first a general account, then a focused question on the human order and its proper structure.
Sarga/Pratisarga-oriented transition: moving from general creation description to the specific formation of human society (often linked to dharma and varṇa-karmas).
‘Arvāk-srotas’ signals a particular directional flow of manifestation—toward embodied, action-bound existence—setting up the linkage between cosmology and ethical order (social/ritual duties).