Adhyaya 37
Virata ParvaAdhyaya 3736 Versesयुद्ध आरम्भ-पूर्व; कौरवों के गौ-हरण से प्रतिपक्ष का पलड़ा अभी भारी, पर प्रत्युत्तर की तैयारी तेज।

Adhyaya 37

Omens in the Kuru Host and Droṇa’s Recognition of Arjuna (क्लीबवेषधारी पार्थ-परिज्ञानम्)

Upa-parva: Gograhaṇa (Cattle-Raid) Episode — Omens and Identification of Arjuna in Disguise

Vaishampayana describes a disguised Arjuna riding toward the śamī tree, with Uttarā placed upon the chariot, as Kuru chariot-warriors observe with apprehension. A sequence of adverse portents is cataloged—harsh winds, ash-colored darkness, uncanny clouds, weapons slipping from sheaths, ominous cries, horses shedding tears, and standards trembling—functioning as narrative signals of impending engagement. Droṇa (Bhāradvāja), reading the collective loss of morale and the visible omens, instructs the Kauravas to hold position, arrange battle formation, protect themselves and the army, and safeguard the cattle wealth. He then identifies the disguised warrior as Pārtha (Arjuna), emphasizing Arjuna’s training, resolve, and near-unmatched battlefield capacity. Karṇa disputes Droṇa’s praise and asserts comparative inadequacy in Arjuna’s “completeness,” while Duryodhana articulates the strategic consequence: if it is truly Arjuna, the Pandavas’ concealment would be broken and exile terms renewed; if not, he proposes to neutralize the unknown fighter. The chapter closes with senior Kuru figures (Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa, Aśvatthāman) acknowledging Duryodhana’s displayed resolve.

Chapter Arc: गौ-हरण का संकट मस्त्य-राज्य पर छा जाता है; राजकुमार उत्तर रणभूमि की ओर निकलने को उद्यत है, पर रथ-सारथि का अभाव उसे भीतर से डगमगाता है। → उत्तरा (राजा विराट की पुत्री) राजकुमार को स्मरण कराती है कि कौरव गौओं को बहुत दूर ले जाने से पहले शीघ्र प्रस्थान आवश्यक है; वह बृहन्नला से विनयपूर्वक आग्रह करती है कि वह उत्तर का सारथ्य करे। बृहन्नला (अर्जुन) अपने नपुंसक-वेष की मर्यादा निभाते हुए कहता है कि वह गीत-नृत्य-वाद्य जानता है, सारथ्य नहीं—पर कन्याओं के आग्रह और समय की तात्कालिकता से दबाव बढ़ता जाता है। → कन्याओं के बीच पाण्डुनन्दन अर्जुन (बृहन्नला) हँसते हुए—मेघ-दुन्दुभि-सा गंभीर स्वर लिए—सारथ्य-कार्य स्वीकार करने की ओर झुकता है; उत्तर के ‘रण-प्रस्थान’ का निर्णायक क्षण बनता है, जहाँ छिपा हुआ वीरत्व पुनः युद्ध-भूमि की ओर मुड़ता है। → बृहन्नला उत्तर के रथ का सारथि बनने को तैयार होता है; उत्तर का प्रस्थान सुनिश्चित होता है और गौ-रक्षा हेतु अभियान को गति मिलती है। → रथ चल पड़ा—पर आगे कौरव-सेना का सामना, उत्तर का भय, और बृहन्नला के भीतर छिपे गांडीवधारी अर्जुन का प्रकट होना अभी शेष है।

Shlokas

Verse 1

#::73:.8 #::3:.:7 () हि 2 7 सप्तत्रिशो5्ध्याय: बृहन्नलाको सारथि बनाकर राजकुमार उत्तरका रणभूमिकी ओर प्रस्थान वैशम्पायन उवाच सा प्राद्रवत्‌ काउ्चनमाल्यधारिणी ज्येष्ेन क्रात्रा प्रहिता यशस्विनी । सुदक्षिणा वेदिविलग्नमध्या सा पद्मपत्राभनिभा शिखण्डिनी,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुमारी उत्तरा सोनेकी माला और मोरपंखका शृंगार धारण किये हुए थी। उसकी अंगकान्ति कमलदलकी-सी आभावाली लक्ष्मीको भी लज्जित कर रही थी। उसकी कमर यज्ञकी वेदीके समान सूक्ष्म थी। शरीरसे भी वह पतली ही थी। उसके सभी अंग शुभ लक्षणोंसे युक्त थे। उसने कटिप्रदेशमें मणियोंकी बनी हुई विचित्र करधनी पहन रखी थी। मत्स्यराजकी वह यशस्विनी कन्या अनुपम शोभासे प्रकाशित हो रही थी। बड़ोंकी आज्ञा माननेवाली कुमारी उत्तरा बड़े भाईके भेजनेसे बड़ी उतावलीके साथ नृत्यशालामें गयी; मानो चपला मेघ-मालामें विलीन हो गयी हो। उसके नेत्रोंकी टेढ़ी-टेढी बरौनियाँ बड़ी भली मालूम होती थीं

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ဇနမေဇယာမင်းကြီး၊ အစ်ကိုကြီးက စေလွှတ်သဖြင့် ဂုဏ်သတင်းထင်ရှားသော မိန်းကလေး ဥတ္တရာသည် ရွှေမော်လီကို ဆင်ယင်ကာ အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးသွား၏။ အင်္ဂါရပ်အားလုံး မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံ၍ ယဇ်ပလ္လင်နှင့်ကပ်ချည်ထားသကဲ့သို့ ခါးသေးသွယ်ကာ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။ ဆံထုံးနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တင့်တယ်စွာ အကခန်းမသို့ အမြန်သွားရာတွင် မင်းသမီးတစ်ပါးအဖြစ် ထိုက်တန်သည့် သမာဓိနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်ပြသလေ၏။

