Shloka 61
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
धर्मादर्थात् सुखाच्चैव मा राजन् नीनश: प्रजा: । अनर्थमर्थ मन्वानो<प्यर्थ चानर्थमात्मन:
dharmād arthāt sukhāc caiva mā rājan nīnaśaḥ prajāḥ | anartham artham anvāno 'py arthaṁ cānartham ātmanaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်— «အို မင်းကြီး၊ သင်၏ ပြည်သူတို့ကို ဓမ္မ၊ စည်းစိမ်နှင့် ချမ်းသာမှ မလွှတ်တမ်း မဆုံးရှုံးစေပါနှင့်။ ယခုတိုင် သင်သည် အမှန်တကယ် ပျက်စီးခြင်းကို အမြတ်ဟု ထင်မှတ်နေပြီး၊ အမှန်တကယ် အမြတ်ကို မိမိအတွက် ပျက်စီးခြင်းဟု ထင်မှတ်နေသည်။ ကျွန်ုပ်သည် သင်နှင့် ပाण्डဝတို့၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာကိုသာ လိုလားပါသည်»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler must protect the people’s access to dharma (righteous order), artha (legitimate prosperity), and sukha (well-being). Ethical failure often begins with distorted judgment—treating harmful choices as ‘profit’ and true benefit as ‘loss’—and this misperception leads to public suffering.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and counsel, the narrator Vaiśampāyana conveys a warning to the king: his current stance endangers the realm and the Pāṇḍavas’ welfare. The king is urged not to let misguided self-interest deprive the subjects of righteousness, prosperity, and happiness.