Adhyaya 9
सहदेवस्य गोसंख्य-तन्तिपाल-रूपेण विराट-समागमः | Sahadeva’s Audience with Virāṭa as Cattle-Enumerator (Tantipāla)
Upa-parva: Ajñātavāsa-praveśa (Entry into Incognito Service at Virāṭa’s Court)
Vaiśaṃpāyana reports Sahadeva’s arrival at Virāṭa’s court after adopting an excellent disguise and the speech-register of cowherds. Virāṭa observes the newcomer’s radiance and questions him directly about identity, origin, intent, skills, residence terms, and expected remuneration. Sahadeva replies with a constructed professional biography: he presents himself as a vaiśya named Ariṣṭanemi, formerly serving the Kuru king Yudhiṣṭhira as a gosāṃkhyā (cattle enumerator) known as Tantipāla. He details large herd figures under Yudhiṣṭhira and asserts comprehensive numerical knowledge within a ten-yojana radius, framing his competence as administrative precision. He further claims expertise in cattle health and breeding, including identifying superior bulls by auspicious characteristics and practical tests. Virāṭa, unconvinced that such capability fits ordinary vaiśya-work, nonetheless grants him extensive livestock with herdsmen, placing royal herds under his supervision. The narrator concludes that Sahadeva remains unrecognized by the king and others, living comfortably while receiving appropriate maintenance.
Chapter Arc: अज्ञातवास की कठोर शर्तों के बीच द्रौपदी अपने तेज को ढँककर ‘सैरन्ध्री’ का वेष धरती है—मृदु-हास, कजरारे नेत्र, पर मलिन वस्त्र; और सीधे विराट के अन्तःपुर की ओर बढ़ती है। → रानी सुदेष्णा के सामने वह अपना नाम ‘मालिनी’ बताकर दासी-कार्य माँगती है, पर साथ ही एक कठोर सीमा रेखा खींच देती है: जो भी पुरुष उसे साधारण स्त्री समझकर लोभ करेगा, उसके लिए वह विनाश का कारण बनेगी। सुदेष्णा के मन में सौन्दर्य-आकर्षण और राजमहल की मर्यादा—दोनों का द्वन्द्व जागता है। → द्रौपदी का निर्भीक प्रतिज्ञा-वचन: ‘जो मुझे अन्य प्राकृत स्त्रियों की भाँति गृद्धि करेगा, वह उसी रात दण्ड पाएगा’—और यह भी कि उसके ‘गन्धर्व’ (अर्थात् उसके रक्षक/पति) प्रच्छन्न रूप से उसकी रक्षा करते हैं; इसलिए कोई उसे सतीत्व से विचलित नहीं कर सकता। → सुदेष्णा द्रौपदी की शर्तें स्वीकार करती है—उसे अन्तःपुर में स्थान देती है, उसके आचरण की मर्यादा (जैसे जूठा/पाँव आदि न छूने की शर्तें) मानती है, और उसे सुरक्षित रखने का आश्वासन देती है। द्रौपदी का अज्ञातवास-योजनाबद्ध प्रवेश सफल होता है। → अन्तःपुर में ‘एकमात्र सुन्दरी’ का आगमन अब दृष्टि-लोभ को बुलाएगा—विशेषतः कीचक जैसे बलशाली पुरुषों की; द्रौपदी की चेतावनी शीघ्र ही परीक्षा में पड़ेगी।
Shlokas
Verse 1
/ हि आय >> () हि 2 7 नवमो<्ध्याय: द्रौोपदीका सैरन्ध्रीके वेशमें विराटके रनिवासमें जाकर रानी सुदेष्णासे वार्तालाप करना और वहाँ निवास पाना वैशम्पायन उवाच ततः केशान् समुत्क्षिप्य वेल्लिताग्राननिन्दितान् कृष्णान् सूक्ष्मान् मृदून् दीर्घान् समुद्ग्रथ्य शुचिस्मिता
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ဆို၏— ထို့နောက် သူမသည် မိမိ၏ ဆံပင်ကို မြှောက်ယူလေ၏—အပြစ်ကင်းစင်၍ အနက်ရောင်၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့၊ ပါးလွှာ၊ ရှည်လျားကာ အဆုံးဖျားများ လှပစွာ ကွေးညွတ်နေသော ဆံပင်ကို စုစည်း၍ ချည်နှောင်လျက်၊ သန့်ရှင်းတည်ငြိမ်သော အပြုံးဖြင့် နေ၏။
Verse 2
जुगूहे दक्षिणे पाश्वे मृदूनसितलोचना । वासश्न परिधायैकं कृष्णा सुमलिनं महत्
မျက်လုံးနူးညံ့၍ အနက်ရောင်ရှိသော ကృష్ణာ (ဒရൗပဒီ) သည် ညာဘက်တွင် ကိုယ်ကို ဖုံးကွယ်လေ၏။ ထို့နောက် အညစ်အကြေးကပ်၍ ဟောင်းနွမ်းသော အဝတ်အထည်ကြီး တစ်ထည်တည်းကို ဝတ်ဆင်လေ၏—ဒုက္ခနှင့် ဖုံးကွယ်နေမှုကို ပြသသော အပြင်ပန်းလက္ခဏာတည်း။
Verse 3