Verse 2

तन्‍वी शुभाज़ी मणिचित्रमेखला मत्स्यस्य राज्ञो दुहिता श्रिया वृता तन्नर्तनागारमरालपक्ष्मा शतह्ददा मेघमिवान्वपद्यत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुमारी उत्तरा सोनेकी माला और मोरपंखका शृंगार धारण किये हुए थी। उसकी अंगकान्ति कमलदलकी-सी आभावाली लक्ष्मीको भी लज्जित कर रही थी। उसकी कमर यज्ञकी वेदीके समान सूक्ष्म थी। शरीरसे भी वह पतली ही थी। उसके सभी अंग शुभ लक्षणोंसे युक्त थे। उसने कटिप्रदेशमें मणियोंकी बनी हुई विचित्र करधनी पहन रखी थी। मत्स्यराजकी वह यशस्विनी कन्या अनुपम शोभासे प्रकाशित हो रही थी। बड़ोंकी आज्ञा माननेवाली कुमारी उत्तरा बड़े भाईके भेजनेसे बड़ी उतावलीके साथ नृत्यशालामें गयी; मानो चपला मेघ-मालामें विलीन हो गयी हो। उसके नेत्रोंकी टेढ़ी-टेढी बरौनियाँ बड़ी भली मालूम होती थीं

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ဇနမေဇယာမင်းကြီး၊ ကိုယ်လုံးသေးသွယ်၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာပြည့်စုံသော မင်းသမီး ဥတ္တရာ—မత్స്യမင်း၏ သမီး—အံ့ဖွယ် မဏိခါးပတ်ကို ဆင်ယင်ကာ အလှတရားဖြင့် တောက်ပလျက် ထိုအကခန်းမထဲသို့ အလျင်အမြန် ဝင်သွား၏။ ကွေးညွတ်သော မျက်တောင်များနှင့် လှပသိမ်မွေ့သော အမူအရာကြောင့် မိုးတိမ်အစုထဲသို့ လျှပ်စီးတစ်စင်း ဝင်ရောက်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ အကြီးအကဲတို့၏ အမိန့်နှင့် အစ်ကိုကြီးမှ တဆင့် ပေးပို့လာသော ခေါ်ဆိုမှုကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လိုက်နာလေ၏။

Verse 3

सा हस्तिहस्तोपमसंहितोरू: स्वनिन्दिता चारुदती सुमध्यमा । आसाद्य तं वै वरमाल्यधारिणी पार्थ शुभा नागवधूरिव द्विपम्‌,उसकी परस्पर सटी हुई जाँघें हाथीकी सूँड़के समान सुशोभित होती थीं, दाँत चमकीले और मनोहर थे। शरीरका मध्यभाग बड़ा सुहावना था। वह अनिन्‍्द्य-सुन्दरी सुन्दर हार धारण किये उन कुन्तीनन्दन अर्जुनके पास पहुँचकर गजराजके समीप गयी हुई हथिनीके समान शोभा पा रही थी

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—သူမ၏ ပေါင်များသည် နီးကပ်စွာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိကပ်၍ ဆင်နှာမောင်းကဲ့သို့ လှပ၏။ အပြစ်ကင်းစင်၍ အသံချိုမြိန်ကာ ခါးသေးသွယ်ပြီး အပြစ်မတင်နိုင်လောက်အောင် သာယာလှပသည်။ ထူးမြတ်သော မော်လီကို ဆင်ယင်လျက် ပါර්ထ (အာర్జုန်) ထံသို့ ချဉ်းကပ်ရာတွင် အင်အားကြီး ဆင်ထီးအနီးသို့ သွားလာသော ဆင်မလေးကဲ့သို့ မင်္ဂလာအလှဖြင့် တောက်ပလေ၏။

Verse 4

सा रत्नभूता मनस: प्रियार्चिता सुता विराटस्य यथेन्द्रलक्ष्मी: । सुदर्शनीया प्रमुखे यशस्विनी प्रीत्याब्रवीदर्जुनमायतेक्षणा,विराटकुमारी उत्तरा स्त्रियोंमें रत्नस्वरूपा और मनको प्रिय लगनेवाली थी। वह उस राजभवनमें इन्द्रकी साम्राज्यलक्ष्मीके समान सम्मानित थी। उसके नेत्र बड़े-बड़े थे। वह यशस्विनी बाला सामनेसे देखने ही योग्य थी। वह अर्जुनसे प्रेमपूर्वक बोली--

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ဗိရာဋ မင်း၏ သမီး အုတ္တရာသည် မိန်းမတို့အနက် ရတနာတစ်ပါးကဲ့သို့ ဖြစ်၍ စိတ်နှလုံးကို ချစ်မြတ်နိုးစေသကဲ့သို့ မေတ္တာဖြင့်လည်း အလွန်ဂုဏ်ပြုခံရသူ ဖြစ်သည်။ ထိုနန်းတော်အတွင်း၌လည်း အိန္ဒြ၏ အာဏာလက္ခမီ (အိန္ဒြလက္ခမီ) ကဲ့သို့ ရိုသေကာကွယ်ခံရ၏။ မျက်လုံးကျယ်ဝန်း၍ အလှတရားနှင့် ဂုဏ်သတင်းတောက်ပသော ထိုကညာသည် မျက်နှာချင်းဆိုင် ကြည့်ရှုရန်တန်သူ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ချစ်ခင်နွေးထွေးစွာဖြင့် အာရ္ဇုနအား စကားဆို၏။

Verse 5

सुसंहतोरुं कनकोज्ज्वलत्वचं पार्थ: कुमारी स तदाभ्यभाषत । किमागम: काउ्चनमाल्यधारिणि मृगाक्षि किं त्वं त्वरितेव भामिनि ।। कि ते मुखं सुन्दरि न प्रसन्न- माचक्ष्व तत्त्व मम शीघ्रमड़ने,सुवर्णके समान सुन्दर एवं गौर त्वचा तथा सटी जाँघोंवाली कुमारी उत्तराको देखकर अर्जुनने पूछा--'सुवर्णकी माला धारण करनेवाली मृगलोचने! भामिनि! तुम क्यों उतावली- सी चली आ रही हो? सुन्दरि! आज तुम्हारा मुख प्रसन्न क्यों नहीं है? अंगने! मुझे शीघ्र सब बातें ठीक-ठीक बताओ'

