Shloka 15
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
सनत्युजात उवाच क्रोधादयो द्वादश यस्य दोषा- स्तथा नृशांसानि दशत्रि राजन् | धर्मादयो द्वादशैते पितृणां शास्त्रे गुणा ये विदिता द्विजानाम्
sanatsujāta uvāca |
krodhādayo dvādaśa yasya doṣās tathā nṛśaṃsāni daśa trī rājan |
dharmādayo dvādaśaite pitṝṇāṃ śāstre guṇā ye viditā dvijānām ||
သနတ်စုဇာတက မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ တပဿာ၌ ဒေါသမှ စသော အပြစ်တစ်ဆယ်နှစ်ပါး ရှိ၏။ ထို့ပြင် လူတို့အတွင်း၌ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု (နೃśaṃsatā) အမျိုးအစား တစ်ဆယ်သုံးပါးလည်း ရှိ၏။ ဘိုးဘွားတို့၏ သာသနာတော်ကျမ်းများတွင် ဓမ္မမှ စသော ကုသိုလ်ဂုဏ် တစ်ဆယ်နှစ်ပါးကို ဒွိဇတို့အကြား ထင်ရှားစွာ သိရှိကြသည်။ ဤတို့ကို သိကာ အပြစ်တို့ကို စွန့်၍ ဂုဏ်တို့ကို ပျိုးထောင်ရမည်»။
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta contrasts two moral lists: vices (doṣas) beginning with anger and virtues (guṇas) beginning with dharma, urging the listener—especially a ruler—to reject cruelty and cultivate the śāstrically approved virtues known among the initiated.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta-upākhyāna, the sage instructs the king (Dhṛtarāṣṭra) on ethical discipline and right conduct, framing the coming political crisis through inner reform: mastering anger and cruelty and adhering to dharma-based virtues.