कृत्वा वेषं च सैरन्ध्रयास्ततो व्यचरदार्तवत् । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर पवित्र मन्द मुसकान और कजरारे नेत्रोंवाली द्रौपदीने अपने सुन्दर, महीन, कोमल और बड़े-बड़े, काले एवं घुँघराले केशोंकी चोटी गूँथकर उन मृदुल अलकोंको दाहिने भागमें छिपा दिया और एक अत्यन्त मलिन वस्त्र धारण करके सैरन्ध्रीका वेश बनाये वह दीन-दु:खियोंकी भाँति नगरमें विचरने लगी || १-२ न ! तां नरा: परिधावन्तीं स्त्रियश्व॒ समुपाद्रवन्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—သူမသည် ဆိုင်ရန္ဓရီ (အမျိုးသမီးအမှုထမ်း/ဆံပင်ပြင်သူ) အဖြစ် ဝတ်စုံဖုံးကွယ်ကာ၊ ဒုက္ခရောက်၍ အားနည်းသကဲ့သို့ မြို့တွင်း၌ လှည့်လည်သွားလာ하였다။ သူမသည် နူးညံ့သော ဆံနွယ်အလှများကို ညာဘက်သို့ ဖုံးကွယ်ကာ၊ အလွန်ညစ်နွမ်းသော အဝတ်တစ်ထည်ကိုသာ ဝတ်ဆင်၍ ဆင်းရဲသူကဲ့သို့ လှည့်လည်နေ၏။ ထိုသို့ သွားလာစဉ် ယောက်ျားတို့သည် သူမနောက်သို့ ပြေးလိုက်ကြပြီး၊ မိန်းမတို့လည်း စူးစမ်းလိုစိတ်ကြောင့် အနီးကပ်ဝိုင်းဝန်း၍ တိုးဝင်လာကြ၏—ဖုံးကွယ်ထားသော ဒုက္ခသည်မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်ရခြင်းကြောင့်ပင်။
Verse 4
सा तानुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्रयहमिहागता,राजेन्द्र! उनके इस प्रकार पूछनेपर द्रौपदीने उनसे कहा--'मैं सैरन्ध्री- हूँ। जो मुझे अपने यहाँ नियुक्त करना चाहे, उसीके यहाँ मैं सैरन्ध्रीका कार्य करना चाहती हूँ और इसीलिये यहाँ आयी हूँ।” उसके रूप, वेष और मधुर वाणीसे किसीको यह विश्वास नहीं हुआ कि यह दासी है और अन्न-वस्त्रके लिये यहाँ उपस्थित हुई है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—သူတို့က မေးမြန်းသော် ဒြౌပဒီက ပြန်ဆိုသည်—“အို မင်းမြတ်၊ ကျွန်မသည် ဆိုင်ရန္ဓရီအဖြစ် ဒီနေရာသို့ ရောက်လာပါသည်။ မည်သူက ကျွန်မကို မိမိအိမ်ထောင်တွင် ခန့်ထားလိုသနည်း၊ ထိုအိမ်၌ပင် ဆိုင်ရန္ဓရီ၏ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လို၍ လာရခြင်းဖြစ်ပါသည်။” သို့ရာတွင် သူမ၏ အလှအပ၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၏ သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့မှုနှင့် နူးညံ့ချိုသာသော စကားသံကြောင့်၊ မည်သူမျှ သူမကို အစားအစာနှင့် အဝတ်အထည်အတွက်သာ လာရောက်သော အမှုထမ်းမိန်းမဟု မယုံကြည်နိုင်ခဲ့ကြ။
Verse 5
कर्म चेच्छामि वै कर्तु तस्य यो मां युयुक्षति । तस्या रूपेण वेषेण श्लक्षणया च तथा गिरा । न श्रद्दधत तां दासीमन्नहेतोरुपस्थिताम्,राजेन्द्र! उनके इस प्रकार पूछनेपर द्रौपदीने उनसे कहा--'मैं सैरन्ध्री- हूँ। जो मुझे अपने यहाँ नियुक्त करना चाहे, उसीके यहाँ मैं सैरन्ध्रीका कार्य करना चाहती हूँ और इसीलिये यहाँ आयी हूँ।” उसके रूप, वेष और मधुर वाणीसे किसीको यह विश्वास नहीं हुआ कि यह दासी है और अन्न-वस्त्रके लिये यहाँ उपस्थित हुई है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—ဒြೌပဒီက “ကျွန်မကို အလုပ်ခန့်မည့်သူအတွက် အမှုထမ်းလုပ်ငန်းကို လုပ်လိုပါသည်” ဟု ဆို၏။ သို့ရာတွင် သူမ၏ ရုပ်ရည်၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော စကားသံကြောင့်၊ မည်သူမျှ သူမကို အစားအစာအဝတ်အထည်အတွက်သာ လာရောက်သော အမှုထမ်းမိန်းမဟု မယုံကြည်ခဲ့ကြ။
Verse 6
विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसम्मता | आलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद् द्रुपदात्मजाम्,इतनेमें ही राजा विराटकी अत्यन्त प्यारी भार्या केकय-राजकुमारी सुदेष्णाने, जो अपने महलपर खड़ी हुई नगरकी शोभा निहार रही थी, वहींसे ट्रपदकुमारीको देखा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—ထိုအချိန်တွင် ဝီရာဋမင်း၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုး၍ အထူးဂုဏ်ထားသော မိဖုရား၊ ကေကေယီမင်းသမီး စုဒေရှ္ဏာသည် နန်းတော်အပေါ်မှ မြို့၏ အလှအပကို ကြည့်ရှုနေစဉ်၊ ထိုနေရာမှပင် ဒြုပဒ၏ သမီးကို မြင်တွေ့လိုက်၏။
Verse 7
सा समीक्ष्य तथारूपामनाथामेकवाससम् | समाहूयाब्रवीद् भद्रे का त्वं कि च चिकीर्षसि,वह एक वस्त्र धारण किये थी एवं अनाथा-सी जान पड़ती थी। ऐसे दिव्य रूपवाली तरुणीको उस अवस्थामें देखकर रानीने उसे अपने पास बुलाया और पूछा--“भद्रे! तुम कौन हो और क्या करना चाहती हो?”