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထို့နောက် ပါရ္ထ (အာရ္ဇုန) သည် အုတ္တရာကညာကို မြင်၍—ပေါင်တံများ သေသပ်ခိုင်မာကာ အသားအရေသည် ရွှေကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်—ဤသို့ မေးလေ၏။ “ရွှေမော်လီကို ဆင်ယင်သူမ၊ မင်းဘာကြောင့် ဒီကိုလာသနည်း။ သမင်မျက်လုံးရှိသူမ၊ စိတ်မချမ်းသာသကဲ့သို့ အလျင်အမြန် လာရခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း။ လှပသူမ၊ ယနေ့ မင်းမျက်နှာသည် အဘယ်ကြောင့် မတည်ငြိမ် မပျော်ရွှင်သနည်း။ ချစ်သူမ၊ ဖြစ်ပျက်သမျှ အမှန်တရားကို ချက်ချင်း ပြောပြလော့။”

Verse 6

वैशम्पायन उवाच सतां दृष्टवा विशालाक्षीं राजपुत्रीं सखी तथा । प्रहसन्नब्रवीद्‌ राजन्‌ किमागमनमित्युत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! विशाल नेत्रोंवाली अपनी सखी राजकुमारी उत्तराकी ओर देखकर अर्जुनने हँसते हुए जब उससे अपने पास आनेका कारण पूछा, तब वह राजपुत्री नरश्रेष्ठ अर्जुनके समीप जा अपना प्रेम प्रकट करती हुई सखियोंके बीचमें इस प्रकार बोली--

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– အို မင်းကြီး (ဇနမေဇယ)၊ မျက်လုံးကျယ်ဝန်းသော မင်းသမီး—သူ၏ မိတ်ဆွေ—ကို မြင်သောအခါ အာရ္ဇုနသည် ပြုံးလျက် “ဘာက မင်းကို ဒီကို ခေါ်လာသနည်း” ဟု မေးလေ၏။ ထိုအခန်းကဏ္ဍသည် ဗိရာဋ နန်းတော်၌ ပဏ္ဍဝတို့၏ ဖုံးကွယ်နေထိုင်မှုနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ သံသယမပေါက်စေရန် သမာဓိနှင့် သင့်တင့်လျောက်ပတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရမည့် သီလဓမ္မကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 7

तमब्रवीद्‌ राजपुत्री समुपेत्य नरर्षभम्‌ | प्रणयं भावयन्ती सा सखीमध्य इदं वच:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! विशाल नेत्रोंवाली अपनी सखी राजकुमारी उत्तराकी ओर देखकर अर्जुनने हँसते हुए जब उससे अपने पास आनेका कारण पूछा, तब वह राजपुत्री नरश्रेष्ठ अर्जुनके समीप जा अपना प्रेम प्रकट करती हुई सखियोंके बीचमें इस प्रकार बोली--

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထို့နောက် မင်းသမီးသည် လူသူရဲကောင်းတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်သော သူထံ ချဉ်းကပ်၍ စကားဆို၏။ မိတ်သဟာယမိန်းကလေးများအလယ်၌ ရပ်လျက်၊ ချစ်ခင်မြတ်နိုးသည့် စိတ်ကို ထင်ဟပ်စေကာ ဤစကားများကို ပြောလေ၏။

Verse 8

गावो राष्ट्रस्य कुरुभि: काल्यन्ते नो बृहन्नले । ता विजेतुं मम भ्राता प्रयास्यति धनुर्धर:,“बृहन्नले! हमारे राष्ट्रकी गौओंको कौरव हाँककर लिये जाते हैं; अतः उन्हें जीतनेके लिये मेरे भैया धनुष धारण करके जानेवाले हैं

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “အို ဘృဟန္နလာ၊ ကုရုသူရဲများက ကျွန်ုပ်တို့ နိုင်ငံ၏ နွားများကို မောင်းနှင်ယူဆောင်သွားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါ့အစ်ကို—လေးကိုင်သူ—သည် ထိုနွားများကို အနိုင်ယူ၍ ပြန်လည်ရယူရန် ထွက်ခွာမည်ဖြစ်သည်။”

Verse 9

नाचिरं निहतस्तस्य संग्रामे रथसारथि: । तेन नास्ति सम: सूतो यो5स्य सारथ्यमाचरेत्‌,'थोड़े ही दिन हुए, उनके रथका सारथि एक युद्धमें मारा गया। इस कारण कोई ऐसा योग्य सूत नहीं है, जो उनके सारथिका काम सँभाल सके

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «မကြာသေးမီကပင် သူ၏ ရထားမောင်းသူသည် စစ်မြေပြင်၌ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် သူနှင့်တန်းတူသော ကျွမ်းကျင်မှုရှိသည့် ရထားမောင်းသူ မရှိတော့သဖြင့် သူ၏ ရထားမောင်းတာဝန်ကို သင့်လျော်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်သူ မတွေ့ရ»။

Verse 10

तस्मै प्रयतमानाय सारथ्यर्थ बृहन्नले । आचचक्षे हयज्ञाने सैरन्ध्री कौशलं तव,“बृहन्नले! वे सारथि ढूँढ़नेका प्रयत्न कर रहे थे, इतनेमें ही सैरन्ध्रीने पहुँचकर यह बताया कि तुम अश्वविद्यामें कुशल हो

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «သူသည် ရထားမောင်းသူကို ရှာဖွေရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ် စိုင်ရန်ဒြီက လာရောက်၍ ‘အို ဘృဟန္နလာ၊ သင်သည် မြင်းပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်’ ဟု အသိပေး하였다»။

