Shloka 16
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
क्रोध: कामो लोभमोहौ विधित्सा कृपासूये मानशोकौ स्पृहा च | ईर्ष्या जुगुप्सा च मनुष्यदोषा वर्ज्या: सदा द्वादशैते नराणाम्
krodhaḥ kāmo lobhamohau vidhitsā kṛpāsūye mānaśokau spṛhā ca | īrṣyā jugupsā ca manuṣyadoṣā varjyāḥ sadā dvādaśaite narāṇām ||
သနတ်စုဇာတက မိန့်တော်မူသည်– «ဒေါသ၊ ကာမ၊ လောဘ၊ မောဟ; အနိုင်ယူလိုခြင်း သို့မဟုတ် ထိခိုက်စေလိုခြင်း; ကရုဏာမဲ့ခြင်းနှင့် မနာလိုခြင်း; မာနနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်း; လိုချင်တပ်မက်ခြင်း; အီရ်ရှာနှင့် မထီမဲ့မြင်ခြင်း—ဤတို့သည် လူတို့၌ ကပ်လျက်ရှိသော အပြစ်တစ်ဆယ်နှစ်ပါး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အစဉ်အမြဲ စွန့်ပစ်ရမည်»။
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta teaches that twelve inner vices—such as anger, desire, greed, delusion, envy, pride, grief, craving, jealousy, and contempt—are perennial human defects and must be consistently renounced; ethical life begins with conquering these internal enemies.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta-upākhyāna, the sage Sanatsujāta instructs a royal listener on dharma and self-mastery; here he enumerates the principal moral failings that obstruct right judgment and righteous action.