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏—မိဖုရားသည် ထိုသို့သော အလှတရားရှိသော်လည်း အကူအညီမဲ့သကဲ့သို့ တစ်ထည်တည်းဝတ်ဆင်ထားသော မိန်းမငယ်ကို မြင်၍၊ သူမကို ခေါ်ယူကာ “ကောင်းမြတ်သောသူမ၊ သင်သည် မည်သူနည်း၊ ဘာကို လုပ်လိုသနည်း” ဟု မေးမြန်း၏။
Verse 8
सा तामुवाच राजेन्द्र सैरन्ध्रयहमुपागता । कर्म चेच्छाम्यहं कर्तु तस्य यो मां युयुक्षति,राजेन्द्र! तब द्रौपदीने रानी सुदेष्णासे कहा--'मैं सैरन्ध्री हूँ। जो मुझे अपने यहाँ नियुक्त करना चाहे, उसके यहाँ रहकर मैं सैरन्ध्रीका कार्य करना चाहती हूँ और इसीलिये यहाँ आयी हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်သည်– ဒရౌပဒီသည် မိဖုရားကို ရိုသေစွာ လျှောက်တင်၍– «အရှင်မိဖုရားကြီး၊ ကျွန်မသည် စိုင်ရန္ဓရီ (မိဖုရားအနီးတော် အမှုထမ်းမ) အဖြစ် ဤနေရာသို့ ရောက်လာပါသည်။ ကျွန်မကို ခန့်အပ်မည့်သူ၏ အိမ်တော်၌ ထိုအမှုကို ထမ်းဆောင်လိုပါသည်» ဟု ဆို၏။
Verse 9
सुदेष्णोवाच नैवंरूपा भवन्त्येव यथा वदसि भामिनि | प्रेषयन्तीव वै दासीर्दासांश्व विविधान् बहुन्,सुदेष्णाने कहा--भामिनि! तुम जैसा कह रही हो, उसपर विश्वास नहीं होता, क्योंकि तुम्हारी-जैसी रूपवती स्त्रियाँ सैरन्ध्री (दासी) नहीं हुआ करतीं। तुम तो बहुत-सी दासियों और नाना प्रकारके बहुतेरे दासोंको आज्ञा देनेवाली रानी-जैसी जान पड़ती हो इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि पाण्डवप्रवेशपर्वणि द्रौपदीप्रवेशे नवमो5ध्याय: ॥। ९ |। इस प्रकार श्रीमह्या भारत वियाटपवकि अन्तर्गत पाण्डवप्रवेशपर्वमें द्रौपदीप्रवेशसग्बन्धी नवाँ अध्याय पूरा हुआ
စူဒေရှ္ဏာ မိန့်သည်– «အလှတရားရှိသော မိန်းမရေ၊ သင်ပြောသကဲ့သို့ မဖြစ်နိုင်ပါ။ သင်ကဲ့သို့ လှပသော မိန်းမတို့သည် စိုင်ရန္ဓရီ (အမှုထမ်းမ) မဖြစ်ကြပါ။ သင်သည် မိဖုရားတစ်ပါးကဲ့သို့၊ အမှုထမ်းမများနှင့် အမျိုးမျိုးသော အမှုထမ်းယောက်ျားများကို အမိန့်ပေးနိုင်သူလို ထင်ရှားနေသည်» ဟု ဆို၏။
Verse 10
नोच्चगुल्फा संहतोरुस्त्रिगम्भीरा षद्धुन्नता । रक्ता पञ्चसु रक्तेषु हंसगद्वदभाषिणी,तुम्हारे गुल्फ ऊँचे नहीं हैं, दोनों जाँघें परस्पर सटी हुई हैं। तुम्हारी नाभि, वाणी और बुद्धि तीनोंमें गम्भीरता है। नाक, कान, आँख, स्तन, नख और घाँटी--इन छहों अंगोंमें ऊँचाई है। हाथों और पैरोंके तलवे, आँखके कोने, ओठ, जिह्नला और नख--इन पाँचों अंगोंमें स्वाभाविक लालिमा है। हंसोंकी भाँति मधुर एवं गद्गद वाणी है। तुम्हारे केश काले और चिकने हैं। स्तन बहुत सुन्दर हैं। अंगकान्ति श्याम है। नितम्ब और उरोज पीन हैं। ऊपर कही हुई प्रत्येक विशेषतासे तुम सम्पन्न हो। काश्मीरदेशकी घोड़ीके समान तुममें अनेक शुभ लक्षण हैं। तुम्हारे नेत्रोंकी पलकें काली और तिरछी हैं। ओषछ्ठ पके हुए बिम्बफलके समान लाल हैं। कमर पतली है। गर्दन शंखकी शोभाको छीने लेती है। नसें मांससे ढकी हुई हैं तथा मुख पूर्णिमाके चन्द्रमाको लज्जित कर रहा है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်သည်– «သူမ၏ ခြေခလယ်များသည် မထင်ရှားလွန်း၊ ပေါင်နှစ်ဖက်သည် နီးကပ်စွာ တည်၏။ နက်ရှိုင်းမှု သုံးပါး—နာဗီ၌၊ စကား၌၊ ဉာဏ်၌—ရှိ၏။ မြင့်မြတ်သေသပ်သော အင်္ဂါရပ် ခြောက်ပါး (နှာခေါင်း၊ နား၊ မျက်စိ၊ ရင်သား၊ လက်သည်း၊ လည်ပင်း) ရှိ၏။ သဘာဝအနီရောင် ငါးပါး (လက်ဖဝါးနှင့် ခြေဖဝါး၊ မျက်စိထောင့်၊ နှုတ်ခမ်း၊ လျှာ၊ လက်သည်း) ရှိ၏။ သူမ၏ အသံသည် ဟင်္သာကဲ့သို့ ချိုမြိန်၍ တုန်ယင်နူးညံ့၏» ဟု ဆို၏။
Verse 11
सुकेशी सुस्तनी श्यामा पीनश्रोणिपयोधरा । तेन तेनैव सम्पन्ना काश्मीरीव तुरज्रमी,तुम्हारे गुल्फ ऊँचे नहीं हैं, दोनों जाँघें परस्पर सटी हुई हैं। तुम्हारी नाभि, वाणी और बुद्धि तीनोंमें गम्भीरता है। नाक, कान, आँख, स्तन, नख और घाँटी--इन छहों अंगोंमें ऊँचाई है। हाथों और पैरोंके तलवे, आँखके कोने, ओठ, जिह्नला और नख--इन पाँचों अंगोंमें स्वाभाविक लालिमा है। हंसोंकी भाँति मधुर एवं गद्गद वाणी है। तुम्हारे केश काले और चिकने हैं। स्तन बहुत सुन्दर हैं। अंगकान्ति श्याम है। नितम्ब और उरोज पीन हैं। ऊपर कही हुई प्रत्येक विशेषतासे तुम सम्पन्न हो। काश्मीरदेशकी घोड़ीके समान तुममें अनेक शुभ लक्षण हैं। तुम्हारे नेत्रोंकी पलकें काली और तिरछी हैं। ओषछ्ठ पके हुए बिम्बफलके समान लाल हैं। कमर पतली है। गर्दन शंखकी शोभाको छीने लेती है। नसें मांससे ढकी हुई हैं तथा मुख पूर्णिमाके चन्द्रमाको लज्जित कर रहा है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်သည်– «သူမသည် ဆံပင်လှ၍ ရင်သားသေသပ်ကောင်းမွန်ကာ အသားအရေသည် မှောင်မည်းတောက်ပ၏။ တင်ပါးနှင့် ရင်အုံသည် ပြည့်ဝဝိုင်းဝန်း၏။ ဤကောင်းမွန်သော လက္ခဏာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ကရှ်မီးရ်မြင်းမကဲ့သို့ လှပသိမ်မွေ့သော လျှောက်လှမ်းပုံဖြင့် သွားလာ၏» ဟု ဆို၏။