Verse 11

अर्जुनस्य किलासीस्त्वं सारथिर्दयित: पुरा । त्वयाजयत्‌ सहायेन पृथिवीं पाण्डवर्षभ:,“पहले तुम अर्जुनका प्रिय सारथि रह चुकी हो। तुम्हारी सहायतासे उन पाण्डवशिरोमणिने समूची पृथ्वीपर विजय पायी है

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အမှန်တကယ်ပင် ယခင်က သင်သည် အာర్జုန၏ ချစ်ခင်ရသော ရထားမောင်းသူဖြစ်ခဲ့သည်။ သင်၏ အကူအညီဖြင့် ပाण्डဝတို့အနက် အထူးမြတ်သော သူရဲကောင်းသည် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို အောင်မြင်ခဲ့သည်»။

Verse 12

सा सारथ्यं मम भ्रातु: कुरु साधु बृहन्नले । पुरा दूरतरं गावो हियन्त कुरुभिर्हि न:,“अतः बृहन्नले! इसके पहले कि कौरवलोग हमारी गौओंको बहुत दूर लेकर चले जायूँ, तुम मेरे भाईके सारथिका कार्य अच्छी तरह कर दो

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဘృဟန္နလာ၊ ကုရုတို့က ကျွန်ုပ်တို့၏ နွားများကို အလွန်ဝေးဝေးသို့ မောင်းနှင်သွားမီ ကျွန်ုပ်၏ အစ်ကိုအတွက် ရထားမောင်းတာဝန်ကို ကောင်းစွာ ထမ်းဆောင်ပါ»။

Verse 13

अथैतद्‌ वचन मेडद्य नियुक्ता न करिष्यसि । प्रणयादुच्यमाना त्वं परित्यक्ष्यामि जीवितम्‌,“सखी! मैं बड़े प्रेमसे यह बात कहती हूँ। यदि आज इतना अनुरोध करनेपर भी तुम मेरी बात नहीं मानोगी, तो मैं प्राण त्याग दूँगी'

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «မိတ်ဆွေမ! ငါသည် ချစ်ခင်မှုဖြင့် ဤစကားကို ပြောသည်။ ယနေ့ ငါက အလွန်တောင်းပန်နေသော်လည်း သင် မလိုက်နာဘူးဆိုလျှင် ငါသည် အသက်ကို စွန့်လွှတ်မည်»။

Verse 14

एवमुक्तस्तु सुश्रोण्या तया सख्या परंतप: । जगाम राजपुत्रस्य सकाशममितौजस:,सुन्दर कटिप्रदेशवाली सखी उत्तराके ऐसा कहनेपर शत्रुओंको संताप देनेवाले अर्जुन अमितपराक्रमी राजकुमार उत्तरके समीप गये। मद टपकानेवाले गजराजकी भाँति शीघ्रतापूर्वक आते हुए अर्जुनके पीछे-पीछे विशाल नेत्रोंवाली उत्तरा भी आयी; ठीक उसी तरह, जैसे हथिनी हाथीके पीछे-पीछे जाती है

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထိုသို့ ခါးလှသော မိတ်သမီး၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ရန်သူတို့ကို မီးရှို့သကဲ့သို့ ဖျက်ဆီးနိုင်သော အာဂျုနသည် အင်အားအလွန်ကြီးသော မင်းသား ဥတ္တရ၏ ရှေ့တော်သို့ သွားရောက်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စည်းကမ်းတကျ လုပ်ဆောင်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်– အာဂျုနသည် စိတ်လှုပ်ရှားခြင်းမရှိဘဲ တာဝန်နှင့် အခြေအနေတို့၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးလျှောက်သွားသည်။

Verse 15

तमाव्रजन्तं त्वरितं प्रभिन्नमिव कुड्जरम्‌ । अन्वगच्छद्‌ विशालाक्षी गजं गजवधूरिव,सुन्दर कटिप्रदेशवाली सखी उत्तराके ऐसा कहनेपर शत्रुओंको संताप देनेवाले अर्जुन अमितपराक्रमी राजकुमार उत्तरके समीप गये। मद टपकानेवाले गजराजकी भाँति शीघ्रतापूर्वक आते हुए अर्जुनके पीछे-पीछे विशाल नेत्रोंवाली उत्तरा भी आयी; ठीक उसी तरह, जैसे हथिनी हाथीके पीछे-पीछे जाती है

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– အာဂျုနသည် မက်မောနေသော ဆင်ကြီး တိုက်ခိုက်ပြေးဝင်သကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ လာစဉ်၊ မျက်လုံးကြီးသော ဥတ္တရာသည် ဆင်မတစ်ကောင်က ဆင်ထီးနောက်လိုက်သကဲ့သို့ သူ့နောက်ကို နီးနီးကပ်ကပ် လိုက်လာ하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် အန္တရာယ်ရှေ့တွင် စည်းကမ်းတကျ အရေးပေါ်လှုပ်ရှားမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်– စစ်သူရဲသည် ဆုံးဖြတ်ချက်ပြတ်သားစွာ ရှေ့တိုးသွားပြီး၊ မင်းသမီးသည် သူ၏ကာကွယ်မှုကို ယုံကြည်ကာ မลังမလတ်ဘဲ အတူတကွ လိုက်ပါသည်။

Verse 16

दूरादेव तु तां प्रेक्ष्य राजपुत्रो5भ्य भाषत । त्वया सारथिना पार्थ: खाण्डवेडग्निमतर्पयत्‌,राजकुमार उत्तरने बृहन्नलाको दूरसे ही देखकर इस प्रकार कहा--“बृहन्नले! अर्जुनने तुम्हें सारथि बनाकर खाण्डववनमें अग्निको तृप्त किया था। इतना ही नहीं, कुन्तीपुत्र धनंजयने तुम-जैसे सारथिके सहयोगसे ही समूची पृथ्वीपर विजय पायी है।' तुम्हारे विषयमें यह बात सैरन्ध्री कह रही थी, क्योंकि वह पाण्डवोंको अच्छी तरह जानती है

အဝေးမှ သူမကို မြင်လျှင် မင်းသားက ပြောသည်– “အို ဘృဟန္နလာ၊ ပါရ္ထ (အာဂျုန) သည် ခါဏ္ဍဝ တော၌ မီးဘုရား အဂ္နိကို ကျေနပ်စေရာတွင် သင်ကို ရထားမောင်း (sārathi) အဖြစ် ထားခဲ့သည်။” ဤစကားသည် ဘృဟန္နလာ၏ စမ်းသပ်ပြီးသား ကျွမ်းကျင်မှုကို မင်းသားက အသိအမှတ်ပြုကြောင်းနှင့် အတိတ်က ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့၏ သာသနာတန်ဖိုးကို ထင်ဟပ်စေသည်– စွမ်းရည်မှန်ကန်မှုသည် စမ်းသပ်ခံပြီးသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် တရားသော လောကကာကွယ်ရေး လုပ်ရပ်တို့နှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် သိမြင်ရသည်။

Verse 17

पृथिवीमजयत्‌ कृत्स्नां कुन्तीपुत्रो धनंजय: । ध्री त्वां समाचष्टे सा हि जानाति पाण्डवान्‌,राजकुमार उत्तरने बृहन्नलाको दूरसे ही देखकर इस प्रकार कहा--“बृहन्नले! अर्जुनने तुम्हें सारथि बनाकर खाण्डववनमें अग्निको तृप्त किया था। इतना ही नहीं, कुन्तीपुत्र धनंजयने तुम-जैसे सारथिके सहयोगसे ही समूची पृथ्वीपर विजय पायी है।' तुम्हारे विषयमें यह बात सैरन्ध्री कह रही थी, क्योंकि वह पाण्डवोंको अच्छी तरह जानती है

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “ကွန်တီ၏သား ဓနဉ္ဇယ (အာဂျုန) သည် ကမ္ဘာမြေတစ်ပြင်လုံးကို အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သင်အကြောင်းကို ဤသို့ ပြောသူမှာ ဓြိတာပင် ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမူကား သူမသည် ပाण्डဝတို့ကို အမှန်တကယ် သိနားလည်သူ ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။” အကြောင်းအရာအရ ဥတ္တရသည် ဘృဟန္နလာကို အဝေးမှ မြင်ပြီး အာဂျုန၏ ကျော်ကြားသော လုပ်ရပ်များ—ခါဏ္ဍဝတော၌ အဂ္နိကို ကျေနပ်စေရာတွင် ရထားမောင်း၏ အကူအညီပါဝင်ခြင်းကဲ့သို့—ကို သတိရကာ၊ ပाण्डဝတို့ကို ကောင်းစွာ သိသူ၏ ယုံကြည်ထိုက်သော သက်သေခံချက်အပေါ် အခြေခံ၍ ကြောက်ရွံ့မှုအတွင်း မိမိကိုယ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး တောင်းဆိုချက်ကို ခိုင်မာစေသည်။

Verse 18

संयच्छ मामकान श्रांस्तथैव त्वं बृहन्नले । कुरुभिर्योत्स्यमानस्य गोधनानि परीप्सत:,“बृहन्नले! तुम अर्जुनकी ही भाँति मेरे घोड़ोंको भी काबूमें रखना, क्योंकि मैं अपना गोधन वापस लेनेके लिये कौरवोंके साथ युद्ध करनेवाला हूँ

ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “အို ဘృဟန္နလာ၊ အာဂျုန၏ မြင်းများကို ထိန်းသကဲ့သို့ ငါ၏ ပင်ပန်းနေသော မြင်းများကိုလည်း ထိန်းပေးပါ။ ငါသည် ငါ၏ နွားအစု (ဂိုဓန) ကို ပြန်လည်ရယူရန် ကုရုတို့နှင့် စစ်တိုက်မည် ဖြစ်သည်။”

Verse 19

अर्जुनस्य किलासीस्त्वं सारथिर्दयित: पुरा । त्वयाजयत्‌ सहायेन पृथिवीं पाण्डवर्षभ:,“पहले तुम अर्जुनका प्रिय सारथि रह चुकी हो और तुम्हारी ही सहायतासे उन पाण्डवशिरोमणिने समूची पृथ्वीपर विजय पायी है”

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အမှန်ပင်၊ ယခင်က သင်သည် အာర్జုန၏ ချစ်ခင်ရသော ရထားမောင်း (sārathi) ဖြစ်ခဲ့၏။ သင်၏ အကူအညီဖြင့် ပाण्डဝတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ အထွတ်အထိပ်သူသည် မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို အောင်မြင်ခဲ့၏»။

Verse 20

एवमुक्ता प्रत्युवाच राजपुत्र बृहन्नला । का शक्तिर्मम सारथ्यं कर्तु संग्राममूर्धथनि,उसके ऐसा कहनेपर बृहन्नला राजकुमारसे बोली--“भला, मेरी क्‍या शक्ति है कि मैं युद्धके मुहानेपर सारथिका काम सँभाल सकूँ?

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော် ဘృဟန္နလာက မင်းသားအား ပြန်လည်ဆိုသည်– «စစ်ပွဲ၏ ရှေ့တန်းအဝင်ဝ၌ ရထားမောင်းအလုပ်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ငါ့တွင် ဘာအင်အား၊ ဘာကျွမ်းကျင်မှု ရှိမည်နည်း»။

Verse 21

गीत॑ वा यदि वा नृत्यं वादित्रं वा पृथग्विधम्‌ तत्‌ करिष्यामि भद्र ते सारथ्यं तु कुतो मम,“राजकुमार! आपका कल्याण हो। यदि गाना हो, नृत्य करना हो अथवा विभिन्न प्रकारके बाजे बजाने हों, तो वह कर लूँगी। सारथिका काम मुझसे कैसे हो सकता है?