Verse 12
अरालपक्ष्मनयना बिम्बोष्ठी तनुमध्यमा । कम्बुग्रीवा गूढशिरा पूर्णचन्द्रनिभानना,तुम्हारे गुल्फ ऊँचे नहीं हैं, दोनों जाँघें परस्पर सटी हुई हैं। तुम्हारी नाभि, वाणी और बुद्धि तीनोंमें गम्भीरता है। नाक, कान, आँख, स्तन, नख और घाँटी--इन छहों अंगोंमें ऊँचाई है। हाथों और पैरोंके तलवे, आँखके कोने, ओठ, जिह्नला और नख--इन पाँचों अंगोंमें स्वाभाविक लालिमा है। हंसोंकी भाँति मधुर एवं गद्गद वाणी है। तुम्हारे केश काले और चिकने हैं। स्तन बहुत सुन्दर हैं। अंगकान्ति श्याम है। नितम्ब और उरोज पीन हैं। ऊपर कही हुई प्रत्येक विशेषतासे तुम सम्पन्न हो। काश्मीरदेशकी घोड़ीके समान तुममें अनेक शुभ लक्षण हैं। तुम्हारे नेत्रोंकी पलकें काली और तिरछी हैं। ओषछ्ठ पके हुए बिम्बफलके समान लाल हैं। कमर पतली है। गर्दन शंखकी शोभाको छीने लेती है। नसें मांससे ढकी हुई हैं तथा मुख पूर्णिमाके चन्द्रमाको लज्जित कर रहा है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်သည်– «သူမ၏ မျက်လုံးများတွင် ကွေးညွတ်လှပသော မျက်တောင်များရှိ၍၊ နှုတ်ခမ်းသည် ရင့်မှည့်သော ဘိမ္ဗသီးကဲ့သို့ နီရဲ၏။ ခါးသည် သေးသွယ်၏။ လည်ပင်းသည် ခရုခွံကဲ့သို့ လှပ၍၊ သွေးကြောများသည် တင်းရင်းသော အသားအောက်တွင် ဖုံးကွယ်နေ၏။ မျက်နှာသည် လပြည့်ကဲ့သို့ ထင်ရှား၏» ဟု ဆို၏။
Verse 13
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया । शारदोत्पलसेविन्या रूपेण सदृशी श्रिया
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– သူမ၏ မျက်လုံးတို့သည် ဆောင်းဦးကာလ ပွင့်လန်းသော ကြာပန်းပွင့်ချပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ ကိုယ်ခန္ဓာမှလည်း ဆောင်းဦးကြာပန်း၏ မွှေးရနံ့ကဲ့သို့ ပျံ့နှံ့ကာ၊ ဆောင်းဦးကြာပန်းကိုလည်း ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်သည်။ အလှအပ၌တော့ သီရိ (လက္ရှ္မီ) ကိုယ်တိုင်နှင့် တူညီလေ၏။
Verse 14
तुम रूपमें उन्हीं लक्ष्मीके समान हो, जिनके नेत्र शरद्ू-ऋतुके विकसित कमलदलके समान विशाल हैं, जिनके अंगोंसे शरत्कालीन कमलकी-सी सुगन्ध फैलती रहती है तथा जो का त्वं ब्रूहि यथा भद्रे नासि दासी कथंचन । यक्षी वा यदि वा देवी गन्धर्वी यदि वाप्सरा:,कल्याणी! बताओ, तुम वास्तवमें कौन हो? दासी तो तुम किसी प्रकार भी नहीं हो सकतीं। तुम यक्षी हो या देवी? गन्धर्वकन्या हो या अप्सरा? देवकन्या हो या नागकन्या? अथवा इस नगरकी अधिष्ठात्री देवी तो नहीं हो? विद्याधरी, किन्नरी या साक्षात् चन्द्रदेवकी पत्नी रोहिणी तो नहीं हो?
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– “ကောင်းမြတ်သော မိန်းမရေ၊ အမှန်အတိုင်း ပြောပါ—သင်သည် မည်သူနည်း။ သင်သည် မည်သို့မျှ အစေခံမိန်းမ မဖြစ်နိုင်။ သင်သည် ယက္ခိနီလား၊ သို့မဟုတ် နတ်မလား။ ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းကလေးလား၊ သို့မဟုတ် အပ္ဆရာလား?”
Verse 15
देवकन्या भुजज्जी वा नगरस्याथ देवता । विद्याधरी किन्नरी वा यदि वा रोहिणी स्वयम्,कल्याणी! बताओ, तुम वास्तवमें कौन हो? दासी तो तुम किसी प्रकार भी नहीं हो सकतीं। तुम यक्षी हो या देवी? गन्धर्वकन्या हो या अप्सरा? देवकन्या हो या नागकन्या? अथवा इस नगरकी अधिष्ठात्री देवी तो नहीं हो? विद्याधरी, किन्नरी या साक्षात् चन्द्रदेवकी पत्नी रोहिणी तो नहीं हो?
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– “သင်သည် နတ်သမီးလား၊ သို့မဟုတ် နာဂမိန်းကလေးလား။ သို့တည်းမဟုတ် ဤမြို့၏ အုပ်ထိန်းကာကွယ်သော နတ်မတော်မူလား။ သင်သည် ဝိဒ္ဓာဓရီလား၊ ကိန္နရီလား၊ သို့မဟုတ် ရိုဟိဏီ ကိုယ်တိုင်လား။ ကောင်းမြတ်သော မိန်းမရေ—အမှန်အတိုင်း ပြောပါ၊ သင်သည် မည်သူနည်း။ သင်သည် မည်သို့မျှ သာမန်အစေခံ မဖြစ်နိုင်။”
Verse 16
अलनम्बुषा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ मालिनी । इन्द्राणी वारुणी वा व्वं त्वष्टूर्धातु: प्रजापते: । देव्यो देवेषु विख्यातास्तासां त्वं कतमा शुभे,तुम अलम्बुषा, मिश्रकेशी, पुण्डरीका अथवा मालिनी नामकी अप्सरा तो नहीं हो? क्या तुम इन्द्राणी, वारुणी देवी, विश्वकर्माकी पत्नी अथवा प्रजापति ब्रह्माकी शक्ति सावित्री हो? शुभे! देवताओंके यहाँ जो प्रसिद्ध देवियाँ हैं, उनमेंसे तुम कौन हो?