«မင်းသားရေ၊ သင့်အကျိုးကောင်းပါစေ။ သီချင်းဆိုခြင်းဖြစ်စေ၊ ကခြင်းဖြစ်စေ၊ အမျိုးမျိုးသော တူရိယာတီးခတ်ခြင်းဖြစ်စေ—အဲဒါတွေကိုတော့ ငါလုပ်နိုင်၏။ သို့သော် ရထားမောင်းအလုပ်က ငါ့အတွက် ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မည်နည်း»။

Verse 22

उत्तर उवाच बृहन्नले गायनो वा नर्तनो वा पुनर्भव | क्षिप्रं मे रथमास्थाय निगृह्लीष्व हयोत्तमान्‌,उत्तर बोला--बृहन्नले! तुम पुन: लौटकर गायक या नर्तक जो चाहो, बन जाना। इस समय तो शीघ्र ही मेरे रथपर बैठकर श्रेष्ठ घोड़ोंको काबूमें करो

ဥတ္တရက ပြောသည်– «ဘృဟန္နလာရေ၊ နောက်မှ သင်လိုချင်သလို အဆိုတော်ဖြစ်စေ အကသမားဖြစ်စေ ပြန်ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ယခုတော့ မြန်မြန် ငါ့ရထားပေါ် တက်၍ ဤမြင်းကောင်းများကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်လော့»။

Verse 23

वैशम्पायन उवाच स तत्र नर्मसंयुक्तमकरोत्‌ पाण्डवो बहु | उत्तराया: प्रमुखत: सर्व जानन्नरिंदम:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! शत्रुओंका दमन करनेवाले पाण्डुनन्दन अर्जुनने सब कुछ जानते हुए भी उत्तराके सामने हँसीके लिये बहुत-से अनभिज्ञतासूचक कार्य किये

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို ဇနမေဇယ၊ ရန်သူနှိမ်နင်းသူ ပाण्डု၏သား အာర్జုနသည် အရာအားလုံးကို သိနေသော်လည်း ဥတ္တရာ၏ မျက်နှာရှေ့တွင် ဟာသအတွက် မသိသကဲ့သို့ ပြုမူမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့၏»။

Verse 24

ऊर्ध्वमुत्क्षिप्प कवचं शरीरे प्रत्यमुजजत । कुमार्यस्तत्र तं दृष्टवा प्राहसन्‌ पृुथुलोचना:,वे कवचको ऊपर उठाकर शरीरमें डालने लगे। यह देखकर वहाँ खड़ी हुई बड़े-बड़े नेत्रोंवाली राजकुमारियाँ हँसने लगीं

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ သူသည် သံချပ်ကာကို အပေါ်သို့ မြှောက်ကာ ကိုယ်ပေါ်တွင် ချိတ်ဆက်တပ်ဆင်ရန် စတင်하였다။ ထိုအရာကို မြင်သော မျက်လုံးကျယ်သော မင်းသမီးများသည် အဲဒီနေရာတွင် ရပ်နေကြပြီး ရယ်မောပွဲထွက်လာကြသည်—အပြင်ပန်းသဏ္ဌာန်နှင့် အတွင်းစွမ်းရည်ကြား တင်းမာမှုကို ဖော်ပြကာ၊ သီလရှိသူသည် တာဝန်ကို မလျော့ဘဲ အပြစ်ပြောရယ်မောခြင်းကို ခံနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ပြသသည်။

Verse 25

सतु दृष्टवा विमुहार॒न्तं स्वयमेवोत्तरस्तत: । कवचेन महाहेण समनहाद्‌ बृहन्नलाम्‌,बृहत्नलाको (कवच धारणके समय) भूल करती देख राजकुमार उत्तरने स्वयं ही उसे बहुमूल्य कवच धारण कराया

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ဘൃဟန္နလာသည် စိတ်ရှုပ်ထွေးကာ သံချပ်ကာတပ်ဆင်ရာတွင် အမှားများလုပ်နေသည်ကို မြင်သဖြင့် မင်းသား ဥတ္တရက ကိုယ်တိုင်ပင် တန်ဖိုးကြီးသော သံချပ်ကာကို သူမအား တပ်ဆင်ပေး하였다။ ဤအဖြစ်အပျက်သည် အန္တရာယ်မတိုင်မီ မှန်ကန်စွာ ပြင်ဆင်ရမည့် အရေးပေါ်မှုနှင့်၊ စစ်မြေပြင်အတွက် အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် က္ଷတ္တရိယ၏ တာဝန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—အပြင်ပန်းအားဖြင့် မသင့်တော်သကဲ့သို့ သို့မဟုတ် တုန်လှုပ်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသူကိုပင် လက်နက်ကာကွယ်တပ်ဆင်ပေးရသည်။

Verse 26

स बिभ्रत्‌ कवचं चाग्रयं स्वयमप्यंशुमत्प्रभम्‌ । ध्वजं च सिंहमुच्छित्य सारथ्ये समकल्पयत्‌,फिर उसने स्वयं भी सूर्यके समान कान्तिमान्‌ सुन्दर कवच धारण किया और रथपर सिंहध्वज फहराकर बृहन्नलाको सारथिके कार्यमें नियुक्त कर दिया

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ သူသည် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အလွန်ကောင်းမွန်သည့် သံချပ်ကာကို ကိုယ်တိုင်ဝတ်ဆင်ပြီး၊ ရထားပေါ်တွင် ခြင်္သေ့အလံကို မြှောက်တင်ကာ၊ ဘൃဟန္နလာကို ရထားမောင်း (သာရထိ) တာဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်하였다—ထိုသို့ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာနှင့် သင့်လျော်စွာ လာမည့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

Verse 27

धनूंषि च महाहाणि बाणांश्व रुचिरान्‌ बहून्‌ । आदाय प्रययौ वीर: स बृहन्नलसारथि:,तदनन्तर बहुत-से बहुमूल्य धनुष और सुन्दर बाण लेकर वीर उत्तर बृहन्नला सारथिके साथ युद्धके लिये प्रस्थित हुआ

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ တန်ဖိုးကြီးသော မြားတံများစွာနှင့် အလွန်ကောင်းမွန်သည့် လေးကြီးများကို ယူဆောင်ကာ၊ သူရဲကောင်း ဥတ္တရသည် စစ်ပွဲသို့ ထွက်ခွာ하였다။ ဘൃဟန္နလာသည် သူ၏ ရထားမောင်းဖြစ်သည်—ထိုသို့ ပြင်ဆင်မှုမှ တရားနှင့်ညီသော လုပ်ဆောင်မှုသို့ ကူးပြောင်းကာ နီးကပ်လာသော စစ်ကို ရင်ဆိုင်သွားသည်။

Verse 28

अथोत्तरा च कनन्‍्याश्व सख्यस्तामन्रुवंस्तदा । बृहन्नले आनयेथा वासांसि रुचिराणि च,उस समय उत्तरा और उसकी सखीरूपा दूसरी राजकन्याओंने कहा--“बृहन्नले! तुम युद्धभूमिमें आये हुए भीष्म, द्रोण आदि प्रमुख कौरववीरोंको जीतकर हमारी गुड़ियोंके लिये उनके महीन, कोमल और विचित्र रंगके सुन्दर-सुन्दर वस्त्र ले आना”

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ထို့နောက် ဥတ္တရာနှင့် သူမ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သော အခြား မင်းသမီးများက ထိုအချိန်တွင် ပြောကြသည်။ “အို ဘೃဟန္နလာ၊ စစ်မြေပြင်သို့ သွား၍ ဘိဿမ၊ ဒ್ರೋဏ စသည့် ကೌရဝ သူရဲကောင်းကြီးများကို အနိုင်ယူပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အရုပ်များအတွက် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အလှပဆုံး၊ အရောင်စုံပုံစံစုံသော အဝတ်အစားများကို ယူလာပါ” ဟု။ ဤမြင်ကွင်းသည် ကလေးဆန်သော ကစားပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဆန္ဒတို့ကို စစ်၏ အလေးအနက်နှင့် ထိပ်တိုက်တင်ပြကာ၊ ဓမ္မနှင့် ပဋိပက္ခ၏ အမှန်တရားကို ၎င်း၏ အကျိုးဆက်မှ ကာကွယ်ခံထားရသူများက မတူညီစွာ မြင်နိုင်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 29

पाज्चालिकार्थ चित्राणि सूक्ष्माणि च मृदूनि च । विजित्य संग्रामगतान्‌ भीष्मद्रोणमुखान्‌ कुरून्‌,उस समय उत्तरा और उसकी सखीरूपा दूसरी राजकन्याओंने कहा--“बृहन्नले! तुम युद्धभूमिमें आये हुए भीष्म, द्रोण आदि प्रमुख कौरववीरोंको जीतकर हमारी गुड़ियोंके लिये उनके महीन, कोमल और विचित्र रंगके सुन्दर-सुन्दर वस्त्र ले आना”

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ပာဉ္စာလ မင်းသမီး အုတ္တရာအတွက် မင်းသမီးငယ်များနှင့် ရာဇကညာများက တစ်ပြိုင်နက် ပြောကြသည်— «အို ဘృဟန္နလာ၊ စစ်မြေပြင်သို့ ရောက်လာသော ကုရုသူရဲများကို—ဘီရှ္မနှင့် ဒြောဏတို့ ဦးဆောင်သူများကို—တိုက်ပွဲတွင် အနိုင်ယူပြီး၊ ကျွန်မတို့ရဲ့ အရုပ်ကလေးများအတွက် နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အလွန်သေးသိမ်ကာ အရောင်စုံလှပသော အဝတ်အထည်ကောင်းများကို ယူလာပါ»။

Verse 30

एवं ता ब्रुवती: कन्या: सहिता: पाण्डुनन्दन: । प्रत्युवाच हसन्‌ पार्थो मेघदुन्दुभिनि:स्वन:,ऐसा कहती हुई उन सब कन्याओंसे पाण्डुनन्दन अर्जुनने हँसते हुए मेघ और दुन्दुभिके समान गम्भीर वाणीमें कहा

ကညာများ အားလုံး တစ်ပြိုင်နက် ထိုသို့ ပြောကြသော် ပာဏ္ဍု၏သား အာర్జုနက ပြုံးလျက် မိုးတိမ်၏ မိုးကြိုးသံနှင့် စစ်ဒုန္ဒုဘီသံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းတုန်ခါသော အသံဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 31

बुह्न्नलोवाच यद्युत्तरो<यं संग्रामे विजेष्पति महारथान्‌ । अथाहरिष्ये वासांसि दिव्यानि रुचिराणि च,बृहन्नला बोली--यदि ये राजकुमार उत्तर रणभूमिमें उन महारथियोंको परास्त कर देंगे, तो मैं अवश्य उनके दिव्य और सुन्दर वस्त्र ले आऊँगी

ဘృဟန္နလာက ပြောသည်— «ဤမင်းသား အုတ္တရာက စစ်ပွဲတွင် မဟာရထီတို့ကို အနိုင်ယူနိုင်လျှင်၊ ထိုအခါ ငါသည် အမှန်တကယ် အလှပဆုံး၊ သာလွန်မြတ်သော အဝတ်အထည်များကို ယူလာမည်»။

Verse 32

वैशम्पायन उवाच एवमुकक्‍्त्वा तु बीभत्सुस्तत: प्राचोदयद्धयान्‌ । कुरूनभिमुख: शूरो नानाध्वजपताकिन:,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! ऐसा कहकर शूरवीर अर्जुनने भाँति-भाँतिकी ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित कौरवोंकी ओर जानेके लिये घोड़ोंको हाँक दिया