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– “သင်သည် အလမ္ဗုသာ၊ မိශ්ရကေသီ၊ ပုဏ္ဍရိကာ၊ မာလိနီ ဟူသော အပ္ဆရာတို့ထဲမှ တစ်ဦးလား။ သို့မဟုတ် အိန္ဒြာဏီလား၊ ဝါရုဏီလား၊ တ္ဝෂ္ဋೃ၏ မဟာမိတ်ဇနီးလား၊ သို့မဟုတ် ပရာဇာပတိ၏ သက္တိလား။ ကောင်းမြတ်သော မိန်းမရေ—နတ်တို့၏ လောက၌ ထင်ရှားသော နတ်မများအနက် သင်သည် မည်သူနည်း။”
Verse 17
द्रौपहुवाच नास्मि देवी न गन्धर्वी नासुरी न च राक्षसी । सैरन्ध्री तु भुजिष्यास्मि सत्यमेतद् ब्रवीमि ते,द्रौपदी बोली--रानीजी! मैं न तो देवी हूँ, न गन्धर्वी; न असुरपत्नी हूँ, न राक्षसी। मैं तो सेवा करनेवाली सैरन्ध्री हूँ। यह मैं आपसे सच-सच कह रही हूँ
ဒြောပဒီက ပြောသည်– “ကျွန်မသည် နတ်မ မဟုတ်၊ ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းမ မဟုတ်၊ အသူရမိန်းမလည်း မဟုတ်၊ ရက္ခစီလည်း မဟုတ်။ ကျွန်မသည် စိုင်ရန်ဓရီ—အခြားသူ၏ အားကိုးမှုအောက်၌ အစေခံနေသော မိန်းမသာ ဖြစ်သည်။ ဤသည်ကို သင်အား အမှန်တကယ် ပြောပါသည်။”
Verse 18
केशान् जानाम्यहं कर्तु पिंषे साधु विलेपनम् । मल्लिकोत्पलपदडानां चम्पकानां तथा शुभे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ကျွန်ုပ်သည် ဆံပင်ကို အလှပြင်၍ စီမံတတ်၏၊ အလှဆီအနှစ်များကို ကြိတ်၍ သန့်စင်ကာ ပြင်ဆင်တတ်၏။ ထို့ပြင် မယ်လိကာ (မလိဟ်)၊ ဥတ္ပလ (ကြာ) နှင့် ချမ္ပက ပန်းတို့မှ မွှေးရနံ့ပြင်ဆင်မှုများကိုလည်း ပြုလုပ်တတ်၏၊ မင်္ဂလာရှိသော မိဖုရားမ»။
Verse 19
आराधयं सत्यभामां कृष्णस्य महिषीं प्रियाम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «(သူ/သူတို့သည်) ကృష్ణ၏ အချစ်တော် မဟိသီကြီး စတျဘားမာအား သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ ဝတ်ပြုအလေးအနက် ပြုကြ၏»ဟူ၍၊ ကృష్ణအိမ်တော်အတွင်း ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သူကို ဂုဏ်ပြုခြင်းဖြင့် မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်လိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော အလေးထားဝန်ဆောင်မှုကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 20
तत्र तत्र चराम्येवं लभमाना सुभोजनम्,मैं भिन्न-भिन्न स्थानोंमें सेवा करके उत्तम भोजन पाती हुई विचरती हूँ। मुझे जितने वस्त्र मिल जाते हैं, उतनोंमें ही मैं प्रसन्न रहती हूँ। स्वयं देवी द्रौपदीने मेरा नाम 'मालिनी” रख दिया था। देवि सुदेष्णे! आज वही मैं सैरन्ध्री आपके महलमें आयी हूँ
«ဤသို့ပင် ကျွန်ုပ်သည် အိမ်အိမ်နေရာနေရာ၌ ဝန်ဆောင်ကာ လှည့်လည်ခဲ့ပြီး ကောင်းမွန်သော အစာအဟာရကို ရရှိခဲ့ပါသည်။ ရသမျှ အဝတ်အစားတို့ဖြင့်ပင် ကျွန်ုပ်သည် ကျေနပ်နေတတ်ပါသည်။ မြတ်နိုးအပ်သော ဒြော်ပဒီ မဟာဒေဝီက ကျွန်ုပ်၏ အမည်ကို ‘မာလိနီ’ ဟု ကိုယ်တိုင်ပေးခဲ့ပါသည်။ အို မဟာမိဖုရား စုဒေရှ္ဏာရေ—ယနေ့ ထိုကျွန်ုပ်ပင်၊ ယခု ‘စိုင်ရန္ဓရီ’ ဟူသော အိမ်တော်အလုပ်သမားအဖြစ် သင်၏ နန်းတော်သို့ ရောက်လာပါပြီ»။
Verse 21
वासांसि यावन्ति लभे तावत् तावद् रमे तथा । मालिनीत्येव मे नाम स्वयं देवी चकार सा । साहमपद्यागता देवि सुदेष्णे त्वन्निवेशनम्,मैं भिन्न-भिन्न स्थानोंमें सेवा करके उत्तम भोजन पाती हुई विचरती हूँ। मुझे जितने वस्त्र मिल जाते हैं, उतनोंमें ही मैं प्रसन्न रहती हूँ। स्वयं देवी द्रौपदीने मेरा नाम 'मालिनी” रख दिया था। देवि सुदेष्णे! आज वही मैं सैरन्ध्री आपके महलमें आयी हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ကျွန်ုပ်သည် ရသမျှ အဝတ်အစားတို့ဖြင့်ပင် ထိုမျှလောက်ကိုသာ ပျော်ရွှင်ကျေနပ်နေတတ်၏။ မြတ်နိုးအပ်သော ဒြော်ပဒီ မဟာဒေဝီက ကျွန်ုပ်၏ အမည်ကို ‘မာလိနီ’ ဟု ကိုယ်တိုင်ပေးခဲ့၏။ ယခု အို မဟာမိဖုရား စုဒေရှ္ဏာရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် ဒုက္ခရောက်သူအဖြစ် သင်၏ နေရာတော်သို့ ခိုလှုံရန် ရောက်လာပြီး၊ နေရာနေရာ၌ ဝန်ဆောင်ကာ သမာသမတ်သော ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် ရသော ကောင်းမွန်သည့် အစာအဟာရဖြင့် အသက်မွေးရန် အသင့်ရှိပါသည်»။
Verse 22
सुदेष्णोवाच मूर्थ्नि त्वां वासयेयं वै संशयो मे न विद्यते । न चेदिच्छति राजा त्वां गच्छेत् सर्वेण चेतसा,सुदेष्णाने कहा--सुन्दरी! यदि मेरे मनमें संदेह न होता, तो मैं तुम्हें अपने सिर-माथे रख लेती। यदि राजा तुम्हें चाहने न लगें--सम्पूर्ण चित्तसे तुमपर आसक्त न हो जायेँ तो तुम्हें रखनेमें मुझे कोई आपत्ति न होगी
စုဒေရှ္ဏာက ပြောသည်– «ငါသည် သင့်ကို မိမိခေါင်းပေါ်တင်၍ပင် ထားလိုက်ချင်သည်—ဤအပေါ် ငါ့တွင် သံသယမရှိ။ သို့သော် ဘုရင်က သင့်ကို မလိုလားဘဲ၊ စိတ်တစ်ခုလုံးဖြင့် သင့်အပေါ် မကပ်ငြိလာလျှင်၊ သင့်ကို ဤနေရာ၌ ထားခြင်း၌ အတားအဆီး မရှိပေ»။
Verse 23
स्त्रियो राजकुले याश्व याश्चैमा मम वेश्मनि । प्रसक्तास्त्वां निरीक्षन्ते पुमांसं कं न मोहये:,इस राजकुलमें जितनी स्त्रियाँ हैं तथा मेरे महलमें भी जो ये सुन्दरियाँ हैं, वे सब एकटक तुम्हारी ओर निहार रही हैं; फिर पुरुष कौन ऐसा होगा, जिसे तुम मोहित न कर सको?