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ကြောက်မက်ဖွယ် အာర్జုနက မြင်းများကို တိုက်နှိုးလိုက်သည်။ သူရဲကောင်းသည် အမျိုးမျိုးသော အလံတော်နှင့် ပန်းတိုင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ကုရုတပ်တန်းများဆီသို့ ရထားကို တိုက်ရိုက် မောင်းနှင်သွား하였다။

Verse 33

तमुत्तरं वीक्ष्य रथोत्तमे स्थितं बृहन्नलाया: सहितं महाभुजम्‌ | स्त्रियश्न कन्याश्र द्विजाश्व सुव्रता: प्रदक्षिणं चक्रुरथोचुरज्ञना:,बृहन्नलाके साथ उत्तम रथपर बैठे हुए महाबाहु उत्तरको जाते देख स्त्रियों, कन्याओं तथा उत्तम व्रतका पालन करनेवाले ब्राह्मणोंने उसकी दक्षिणावर्त परिक्रमा की। तत्पश्चात्‌ स्त्रियाँ और कन्याएँ बोलीं---

ဘృဟန္နလာနှင့်အတူ အကောင်းဆုံး ရထားပေါ်တွင် ထိုင်နေသော လက်မောင်းကြီး အုတ္တရာကို မြင်ကြသော် မိန်းမများ၊ ကညာများနှင့် သီလဝတ္တကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းသော ဗြာဟ္မဏများက ဂုဏ်ပြုလျက် ညာဘက်လှည့် ပတ်လည်လှည့်ကာ ကောင်းချီးပေးကြသည်။ ထို့နောက် မိန်းမများနှင့် ကညာများက ပြောကြသည်—

Verse 34

यदर्जुनस्यर्षभतुल्यगामिन: पुराभवत्‌ खाण्डवदाहमड़लम्‌ । कुरून्‌ समासाद्य रणे बृहन्नले सहोत्तरेणाद्य तदस्तु मड़लम्‌,“बृहन्नले! वृषभके समान गतिवाले अर्जुनको पहले खाण्डववनदाहके समय जैसा मंगल प्राप्त हुआ था, आज युद्धमें कौरवोंके पास पहुँचनेपर राजकुमार उत्तरके साथ तुम्हें वैसा ही मंगल प्राप्त हो”

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဘြဟန္နလာ၊ နွားထီးကဲ့သို့ လျင်မြန်သော အာర్జုနအား ခါဏ္ဍဝတော မီးလောင်စဉ်က တစ်ခါတုန်းက လိုက်ပါကာကွယ်ခဲ့သော မင်္ဂလာကံကောင်းခြင်းတူညီသည့် အကျိုးကောင်းသည် ယနေ့ ကုရဝတို့ကို စစ်မြေပြင်၌ ရင်ဆိုင်ရာတွင် မင်းသား ဥတ္တရနှင့်အတူ သင့်ထံသို့လည်း လိုက်ပါစေ»။

Verse 36

इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत योहरणपर्वमें उत्तर दिशाकी ओरसे गौओंके अपहरणके प्रसंगमें ब॒हन्नलाका सारथ्यकथनसम्बन्धी छत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ၏ ဝိရာဋပရဝ၌ ပါဝင်သော ဂိုဟရဏ အပိုင်းတွင်—မြောက်ဘက်မှ နွားများကို မောင်းယူသွားသော ဖြစ်ရပ်နှင့် ဘြဟန္နလာ၏ ရထားမောင်း (စရသီ) အကြောင်းကို ဖော်ပြသည့်—အခန်း သုံးဆယ့်ခြောက် ပြီးဆုံး၏။ အဆုံးသတ်မှတ်ချက်သည် ဓမ္မနှင့် သတ္တိ၏ စမ်းသပ်ခန်းဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်—ကျူးကျော်မှုနှင့် ခိုးယူမှုအပေါ်တွင် နိုင်ငံ၏ ဥစ္စာ (နွားများ) ကို တရားသဖြင့် ကာကွယ်ခြင်းနှင့် စစ်သူရဲတို့၏ သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံတို့ကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ဘြဟန္နလာ၏ ရထားမောင်းမှုက ဓမ္မကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်စေသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 37

इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि उत्तरगोग्रहे उत्तरनिर्याणं नाम सप्तत्रिंशो5ध्याय:

ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ၏ ဝိရာဋပရဝ၌—နွားလုယူမှု (ဂိုဟရဏ) အပိုင်းအတွင်း—ဥတ္တရ၏ နွားများကို သိမ်းယူခြင်းဖြစ်ရပ်၌ «ဥတ္တရ ထွက်ခွာခြင်း» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း သုံးဆယ့်ခုနစ် ပြီးဆုံး၏။ ဇာတ်ကြောင်းဘောင်က အပြောင်းအလဲကို ညွှန်ပြသည်—ပွင့်လင်းသော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုမတိုင်မီ စုရုံးလှုပ်ရှားမှုနှင့် ဓမ္မဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုကို အဓိကထားသော အခန်းတစ်ခန်း၏ အဆုံးကို မှတ်သားကာ၊ သတ္တိ၊ တာဝန်နှင့် မှန်ကန်သော အကြံဉာဏ်တို့က အဆုံးအဖြတ်ကို ပုံဖော်လာစပြုကြောင်း ပြသသည်။

Frequently Asked Questions

The dilemma centers on acting decisively in defense of state assets while uncertainty persists about the opponent’s identity, and on whether political advantage should be pursued through premature “discovery” versus cautious verification.

Competent counsel integrates observation, risk assessment, and duty: leaders should stabilize morale, protect critical resources, and plan for worst-case capability when credible indicators suggest a superior adversary.

No explicit phalaśruti occurs here; the chapter functions as situational meta-commentary by using omens and expert speech to foreshadow the imminent confrontation and to contextualize dharma as disciplined preparedness.