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «နန်းတော်အတွင်းရှိ မိန်းမများလည်းကောင်း၊ ငါ့အိမ်တော်အတွင်းရှိ မိန်းမမြတ်များလည်းကောင်း၊ အားလုံးသည် သင့်ကို မျက်စိမလွှဲဘဲ စူးစိုက်ကြည့်နေကြ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သင် မမိုဟ်မနိုင်သော ယောကျာ်းဟူ၍ မည်သူရှိနိုင်မည်နည်း?»
Verse 24
वक्षांशक्षावस्थितान् पश्य य इमे मम वेश्मनि । तेडपि त्वां संनमन्तीव पुमांसं क॑ न मोहये:,देखो, मेरे भवनमें ये जो वृक्ष खड़े हैं, वे भी तुम्हें देखनेके लिये मानो झुके-से पड़ते हैं। फिर पुरुष कौन ऐसा होगा, जिसे तुम मोहित न कर लो?
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ငါ့အိမ်တော်အတွင်း ရပ်တည်နေသော ဤသစ်ပင်များကို ကြည့်လော့။ ၎င်းတို့ပင် သင့်ကိုမြင်လို၍ ငုံ့ညွတ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သင် မမိုဟ်မနိုင်သော ယောကျာ်းဟူ၍ မည်သူရှိနိုင်မည်နည်း?»
Verse 25
राजा विराट: सुश्रोणि दृष्टवा वपुरमानुषम् । विहाय मां वरारोहे गच्छेत् सर्वेण चेतसा,सुन्दर नितम्बोंवाली सुन्दरी! तुम्हारे सम्पूर्ण अंग सुन्दर हैं। राजा विराट तुम्हारा यह दिव्य रूप देखते ही मुझे छोड़कर सम्पूर्ण चित्तसे तुम्हींमें आसक्त हो जायँगे
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «တင်ပါးလှသော မိန်းမမြတ်ရေ၊ မင်းဗိရာဋသည် သင့်၏ လူမဟုတ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော အလှတရားကို မြင်သော် ငါ့ကို စွန့်ပစ်၍ စိတ်အလုံးစုံဖြင့် သင့်ထံသို့သာ လုံးဝကပ်လျက် ဖြစ်လာလိမ့်မည်»
Verse 26
यं हि त्वमनवद्याज़ि तरलायतलोचने । प्रसक्तमभिवीक्षेथा: स कामवशगो भवेत्,निर्दोष अंगों तथा चंचल एवं विशाल नेत्रोंवाली सैरन्ध्री! जिस पुरुषकी ओर तुम ध्यानसे देख लोगी, वही कामके अधीन हो जायगा
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အပြစ်ကင်းသော စိုင်ရန္ဓရီ၊ မျက်လုံးကျယ်၍ တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ လှပသောသူရေ—သင်သည် မည်သည့်ယောကျာ်းကိုမဆို စူးစိုက်၍ ကြည့်လိုက်သည်နှင့် ထိုသူသည် ကာမတဏှာ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်လိမ့်မည်»
Verse 27
यश्न त्वां सततं पश्येत् पुरुषश्चारुहासिनि । एवं सर्वानवद्याड़ि स चानज्रवशो भवेत्,शुभांगि! चारुहासिनि! इसी प्रकार जो पुरुष प्रतिदिन तुम्हें देखेगा, वह भी कामदेवके वशीभूत हो जायगा
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အင်္ဂါရပ်လှပ၍ အပြုံးချိုမြိန်သောသူရေ—နေ့စဉ် သင့်ကို ဆက်တိုက်မြင်နေရသော ယောကျာ်းမည်သူမဆို ကာမတဏှာ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်လိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါနှင့် မင်္ဂလာအင်္ဂါရှိသော၊ ရယ်သံလှသောသူရေ—တည်ငြိမ်သောယောကျာ်းတောင် စိတ်ကာမ၏ လက်အောက်သို့ ဆွဲငင်ခံရလိမ့်မည်»
Verse 28
अध्यारोहेद् यथा वृक्षान् वधायैवात्मनो नर: । राजवेश्मनि ते सुभ्रु गृहे तु स्थात् तथा मम,सुभ्रु! जैसे कोई मूर्ख मनुष्य आत्महत्याके लिये (गिरनेके उद्देश्यसे) वृक्षोंपर चढ़े, उसी प्रकार राजमहलमें या अपने घरमें तुम्हें रखना मेरे लिये अनिष्टकारी हो सकता है
အို သုဘ္ရု! မိုက်မဲသောလူတစ်ယောက်က ကိုယ့်အသက်ကိုဖျက်ရန်အတွက်ပင် သစ်ပင်များပေါ်သို့တက်သကဲ့သို့၊ နန်းတော်၌ဖြစ်စေ ငါ့အိမ်၌ဖြစ်စေ သင့်ကိုထားရှိခြင်းသည် ငါ့အတွက် အန္တရာယ်နှင့် အမင်္ဂလာကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
Verse 29
यथा च कर्कटी गर्भमाधत्ते मृत्युमात्मन: । तथाविधमहं मन्ये वासं तव शुचिस्मिते,शुचिस्मिते! जैसे केंकड़ेकी मादा अपने मृत्युके लिये ही गर्भ धारण करती है, उसी प्रकार तुम्हें इस घरमें ठहराना मैं अपने लिये मरणके तुल्य मानती हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို သုချိစ್ಮိတေ! မိခင်ကဏ္ကတီ (ကဏ္ကတီမ) သည် ကိုယ့်သေခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်လာမည့် ကိုယ်ဝန်ကို ဆောင်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် သင်ဤအိမ်၌ နေထိုင်ခြင်းကို ငါ့အတွက် သေခြင်းနှင့်တူသည်ဟု ငါထင်၏»။
Verse 30
द्रौपहुुवाच नास्मि लभ्या विराटेन न चान्येन कदाचन । गन्धर्वा: पतयो महां युवान: पठच भामिनि,द्रौपदी बोली--भामिनि! मुझे राजा विराट या दूसरा कोई पुरुष कभी नहीं पा सकता। पाँच तरुण गन्धर्व मेरे पति हैं
ဒြော်ပဒီက ပြောသည်– «အို လှပသောမိန်းမ! ဗိရာဋ္ဌမင်းဖြစ်စေ အခြားယောက်ျားမည်သူမဆိုဖြစ်စေ မည်သည့်အခါမျှ ငါ့ကို မရနိုင်။ ငါ့ခင်ပွန်းတို့မှာ လူငယ်ဂန္ဓဗ္ဗါ ငါးဦး ဖြစ်ကြသည်»။
Verse 31
पुत्रा गन्धर्वराजस्य महासत्त्वस्य कस्यचित् | रक्षन्ति ते च मां नित्यं दु:खाचारा तथा हाहम्,वे सब किसी महान् शक्तिशाली गन्धर्वराजके- पुत्र हैं। वे ही मेरी प्रतिदिन रक्षा करते हैं तथा मैं स्वयं भी दुर्धर्ष हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «သူတို့သည် အင်အားကြီးမားသော ဂန္ဓဗ္ဗမင်းတစ်ပါး၏ သားများဖြစ်ကြပြီး၊ မဟာသတ္တိနှင့် စွမ်းအားပြည့်ဝကြသည်။ ထိုသူတို့ပင် နေ့စဉ် ငါ့ကို ကာကွယ်ကြ၏၊ ငါကိုယ်တိုင်လည်း တိုက်ခိုက်ရန် ခက်ခဲသူဖြစ်၏»။
Verse 32
यो मे न दद्यादुच्छिष्टं न च पादौ प्रधावयेत् । प्रीणेरंस्तेन वासेन गन्धर्वा: पतयो मम,जो मुझे जूँठा अन्न नहीं देता और मुझसे अपने पैर नहीं धुलवाता, उसके उस व्यवहारसे मेरे पति गन्धर्वलोग प्रसन्न रहते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ငါ့ကို ကျန်စား (အူချိဋ္ဌ) မပေးသူ၊ ငါ့အား မိမိခြေကို ဆေးခိုင်းခြင်း မပြုသူ—ထိုသို့သော အကျင့်အကြံဖြင့် ငါ့ဂန္ဓဗ္ဗခင်ပွန်းတို့သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြသည်»။
Verse 33
यो हि मां पुरुषो गृद्धयेद् यथान्या: प्राकृता: स्त्रिय: । तामेव निवसेदू रात्रि प्रविश्य च परां तनुम्,परंतु जो पुरुष मुझे अन्य प्राकृत स्त्रियोंके समान समझकर (बलपूर्वक) प्राप्त करना चाहता है, उसका उसी रातमें परलोकवास हो जाता है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ယောက်ျားတစ်ယောက်က ကာမလိုလားမှုကြောင့် ငါ့ကို သာမန်မိန်းမများကဲ့သို့ ထင်မြင်ပြီး အင်အားသုံး၍ ယူလိုလျှင်၊ ထိုညတည်းကပင်—အမြင့်မြတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားကာ—ပရလောကသို့ ထွက်ခွာသွားလိမ့်မည်»။
Verse 34
न चाप्यहं चालयितुं शक््या केनचिदड़ने । दुःखशीला हि गन्धर्वास्ति च मे बलिन: प्रिया:
စစ်ပွဲတွင်လည်း ငါ့ကို မည်သူမျှ လှုပ်ရှားစေ၍ မရ၊ ငါ့နေရာမှ မောင်းထုတ်၍ မရ။ အကြောင်းမူကား ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ကြမ်းတမ်း၍ ခံနိုင်ရည်ခက်ကာ၊ ငါ့အချစ်တော်တို့လည်း အင်အားကြီးမားကြသည်။
Verse 35
सुदेष्णोवाच एवं त्वां वासयिष्यामि यथा त्वं नन्दिनीच्छसि
သုဒေရှ္ဏာက ပြောသည်– «အို နန္ဒိနီ၊ သင်လိုချင်သလိုပင် သင့်ကို နေထိုင်စေမည်»။
Verse 36
अपृच्छंश्वैव तां दृष्टवा का त्वं कि च चिकीर्षसि । उसे इधर-उधर भटकती देख बहुत-सी स्त्रियाँ और पुरुष उसके पास दौड़े आये तथा पूछने लगे--'तुम कौन हो? और क्या करना चाहती हो?”,वैशम्पायन उवाच एवं कृष्णा विराटस्य भार्यया परिसान्त्विता वैशम्पायनजी कहते हैं--विराटकी रानीने जब इस प्रकार आश्वासन दिया, तब पातिव्रत्य धर्मका पालन करनेवाली सती द्रौपदी उस नगरमें रहने लगी। जनमेजय! वहाँ दूसरा कोई मनुष्य उसका वास्तविक परिचय न पा सका
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– သူမကို ဟိုဟိုဒီဒီ လှည့်လည်နေသည်ကို မြင်သော် ချက်ချင်း မေးကြသည်– «သင်သည် မည်သူနည်း၊ ဘာကို လုပ်လိုသနည်း»။ ဤအခန်းတွင် ဒေါ်ပဒီသည် ဗိရာဋ၏ မိဖုရားက ကာကွယ်ကာ အားပေးနှစ်သိမ့်သဖြင့် မြို့တော်၌ ဆက်လက်နေထိုင်ရင်း သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ မည်သူမျှ သူမ၏ အမှန်တကယ် အထောက်အထားကို မသိနိုင်ခဲ့။
Verse 37
उवास नगरे तस्मिन् पतिधर्मवती सती । न चैनां वेद तत्रान्यस्तत्त्वेन जनमेजय,वैशम्पायनजी कहते हैं--विराटकी रानीने जब इस प्रकार आश्वासन दिया, तब पातिव्रत्य धर्मका पालन करनेवाली सती द्रौपदी उस नगरमें रहने लगी। जनमेजय! वहाँ दूसरा कोई मनुष्य उसका वास्तविक परिचय न पा सका
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုမြို့၌ ဒေါ်ပဒီသည် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူမသည် ခင်ပွန်းတို့အပေါ် သစ္စာတရား (ပတိဓမ္မ) ကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသော သီလရှင်မိန်းမဖြစ်၏။ အို ဇနမေဇယ၊ ထိုနေရာ၌ မည်သူမျှ သူမ၏ အမှန်တကယ် အထောက်အထားကို မသိနိုင်ခဲ့။
Verse 183
ग्रथयिष्ये विचित्राश्ष॒ ्रज: परमशो भना: । मैं केशोंका शृंगार करना जानती हूँ तथा उबटन या अंगराग बहुत अच्छा पीस लेती हूँ। शुभे! मैं मल्लिका, उत्पल, कमल और चम्पा आदि फूलोंके बहुत सुन्दर एवं विचित्र हार भी गूँथ सकती हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ငါသည် အလွန်လှပ၍ မျိုးစုံကွဲပြားသော ပန်းကုံးများကို အမျိုးမျိုး ယက်လုပ်နိုင်သည်။ ဆံပင်အလှဆင်နည်းကိုလည်း သိပြီး၊ ဥဗတန် (ကိုယ်လိမ်းမှုန့်) နှင့် မွှေးကြိုင်သော ကိုယ်လိမ်းအင်္ဂရာဂတို့ကိုလည်း ကောင်းစွာ ကြိတ်ဖျော်ပြင်ဆင်နိုင်သည်။ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ မလ္လိကာ (မယ်လီ)၊ ဥတ္ပလ (အပြာရောင် ကြာ)၊ ကြာပန်း၊ ချမ္ပကာ စသော ပန်းများဖြင့်လည်း အလွန်လှပ၍ အနုစိတ်သော ပန်းကုံးနှင့် လည်ဆွဲပန်းကြိုးများကို ချည်ယက်နိုင်သည်»။
Verse 196
कृष्णां च भार्या पाण्डूनां कुरूणामेकसुन्दरीम् । पहले मैं श्रीकृष्णकी प्यारी रानी सत्यभामा तथा कुरुकुलकी एकमात्र सुन्दरी पाण्डवोंकी धर्मपत्नी द्रौपदीकी सेवामें रह चुकी हूँ
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ကృష్ణာ (ဒြော်ပဒီ) သည် ပाण्डဝတို့၏ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော ဇနီးဖြစ်၍ ကုရုမျိုးရိုး၏ တစ်ဦးတည်းသော အလှတရားဖြစ်၏»။ ဤစကားသည် ကုရုအိမ်တော်အတွင်း ဒြော်ပဒီ၏ အသိအမှတ်ပြုထားသော အဆင့်အတန်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထင်ရှားစေပြီး၊ တရားဝင် အိမ်ထောင်ဓမ္မနှင့် သူမအပေါ် ထိုက်တန်သော ဂုဏ်ပြုမှုကို အနက်အရ အလေးပေးထားသည်။
Verse 343
प्रच्छन्नाश्चापि रक्षन्ति ते मां नित्यं शुचिस्मिते । अतः कल्याणि! मुझे कोई भी सतीत्वसे विचलित नहीं कर सकता। शुचिस्मिते! यद्यपि मेरे पति गन्धर्वगण इस समय दु:खमें पड़े हैं; तथापि वे बड़े बलवान् हैं और गुप्तरूपसे सदा मेरी रक्षा करते रहते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «သူတို့သည် ဖုံးကွယ်နေသော်လည်း ငါ့ကို အမြဲတမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြသည်၊ သန့်ရှင်းသော အပြုံးရှိသူရေ။ ထို့ကြောင့် မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ငါ့ကို သီလသမာဓိ (စတီත්ව) မှ လှုပ်ခတ်စေနိုင်သူ မည်သူမျှ မရှိ။ သန့်ရှင်းသော အပြုံးရှိသူရေ၊ ငါ့၏ ဂန္ဓဗ္ဗ ခင်ပွန်းတို့သည် ယခုအခါ ဒုက္ခအတွင်း ကျရောက်နေသော်လည်း အလွန်အင်အားကြီးကြပြီး၊ လျှို့ဝှက်ရုပ်ဖြင့် အမြဲတမ်း ငါ့ကို စောင့်ကြည့်ကာ ကာကွယ်နေကြသည်»။
Verse 353
नच पादौ न चोच्छिष्टं स्प्रक्ष्यसि त्वं कथंचन । सुदेष्णाने कहा--आनन्ददायिनी सुन्दरी! यदि (तुम्हारा शील-स्वभाव) ऐसा है, तो मैं जैसी तुम्हारी इच्छा है, उसके अनुसार तुम्हें अवश्य अपने घरमें ठहराऊँगी। तुम्हें किसी प्रकार पैर या जूँठन नहीं छूने पड़ेंगे
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «သင်သည် ငါ့ခြေကိုလည်း မထိရ၊ ငါစားပြီးကျန်သော အစာအကျန်ကိုလည်း မည်သို့မျှ မထိရ။» ထို့နောက် စုဒေရှ္ဏာက ပြောသည်– «ပျော်ရွှင်မှု ပေးတတ်သော လှပသူရေ၊ သင်၏ အကျင့်အကြံနှင့် သဘောထားက ဤသို့ဖြစ်လျှင်၊ သင်လိုချင်သည့်အတိုင်း ငါ့အိမ်တွင် သင်ကို မုချ နေထိုင်စေမည်။ မည်သို့မျှ ခြေ သို့မဟုတ် အစာအကျန်တို့ကို ထိတွေ့စရာ မလိုအောင် လုပ်ပေးမည်»။
Frequently Asked Questions
Sahadeva must answer a ruler’s legitimate inquiries while preserving the exile-vow of concealment; the chapter frames strategic self-presentation as permissible when it protects a prior lawful commitment and avoids broader harm.
Competence and verifiable skill can be ethically leveraged to secure protection and livelihood; simultaneously, prudent governance requires structured questioning about origin, craft, and compensation before entrusting public resources.
No explicit phalaśruti appears here; the meta-function is narrative verification—confirming that Sahadeva remains unrecognized and properly provisioned, reinforcing the incognito framework essential to the parva’s continuity.